تازه‌های علمی
690 subscribers
38 photos
3 videos
2.08K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 آیاهواسکا و سلامت روان: چرا محیط و ذهنیت مهم است؟

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد که تأثیرات بلندمدت آیاهواسکا (نوشیدنی روان‌گردان سنتی آمازون) بر سلامت روان، به شدت به سابقه فردی و محیطی که در آن استفاده می‌شود، بستگی دارد. اگرچه این ماده در کاهش اضطراب و افسردگی امیدوارکننده بوده، اما تجربیات منفی مانند احساس انزوا یا ناامیدی در افرادی با سابقه مشکلات روانی یا در محیط‌های غیرحمایتی بیشتر دیده شده است.

🔹 جالب اینجاست که برخی تجربیات به ظاهر منفی، مانند تحریف‌های بینایی، با بهبود سلامت روان در آینده مرتبط بودند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که برخی «عوارض جانبی» ممکن است در واقع بخشی از فرآیند درمانی باشند.

🔹 این مطالعه که داده‌های بیش از ۱۰ هزار کاربر را بررسی کرد، تأکید می‌کند که محیط‌های حمایتی، گروهی و معنوی، کلید بهره‌مندی از فواید آیاهواسکا و کاهش خطرات آن هستند.

آیاهواسکا یک نوشیدنی سنتی حاوی ترکیبات روان‌گردان است که قرن‌ها توسط بومیان آمازون برای اهداف درمانی و آیینی استفاده شده است. تحقیقات مدرن نشان می‌دهد که این ماده می‌تواند با تأثیر بر سیستم عصبی، به بازسازی ارتباطات مغزی کمک کند. اما نکته مهم این است که این تجربه به شدت تحت تأثیر «تنظیمات» (محیط فیزیکی و عاطفی) و «ذهنیت» (نگرش و انتظارات فرد) قرار دارد.

🔹 به گفته پژوهشگران، افرادی با سابقه اضطراب یا افسردگی، اگر در محیط‌های غیرسنتی (مثل مصرف خودسرانه در خانه) از آیاهواسکا استفاده کنند، بیشتر در معرض تجربیات منفی هستند. در مقابل، شرکت در مراسم گروهی با راهنمایی افراد باتجربه، می‌تواند به کاهش این خطرات و افزایش فواید کمک کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_روان #روان‌گردان‌ها #آیاهواسکا #علوم_اعصاب
🔺 چرا مغز ما در برابر فست‌فودها شکست می‌خورد؟ رازِ پنهان در حافظه!

🔹 پژوهش جدید نشان می‌دهد خاطرات غذاهای چرب و شیرین در «هیپوکامپ» مغز ثبت می‌شوند و میل شدید به مصرف آن‌ها را حتی در زمان سیری ایجاد می‌کنند. این کشف با آزمایش روی موش‌ها انجام شد: وقتی نورون‌های مرتبط با این خاطرات غیرفعال شدند، موش‌ها کمتر شیرینی خوردند و چاقی ناشی از رژیم غذایی ناسالم در آن‌ها کاهش یافت.

🔹 دانشمندان می‌گویند مغز انسان‌ها مانند موش‌ها، سه نوع گرسنگی را تجربه می‌کند:
- گرسنگی متابولیک (نیاز بدن به انرژی)
- گرسنگی لذت‌محور (وسوسه برانگیخته‌شده توسط بو یا ظاهر غذا)
- گرسنگی حافظه‌محور (خاطرات ثبت‌شده از غذاهای پرکالری که میل به خوردن را فعال می‌کنند)

هیپوکامپ بخشی از مغز است که نقش کلیدی در شکل‌گیری خاطرات و یادگیری دارد. این پژوهش نشان می‌دهد خاطرات مرتبط با غذاهای ناسالم، مانند یک «بانک اطلاعاتی» عمل می‌کنند و هنگام مواجهه با نشانه‌های محیطی (مثل دیدن یک پیتزا)، میل به خوردن را فعال می‌کنند.

🔹 غذاهای فرآوری‌شده (UPF) (مانند همبرگر، سیب‌زمینی سرخ کرده و شیرینی‌ها) با ترکیب چربی و قند، دو مسیر جداگانه در مغز را همزمان فعال می‌کنند. این دوگانگی، ترشح دوپامین (هورمون لذت) را تقویت کرده و مقاومت در برابر وسوسه را سخت‌تر می‌کند.

دوپامین نه‌تنها احساس لذت ایجاد می‌کند، بلکه مغز را وادار می‌کند برای تکرار آن رفتار، انگیزه پیدا کند. همین مکانیسم است که مصرف فست‌فود را به یک عادت تقریباً غیرقابل کنترل تبدیل می‌کند!

🔹 راه‌حل‌های پیشنهادی:
- درمان‌های شناختی: شناسایی محرک‌های وسوسه و بازآموزی واکنش‌ها
- داروهایی مانند اوزمپیک: کاهش سیگنال‌های پاداش در مغز پس از خوردن
- آگاهی از نقش حافظه: توجه به تأثیر خاطرات غذایی بر انتخاب‌های ناخودآگاه

🔹 با این حال، دانشمندان هشدار می‌دهند حتی داروها هم ریشه مشکل (الگوهای یادگیری مغز) را حل نمی‌کنند. بهترین راه‌حل، ترکیب آگاهی فردی، تغییر محیط غذایی و حمایت اجتماعی است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مغز_و_تغذیه #سلامت_روان #علوم_عصبی
🔺 داروی جدید بینایی را به موش‌ها بازگرداند!

🔹 پژوهشگران کره‌ای با مسدود کردن پروتئین «PROX1» در چشم موش‌ها، موفق به بازسازی سلول‌های عصبی آسیب‌دیده شبکیه و بازیابی بینایی شدند. این اولین بار است که بازسازی بلندمدت عصبی در پستانداران مشاهده می‌شود.

🔹 پروتئین PROX1 در سلول‌های «گلیای مولر» (سلول‌های پشتیبان شبکیه) جمع می‌شود و مانع ترمیم آن‌ها پس از آسیب می‌گردد. محققان با استفاده از یک پادتن ویژه، این پروتئین را خنثی کردند تا سلول‌های گلیای مولر بتوانند مانند ماهی‌ها، به سلول‌های بنیادی تبدیل شده و نورون‌های جدید تولید کنند.

🔹 اثر این درمان در موش‌های مبتلا به بیماری‌های شبکیه بیش از ۶ ماه ماندگار بود. پژوهشگران امیدوارند تا سال ۲۰۲۸ این روش را روی انسان آزمایش کنند.

