تازه‌های علمی
690 subscribers
38 photos
3 videos
2.08K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 پیش‌بینی استیون هاوکینگ درباره پایان زمین: ناسا هم هشدار می‌دهد

🔹 استیون هاوکینگ، فیزیکدان مشهور، در سال ۲۰۱۷ پیش‌بینی کرد که زمین تا سال ۲۶۰۰ به دلیل رشد سریع جمعیت و مصرف بی‌رویه منابع به «یک گوی آتشین بزرگ» تبدیل خواهد شد. او هشدار داد که انسان‌ها باید برای ترک زمین و سکونت در سیارات دیگر برنامه‌ریزی کنند تا از انقراض نجات یابند.

🔹 ناسا اگرچه زمانبندی دقیق هاوکینگ را تایید نکرده، اما هشدارهای او درباره خطرات تغییرات آب‌وهوایی و مصرف منابع را معتبر می‌داند. این سازمان تاکید کرده که اگر روند فعلی ادامه یابد، زمین ممکن است زودتر از پیش‌بینی‌ها به نقطه بحران برسد.

«بریک‌ترو استارشات» پروژه‌ای است که هاوکینگ از آن حمایت می‌کرد. هدف این پروژه، ارسال هزاران کاوشگر فضایی کوچک به ستاره‌های نزدیک برای یافتن سیارات قابل سکونت است. این کاوشگرها با سرعت ۱۵ هزار کیلومتر بر ثانیه حرکت می‌کنند و می‌توانند راه را برای مهاجرت انسان‌ها باز کنند.

🔹 ناسا در حال حاضر روی امکان سکونت در مریخ و سایر سیارات تحقیق می‌کند. این سازمان می‌گوید: «مشاهدات فضایی نشان می‌دهد که زمین در معرض خطرات جدی است و باید برای حفظ آینده بشر، گزینه‌های جایگزین را بررسی کنیم.»

چرا رشد جمعیت خطرناک است؟
هرچه جمعیت زمین بیشتر شود، نیاز به منابعی مانند آب، غذا و انرژی افزایش می‌یابد. اما این منابع محدود هستند. هاوکینگ معتقد بود اگر جمعیت به رشد بی‌رویه خود ادامه دهد، تا ۵۷۵ سال آینده، زمین دیگر جایی برای زندگی نخواهد داشت.

🔹 با وجود این هشدارها، دانشمندان امیدوارند با کاهش آلودگی، استفاده از انرژی‌های پاک و کشف فناوری‌های جدید، آینده بهتری بسازند. البته تحقق این اهداف نیازمند همکاری جهانی و اقدام فوری است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغییرات_آب_وهوایی #ناسا #فضا #آینده_زمین #استیون_هاوکینگ
🔺 کبوترها چگونه نظریه پیچیدگی را متحول می‌کنند؟

🔹 اصل لانه کبوتری (Pigeonhole Principle) یک مفهوم ساده ریاضی است: اگر ۶ کبوتر در ۵ لانه بنشینند، حداقل دو کبوتر در یک لانه خواهند بود. این اصل که به ظاهر پیش‌پاافتاده است، پایه‌ای برای حل مسائل پیچیده در ریاضیات و علوم کامپیوتر محسوب می‌شود.

🔹 حالا محققان با بررسی «اصل خالی‌بودن لانه‌ها» (Empty-Pigeonhole Principle) دریافته‌اند که اگر کبوترها کمتر از لانه‌ها باشند، حتماً برخی لانه‌ها خالی می‌مانند. این کشف ساده، به یکی از ابزارهای کلیدی در نظریه پیچیدگی تبدیل شده است؛ شاخه‌ای از علوم کامپیوتر که به مطالعه دشواری حل مسائل محاسباتی می‌پردازد.

🔹 کریستوس پاپادیمیتریو، دانشمند علوم کامپیوتر دانشگاه کلمبیا، و الیور کورتن با بررسی این اصل، کلاس جدیدی از مسائل به نام «APEPP» را معرفی کردند. این مسائل به دنبال یافتن راه‌حل‌هایی هستند که وجودشان به دلیل اصل خالی‌بودن لانه‌ها تضمین شده است.

نظریه پیچیدگی چیست؟
این شاخه از علوم کامپیوتر، مسائل محاسباتی را بر اساس میزان دشواری حل آن‌ها دسته‌بندی می‌کند. مثلاً برخی مسائل مانند پیدا کردن دو نفر با رمز یکسان در استادیوم (اصل لانه کبوتری)، به راحتی قابل بررسی هستند. اما اثبات خالی‌بودن یک لانه خاص (مثل پیدا کردن رمزی که هیچکس از آن استفاده نکرده) نیازمند بررسی تمام موارد است و این همان چالشی است که نظریه پیچیدگی به آن می‌پردازد.

اصل APEPP چه می‌گوید؟
کلاس APEPP مخفف «اصل خالی‌بودن لانه‌ها در مسائل فراوان» است. این مفهوم نشان می‌دهد که اگر لانه‌ها (مثل رمزهای بانکی) بسیار بیشتر از کبوترها (مثل افراد حاضر در یک سالن کنسرت) باشند، یافتن لانه‌های خالی به‌طور مستقیم تقریباً غیرممکن است. این ایده به محققان کمک می‌کند تا ارتباط بین مسائل به ظاهر نامرتبط را کشف کنند.

🔹 یکی از کاربردهای جالب این تحقیق، تحلیل «سختی ذاتی حل برخی مسائل» است. کلود شانون، پدر نظریه اطلاعات، ۷۰ سال پیش ثابت کرد که بیشتر مسائل محاسباتی ذاتاً سخت هستند. اما اثبات سختی یک مسئله خاص همچنان یکی از چالش‌های بزرگ علوم کامپیوتر است.

🔹 کورتن در تحقیقات خود نشان داد که پیشرفت در حل یکی از مسائل APEPP می‌تواند به صورت خودکار به پیشرفت در سایر مسائل مهم ریاضی و کامپیوتر منجر شود. این کشف مسیر جدیدی برای درک بهتر ماهیت پیچیدگی محاسباتی باز کرده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نظریه_پیچیدگی #علوم_کامپیوتر #ریاضیات
🔺 انفجارهای اسرارآمیز فضایی؛ معمایی که دانشمندان را سردرگم کرده!

🔹 در سال ۲۰۱۸، اخترشناسان انفجار عجیبی به نام «گاو» (AT2018cow) را رصد کردند که ۱۰۰ برابر درخشان‌تر از ابرنواخترهای معمولی بود و تنها در چند روز ناپدید شد. از آن زمان، حدود ده انفجار مشابه با نام‌های حیوانی مثل «کوالا»، «شتر» و «شیر تاسمانی» کشف شده‌اند. این پدیده‌ها که «انتقال‌دهنده‌های نوری آبیِ درخشان و سریع» (LFBots) نامیده می‌شوند، دمایی حدود ۴۰,۰۰۰ درجه سانتی‌گراد دارند و نور آبی از خود ساطع می‌کنند.

