تازه‌های علمی
703 subscribers
38 photos
3 videos
2.1K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 مغز شما در ۴۳ سالگی به یک «پرتگاهِ متابولیک» می‌رسد!

🔹 همه ما گاهی فراموش می‌کنیم ماشین را کجا پارک کردیم یا چرا به یک اتاق رفتیم. معمولاً این اتفاقات را به افزایش سن ربط می‌دهیم. اما یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که پیری مغز خیلی زودتر از آنچه فکر می‌کنیم شروع می‌شود – و این روند به آرامی و یکنواخت پیش نمی‌رود، بلکه مانند تغییر مسیر ناگهانی قطار است!

🔹 محققان دانشگاه استونی بروک با بررسی اسکن مغزی ۲۰ هزار نفر دریافتند که شبکه‌های مغزی تا حدود ۴۳ سالگی پایدار هستند، اما پس از آن به سرعت ناپایدار می‌شوند. این تغییر شدید در میانسالی (۴۰ تا ۶۰ سال) رخ می‌دهد و اوج آن حدود ۶۶ سالگی است.

🔹 دلیل این اتفاق چیست؟ مغز برای انرژی به گلوکز وابسته است، اما با افزایش سن، حساسیت به انسولین کاهش می‌یابد و سلول‌های عصبی به‌سختی انرژی مورد نیاز خود را تأمین می‌کنند. جالب اینجاست که مناطقی از مغز که بیشترین مصرف گلوکز را دارند، زودتر پیر می‌شوند!

کتون‌ها: سوخت جایگزین مغز
وقتی مغز نتواند از گلوکز استفاده کند، می‌تواند از کتون‌ها به عنوان منبع انرژی استفاده کند. کتون‌ها در حالت روزه‌داری، رژیم کم‌کربوهیدرات یا از طریق مکمل‌ها تولید می‌شوند. محققان دریافتند که مصرف کتون‌ها در میانسالی می‌تواند به ثبات شبکه‌های مغزی کمک کند، اما پس از ۶۰ سالگی اثر آن کاهش می‌یابد.

🔹 این یافته‌ها نشان می‌دهد که بهترین زمان برای مقابله با پیری مغز، دهه‌ها قبل از بروز علائم آلزایمر است – یعنی در میانسالی، زمانی که مغز هنوز انعطاف‌پذیر است اما به‌خاطر کمبود انرژی تحت فشار قرار دارد.

🔹 به گفته محققان، این مطالعه می‌تواند راه را برای مداخلات پیشگیرانه، مانند رژیم‌های غذایی خاص یا مکمل‌ها، باز کند تا قبل از آسیب‌های غیرقابل‌جبران، از افت عملکرد مغز جلوگیری شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #مغز #پیری #علوم_عصبی #پیشگیری
🔺 یک مدل هوش مصنوعی سرانجام تست تورینگ را پشت سر گذاشت!

🔹 در یک مطالعه جدید که هنوز بررسی همتا نشده، محققان گزارش دادند که مدل GPT-4.5 شرکت OpenAI در یک نسخه سه‌جانبه از تست تورینگ، در ۷۳٪ موارد به عنوان انسان شناسایی شد! این نتیجه بسیار بالاتر از شانس تصادفی ۵۰٪ است و نشان می‌دهد که هوش مصنوعی حالا می‌تواند انسان‌ها را به راحتی فریب دهد.

🔹 در این آزمایش، شرکت‌کنندگان همزمان با یک انسان و یک چت‌بات گفتگو می‌کردند و سپس باید تشخیص می‌دادند کدام یک انسان است. جالب اینجاست که GPT-4.5 حتی بیشتر از خود انسان‌ها به عنوان انسان واقعی قضاوت شد!

تست تورینگ چیست؟
این تست توسط آلن تورینگ، ریاضیدان بریتانیایی، در سال ۱۹۵۰ طراحی شد. ایده اصلی این بود که اگر یک ماشین بتواند در یک گفتگوی متنی طوری رفتار کند که نتوان آن را از انسان تشخیص داد، می‌توان گفت که آن ماشین «هوشمند» است.

🔹 نکته جالب این مطالعه تأثیر «شخصیت‌پردازی» روی عملکرد مدل‌ها بود:
- وقتی به GPT-4.5 دستور داده شد که خود را به عنوان یک فرد جوان با دانش اینترنتی معرفی کند، موفقیت آن به ۷۳٪ رسید.
- اما بدون این دستورالعمل، میزان تشخیص آن به عنوان انسان فقط ۳۶٪ بود!