سلول‌های گلیای مولر در پستانداران معمولاً توانایی بازسازی ندارند، اما در ماهی‌ها پس از آسیب، این سلول‌ها به حالت اولیه برگشته و نورون‌های جدید می‌سازند. دلیل این تفاوت، وجود پروتئین PROX1 در پستانداران است که مانند یک ترمز برای ترمیم عمل می‌کند.

بیماری‌های تخریب‌کننده شبکیه مانند رتینیت پیگمنتوزا و گلوکوم، باعث نابودی سلول‌های عصبی چشم و از دست رفتن دائمی بینایی می‌شوند. تاکنون هیچ درمانی برای بازگرداندن بینایی ازدست‌رفته وجود نداشت.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#بینایی_و_سلامت #داروی_جدید #پزشکی_نوین
🔺 آنچه درباره تقسیم سلولی می‌دانید احتمالاً اشتباه است!

🔹 مطالعه جدیدی که در مجله Science منتشر شده، باور رایج درباره فرآیند تقسیم سلولی (میتوز) را به چالش کشیده است. برای بیش از یک قرن، دانشمندان و کتاب‌های درسی ادعا می‌کردند که سلول‌ها پیش از تقسیم، به شکل کُره درمی‌آیند و دو سلول دختری کاملاً مشابه تولید می‌کنند. اما مشاهدات محققان دانشگاه منچستر روی جنین ماهی زبرافیش (ماهی زِبرا) نشان داد که این همیشه درست نیست!

🔹 در رشد رگ‌های خونی، سلول پیشتاز که سرعت حرکت بالایی دارد، بدون تغییر شکل به کُره، تقسیم نامتقارن انجام می‌دهد. نتیجه این تقسیم، دو سلول با عملکرد متفاوت است: یکی سریع و پیشتاز، دیگری کند و پیرو. این کشف نشان می‌دهد که تقسیم نامتقارن سلولی محدود به سلول‌های بنیادی نیست و در بافت‌های معمولی نیز اتفاق می‌افتد.

تقسیم نامتقارن: در این نوع تقسیم، دو سلول دختر از نظر اندازه، شکل یا عملکرد با هم تفاوت دارند. پیش از این تصور می‌شد چنین تقسیمی فقط در سلول‌های تخصصی مانند سلول‌های بنیادی رخ می‌دهد. اما اکنون مشخص شده که سلول‌های معمولی نیز می‌توانند به صورت نامتقارن تقسیم شوند و نقش مهمی در شکل‌گیری بافت‌ها و اندام‌های بدن داشته باشند.

🔹 شکل سلول مادر تعیین‌کننده است! محققان با تغییر شکل سلول‌های انسانی در آزمایشگاه دریافتند:
- سلول‌های کوتاه و پهن تمایل به تقسیم متقارن دارند.
- سلول‌های بلند و باریک بدون تغییر شکل کروی، تقسیم نامتقارن انجام می‌دهند.

🔹 این یافته‌ها می‌تواند به درک بهتر رشد تومورهای سرطانی کمک کند. در سرطان، تقسیم نامتقارن ممکن است به ایجاد سلول‌های با رفتارهای متفاوت (مانند متاستاز) منجر شود. همچنین، کنترل شکل سلول‌های مادر شاید روزی به تولید سلول‌های با عملکردهای خاص بینجامد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلولی #سرطان #فرگشت #زیست‌شناسی
🔺 مولکولی که انقلابی در ساخت رایانه‌های کوچک‌تر و سریع‌تر ایجاد می‌کند!

🔹 فیزیک‌دانان دانشگاه میامی مولکول جدیدی ساخته‌اند که می‌تواند جایگزین سیلیکون در تراشه‌های رایانه‌ای شود. این مولکول از عناصر طبیعی مانند کربن، گوگرد و نیتروژن تشکیل شده و بالاترین رسانایی الکتریکی را در بین مواد آلی دارد.

🔹 این مولکول به الکترون‌ها اجازه می‌دهد بدون از دست دادن انرژی، مسافت‌های طولانی (چند ده نانومتر) را طی کنند. این ویژگی منحصر به فرد می‌تواند منجر به ساخت رایانه‌های کوچک‌تر، پرسرعت‌تر و کم‌مصرف‌تر شود.

🔹 برخلاف مواد معمولی که با افزایش اندازه، رسانایی آن‌ها کاهش می‌یابد، این مولکول مانند یک سیم الکترونی عمل می‌کند و اطلاعات را با بالاترین بازدهی منتقل می‌کند.

چرا این کشف مهم است؟
تراشه‌های امروزی به مرزهای فیزیکی سیلیکون نزدیک شده‌اند. این مولکول جدید نه‌تنها می‌تواند جایگزین سیلیکون شود، بلکه امکان ساخت دستگاه‌هایی با قابلیت‌های جدید را فراهم می‌کند که پیش‌از این ممکن نبود.

آینده این فناوری:
- کاهش هزینه تولید تراشه‌ها
- امکان استفاده در رایانه‌های کوانتومی به‌عنوان «کیوبیت»
- یکپارچه‌سازی با فناوری‌های موجود بدون نیاز به تغییرات اساسی

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فناوری #نوآوری #رایانه‌های_آینده
🔺 تقویت سلامت مغز با یک روش ساده: محققان چه پیشنهاد می‌دهند؟

🔹 براساس مطالعه‌ای جدید در مجله Nature: Scientific Reports، اضافه کردن فعالیت‌های جدید به برنامه روزانه می‌تواند سلامت مغز را بهبود بخشد. محققان دریافتند تجربه‌های تازه، حتی ساده‌ترین آن‌ها، حافظه را تقویت کرده و احساسات مثبت را افزایش می‌دهند.

🔹 در این پژوهش، ۱۸ سالمند با میانگین سنی ۷۱ سال به مدت ۸ هفته از اپلیکیشن HippoCamera استفاده کردند تا خاطرات تجربه‌های جدید خود را ثبت کنند. نتایج نشان داد شرکت‌کنندگانی که فعالیت‌های جدید انجام می‌دادند، حافظه بهتری داشتند، کمتر احساس کسالت می‌کردند و زمان برایشان سریع‌تر می‌گذشت.

هیپوکامپ بخشی از مغز است که مسئول یادگیری و ذخیره خاطرات است. وقتی فعالیت جدیدی انجام می‌دهیم، این بخش فعال‌تر شده و ارتباطات عصبی تازه‌ای ایجاد می‌کند. این فرآیند نه‌تنها برای سالمندان، بلکه برای همه سنین مفید است و مانند ورزشی برای مغز عمل می‌کند.