🔹 فرضیه‌های اولیه می‌گویند LFBots ممکن است نتیجهٔ انفجارهای ناموفق ستاره‌ها یا تشکیل سیاهچاله باشند. اما پژوهش جدیدی نشان می‌دهد احتمالاً این انفجارها زمانی رخ می‌دهند که یک سیاهچاله با جرم متوسط (بین ۱۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ برابر خورشید) ستاره‌ای را می‌بلعد. این سیاهچاله‌های مرموز، حلقهٔ گم‌شده بین سیاهچاله‌های کوچک و ابرسیاهچاله‌ها هستند و ممکن است ارتباطی با مادهٔ تاریک کیهان داشته باشند.

سیاهچاله‌های با جرم متوسط چیستند؟
این سیاهچاله‌ها هنوز به‌طور قطعی شناسایی نشده‌اند، اما وجودشان برای توضیح تکامل سیاهچاله‌های غول‌آسا ضروری است. اگر LFBots واقعاً ناشی از بلعیده شدن ستاره‌ها توسط این سیاهچاله‌ها باشند، نخستین شواهد مستقیم از وجودشان را به دست می‌دهیم!

چرا مطالعهٔ LFBots سخت است؟
این انفجارها بسیار نادر و زودگذرند. برای مثال، انفجار «زنبور» (AT2024wpp) که در نوامبر ۲۰۲۳ کشف شد، تنها چند روز قابل رصد بود. دانشمندان امیدوارند با تلسکوپ فضایی «اولتراسَت» (آینده‌نگر فرابنفش) که سال ۲۰۲۵ پرتاب می‌شود، ده‌ها مورد جدید را بررسی کنند.

🔹 یافته‌های اخیر نشان می‌دهد بقایای برخی LFBots شبیه دیسک‌های مواد اطراف سیاهچاله‌هاست. این احتمال وجود دارد که تکه‌های بزرگ ستاره‌های بلعیده‌شده، باعث درخشش ناگهانی این پدیده‌ها می‌شوند. با این حال، برای تأیید نهایی به داده‌های بسیار بیشتری نیاز است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیاهچاله #کیهان_شناسی
🔺 عصر کوانتومی از همین حالا آغاز شده است!

🔹 در حالی که برخی مانند مدیرعامل انویدیا معتقدند محاسبات کوانتومی تا ۱۵-۳۰ سال دیگر کاربردی نخواهند شد، واقعیت این است که انقلاب کوانتومی همین حالا در حال وقوع است، اما نه به شکل یک محصول مصرفی در فروشگاه‌ها، بلکه به صورت نامحسوس در صنایع پیشرفته.

🔹 چرا کوانتوم دیگر یک رویا نیست؟

- صنعت داروسازی: شرکت‌های بزرگ از محاسبات کوانتومی برای کشف داروهای جدید استفاده می‌کنند.
- هواپیمایی و خودروسازی: بهینه‌سازی سوخت هیدروژنی و باتری‌های الکتریکی با کمک کوانتوم در حال انجام است.
- امنیت سایبری: تولید کلیدهای رمزنگاری غیرقابل نفوذ حتی برای رایانه‌های کوانتومی آینده!

چرا خبر نداریم؟
برخلاف اینترنت یا رایانه‌های شخصی که با یک محصول انقلابی (مثل Netscape یا Apple II) معرفی شدند، تحول کوانتومی پشت صحنه و در لابراتوارهای صنعتی اتفاق می‌افتد.

🔹 رقابت جهانی در جریان است
- چین، آمریکا، آلمان و انگلیس پیشتاز سرمایه‌گذاری دولتی در این فناوری هستند.
- مایکروسافت اولین پردازنده کوانتومی مبتنی بر کیوبیت‌های توپولوژیک را رونمایی کرده است.
- دانشگاه‌ها رشته‌های مهندسی کوانتوم راه‌اندازی کرده‌اند و استارتاپ‌های کوانتومی جذب سرمایه می‌کنند.

هشدار به کسب‌وکارها و سیاستمداران
کشورها و شرکت‌هایی که امروز در کوانتوم سرمایه‌گذاری نکنند، فردا در امنیت سایبری، انرژی، پزشکی و دفاع از رقبا عقب خواهند ماند. این یک فرصت نیست—یک ضرورت استراتژیک است.
«کوانتوم فقط یک فناوری نیست، یک قابلیت ملی است.»



[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #فناوری_آینده #انقلاب_دیجیتال #هوش_مصنوعی
🔺 مغز ما هنگام خواندن چه می‌کند؟

🔹 مطالعه مهارتی ارزشمند است که به انسان‌ها امکان یادگیری، پیشرفت تحصیلی و انجام کارهای روزمره را می‌دهد. پژوهشگران «مؤسسه ماکس پلانک» در بررسی جدیدی، نتایج ۱۶۳ مطالعه گذشته درباره فعالیت مغز هنگام خواندن را تحلیل کردند. آن‌ها دریافتند که خواندن، شبکه‌ای از مناطق مغزی در نیمکره چپ و مخچه را فعال می‌کند.

🔹 این تحقیق نشان داد مغز هنگام خواندن حروف، کلمات، جملات و متن‌های بلند، الگوهای فعالیت متفاوتی دارد. مثلاً خواندن حروف فقط بخشی از قشر پس‌سری چپ (مرکز بینایی) را فعال می‌کند، اما خواندن جملات و متن‌ها مناطق بیشتری مانند قشر پیشانی و گیجگاهی را درگیر می‌کند.

قشر پس‌سری (OTC): بخشی از مغز که اطلاعات بینایی را پردازش می‌کند. مخچه: ساختاری در پشت مغز که علاوه بر هماهنگی حرکتی، در پردازش زبان نیز نقش دارد.

🔹 تفاوت مغز هنگام بلندخوانی و خواندن ذهنی:
- بلندخوانی: مناطق مرتبط با حرکت (مثل کنترل گفتار) و پردازش صدا فعال می‌شوند.
- خواندن ذهنی: مناطق مسئول تمرکز و حافظه فعال‌تر می‌شوند.

🔹 این یافته‌ها به درک بهتر اختلالاتی مثل دیسلکسیا (نارساخوانی) کمک می‌کند. مثلاً اگر مغز در اتصال مناطق بینایی به زبان مشکل داشته باشد، فرد در خواندن دچار چالش می‌شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مغز_و_خواندن #علوم_عصبی #دانش_مغز
🔺 کشف عنصر مرموز در آزمایشگاه کیمیاگری یک دانشمند قرون وسطایی!