🔹 در مقایسه، مدل GPT-4o که نسخه فعلی ChatGPT را قدرت می‌دهد، تنها در ۲۱٪ موارد انسان تلقی شد – حتی کمتر از ELIZA، یک چت‌بات ساده که ۸۰ سال پیش ساخته شده بود!

آیا این واقعاً به معنای هوش انسانی است؟
نه لزوما! تست تورینگ بیشتر یک آزمایش فکری است تا یک معیار قطعی. مدل‌های زبانی بزرگ (مثل GPT) در تولید پاسخ‌های طبیعی و متقاعدکننده عالی هستند، اما این لزوماً به معنای درک یا هوشیاری مانند انسان نیست.

🔹 به گفته کامرون جونز، نویسنده اصلی این مطالعه، نتایج نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند در تعاملات کوتاه جایگزین انسان شود بدون اینکه کسی متوجه شود. این پتانسیل ایجاد تغییرات بزرگ در مشاغل، مهندسی اجتماعی و جامعه را دارد.

🔹 اما یک سؤال جالب دیگر هم مطرح است: هرچه مردم بیشتر با هوش مصنوعی تعامل داشته باشند، ممکن است بهتر بتوانند آن را تشخیص دهند. پس شاید نتایج تست تورینگ در آینده تغییر کند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #تست_تورینگ #فناوری #ChatGPT #آینده
🔺 قوی‌ترین پرتو الکترونی جهان در آزمایشگاه SLAC ساخته شد

🔹 دانشمندان در آزمایشگاه ملی شتاب‌دهنده SLAC موفق به تولید پرتو الکترونی فوق‌کوتاه با شدت بی‌سابقه شده‌اند. این پرتو پنج برابر قوی‌تر از نمونه‌های قبلی است و می‌تواند انقلابی در فیزیک کوانتومی، علوم مواد و اخترفیزیک ایجاد کند.

🔹 برای ساخت این پرتو، محققان از تکنیک جدیدی مبتنی بر لیزر استفاده کردند که امکان فشرده‌سازی میلیاردها الکترون در فضایی کوچکتر از یک میکرون را فراهم می‌کند. این روش کیفیت پرتو را حفظ می‌کند، درحالی که روش‌های قدیمی باعث کاهش کیفیت می‌شدند.

پرتوهای الکترونی پرتوان ابزارهای مهمی برای مطالعه پدیده‌های علمی هستند. مثلاً در اخترفیزیک، از این پرتوها می‌توان برای شبیه‌سازی شرایط داخل ستاره‌ها استفاده کرد. پرتو جدید SLAC به دانشمندان اجازه می‌دهد با دقت بی‌سابقه‌ای این پدیده‌ها را بررسی کنند.

🔹 این فناوری کاربردهای عملی هم دارد. محققان هم‌اکنون از آن برای پیشرفت در فناوری «شتاب‌دهنده پلاسما» استفاده کرده‌اند. همچنین، این پرتو می‌تواند به تولید پالس‌های نوری فوق‌کوتاه (آتوثانیه) کمک کند که برای مطالعه فرآیندهای فوق‌سریع در طبیعت ضروری هستند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #اخترفیزیک #فناوری #علم
🔺 بیدار شدن یک سیاهچاله غول‌پیکر پس از دهه‌ها خاموشی!

🔹 سیاهچاله عظیمی در قلب کهکشان «SDSS1335+0728» که ۳۰۰ میلیون سال نوری از ما فاصله دارد، پس از سال‌ها سکوت ناگهان فعال شده و انفجارهای پرتو ایکس بی‌سابقه‌ای از خود ساطع می‌کند. این انفجارها ده برابر طولانی‌تر و درخشان‌تر از نمونه‌های مشابه قبلی هستند!

🔹 این سیاهچاله که دانشمندان نام «آن‌سکی (Ansky)» را روی آن گذاشته‌اند، از سال ۲۰۱۹ فعالیت خود را آغاز کرد. تلسکوپ‌های فضایی مانند «سویفت» ناسا و «ایکس‌ام‌ام نیوتن» آژانس فضایی اروپا موفق به رصد این پدیده شدند. جالب اینجاست که انفجارهای پرتو ایکس هر ۴.۵ روز یک‌بار تکرار می‌شوند و در هر بار، انرژی معادل صد برابر انفجارهای شناخته‌شده دیگر آزاد می‌کنند.