🔹 چه فعالیت‌هایی «جدید» محسوب می‌شوند؟
- انتخاب مسیر متفاوت در پیاده‌روی روزانه
- امتحان کردن یک غذای جدید
- تماس با دوستی که مدت‌ها با او صحبت نکرده‌اید
- گوش دادن به موسیقی جدید یا خواندن کتابی متفاوت

🔹 سایر راه‌های تقویت مغز:
- انجام بازی‌های فکری مانند پازل
- ورزش منظم
- خروج از خانه حداقل دو بار در روز (حتی پیاده‌روی کوتاه)
- یادگیری مهارت‌های تازه مانند زبان یا ساز

نکته کلیدی: نیازی به فعالیت‌های پیچیده نیست! همین که از روال همیشگی خارج شوید، مغز را به چالش کشیده‌اید. این تنوع ساده مانند سوختی برای تقویت حافظه و بهبود خلق‌وخو عمل می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_مغز #تغذیه_ذهنی #روانشناسی #حافظه
🔺 گران‌ترین فلز جهان؛ هر کیلوگرم ۱.۳ میلیون یورو! چرا؟

🔹 وقتی صحبت از فلزات گران‌قیمت می‌شود، احتمالاً طلا یا پلاتین به ذهن می‌رسد. اما «اُسمیوم» با قیمت شگفت‌انگیز ۱,۳۳۰,۸۲۰ یورو برای هر کیلوگرم، عنوان گران‌ترین فلز جهان را دارد. این فلز نقرهای-آبی رنگ نه‌تنها بسیار نادر است، بلکه چگالی آن از هر عنصر طبیعی دیگر بیشتر است؛ یعنی حجم کمی از آن، وزن بسیار زیادی دارد!

🔹 اُسمیوم جزو گروه فلزات پلاتین (PGMs) است و تنها چند کیلوگرم از آن در سال استخراج می‌شود. این فلز به‌صورت خالص در طبیعت وجود ندارد و معمولاً به‌عنوان محصول جانبی استخراج پلاتین یا نیکل به‌دست می‌آید. فرآیند خالص‌سازی آن نیز بسیار پیچیده و پرهزینه است.

گروه فلزات پلاتین (PGMs) شامل ۶ فلز کمیاب است: روتنیم، رودیم، پالادیوم، اُسمیوم، ایریدیوم و پلاتین. این فلزات به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی و دما، در صنایع پیشرفته کاربرد دارند.

🔹 کاربردهای اُسمیوم:
- ساخت نوک خودنویس‌های لوکس و قطعات الکترونیکی به‌دلیل مقاومت بالا
- کاتالیزور در واکنش‌های شیمیایی
- کمک به تاریخ‌گذاری سنگ‌ها و فسیل‌ها با استفاده از ایزوتوپ‌های رادیواکتیو آن
- تحقیقات پزشکی برای تشخیص بیماری‌ها و درمان سرطان
- جواهرسازی به‌دلیل جلوه کریستالی منحصربه‌فرد (شبیه الماس سیاه)

کاتالیزور ماده‌ای است که سرعت واکنش‌های شیمیایی را افزایش می‌دهد، بدون اینکه خودش مصرف شود.

🔹 چرا این‌قدر گران است؟
- تولید سالانه تنها چند کیلوگرم در جهان
- استخراج سخت و پرهزینه (عمدتاً در روسیه و آفریقای جنوبی)
- نیاز به فرآیندهای شیمیایی خطرناک برای خالص‌سازی
- تقاضای بالا در صنایع پیشرفته و بازار کالاهای لوکس

اُسمیوم تترااکسید: ترکیب سمی حاصل از استخراج اُسمیوم که حتی در مقادیر کم می‌تواند به ریه‌ها آسیب بزند.

🔹 آینده اُسمیوم:
با افزایش تقاضا در حوزه‌هایی مانند هوا-فضا، پزشکی و دفاع، ارزش این فلز احتمالاً بیشتر هم می‌شود. اما منابع زمینی آن محدود است (کمتر از ۱ تُن در پوسته زمین) و جایگزین مصنوعی کارآمدی برای آن وجود ندارد.

🔹 نکته منفی: استخراج اُسمیوم می‌تواند مشکلات زیست‌محیطی ایجاد کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#علم_مواد #شیمی #تکنولوژی #طبیعت
🔺 شبیه‌سازی کوانتومی: آیا واقعیت جهان مثل خانه پوشالی فرو می‌ریزد؟

🔹 فیزیک‌دانان با استفاده از یک کامپیوتر کوانتومی پیشرفته (۵۵۶۴ کیوبیتی)، فرآیند احتمالی فروپاشی جهان را شبیه‌سازی کردند. این فرآیند به «فروپاشی خلاء کاذب» معروف است؛ یعنی اگر جهان ما در حالتی ناپایدار اما موقتاً پایدار («خلاء کاذب») قرار داشته باشد، ممکن است ناگهان به حالت پایدارتر («خلاء واقعی») تغییر کند. این تغییر می‌تواند قوانین فیزیک و ذرات بنیادی را دگرگون کند و جهان کنونی را مانند خانه‌ای از ورق فرو بریزد!

🔹 تیم بین‌المللی از دانشگاه لیدز، Forschungszentrum Jülich و ISTA اتریش، با شبیه‌سازی رفتار حباب‌ها در خلاء کاذب، نشان دادند که چگونه این حباب‌ها تشکیل می‌شوند، رشد می‌کنند و بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند. نتایج آن‌ها بینشی جدید درباره رفتار کوانتومی جهان اولیه و ذرات زیراتمی ارائه می‌دهد.

خلاء کاذب چیست؟
در فیزیک، «خلاء» به پایدارترین حالت ممکن یک سیستم گفته می‌شود. اما گاهی سیستم در حالتی گیر می‌کند که فقط ظاهراً پایدار است («خلاء کاذب»). مانند توپی که روی قله یک تپه متوقف شده و کوچک‌ترین نیرویی می‌تواند آن را به پایین بیندازد. اگر جهان در چنین حالتی باشد، هر لحظه احتمال دارد به حالت پایدارتر (اما کاملاً متفاوت) سقوط کند.

🔹 این تحقیق با استفاده از دستگاه «آنیلر کوانتومی» شرکت D-Wave انجام شد. این دستگاه برای حل مسائل بهینه‌سازی پیچیده طراحی شده، اما دانشمندان از آن برای شبیه‌سازی تعاملات کوانتومی در مقیاس بزرگ استفاده کردند.

کوانتوم آنیلر چیست؟
یک نوع کامپیوتر کوانتومی که با استفاده از کیوبیت‌ها (واحدهای پایه محاسبات کوانتومی)، مسائل را با بهره‌گیری از قوانین مکانیک کوانتومی حل می‌کند. برخلاف کامپیوترهای کلاسیک، این دستگاه می‌تواند چندین حالت احتمالی را همزمان بررسی کند.

🔹 یافته کلیدی: تعامل حباب‌ها
شبیه‌سازی نشان داد حباب‌های کوچک می‌توانند بر حباب‌های بزرگ تأثیر بگذارند. این تعاملات شبیه فرآیندهایی است که پس از مه‌بانگ (انفجار بزرگ) رخ داده و به شکل‌گیری جهان کمک کرده‌اند.