🔹 تیکو براهه، اخترشناس مشهور دانمارکی، در قرن ۱۶ میلادی نه تنها به ستاره‌ها خیره می‌شد، بلکه در آزمایشگاه زیرزمینی خود به ساخت داروهای عجیب مشغول بود. اخیراً دانشمندان با بررسی شیشه‌ها و سفال‌های باقی‌مانده از این آزمایشگاه، عنصر غیرمنتظره‌ای کشف کردند: تنگستن!

🔹 تنگستن تا دهه ۱۷۸۰ به عنوان یک عنصر شناخته نشده بود، اما ردپای آن در آثار براهه سوالات بزرگی ایجاد کرده است. آیا او از وجود این عنصر خبر داشت؟ یا تنگستن به طور تصادفی در مواد اولیهٔ داروهایش وجود داشته؟

تنگستن چیست؟
تنگستن (Wolfram) یک فلز سخت و کمیاب است که امروزه در ساخت لامپ و آلیاژها استفاده می‌شود. کشف آن در آزمایشگاه براهه—۴۰۰ سال قبل از شناسایی رسمی—می‌تواند نشان‌دهندهٔ دانش پیشرفتهٔ کیمیاگران باشد.

ارتباط کیمیاگری و نجوم؟
براهه مانند بسیاری از دانشمندان قدیم، معتقد بود عناصر زمینی با سیارات و اعضای بدن انسان ارتباط دارند. مثلاً طلا به خورشید و قلب، نقره به ماه و مغز مرتبط می‌شد. شاید او تنگستن را هم در این چارچوب اسرارآمیز استفاده می‌کرد!

🔹 داروهای براهه—معروف به «رازها»—ترکیبی از ۶۰ ماده از جمله طلا، جیوه، گیاهان و حتی گوشت مار بود. تنگستن ممکن است بخشی از این ترکیبات بوده باشد، هرچند نقش دقیق آن هنوز نامشخص است.

🔹 این کشف، پنجره‌ای تازه به دنیای رمزآلود کیمیاگری قرون وسطی باز می‌کند و نشان می‌دهد دانشمندان آن دوران بیش از آنچه تصور می‌کنیم، به عناصر ناشناخته دسترسی داشتند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تاریخ_علم #کیمیاگری #کشف_جدید #نجوم
🔺 پیشرفت در همجوشی هسته‌ای: مهندسان ضعف‌های پنهان رآکتور را کشف کردند

🔹 محققان دانشگاه ساری انگلستان با همکاری مراکز علمی دیگر، روشی میکروسکوپی برای شناسایی نقاط ضعف جوش‌های فلزی در رآکتورهای همجوشی هسته‌ای توسعه داده‌اند. این ضعف‌ها که در حین ساخت ایجاد می‌شوند، می‌توانند ایمنی و عمر مفید رآکتور را کاهش دهند.

🔹 این پژوهش روی فولاد P91 متمرکز است؛ آلیاژی مقاوم به حرارت که برای ساخت رآکتورهای آینده در نظر گرفته شده است. با استفاده از روش تصویربرداری پیشرفته، تیم تحقیقاتی توانست تنش‌های باقیمانده در مناطق جوش‌خورده بسیار باریک را اندازه‌گیری کند.

🔹 نتایج نشان داد که تنش‌های داخلی بر عملکرد فولاد تأثیر زیادی می‌گذارند. در دمای ۵۵۰ درجه سانتیگراد (مشابه شرایط رآکتور همجوشی)، استحکام فلز تا ۳۰٪ کاهش یافته و شکننده‌تر می‌شود.

همجوشی هسته‌ای فرآیندی است که در آن اتم‌های سبک با هم ترکیب می‌شوند و انرژی عظیمی تولید می‌کنند. برخلاف نیروگاه‌های هسته‌ای فعلی، زباله‌های رادیواکتیو تولیدشده در همجوشی کم‌خطرتر و کوتاه‌عمرتر هستند. اما چالش اصلی، ساخت موادی است که بتوانند در برابر حرارت و فشار بسیار بالا مقاومت کنند.

🔹 این تحقیق نه‌تنها به طراحی رآکتورهای ایمن‌تر کمک می‌کند، بلکه داده‌های آن برای بهبود مدل‌های شبیه‌سازی و هوش مصنوعی در پیش‌بینی رفتار مواد نیز استفاده خواهد شد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#همجوشی_هسته‌ای #انرژی_پاک #فناوری
🔺 آیاهواسکا و سلامت روان: چرا محیط و ذهنیت مهم است؟

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد که تأثیرات بلندمدت آیاهواسکا (نوشیدنی روان‌گردان سنتی آمازون) بر سلامت روان، به شدت به سابقه فردی و محیطی که در آن استفاده می‌شود، بستگی دارد. اگرچه این ماده در کاهش اضطراب و افسردگی امیدوارکننده بوده، اما تجربیات منفی مانند احساس انزوا یا ناامیدی در افرادی با سابقه مشکلات روانی یا در محیط‌های غیرحمایتی بیشتر دیده شده است.

🔹 جالب اینجاست که برخی تجربیات به ظاهر منفی، مانند تحریف‌های بینایی، با بهبود سلامت روان در آینده مرتبط بودند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که برخی «عوارض جانبی» ممکن است در واقع بخشی از فرآیند درمانی باشند.

🔹 این مطالعه که داده‌های بیش از ۱۰ هزار کاربر را بررسی کرد، تأکید می‌کند که محیط‌های حمایتی، گروهی و معنوی، کلید بهره‌مندی از فواید آیاهواسکا و کاهش خطرات آن هستند.

آیاهواسکا یک نوشیدنی سنتی حاوی ترکیبات روان‌گردان است که قرن‌ها توسط بومیان آمازون برای اهداف درمانی و آیینی استفاده شده است. تحقیقات مدرن نشان می‌دهد که این ماده می‌تواند با تأثیر بر سیستم عصبی، به بازسازی ارتباطات مغزی کمک کند. اما نکته مهم این است که این تجربه به شدت تحت تأثیر «تنظیمات» (محیط فیزیکی و عاطفی) و «ذهنیت» (نگرش و انتظارات فرد) قرار دارد.

🔹 به گفته پژوهشگران، افرادی با سابقه اضطراب یا افسردگی، اگر در محیط‌های غیرسنتی (مثل مصرف خودسرانه در خانه) از آیاهواسکا استفاده کنند، بیشتر در معرض تجربیات منفی هستند. در مقابل، شرکت در مراسم گروهی با راهنمایی افراد باتجربه، می‌تواند به کاهش این خطرات و افزایش فواید کمک کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_روان #روان‌گردان‌ها #آیاهواسکا #علوم_اعصاب
🔺 چرا مغز ما در برابر فست‌فودها شکست می‌خورد؟ رازِ پنهان در حافظه!