«هسته فعال کهکشانی» (AGN) ناحیه‌ای در مرکز کهکشان‌هاست که سیاهچاله‌های فوق‌العاده پرجرم در آن قرار دارند. وقتی این سیاهچاله‌ها گازها و ستاره‌های اطراف را می‌بلعند، مقادیر عظیمی انرژی به شکل پرتوهای ایکس و نور آزاد می‌کنند.

🔹 معمولاً چنین انفجارهایی زمانی رخ می‌دهند که سیاهچاله‌ها ستاره‌ای را تکه‌تکه کرده و آن را می‌بلعند. اما در مورد آن‌سکی، هیچ نشانه‌ای از وجود ستاره‌ای در حال بلعیده شدن دیده نمی‌شود! این موضوع دانشمندان را سردرگم کرده و نظریه‌های فعلی درباره چگونگی تولید این پرتوها را زیر سوال برده است.

«انفجارهای نیمه‌منظم» (QPEs) به فوران‌های پرانرژی اما کوتاه‌مدتی گفته می‌شود که در اثر تعامل سیاهچاله با اجرام اطرافش ایجاد می‌شوند. تا پیش از این تصور می‌شد این انفجارها فقط هنگام بلعیدن ستاره‌ها اتفاق می‌افتند، اما آن‌سکی ثابت کرد ممکن است مکانیسم‌های ناشناخته دیگری هم در کار باشند!

🔹 این کشف فرصتی بی‌نظیر برای رصد لحظه‌ای فعالیت یک سیاهچاله غول‌پیکر فراهم کرده است. دانشمندان امیدوارند با ادامه رصدها، رمز و راز این پدیده عجیب را حل کنند.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیاهچاله #کیهان‌شناسی #ناسا
🔺 کشف ۱.۵ میلیون جرم ناشناخته در فضا توسط یک دانش‌آموز دبیرستانی با هوش مصنوعی!

🔹 متیو پاز، دانش‌آموز دبیرستانی، با توسعه یک الگوریتم هوش مصنوعی، موفق به شناسایی ۱.۵ میلیون جرم متغیر ناشناخته در داده‌های تلسکوپ فضایی NEOWISE ناسا شد. این کشف بزرگ در یک مقاله تک‌نفره در مجله The Astronomical Journal منتشر شده است!

🔹 متیو که از کودکی به نجوم علاقه داشت، در یک برنامه تابستانی در مؤسسه فناوری کالیفرنیا (Caltech) با راهنمایی دیوی کرکپاتریک، ستاره‌شناس ارشد، این پروژه را آغاز کرد. او با استفاده از یادگیری ماشینی، داده‌های ۱۰ ساله این تلسکوپ را تحلیل و اجرامی مانند کوتوله‌های قهوه‌ای، کوازارها و ستاره‌های منفجرشونده را کشف کرد.

اجرام متغیر (Variable Objects) به اجرامی گفته می‌شود که نورشان در طول زمان تغییر می‌کند، مانند ابرنواخترها یا ستاره‌های دوتایی. این کشف می‌تواند به درک بهتر تحول کیهان کمک کند.

🔹 متیو می‌گوید:
«مدل من می‌تواند برای تحلیل هر داده زمانی در نجوم یا حتی بازار سهام استفاده شود!»

او حالا به عنوان کارمند Caltech مشغول به کار است و قصد دارد در سال ۲۰۲۵ یک کاتالوگ کامل از این اجرام منتشر کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #هوش_مصنوعی #ناسا #ستاره_شناسی
🔺 نقشه‌برداری باورنکردنی از مغز موش: گامی بزرگ به سوی درک مغز انسان!

🔹 دانشمندان موفق شدند بخش کوچکی از مغز یک موش را با دقتی بی‌سابقه نقشه‌برداری کنند. این منطقه به اندازه یک دانه شن، اما شامل ۸۴ هزار نورون، نیم میلیارد سیناپس و ۵.۴ کیلومتر سیم‌کشی عصبی بود!

🔹 این پروژه عظیم که ۹ سال زمان برد، با همکاری ۱۵۰ محقق از ۲۲ مؤسسه علمی انجام شد. محققان از هوش مصنوعی و روش‌های پیشرفته برای ردیابی هر رشته عصبی و ارتباطات آن استفاده کردند.

کانکتوم (Connectome) نقشه کامل اتصالات عصبی در مغز است. پیش از این، دانشمندان کانکتوم مغز یک حشره را ترسیم کرده بودند، اما این اولین بار است که چنین جزئیاتی از مغز یک پستاندار به دست می‌آید.