چرا این تحقیق مهم است؟
۱. درک بهتر منشأ جهان و سرنوشت احتمالی آن.
۲. توسعه روش‌های جدید برای مدیریت خطا در کامپیوترهای کوانتومی.
۳. پیش‌بینی می‌شود این یافته‌ها در آینده بر فناوری‌هایی مانند رمزنگاری، علم مواد و محاسبات کم‌مصرف تأثیر بگذارد.

🔹 پروفسور زلاتکو پاپیچ، سرپرست تحقیق:
«ما اکنون ابزارهایی داریم که مانند یک آزمایشگاه کوچک، اسرار بنیادی جهان را بررسی می‌کنند. فرآیندهایی که میلیاردها سال طول می‌کشند، اکنون در لحظه قابل مشاهده‌اند!»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #فیزیک #جهان_آغازین #فناوری_کوانتومی
🔺 کشف راز یک نقاشی معروف رافائل با کمک هوش مصنوعی

🔹 پژوهشگران با آموزش یک الگوریتم هوش مصنوعی روی آثار شناخته‌شده «رافائل»، نقاشی «مادونای رُز» (۱۵۲۰-۱۵۱۸) را بررسی کردند. این الگوریتم که با دقت ۹۸٪ سبک رافائل را تشخیص می‌دهد، نشان داد صورت «سنت جوزف» در گوشه بالا-چپ اثر، احتمالاً توسط دستیاران او کشیده شده است!

🔹 بحث درباره اصالت این نقاشی از قرن نوزدهم آغاز شد. برخی منتقدان معتقد بودند کیفیت صورت سنت جوزف با سایر چهره‌ها (مادونا، کودک مسیح و سنت جان) همخوانی ندارد. هوش مصنوعی با تحلیل جزئیات میکروسکوپی مانند ضربات قلممو، طیف رنگی و سایه‌ها، این فرضیه را تأیید کرد.

تحلیل عمیق ویژگی‌ها (Deep Feature Analysis) چگونه کار می‌کند؟
این روش به کامپیوتر آموزش می‌دهد تا با مقایسه هزاران ویژگی ظریف در آثار تاییدشده یک هنرمند، الگوهای منحصربه‌فرد سبک او را یاد بگیرد. مثلاً رافائل از ترکیب خاصی از رنگ‌ها و حرکات قلممو استفاده می‌کرد که حتی با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شود. هوش مصنوعی این الگوها را در سطح پیکسل‌ها شناسایی می‌کند.

🔹 محققان دانشگاه برادفورد از یک شبکه عصبی به نام ResNet50 استفاده کردند که قبلاً برای تشخیص تصاویر آموزش دیده بود. آنها این مدل را با تکنیک «ماشین بردار پشتیبان» (SVM) ترکیب کردند تا سبک رافائل را تشخیص دهد. وقتی کل نقاشی بررسی شد، نتیجه قطعی نبود. اما با تحلیل جداگانه چهره‌ها، صورت سنت جوزف به‌عنوان بخش غیراصلی شناسایی شد.

🔹 گمانه‌زنی‌ها: احتمالاً «جولیو رومانو» - از شاگردان رافائل - این بخش را نقاشی کرده است. با این حال، هوش مصنوعی فقط یک ابزار کمکی است و کارشناسان هنری باید عوامل دیگری مانند تاریخچه اثر، مواد به‌کاررفته و اسناد تاریخی را نیز بررسی کنند.

اهمیت این تحقیق:
۱. نشان می‌دهد فناوری می‌تواند به حل اختلافات دیرینه در تاریخ هنر کمک کند.
۲. اثبات می‌کند حتی استادان بزرگ رنسانس گاهی از شاگردان خود برای تکمیل آثارشان استفاده می‌کردند.
۳. این روش می‌تواند برای بررسی اصالت هزاران اثر هنری دیگر به کار رود.

پروفسور حسن اوگایل، سرپرست تحقیق:
«این فناوری جایگزین متخصصان هنری نمی‌شود، اما مثل یک میکروسکوپ پیشرفته، جزئیاتی را نشان می‌دهد که پیش از این پنهان بودند.»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هنر #هوش_مصنوعی #تاریخ_هنر #رنسانس
🤣1
🔺 دانشمندان آمریکایی مشکلی ۷۰ ساله در هم‌جوشی هسته‌ای را حل کردند

🔹 دانشمندان از دانشگاه تگزاس در آستین و آزمایشگاه ملی لاس آلاموس یک روش جدید برای اصلاح نقص‌های مغناطیسی در راکتورهای هم‌جوشی هسته‌ای یافته‌اند که می‌تواند سرعت توسعه‌ی طراحی راکتورهای «استلاراتور» را ۱۰ برابر افزایش دهد. این پیشرفت می‌تواند به ساخت راکتورهای هم‌جوشی با انرژی پاک و بی‌پایان کمک کند.

🔹 مشکل اصلی در هم‌جوشی هسته‌ای، حفظ ذرات انرژی بالا در داخل میدان مغناطیسی است. این ذرات که برای حفظ دمای پلاسما ضروری هستند، اغلب از راکتور نشت می‌کنند و این موضوع باعث توقف واکنش هم‌جوشی می‌شود. روش جدید این تیم، که بر اساس نظریه تقارن است، به طرز قابل توجهی زمان طراحی را کاهش داده و دقت را افزایش می‌دهد.

راکتورهای هم‌جوشی از انرژی تولید شده توسط فشرده شدن اتم‌ها برای تولید انرژی استفاده می‌کنند. این روش شبیه به فرآیند تولید انرژی در خورشید است و می‌تواند به عنوان یک منبع انرژی پاک و بی‌پایان عمل کند. یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها، جلوگیری از نشت ذرات پرانرژی است که باعث کند شدن یا توقف این فرآیند می‌شود. روش جدید می‌تواند به حل این مشکل کمک کند و چشم‌انداز آینده را در این حوزه روشن‌تر کند.

🔹 این کشف، نه تنها به توسعه استلاراتورها بلکه به افزایش ایمنی راکتورهای «توکاماک» نیز کمک می‌کند. این نتایج می‌توانند نقش مهمی در تحقق انرژی هم‌جوشی تجاری ایفا کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هم‌جوشی_هسته‌ای #انرژی_پاک #فناوری
🔺 اولین بیمار نورالینک که با ایمپلنت مغزی ویدیوی یوتیوب ساخت

🔹 برد اسمیت، سومین فرد در جهان که ایمپلنت مغزی شرکت نورالینک (متعلق به ایلان ماسک) را دریافت کرده، در یک ویدیوی یوتیوب نشان داد چگونه با استفاده از سیگنال‌های مغزی، ویدیو را ویرایش و صداگذاری می‌کند. او اولین بیمار مبتلا به «ای‌ال‌اس» است که از این فناوری استفاده می‌کند.