🔹 پژوهش جدید نشان می‌دهد خاطرات غذاهای چرب و شیرین در «هیپوکامپ» مغز ثبت می‌شوند و میل شدید به مصرف آن‌ها را حتی در زمان سیری ایجاد می‌کنند. این کشف با آزمایش روی موش‌ها انجام شد: وقتی نورون‌های مرتبط با این خاطرات غیرفعال شدند، موش‌ها کمتر شیرینی خوردند و چاقی ناشی از رژیم غذایی ناسالم در آن‌ها کاهش یافت.

🔹 دانشمندان می‌گویند مغز انسان‌ها مانند موش‌ها، سه نوع گرسنگی را تجربه می‌کند:
- گرسنگی متابولیک (نیاز بدن به انرژی)
- گرسنگی لذت‌محور (وسوسه برانگیخته‌شده توسط بو یا ظاهر غذا)
- گرسنگی حافظه‌محور (خاطرات ثبت‌شده از غذاهای پرکالری که میل به خوردن را فعال می‌کنند)

هیپوکامپ بخشی از مغز است که نقش کلیدی در شکل‌گیری خاطرات و یادگیری دارد. این پژوهش نشان می‌دهد خاطرات مرتبط با غذاهای ناسالم، مانند یک «بانک اطلاعاتی» عمل می‌کنند و هنگام مواجهه با نشانه‌های محیطی (مثل دیدن یک پیتزا)، میل به خوردن را فعال می‌کنند.

🔹 غذاهای فرآوری‌شده (UPF) (مانند همبرگر، سیب‌زمینی سرخ کرده و شیرینی‌ها) با ترکیب چربی و قند، دو مسیر جداگانه در مغز را همزمان فعال می‌کنند. این دوگانگی، ترشح دوپامین (هورمون لذت) را تقویت کرده و مقاومت در برابر وسوسه را سخت‌تر می‌کند.

دوپامین نه‌تنها احساس لذت ایجاد می‌کند، بلکه مغز را وادار می‌کند برای تکرار آن رفتار، انگیزه پیدا کند. همین مکانیسم است که مصرف فست‌فود را به یک عادت تقریباً غیرقابل کنترل تبدیل می‌کند!

🔹 راه‌حل‌های پیشنهادی:
- درمان‌های شناختی: شناسایی محرک‌های وسوسه و بازآموزی واکنش‌ها
- داروهایی مانند اوزمپیک: کاهش سیگنال‌های پاداش در مغز پس از خوردن
- آگاهی از نقش حافظه: توجه به تأثیر خاطرات غذایی بر انتخاب‌های ناخودآگاه

🔹 با این حال، دانشمندان هشدار می‌دهند حتی داروها هم ریشه مشکل (الگوهای یادگیری مغز) را حل نمی‌کنند. بهترین راه‌حل، ترکیب آگاهی فردی، تغییر محیط غذایی و حمایت اجتماعی است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مغز_و_تغذیه #سلامت_روان #علوم_عصبی
🔺 داروی جدید بینایی را به موش‌ها بازگرداند!

🔹 پژوهشگران کره‌ای با مسدود کردن پروتئین «PROX1» در چشم موش‌ها، موفق به بازسازی سلول‌های عصبی آسیب‌دیده شبکیه و بازیابی بینایی شدند. این اولین بار است که بازسازی بلندمدت عصبی در پستانداران مشاهده می‌شود.

🔹 پروتئین PROX1 در سلول‌های «گلیای مولر» (سلول‌های پشتیبان شبکیه) جمع می‌شود و مانع ترمیم آن‌ها پس از آسیب می‌گردد. محققان با استفاده از یک پادتن ویژه، این پروتئین را خنثی کردند تا سلول‌های گلیای مولر بتوانند مانند ماهی‌ها، به سلول‌های بنیادی تبدیل شده و نورون‌های جدید تولید کنند.

🔹 اثر این درمان در موش‌های مبتلا به بیماری‌های شبکیه بیش از ۶ ماه ماندگار بود. پژوهشگران امیدوارند تا سال ۲۰۲۸ این روش را روی انسان آزمایش کنند.

سلول‌های گلیای مولر در پستانداران معمولاً توانایی بازسازی ندارند، اما در ماهی‌ها پس از آسیب، این سلول‌ها به حالت اولیه برگشته و نورون‌های جدید می‌سازند. دلیل این تفاوت، وجود پروتئین PROX1 در پستانداران است که مانند یک ترمز برای ترمیم عمل می‌کند.

بیماری‌های تخریب‌کننده شبکیه مانند رتینیت پیگمنتوزا و گلوکوم، باعث نابودی سلول‌های عصبی چشم و از دست رفتن دائمی بینایی می‌شوند. تاکنون هیچ درمانی برای بازگرداندن بینایی ازدست‌رفته وجود نداشت.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#بینایی_و_سلامت #داروی_جدید #پزشکی_نوین
🔺 آنچه درباره تقسیم سلولی می‌دانید احتمالاً اشتباه است!

🔹 مطالعه جدیدی که در مجله Science منتشر شده، باور رایج درباره فرآیند تقسیم سلولی (میتوز) را به چالش کشیده است. برای بیش از یک قرن، دانشمندان و کتاب‌های درسی ادعا می‌کردند که سلول‌ها پیش از تقسیم، به شکل کُره درمی‌آیند و دو سلول دختری کاملاً مشابه تولید می‌کنند. اما مشاهدات محققان دانشگاه منچستر روی جنین ماهی زبرافیش (ماهی زِبرا) نشان داد که این همیشه درست نیست!

🔹 در رشد رگ‌های خونی، سلول پیشتاز که سرعت حرکت بالایی دارد، بدون تغییر شکل به کُره، تقسیم نامتقارن انجام می‌دهد. نتیجه این تقسیم، دو سلول با عملکرد متفاوت است: یکی سریع و پیشتاز، دیگری کند و پیرو. این کشف نشان می‌دهد که تقسیم نامتقارن سلولی محدود به سلول‌های بنیادی نیست و در بافت‌های معمولی نیز اتفاق می‌افتد.

تقسیم نامتقارن: در این نوع تقسیم، دو سلول دختر از نظر اندازه، شکل یا عملکرد با هم تفاوت دارند. پیش از این تصور می‌شد چنین تقسیمی فقط در سلول‌های تخصصی مانند سلول‌های بنیادی رخ می‌دهد. اما اکنون مشخص شده که سلول‌های معمولی نیز می‌توانند به صورت نامتقارن تقسیم شوند و نقش مهمی در شکل‌گیری بافت‌ها و اندام‌های بدن داشته باشند.

🔹 شکل سلول مادر تعیین‌کننده است! محققان با تغییر شکل سلول‌های انسانی در آزمایشگاه دریافتند:
- سلول‌های کوتاه و پهن تمایل به تقسیم متقارن دارند.
- سلول‌های بلند و باریک بدون تغییر شکل کروی، تقسیم نامتقارن انجام می‌دهند.