🔹 بیماری ای‌ال‌اس (اسکلروز جانبی آمیوتروفیک) یک اختلال عصبی پیشرونده است که به‌تدریج کنترل عضلات را از بیمار می‌گیرد و توانایی حرف زدن، حرکت و حتی تنفس را محدود می‌کند.

🔹 ایمپلنت نورالینک که در بخش «مورتور کورتکس» مغز اسمیت کار گذاشته شده، با بیش از ۱۰۰۰ الکترود، سیگنال‌های مغزی او را دریافت می‌کند. اسمیت توضیح داد که این فناوری مستقیماً افکار او را نمی‌خواند، بلکه حرکات مورد نظر او برای کنترل ماوس را تشخیص می‌دهد. او برای کنترل دقیق‌تر، به جای تصور حرکت دست، بر فشردن فک یا حرکت زبان خود تمرکز می‌کند!

🔹 این ایمپلنت به اسمیت اجازه می‌دهد در محیط‌های پرنور یا فضای باز هم ارتباط برقرار کند، در حالی که فناوری قبلیِ «ردیابی چشم» فقط در اتاق‌های تاریک کار می‌کرد. او حتی می‌تواند با فرزندانش «ماریو کارت» بازی کند!

ای‌ال‌اس (ALS): بیماری نادری است که سلول‌های عصبی کنترل‌کننده عضلات را از بین می‌برد. به مرور، بیمار توانایی حرکت، حرف زدن و حتی بلع را از دست می‌دهد، اما ذهن او هوشیار باقی می‌ماند. استیون هاوکینگ، فیزیکدان مشهور، به این بیماری مبتلا بود.

مورتور کورتکس (Motor Cortex): بخشی از مغز که مسئول برنامه‌ریزی و کنترل حرکات ارادی بدن است. ایمپلنت نورالینک در این ناحیه قرار می‌گیرد تا سیگنال‌های مرتبط با حرکات مورد نظر کاربر را ثبت کند.

الکترودهای مغزی: سیم‌های بسیار باریکی هستند که فعالیت الکتریکی سلول‌های عصبی را ثبت می‌کنند. در این ایمپلنت، ۱۰۲۴ الکترود برای دریافت دقیق سیگنال‌های مغزی استفاده شده‌اند.

🔹 اسمیت با کمک هوش مصنوعی، نسخه مصنوعی از صدای خودش را ساخت تا بتواند ویدیو را روایت کند. این صدا بر اساس نمونه‌های صدای او قبل از از دست دادن توانایی سخن گفتن تولید شده است.

🔹 اولین بیمار نورالینک (نولند آربا) که سال گذشته ایمپلنت را دریافت کرد، اعلام کرد این فناوری به او کمک کرده استقلال و کنترل بیشتری روی زندگی خود داشته باشد. حالا اسمیت هم امیدوار است این فناوری به دیگر بیماران مبتلا به ای‌ال‌اس کمک کند.

[منبع] [ویدیو یوتیوب]
🆔 @Science_Focus
#نورالینک #فناوری_پزشکی #علوم_اعصاب #ای_ال_اس #هوش_مصنوعی
🔺 بازگشت یک فضاپیمای تاریخی شوروی به زمین پس از نیم قرن!

🔹 فضاپیمای «کاسموس-۴۸۲» که در سال ۱۹۷۲ توسط اتحاد جماهیر شوروی به فضا پرتاب شده بود، پس از بیش از ۵۰ سال گردش در مدار زمین، در حال بازگشت به جو و سوختن است. این فضاپیما که قرار بود به سیاره زهره برسد، به دلیل نقص فنی در مدار زمین گیر افتاد و هرگز به مأموریت خود نرسید. پیش‌بینی می‌شود بقایای آن حدود ۱۰ مه (۲۰ اردیبهشت) وارد جو زمین شود.

🔹 کارشناسان می‌گویند احتمال آسیب رساندن این فضاپیما به مردم روی زمین بسیار کم است، اما ممکن است بخش‌هایی از آن به دلیل طراحی مقاوم برای ورود به جو سیاره زهره، از سوختن جان سالم به در ببرند.

وقتی اجسام با سرعت بالا وارد جو زمین می‌شوند، اصطکاک با هوا باعث گرمای شدید (حدود ۱۶۰۰ درجه سانتی‌گراد) می‌شود. بیشتر فضاپیماها در این فرآیند کاملاً نابود می‌شوند، اما کاسموس-۴۸۲ برای مقاومت در برابر جو سمی زهره ساخته شده بود و ممکن است بخش‌هایی از آن باقی بماند.

🔹 این رویداد یادآور چالش بزرگ «زباله‌های فضایی» است. هم‌اکنون هزاران قطعه از ماهواره‌ها و فضاپیماهای قدیمی در مدار زمین وجود دارد که برخی از آن‌ها روزی به زمین سقوط خواهند کرد. دانشمندان هشدار می‌دهند با افزایش پرتاب ماهواره‌ها، مدیریت این زباله‌ها به مشکلی جدی تبدیل شده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #تاریخ_فضایی #زباله_های_فضایی
🔺 افزایش توهمات هوش مصنوعی: مدل‌های جدید OpenAI اشتباهات بیشتری دارند!

🔹 براساس آزمایش‌های داخلی OpenAI، مدل‌های جدید GPT o3 و GPT o4-mini در مقایسه با نسل قبلی (GPT o1)، اطلاعات نادرست بیشتری تولید می‌کنند. این پدیده که «توهمات هوش مصنوعی» نامیده می‌شود، به معنی ساخت پاسخ‌های غیرواقعی توسط ربات‌هاست.

🔹 در آزمون PersonQA (پرسش‌وپاسخ درباره افراد مشهور)، مدل o3 با نرخ ۳۳٪ و o4-mini با ۴۸٪ توهم مواجه شدند. این در حالی است که نرخ خطای o1 تنها ۱۵٪ بود. در آزمون ساده‌تر SimpleQA نیز مدل‌های جدید عملکرد ضعیف‌تری داشتند.

توهمات هوش مصنوعی چیست؟
وقتی یک مدل زبانی (مثل ChatGPT) به جای استناد به داده‌های واقعی، پاسخ‌های ساختگی یا نادرست ارائه می‌دهد، به آن «توهم» می‌گویند. مثلاً ممکن است تاریخ‌های اشتباه، اسم‌های ساختگی یا حقایق غیرعلمی تولید کند.