🔹 این یافته‌ها می‌تواند به درک بهتر رشد تومورهای سرطانی کمک کند. در سرطان، تقسیم نامتقارن ممکن است به ایجاد سلول‌های با رفتارهای متفاوت (مانند متاستاز) منجر شود. همچنین، کنترل شکل سلول‌های مادر شاید روزی به تولید سلول‌های با عملکردهای خاص بینجامد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلولی #سرطان #فرگشت #زیست‌شناسی
🔺 مولکولی که انقلابی در ساخت رایانه‌های کوچک‌تر و سریع‌تر ایجاد می‌کند!

🔹 فیزیک‌دانان دانشگاه میامی مولکول جدیدی ساخته‌اند که می‌تواند جایگزین سیلیکون در تراشه‌های رایانه‌ای شود. این مولکول از عناصر طبیعی مانند کربن، گوگرد و نیتروژن تشکیل شده و بالاترین رسانایی الکتریکی را در بین مواد آلی دارد.

🔹 این مولکول به الکترون‌ها اجازه می‌دهد بدون از دست دادن انرژی، مسافت‌های طولانی (چند ده نانومتر) را طی کنند. این ویژگی منحصر به فرد می‌تواند منجر به ساخت رایانه‌های کوچک‌تر، پرسرعت‌تر و کم‌مصرف‌تر شود.

🔹 برخلاف مواد معمولی که با افزایش اندازه، رسانایی آن‌ها کاهش می‌یابد، این مولکول مانند یک سیم الکترونی عمل می‌کند و اطلاعات را با بالاترین بازدهی منتقل می‌کند.

چرا این کشف مهم است؟
تراشه‌های امروزی به مرزهای فیزیکی سیلیکون نزدیک شده‌اند. این مولکول جدید نه‌تنها می‌تواند جایگزین سیلیکون شود، بلکه امکان ساخت دستگاه‌هایی با قابلیت‌های جدید را فراهم می‌کند که پیش‌از این ممکن نبود.

آینده این فناوری:
- کاهش هزینه تولید تراشه‌ها
- امکان استفاده در رایانه‌های کوانتومی به‌عنوان «کیوبیت»
- یکپارچه‌سازی با فناوری‌های موجود بدون نیاز به تغییرات اساسی

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فناوری #نوآوری #رایانه‌های_آینده
🔺 تقویت سلامت مغز با یک روش ساده: محققان چه پیشنهاد می‌دهند؟

🔹 براساس مطالعه‌ای جدید در مجله Nature: Scientific Reports، اضافه کردن فعالیت‌های جدید به برنامه روزانه می‌تواند سلامت مغز را بهبود بخشد. محققان دریافتند تجربه‌های تازه، حتی ساده‌ترین آن‌ها، حافظه را تقویت کرده و احساسات مثبت را افزایش می‌دهند.

🔹 در این پژوهش، ۱۸ سالمند با میانگین سنی ۷۱ سال به مدت ۸ هفته از اپلیکیشن HippoCamera استفاده کردند تا خاطرات تجربه‌های جدید خود را ثبت کنند. نتایج نشان داد شرکت‌کنندگانی که فعالیت‌های جدید انجام می‌دادند، حافظه بهتری داشتند، کمتر احساس کسالت می‌کردند و زمان برایشان سریع‌تر می‌گذشت.

هیپوکامپ بخشی از مغز است که مسئول یادگیری و ذخیره خاطرات است. وقتی فعالیت جدیدی انجام می‌دهیم، این بخش فعال‌تر شده و ارتباطات عصبی تازه‌ای ایجاد می‌کند. این فرآیند نه‌تنها برای سالمندان، بلکه برای همه سنین مفید است و مانند ورزشی برای مغز عمل می‌کند.

🔹 چه فعالیت‌هایی «جدید» محسوب می‌شوند؟
- انتخاب مسیر متفاوت در پیاده‌روی روزانه
- امتحان کردن یک غذای جدید
- تماس با دوستی که مدت‌ها با او صحبت نکرده‌اید
- گوش دادن به موسیقی جدید یا خواندن کتابی متفاوت

🔹 سایر راه‌های تقویت مغز:
- انجام بازی‌های فکری مانند پازل
- ورزش منظم
- خروج از خانه حداقل دو بار در روز (حتی پیاده‌روی کوتاه)
- یادگیری مهارت‌های تازه مانند زبان یا ساز

نکته کلیدی: نیازی به فعالیت‌های پیچیده نیست! همین که از روال همیشگی خارج شوید، مغز را به چالش کشیده‌اید. این تنوع ساده مانند سوختی برای تقویت حافظه و بهبود خلق‌وخو عمل می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_مغز #تغذیه_ذهنی #روانشناسی #حافظه
🔺 گران‌ترین فلز جهان؛ هر کیلوگرم ۱.۳ میلیون یورو! چرا؟

🔹 وقتی صحبت از فلزات گران‌قیمت می‌شود، احتمالاً طلا یا پلاتین به ذهن می‌رسد. اما «اُسمیوم» با قیمت شگفت‌انگیز ۱,۳۳۰,۸۲۰ یورو برای هر کیلوگرم، عنوان گران‌ترین فلز جهان را دارد. این فلز نقرهای-آبی رنگ نه‌تنها بسیار نادر است، بلکه چگالی آن از هر عنصر طبیعی دیگر بیشتر است؛ یعنی حجم کمی از آن، وزن بسیار زیادی دارد!

🔹 اُسمیوم جزو گروه فلزات پلاتین (PGMs) است و تنها چند کیلوگرم از آن در سال استخراج می‌شود. این فلز به‌صورت خالص در طبیعت وجود ندارد و معمولاً به‌عنوان محصول جانبی استخراج پلاتین یا نیکل به‌دست می‌آید. فرآیند خالص‌سازی آن نیز بسیار پیچیده و پرهزینه است.

گروه فلزات پلاتین (PGMs) شامل ۶ فلز کمیاب است: روتنیم، رودیم، پالادیوم، اُسمیوم، ایریدیوم و پلاتین. این فلزات به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی و دما، در صنایع پیشرفته کاربرد دارند.

🔹 کاربردهای اُسمیوم:
- ساخت نوک خودنویس‌های لوکس و قطعات الکترونیکی به‌دلیل مقاومت بالا
- کاتالیزور در واکنش‌های شیمیایی
- کمک به تاریخ‌گذاری سنگ‌ها و فسیل‌ها با استفاده از ایزوتوپ‌های رادیواکتیو آن
- تحقیقات پزشکی برای تشخیص بیماری‌ها و درمان سرطان
- جواهرسازی به‌دلیل جلوه کریستالی منحصربه‌فرد (شبیه الماس سیاه)

کاتالیزور ماده‌ای است که سرعت واکنش‌های شیمیایی را افزایش می‌دهد، بدون اینکه خودش مصرف شود.