🔹 کارشناسان حدس می‌زنند افزایش توهمات به دلیل اضافه شدن قابلیت «استدلال» به مدل‌های جدید است. این سیستم‌ها سعی می‌کنند مانند انسان مراحل منطقی را برای حل مسئله طی کنند، اما گاهی در میانه راه گمراه می‌شوند.

🔹 شرکت OpenAI می‌گوید دلیل دقیق این مشکل هنوز نامشخص است و نیاز به تحقیقات بیشتر دارد. با این حال، کاهش اعتماد به خروجی هوش مصنوعی، چالشی بزرگ برای آینده این فناوری محسوب می‌شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #ChatGPT #فناوری #OpenAI
🔺 رقیب استارلینک می‌خواهد ۲۴۳ ماهواره غول‌آسا تا سال ۲۰۲۸ به فضا بفرستد

🔹 شرکت «ای‌اِس‌تی اسپیس‌موبایل» قصد دارد با ساخت ماهواره‌های نسل جدید «بلوبرد»، رقیبی برای سرویس اینترنت ماهواره‌ای استارلینک اسپیس‌ایکس شود. این شرکت درخواستی به کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) ارائه داده و برنامه‌ریزی کرده تا تا سال ۲۰۲۸، ۲۴۳ ماهواره جدید را به فضا پرتاب کند.

🔹 هر ماهواره نسل دوم بلوبرد حدود ۳ برابر بزرگ‌تر از نمونه‌های قبلی است و آنتن ارتباطی آن ۲۲۳ مترمربع مساحت دارد. این ماهواره‌ها پس از پرتاب، ابتدا در ارتفاع ۵۲۰ کیلومتری زمین مستقر می‌شوند و سپس به مدار ۷۰۰ کیلومتری منتقل می‌شوند. عمر عملیاتی هر ماهواره نیز حدود ۷ سال پیش از بازنشستگی و سوختن در جو زمین تخمین زده شده است.

🔹 اما چالش‌های بزرگی پیشِروی این شرکت وجود دارد:
- همکاری با شرکت‌های پرتاب‌کننده مانند «اسپیس‌ایکس» و «بلو اوریجین» که راکت «نیو گلن» آن هنوز در مراحل آزمایشی است.
- دریافت مجوزهای لازم از FCC که نگرانی‌هایی درباره ایمنی مدار ماهواره‌ها و جلوگیری از ایجاد زباله‌های فضایی دارد.

مجوز FCC چیست؟
کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) نهادی است که بر استفاده از طیف‌های رادیویی، ارتباطات ماهواره‌ای و سایر فناوری‌های ارتباطی در آمریکا نظارت می‌کند. این نهاد برای جلوگیری از تداخل امواج رادیویی و اطمینان از ایمنی فعالیت‌های فضایی، مجوزهای لازم را صادر می‌کند.

🔹 ای‌اِس‌تی ادعا می‌کند حتی با ۴۵ تا ۶۰ ماهواره نیز می‌تواند سرویس اینترنت پیوسته را برای شرکای خود مانند ایتی‌اندتی و ورایزون ارائه دهد. اما FCC هنوز درخواست این شرکت برای پرتاب ۲۴۳ ماهواره را بررسی نکرده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #فناوری_ماهواره #اینترنت_ماهواره‌ای #استارلینک
🔺 هوش مصنوعی برای درمان مشکلات روانی: فرصت‌ها و چالش‌ها

🔹 یک مطالعه جدید به بررسی این موضوع پرداخته است که آیا چت‌بات‌های هوش مصنوعی می‌توانند در درمان مشکلات روانی مؤثر باشند یا خیر. در این تحقیق، چت‌باتی به نام «Therabot» مورد آزمایش قرار گرفت و نتایج نشان داد که این چت‌بات می‌تواند به افراد مبتلا به افسردگی، اضطراب و اختلالات خوردن کمک کند. این تحقیق نقطه عطفی در استفاده از هوش مصنوعی در مراقبت‌های بهداشتی روانی به شمار می‌رود.

🔹 برخلاف چت‌بات‌های قبلی مانند Woebot و Wysa که پاسخ‌های پیش‌ساخته ارائه می‌دهند، Therabot از هوش مصنوعی مولد (LLM) استفاده می‌کند. این فناوری به چت‌بات امکان می‌دهد تا بر اساس ورودی‌های کاربر پاسخ‌های جدید و شخصی‌سازی‌شده تولید کند.

🔹 با این حال، استفاده از هوش مصنوعی در درمان مشکلات روانی با چالش‌هایی همراه است. برای مثال، نتایج این تحقیقات محدود به تعداد کمی از شرکت‌کنندگان بوده است و ممکن است به دلیل استفاده از تبلیغات آنلاین، افراد با سطح مهارت دیجیتال بالا بیشتر در این تحقیقات شرکت کرده‌اند. همچنین، ممکن است استفاده از هوش مصنوعی باعث تشدید مشکلات در افرادی با اختلالات روانی شدید مانند سایکوز شود.

یکی از نگرانی‌های اصلی در استفاده از هوش مصنوعی در درمان‌های روانی، پدیده‌ای به نام «توهم هوش مصنوعی» است. این پدیده زمانی رخ می‌دهد که چت‌بات‌ها به طور نادرست اطلاعاتی را ایجاد کنند، مانند ارائه مشاوره غلط یا تأیید رفتارهای خطرناک. این خطر به ویژه در افرادی که مشکلات روانی جدی دارند، می‌تواند بسیار جدی و حتی خطرناک باشد.

🔹 به‌رغم این نگرانی‌ها، اگر تحقیقات بیشتری صورت گیرد و نظارت انسانی بر استفاده از این ابزارها برقرار شود، ممکن است هوش مصنوعی به ابزاری ارزشمند در درمان مشکلات روانی تبدیل شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #سلامت_روانی #درمان
🔺 سیسکو از چیپ جدید خود برای تسریع در کاربرد محاسبات کوانتومی خبر داد

🔹 سیسکو از چیپ تحقیقاتی جدید خود در زمینه شبکه‌سازی کوانتومی با نام «چیپ درهم‌تنیدگی شبکه کوانتومی» رونمایی کرد. این شرکت اعلام کرده است که این چیپ می‌تواند شبکه‌های کوانتومی را مقیاس‌پذیر کرده و زمان تبدیل محاسبات کوانتومی از چند دهه به پنج تا ده سال کاهش دهد.

🔹 این چیپ قادر است جفت‌های فوتون درهم‌تنیده تولید کند که اتصال آنی در هر فاصله‌ای را از طریق «تلپورتیشن کوانتومی» ممکن می‌سازد. همچنین این چیپ مزایای زیادی دارد از جمله استفاده از زیرساخت‌های مخابراتی موجود و بهره‌وری انرژی بالا.