🔹 چرا این‌قدر گران است؟
- تولید سالانه تنها چند کیلوگرم در جهان
- استخراج سخت و پرهزینه (عمدتاً در روسیه و آفریقای جنوبی)
- نیاز به فرآیندهای شیمیایی خطرناک برای خالص‌سازی
- تقاضای بالا در صنایع پیشرفته و بازار کالاهای لوکس

اُسمیوم تترااکسید: ترکیب سمی حاصل از استخراج اُسمیوم که حتی در مقادیر کم می‌تواند به ریه‌ها آسیب بزند.

🔹 آینده اُسمیوم:
با افزایش تقاضا در حوزه‌هایی مانند هوا-فضا، پزشکی و دفاع، ارزش این فلز احتمالاً بیشتر هم می‌شود. اما منابع زمینی آن محدود است (کمتر از ۱ تُن در پوسته زمین) و جایگزین مصنوعی کارآمدی برای آن وجود ندارد.

🔹 نکته منفی: استخراج اُسمیوم می‌تواند مشکلات زیست‌محیطی ایجاد کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#علم_مواد #شیمی #تکنولوژی #طبیعت
🔺 شبیه‌سازی کوانتومی: آیا واقعیت جهان مثل خانه پوشالی فرو می‌ریزد؟

🔹 فیزیک‌دانان با استفاده از یک کامپیوتر کوانتومی پیشرفته (۵۵۶۴ کیوبیتی)، فرآیند احتمالی فروپاشی جهان را شبیه‌سازی کردند. این فرآیند به «فروپاشی خلاء کاذب» معروف است؛ یعنی اگر جهان ما در حالتی ناپایدار اما موقتاً پایدار («خلاء کاذب») قرار داشته باشد، ممکن است ناگهان به حالت پایدارتر («خلاء واقعی») تغییر کند. این تغییر می‌تواند قوانین فیزیک و ذرات بنیادی را دگرگون کند و جهان کنونی را مانند خانه‌ای از ورق فرو بریزد!

🔹 تیم بین‌المللی از دانشگاه لیدز، Forschungszentrum Jülich و ISTA اتریش، با شبیه‌سازی رفتار حباب‌ها در خلاء کاذب، نشان دادند که چگونه این حباب‌ها تشکیل می‌شوند، رشد می‌کنند و بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند. نتایج آن‌ها بینشی جدید درباره رفتار کوانتومی جهان اولیه و ذرات زیراتمی ارائه می‌دهد.

خلاء کاذب چیست؟
در فیزیک، «خلاء» به پایدارترین حالت ممکن یک سیستم گفته می‌شود. اما گاهی سیستم در حالتی گیر می‌کند که فقط ظاهراً پایدار است («خلاء کاذب»). مانند توپی که روی قله یک تپه متوقف شده و کوچک‌ترین نیرویی می‌تواند آن را به پایین بیندازد. اگر جهان در چنین حالتی باشد، هر لحظه احتمال دارد به حالت پایدارتر (اما کاملاً متفاوت) سقوط کند.

🔹 این تحقیق با استفاده از دستگاه «آنیلر کوانتومی» شرکت D-Wave انجام شد. این دستگاه برای حل مسائل بهینه‌سازی پیچیده طراحی شده، اما دانشمندان از آن برای شبیه‌سازی تعاملات کوانتومی در مقیاس بزرگ استفاده کردند.

کوانتوم آنیلر چیست؟
یک نوع کامپیوتر کوانتومی که با استفاده از کیوبیت‌ها (واحدهای پایه محاسبات کوانتومی)، مسائل را با بهره‌گیری از قوانین مکانیک کوانتومی حل می‌کند. برخلاف کامپیوترهای کلاسیک، این دستگاه می‌تواند چندین حالت احتمالی را همزمان بررسی کند.

🔹 یافته کلیدی: تعامل حباب‌ها
شبیه‌سازی نشان داد حباب‌های کوچک می‌توانند بر حباب‌های بزرگ تأثیر بگذارند. این تعاملات شبیه فرآیندهایی است که پس از مه‌بانگ (انفجار بزرگ) رخ داده و به شکل‌گیری جهان کمک کرده‌اند.

چرا این تحقیق مهم است؟
۱. درک بهتر منشأ جهان و سرنوشت احتمالی آن.
۲. توسعه روش‌های جدید برای مدیریت خطا در کامپیوترهای کوانتومی.
۳. پیش‌بینی می‌شود این یافته‌ها در آینده بر فناوری‌هایی مانند رمزنگاری، علم مواد و محاسبات کم‌مصرف تأثیر بگذارد.

🔹 پروفسور زلاتکو پاپیچ، سرپرست تحقیق:
«ما اکنون ابزارهایی داریم که مانند یک آزمایشگاه کوچک، اسرار بنیادی جهان را بررسی می‌کنند. فرآیندهایی که میلیاردها سال طول می‌کشند، اکنون در لحظه قابل مشاهده‌اند!»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #فیزیک #جهان_آغازین #فناوری_کوانتومی
🔺 کشف راز یک نقاشی معروف رافائل با کمک هوش مصنوعی

🔹 پژوهشگران با آموزش یک الگوریتم هوش مصنوعی روی آثار شناخته‌شده «رافائل»، نقاشی «مادونای رُز» (۱۵۲۰-۱۵۱۸) را بررسی کردند. این الگوریتم که با دقت ۹۸٪ سبک رافائل را تشخیص می‌دهد، نشان داد صورت «سنت جوزف» در گوشه بالا-چپ اثر، احتمالاً توسط دستیاران او کشیده شده است!

🔹 بحث درباره اصالت این نقاشی از قرن نوزدهم آغاز شد. برخی منتقدان معتقد بودند کیفیت صورت سنت جوزف با سایر چهره‌ها (مادونا، کودک مسیح و سنت جان) همخوانی ندارد. هوش مصنوعی با تحلیل جزئیات میکروسکوپی مانند ضربات قلممو، طیف رنگی و سایه‌ها، این فرضیه را تأیید کرد.

تحلیل عمیق ویژگی‌ها (Deep Feature Analysis) چگونه کار می‌کند؟
این روش به کامپیوتر آموزش می‌دهد تا با مقایسه هزاران ویژگی ظریف در آثار تاییدشده یک هنرمند، الگوهای منحصربه‌فرد سبک او را یاد بگیرد. مثلاً رافائل از ترکیب خاصی از رنگ‌ها و حرکات قلممو استفاده می‌کرد که حتی با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شود. هوش مصنوعی این الگوها را در سطح پیکسل‌ها شناسایی می‌کند.

🔹 محققان دانشگاه برادفورد از یک شبکه عصبی به نام ResNet50 استفاده کردند که قبلاً برای تشخیص تصاویر آموزش دیده بود. آنها این مدل را با تکنیک «ماشین بردار پشتیبان» (SVM) ترکیب کردند تا سبک رافائل را تشخیص دهد. وقتی کل نقاشی بررسی شد، نتیجه قطعی نبود. اما با تحلیل جداگانه چهره‌ها، صورت سنت جوزف به‌عنوان بخش غیراصلی شناسایی شد.