🔹 سیسکو قصد دارد با این فناوری به شرکت‌های سازنده پردازنده‌های کوانتومی کمک کند تا سیستم‌های خود را مقیاس‌پذیر کنند و به‌طور کلی به تسریع رشد اکوسیستم کوانتومی کمک کند.

🔹 اگر این تکنولوژی به نتیجه برسد، می‌تواند آینده‌ای نو برای محاسبات کوانتومی ایجاد کند و آن را از یک ایده نظری به یک فناوری عملی تبدیل کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #محاسبات_کوانتومی #فناوری #سیسکو
🔺 مولکول‌های جدید برای درمان درد مزمن بدون استفاده از اپیوئیدها

🔹 محققان دانشگاه علوم بهداشتی تگزاس در حال توسعه مولکول‌های جدیدی هستند که به درمان درد مزمن عصبی کمک می‌کنند، بدون اینکه از داروهای اعتیادآور مانند اپیوئیدها استفاده شود. این تحقیق با حمایت مالی 1.94 میلیون دلاری از سوی موسسه ملی اختلالات عصبی و سکته مغزی آمریکا (NIH) در حال انجام است.

🔹 درد مزمن یکی از مشکلات رایج و آزاردهنده است که معمولاً باعث می‌شود پزشکان دوزهای بالاتری از اپیوئیدها را تجویز کنند. این وابستگی به اپیوئیدها باعث ایجاد بحران‌های بهداشتی جدی شده است. پژوهشگران در تلاش هستند تا درمان‌های جدیدی پیدا کنند که هم مؤثر و هم غیر اعتیادآور باشند.

🔹 این تحقیق روی هدف‌گیری یک پروتئین خاص به نام EphB1/2 tyrosine kinase تمرکز دارد که نقش مهمی در درد عصبی محیطی ایفا می‌کند. یافته‌های اولیه نشان می‌دهد که ترکیب‌های جدید این پروتئین را مهار کرده و می‌توانند درد عصبی را به طور مؤثری کاهش دهند.

در این تحقیق، به جای استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های قدیمی مانند تتراسایکلین‌ها که عوارض جانبی زیادی دارند، محققان به دنبال ساخت ترکیبات کوچک جدیدی هستند که بتوانند به طور دقیق‌تر پروتئین‌های مورد نظر را هدف قرار دهند. این ترکیبات جدید پتانسیل زیادی برای ایجاد درمان‌های مؤثر و بدون عوارض جانبی دارند.

🔹 پیش‌بینی می‌شود که این مولکول‌های جدید بتوانند راهی مؤثر برای درمان درد مزمن و جلوگیری از پیشرفت آن باشند. اگر این تحقیق به نتیجه برسد، ممکن است بتواند جایگزینی مناسب برای داروهای اپیوئیدی پیدا کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#درد_مزمن #درمان #سلامت
🔺 نزدیک‌تر شدن دانشمندان به ابررساناهای مقرون به صرفه

🔹 دانشمندان دانشگاه کلمبیا اخیراً کشف کردند که ترکیب «تنگستن دی‌سلناید» می‌تواند خاصیت ابررسانایی را از خود نشان دهد، زمانی که به صورت ورق‌هایی با ضخامت یک یا دو اتم برش داده شده و به دقت دستکاری شوند. این کشف قدمی مهم در راستای ایجاد ابررساناهایی است که می‌توانند در دمای اتاق کار کنند، بدون نیاز به سرمایش شدید.

🔹 ابررساناها، که مواد قادر به انتقال الکتریسیته با کارایی نزدیک به کامل هستند، در حال حاضر در دستگاه‌هایی مانند ماشین‌های MRI و قطارهای معلق الکترومغناطیسی استفاده می‌شوند، اما هنوز به دلیل نیاز به دماهای بسیار پایین، گران و غیرعملی هستند. هدف اصلی دانشمندان، طراحی ابررساناهایی است که هم ارزان‌تر و هم قابل استفاده در شرایط مختلف باشند.

ابررساناها موادی هستند که می‌توانند الکتریسیته را بدون هیچ مقاومتی انتقال دهند، اما معمولاً برای عملکرد صحیح نیاز به سرمایش به شدت پایین دارند. این مواد پتانسیل دارند که انقلاب بزرگی در صنعت الکترونیک، انرژی، حمل‌ونقل و پزشکی ایجاد کنند. کشف اخیر تنگستن دی‌سلناید نشان می‌دهد که با تغییرات دقیق در ساختار مواد، می‌توان به خواص ابررسانایی دست یافت و شاید روزی بتوان ابررساناهایی تولید کرد که در دمای معمولی هم کار کنند.

🔹 اگر این کشف به نتیجه برسد، ممکن است شاهد تحولاتی بزرگ در صنایع مختلف باشیم، از جمله خودروهای الکتریکی که بدون نیاز به شارژ سیمی، به صورت بی‌سیم شارژ شوند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ابررسانا #فناوری #انرژی #تحقیقات_علمی #علم_مواد
🔺 طبیعت یک رآکتور هسته‌ای ۲ میلیارد سال پیش ساخت — نحوه عملکرد آن چگونه بود؟

🔹 ۲ میلیارد سال پیش در منطقه اوکلو (Oklo) در گابن، طبیعت یک رآکتور هسته‌ای طبیعی ایجاد کرده بود. این کشف زمانی اتفاق افتاد که فیزیکدان فرانسوی، فرانسیس پرین، در سال ۱۹۷۲ متوجه شد که نمونه اورانیوم استخراج‌شده از این منطقه نشان‌دهنده یک پدیده عجیب است: نسبت اورانیوم-۲۳۵ در این نمونه کمتر از حد معمول بود، که نشان می‌داد اورانیوم به طور طبیعی شکافته شده است. در ابتدا، این موضوع غیرقابل باور به نظر می‌رسید، اما پس از بررسی‌های بیشتر مشخص شد که این شکافت هسته‌ای نه توسط انسان‌ها، بلکه در گذشته‌های دور توسط طبیعت صورت گرفته است.

🔹 این رآکتور هسته‌ای طبیعی، که در اوکلو پیدا شد، زمانی که اورانیوم-۲۳۵ بیشتر از امروز در طبیعت وجود داشت، به طور طبیعی در دماهای پایین با استفاده از آب به عنوان یک «مداتور» عمل می‌کرد. این آب باعث می‌شد که شکافت هسته‌ای به طور پیوسته ادامه یابد تا زمانی که آب به بخار تبدیل می‌شد، که سپس فرآیند متوقف می‌شد. این چرخه به مدت صدها هزار سال ادامه داشت.