🔹 گمانه‌زنی‌ها: احتمالاً «جولیو رومانو» - از شاگردان رافائل - این بخش را نقاشی کرده است. با این حال، هوش مصنوعی فقط یک ابزار کمکی است و کارشناسان هنری باید عوامل دیگری مانند تاریخچه اثر، مواد به‌کاررفته و اسناد تاریخی را نیز بررسی کنند.

اهمیت این تحقیق:
۱. نشان می‌دهد فناوری می‌تواند به حل اختلافات دیرینه در تاریخ هنر کمک کند.
۲. اثبات می‌کند حتی استادان بزرگ رنسانس گاهی از شاگردان خود برای تکمیل آثارشان استفاده می‌کردند.
۳. این روش می‌تواند برای بررسی اصالت هزاران اثر هنری دیگر به کار رود.

پروفسور حسن اوگایل، سرپرست تحقیق:
«این فناوری جایگزین متخصصان هنری نمی‌شود، اما مثل یک میکروسکوپ پیشرفته، جزئیاتی را نشان می‌دهد که پیش از این پنهان بودند.»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هنر #هوش_مصنوعی #تاریخ_هنر #رنسانس
🤣1
🔺 دانشمندان آمریکایی مشکلی ۷۰ ساله در هم‌جوشی هسته‌ای را حل کردند

🔹 دانشمندان از دانشگاه تگزاس در آستین و آزمایشگاه ملی لاس آلاموس یک روش جدید برای اصلاح نقص‌های مغناطیسی در راکتورهای هم‌جوشی هسته‌ای یافته‌اند که می‌تواند سرعت توسعه‌ی طراحی راکتورهای «استلاراتور» را ۱۰ برابر افزایش دهد. این پیشرفت می‌تواند به ساخت راکتورهای هم‌جوشی با انرژی پاک و بی‌پایان کمک کند.

🔹 مشکل اصلی در هم‌جوشی هسته‌ای، حفظ ذرات انرژی بالا در داخل میدان مغناطیسی است. این ذرات که برای حفظ دمای پلاسما ضروری هستند، اغلب از راکتور نشت می‌کنند و این موضوع باعث توقف واکنش هم‌جوشی می‌شود. روش جدید این تیم، که بر اساس نظریه تقارن است، به طرز قابل توجهی زمان طراحی را کاهش داده و دقت را افزایش می‌دهد.

راکتورهای هم‌جوشی از انرژی تولید شده توسط فشرده شدن اتم‌ها برای تولید انرژی استفاده می‌کنند. این روش شبیه به فرآیند تولید انرژی در خورشید است و می‌تواند به عنوان یک منبع انرژی پاک و بی‌پایان عمل کند. یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها، جلوگیری از نشت ذرات پرانرژی است که باعث کند شدن یا توقف این فرآیند می‌شود. روش جدید می‌تواند به حل این مشکل کمک کند و چشم‌انداز آینده را در این حوزه روشن‌تر کند.

🔹 این کشف، نه تنها به توسعه استلاراتورها بلکه به افزایش ایمنی راکتورهای «توکاماک» نیز کمک می‌کند. این نتایج می‌توانند نقش مهمی در تحقق انرژی هم‌جوشی تجاری ایفا کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هم‌جوشی_هسته‌ای #انرژی_پاک #فناوری
🔺 اولین بیمار نورالینک که با ایمپلنت مغزی ویدیوی یوتیوب ساخت

🔹 برد اسمیت، سومین فرد در جهان که ایمپلنت مغزی شرکت نورالینک (متعلق به ایلان ماسک) را دریافت کرده، در یک ویدیوی یوتیوب نشان داد چگونه با استفاده از سیگنال‌های مغزی، ویدیو را ویرایش و صداگذاری می‌کند. او اولین بیمار مبتلا به «ای‌ال‌اس» است که از این فناوری استفاده می‌کند.

🔹 بیماری ای‌ال‌اس (اسکلروز جانبی آمیوتروفیک) یک اختلال عصبی پیشرونده است که به‌تدریج کنترل عضلات را از بیمار می‌گیرد و توانایی حرف زدن، حرکت و حتی تنفس را محدود می‌کند.

🔹 ایمپلنت نورالینک که در بخش «مورتور کورتکس» مغز اسمیت کار گذاشته شده، با بیش از ۱۰۰۰ الکترود، سیگنال‌های مغزی او را دریافت می‌کند. اسمیت توضیح داد که این فناوری مستقیماً افکار او را نمی‌خواند، بلکه حرکات مورد نظر او برای کنترل ماوس را تشخیص می‌دهد. او برای کنترل دقیق‌تر، به جای تصور حرکت دست، بر فشردن فک یا حرکت زبان خود تمرکز می‌کند!

🔹 این ایمپلنت به اسمیت اجازه می‌دهد در محیط‌های پرنور یا فضای باز هم ارتباط برقرار کند، در حالی که فناوری قبلیِ «ردیابی چشم» فقط در اتاق‌های تاریک کار می‌کرد. او حتی می‌تواند با فرزندانش «ماریو کارت» بازی کند!

ای‌ال‌اس (ALS): بیماری نادری است که سلول‌های عصبی کنترل‌کننده عضلات را از بین می‌برد. به مرور، بیمار توانایی حرکت، حرف زدن و حتی بلع را از دست می‌دهد، اما ذهن او هوشیار باقی می‌ماند. استیون هاوکینگ، فیزیکدان مشهور، به این بیماری مبتلا بود.

مورتور کورتکس (Motor Cortex): بخشی از مغز که مسئول برنامه‌ریزی و کنترل حرکات ارادی بدن است. ایمپلنت نورالینک در این ناحیه قرار می‌گیرد تا سیگنال‌های مرتبط با حرکات مورد نظر کاربر را ثبت کند.

الکترودهای مغزی: سیم‌های بسیار باریکی هستند که فعالیت الکتریکی سلول‌های عصبی را ثبت می‌کنند. در این ایمپلنت، ۱۰۲۴ الکترود برای دریافت دقیق سیگنال‌های مغزی استفاده شده‌اند.

🔹 اسمیت با کمک هوش مصنوعی، نسخه مصنوعی از صدای خودش را ساخت تا بتواند ویدیو را روایت کند. این صدا بر اساس نمونه‌های صدای او قبل از از دست دادن توانایی سخن گفتن تولید شده است.

🔹 اولین بیمار نورالینک (نولند آربا) که سال گذشته ایمپلنت را دریافت کرد، اعلام کرد این فناوری به او کمک کرده استقلال و کنترل بیشتری روی زندگی خود داشته باشد. حالا اسمیت هم امیدوار است این فناوری به دیگر بیماران مبتلا به ای‌ال‌اس کمک کند.