رآکتورهای هسته‌ای طبیعی همانند رآکتورهای ساخت بشر کار می‌کنند، اما در اینجا طبیعت خود به خود شرایط لازم برای شکافت هسته‌ای را فراهم کرده بود. این کشف نشان داد که با ترکیب مناسب اورانیوم، آب و شرایط ژئولوژیک، طبیعت می‌تواند رآکتور هسته‌ای پایدار بسازد. این واقعیت که چنین فرآیندی بدون دخالت انسان در تاریخ‌چه زمین رخ داده است، شگفت‌انگیز و تأمل‌برانگیز است.

🔹 این رآکتور طبیعی ۱۵,۰۰۰ مگاوات-سال انرژی تولید کرده و نشان می‌دهد که طبیعت قبل از آنکه انسان‌ها به فکر انرژی هسته‌ای بیفتند، قدرت هسته‌ای را تسلط یافته بود. این کشف، که به نام «پدیده اوکلو» شناخته می‌شود، هنوز هم یک معما و دلیلی بر پیچیدگی‌های شگفت‌انگیز طبیعت است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#رآکتور_هسته‌ای #علوم_طبیعی #فیزیک #اورانیوم
🔺 چت‌جی‌پی‌تی چگونه یک حوزه علمی را متحول کرد؟

🔹 انتشار ChatGPT در نوامبر ۲۰۲۲ انقلابی در حوزه پردازش زبان طبیعی (NLP) ایجاد کرد. این مدل که بر پایه فناوری GPT-3.5 ساخته شده بود، توانایی خیره‌کننده‌ای در تولید متن شبه‌انسانی نشان داد. اما این موفقیت با چالش‌هایی همراه بود: بسیاری از پروژه‌های تحقیقاتی دانشگاهی یک‌شبه منسوخ شدند و محققان با سوالاتی درباره آینده حوزه خود مواجه شدند.

🔹 پیش از ChatGPT، بحث‌های داغی بین دانشمندان درباره توانایی واقعی مدل‌های زبانی بزرگ (LLMها) در «درک معنا» وجود داشت. برخی مانند امیلی بندر، استاد دانشگاه واشنگتن، معتقد بودند این مدل‌ها فقط «طوطی‌های آماری» هستند که بدون درک مفاهیم، متن تولید می‌کنند. در مقابل، طرفداران فناوری ادعا می‌کردند این مدل‌ها به سطحی از هوش نزدیک شده‌اند.

پردازش زبان طبیعی (NLP)
شاخه‌ای از هوش مصنوعی است که به تعامل بین کامپیوترها و زبان انسان می‌پردازد. مدل‌های زبانی بزرگ مانند GPT-3 با تحلیل حجم عظیمی از متن‌های اینترنتی، الگوهای زبانی را یاد می‌گیرند و متن‌های جدید تولید می‌کنند. اما سوال اصلی این است: آیا این مدل‌ها واقعاً معنای کلمات را می‌فهمند یا فقط کلمات را به صورت مکانیکی کنار هم می‌چینند؟

🔹 با معرفی ChatGPT، بسیاری از وظایف کلاسیک NLP مانند ترجمه ماشینی و پاسخ به سوالات، به سطحی فراتر از انتظارات رسیدند. این موضوع باعث شد دانشجویان دکتری و محققان تازه‌کار به دنبال مسیرهای تحقیقاتی جدید بگردند، چون پروژه‌های سنتی دیگر جذابیت گذشته را نداشتند.

🔹 صنعت نیز به سرعت به سمت این فناوری حرکت کرد. شرکت‌هایی مانند گوگل و مایکروسافت بودجه‌های کلانی به توسعه مدل‌های بزرگتر اختصاص دادند. این رقابت دسترسی به مدل‌های پیشرفته را برای محققان دانشگاهی سخت کرد و تمرکز از تحقیقات بنیادی به سمت کاربردهای عملی تغییر یافت.

انتقال یادگیری (Transfer Learning) تکنیکی است که در آن یک مدل ابتدا روی داده‌های عمومی آموزش می‌بیند و سپس برای انجام وظایف خاص تنظیم می‌شود. این روش پایه عملکرد ChatGPT است که با آموزش اولیه روی اینترنت، توانایی انجام کارهای متنوعی پیدا می‌کند.

🔹 امروز، دو سال پس از ChatGPT، جامعه علمی هنوز بر سر تأثیرات بلندمدت این فناوری اختلاف نظر دارد. برخی معتقدند این یک تحول اساسی در درک ماشین از زبان است، در حالی که دیگران هشدار می‌دهند وابستگی به مدل‌های ناشفاف می‌تواند به پیشرفت علم آسیب بزند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #پردازش_زبان_طبیعی #فناوری
🔺 داروی معجزه‌آسا اوزِم‌پیک ممکن است بیماری کبدی را معکوس کند، طبق یک مطالعه جدید

🔹 داروی سماگلوتاید، که در ابتدا برای درمان دیابت و اکنون برای کاهش وزن تجویز می‌شود و تحت نام های تجاری Ozempic، Wegovy و Rybelsus به فروش می رسد، ممکن است کاربرد دیگری نیز داشته باشد: متوقف کردن و حتی معکوس کردن بیماری‌های کبدی. در یک آزمایش بالینی که شامل 800 شرکت‌کننده از 37 کشور و به مدت 72 هفته انجام شد، محققان بین‌المللی دریافتند که دوز هفتگی سماگلوتاید در درمان استئاتوهپاتیت وابسته به اختلال متابولیک (MASH) که یک نوع جدی بیماری کبد چرب است، در تقریباً دو سوم بیماران مؤثر است. سماگلوتاید ماده اصلی داروی اوزِم‌پیک (برای دیابت) و وزووی (برای کاهش وزن) است.

🔹 نتایج این مطالعه که توسط دکتر آرون سانیال از دانشگاه کمنسل و دکتر فیلیپ نیوسوم از کالج کینگ لندن رهبری شد، نشان می‌دهد که سماگلوتاید می‌تواند به بهبود سلامت کبد کمک کرده و مشکلات متابولیک اساسی که باعث بیماری می‌شوند را برطرف کند.

استئاتوهپاتیت وابسته به اختلال متابولیک (MASH) به بیماری‌ای اطلاق می‌شود که در آن چربی در کبد تجمع می‌یابد و این بیماری معمولاً ناشی از تغذیه بیش از حد است و می‌تواند منجر به التهاب و اسکار در کبد شود. اگر تأثیر سماگلوتاید بر این بیماری تأیید شود، می‌تواند به عنوان گزینه درمانی جدید برای این بیماری و سایر شرایط متابولیک همراه با آن شناخته شود.

🔹 این یافته‌ها می‌توانند تحولی بزرگ در درمان بیماری‌های کبدی و متابولیک ایجاد کنند، به‌ویژه اینکه این بیماری‌ها با مشکلات قلبی، کلیوی و متابولیک در ارتباط هستند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دارو #بیماری_کبدی #Ozempic #سلامت
1