[منبع] [ویدیو یوتیوب]
🆔 @Science_Focus
#نورالینک #فناوری_پزشکی #علوم_اعصاب #ای_ال_اس #هوش_مصنوعی
🔺 بازگشت یک فضاپیمای تاریخی شوروی به زمین پس از نیم قرن!

🔹 فضاپیمای «کاسموس-۴۸۲» که در سال ۱۹۷۲ توسط اتحاد جماهیر شوروی به فضا پرتاب شده بود، پس از بیش از ۵۰ سال گردش در مدار زمین، در حال بازگشت به جو و سوختن است. این فضاپیما که قرار بود به سیاره زهره برسد، به دلیل نقص فنی در مدار زمین گیر افتاد و هرگز به مأموریت خود نرسید. پیش‌بینی می‌شود بقایای آن حدود ۱۰ مه (۲۰ اردیبهشت) وارد جو زمین شود.

🔹 کارشناسان می‌گویند احتمال آسیب رساندن این فضاپیما به مردم روی زمین بسیار کم است، اما ممکن است بخش‌هایی از آن به دلیل طراحی مقاوم برای ورود به جو سیاره زهره، از سوختن جان سالم به در ببرند.

وقتی اجسام با سرعت بالا وارد جو زمین می‌شوند، اصطکاک با هوا باعث گرمای شدید (حدود ۱۶۰۰ درجه سانتی‌گراد) می‌شود. بیشتر فضاپیماها در این فرآیند کاملاً نابود می‌شوند، اما کاسموس-۴۸۲ برای مقاومت در برابر جو سمی زهره ساخته شده بود و ممکن است بخش‌هایی از آن باقی بماند.

🔹 این رویداد یادآور چالش بزرگ «زباله‌های فضایی» است. هم‌اکنون هزاران قطعه از ماهواره‌ها و فضاپیماهای قدیمی در مدار زمین وجود دارد که برخی از آن‌ها روزی به زمین سقوط خواهند کرد. دانشمندان هشدار می‌دهند با افزایش پرتاب ماهواره‌ها، مدیریت این زباله‌ها به مشکلی جدی تبدیل شده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #تاریخ_فضایی #زباله_های_فضایی
🔺 افزایش توهمات هوش مصنوعی: مدل‌های جدید OpenAI اشتباهات بیشتری دارند!

🔹 براساس آزمایش‌های داخلی OpenAI، مدل‌های جدید GPT o3 و GPT o4-mini در مقایسه با نسل قبلی (GPT o1)، اطلاعات نادرست بیشتری تولید می‌کنند. این پدیده که «توهمات هوش مصنوعی» نامیده می‌شود، به معنی ساخت پاسخ‌های غیرواقعی توسط ربات‌هاست.

🔹 در آزمون PersonQA (پرسش‌وپاسخ درباره افراد مشهور)، مدل o3 با نرخ ۳۳٪ و o4-mini با ۴۸٪ توهم مواجه شدند. این در حالی است که نرخ خطای o1 تنها ۱۵٪ بود. در آزمون ساده‌تر SimpleQA نیز مدل‌های جدید عملکرد ضعیف‌تری داشتند.

توهمات هوش مصنوعی چیست؟
وقتی یک مدل زبانی (مثل ChatGPT) به جای استناد به داده‌های واقعی، پاسخ‌های ساختگی یا نادرست ارائه می‌دهد، به آن «توهم» می‌گویند. مثلاً ممکن است تاریخ‌های اشتباه، اسم‌های ساختگی یا حقایق غیرعلمی تولید کند.

🔹 کارشناسان حدس می‌زنند افزایش توهمات به دلیل اضافه شدن قابلیت «استدلال» به مدل‌های جدید است. این سیستم‌ها سعی می‌کنند مانند انسان مراحل منطقی را برای حل مسئله طی کنند، اما گاهی در میانه راه گمراه می‌شوند.

🔹 شرکت OpenAI می‌گوید دلیل دقیق این مشکل هنوز نامشخص است و نیاز به تحقیقات بیشتر دارد. با این حال، کاهش اعتماد به خروجی هوش مصنوعی، چالشی بزرگ برای آینده این فناوری محسوب می‌شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #ChatGPT #فناوری #OpenAI
🔺 رقیب استارلینک می‌خواهد ۲۴۳ ماهواره غول‌آسا تا سال ۲۰۲۸ به فضا بفرستد

🔹 شرکت «ای‌اِس‌تی اسپیس‌موبایل» قصد دارد با ساخت ماهواره‌های نسل جدید «بلوبرد»، رقیبی برای سرویس اینترنت ماهواره‌ای استارلینک اسپیس‌ایکس شود. این شرکت درخواستی به کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) ارائه داده و برنامه‌ریزی کرده تا تا سال ۲۰۲۸، ۲۴۳ ماهواره جدید را به فضا پرتاب کند.

🔹 هر ماهواره نسل دوم بلوبرد حدود ۳ برابر بزرگ‌تر از نمونه‌های قبلی است و آنتن ارتباطی آن ۲۲۳ مترمربع مساحت دارد. این ماهواره‌ها پس از پرتاب، ابتدا در ارتفاع ۵۲۰ کیلومتری زمین مستقر می‌شوند و سپس به مدار ۷۰۰ کیلومتری منتقل می‌شوند. عمر عملیاتی هر ماهواره نیز حدود ۷ سال پیش از بازنشستگی و سوختن در جو زمین تخمین زده شده است.

🔹 اما چالش‌های بزرگی پیشِروی این شرکت وجود دارد:
- همکاری با شرکت‌های پرتاب‌کننده مانند «اسپیس‌ایکس» و «بلو اوریجین» که راکت «نیو گلن» آن هنوز در مراحل آزمایشی است.
- دریافت مجوزهای لازم از FCC که نگرانی‌هایی درباره ایمنی مدار ماهواره‌ها و جلوگیری از ایجاد زباله‌های فضایی دارد.

مجوز FCC چیست؟
کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) نهادی است که بر استفاده از طیف‌های رادیویی، ارتباطات ماهواره‌ای و سایر فناوری‌های ارتباطی در آمریکا نظارت می‌کند. این نهاد برای جلوگیری از تداخل امواج رادیویی و اطمینان از ایمنی فعالیت‌های فضایی، مجوزهای لازم را صادر می‌کند.

🔹 ای‌اِس‌تی ادعا می‌کند حتی با ۴۵ تا ۶۰ ماهواره نیز می‌تواند سرویس اینترنت پیوسته را برای شرکای خود مانند ایتی‌اندتی و ورایزون ارائه دهد. اما FCC هنوز درخواست این شرکت برای پرتاب ۲۴۳ ماهواره را بررسی نکرده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #فناوری_ماهواره #اینترنت_ماهواره‌ای #استارلینک