🔹 جالب اینجاست که موش مورد آزمایش همزمان با دویدن روی تردمیل، کلیپ‌هایی از فیلم «ماتریکس» را تماشا می‌کرد! این کار به دانشمندان کمک کرد تا هم ساختار و هم کارکرد نورون‌ها را در حین فعالیت مغز بررسی کنند.

مغز انسان ۱۰۰ میلیارد نورون دارد و هنوز رمز و رازهای زیادی درباره آن وجود دارد. این تحقیق نه‌تنها به درک بهتر بیماری‌های عصبی مانند آلزایمر کمک می‌کند، بلکه می‌تواند الهام‌بخش طراحی هوش مصنوعی کارآمدتر باشد.

🔹 «سباستین سونگ»، عصب‌شناس دانشگاه پرینستون، می‌گوید:
«این داده‌ها آغاز دگرگونی دیجیتال علوم اعصاب است. حالا می‌توانیم الگوهای نادرست اتصالات عصبی که منجر به اختلالات مغزی می‌شوند را شناسایی کنیم.»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#عصب‌شناسی #مغز #هوش_مصنوعی
🔺 مصرف سنگین الکل: مغزتان چند سال پیرتر می‌شود؟

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد مصرف زیاد الکل می‌تواند تا ۱۳ سال از عمرتان بکاهد! دانشمندان با بررسی مغز ۱,۷۸۱ نفر دریافتند مصرف ۸ نوشیدنی الکلی یا بیشتر در هفته، علاوه بر کاهش عمر، باعث آسیب‌های مغزی مانند کوچک‌شدن مغز، ایجاد پروتئین‌های سمی مرتبط با آلزایمر و آسیب رگ‌های خونی می‌شود.

🔹 حتی افرادی که قبلاً الکل زیاد مصرف می‌کردند (و حالا ترک کرده‌اند) ۳۱٪ بیشتر در معرض نشانه‌های آلزایمر و ۸۹٪ بیشتر در خطر آسیب رگ‌های مغزی هستند. جالب اینجاست که مصرف متوسط الکل هم ۶۰٪ احتمال آسیب مغزی را افزایش می‌دهد!

پروتئین «تاو» (Tau) چیست؟
این پروتئین در سلول‌های عصبی سالم به انتقال مواد کمک می‌کند. اما در مغز افراد مبتلا به آلزایمر، این پروتئین به شکل رشته‌های درهم‌تنیده (مثل کلاف نخ) جمع می‌شود و ارتباط بین سلول‌های عصبی را قطع می‌کند. الکل با تشدید این فرآیند، خطر زوال عقل را افزایش می‌دهد.

🔹 پژوهشگران دانشگاه سائوپائولو برزیل هشدار می‌دهند:
«الکل نه‌تنها کبد را نابود می‌کند، بلکه مانند یک سم آرام، مغز را هم می‌خورد! آسیب رگ‌های خونی مغز باعث کاهش جریان خون و اکسیژن‌رسانی می‌شود که به مرور زمان حافظه و قدرت تفکر را ضعیف می‌کند.»


🔹 واکنش مقامات بهداشتی:
جراح کل سابق آمریکا (ویوک مورتی) خواستار نصب برچسب‌های هشدار روی بطری‌های الکل شده است؛ مشابه برچسب‌های سیگار! این برچسب‌ها خطرات سرطان و آلزایمر ناشی از الکل را گوشزد می‌کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_مغز #اعتیاد #پیشگیری #آلزایمر
🔺 طرح ترامپ برای کاهش بودجه ناسا: «تهدیدی برای آینده علوم فضایی»

🔹 طبق پیش‌نویس اولیه بودجه سال ۲۰۲۶ دولت ترامپ، بودجه بخش علمی ناسا ممکن است تا ۵۰٪ کاهش یابد! این یعنی سقوط از ۷.۳ میلیارد دلار به ۳.۹ میلیارد دلار.

🔹 اگر این طرح تصویب شود، پروژه‌های کلیدی مانند تلسکوپ فضایی رومن (جانشین هابل و جیمز وب) و مأموریت بازگرداندن نمونه مریخ به خطر می‌افتند. همچنین:
- بودجه علوم زمین از ۲.۲ به ۱ میلیارد دلار کاهش می‌یابد.
- علوم سیاره‌ای از ۲.۷ به ۱.۹ میلیارد دلار می‌رسد.

چرا این کاهش بودجه خطرناک است؟
- اتلاف سرمایه قبلی: بسیاری از مأموریت‌های ناسا در حال اجرا هستند و قطع بودجه، میلیاردها دلار هزینه قبلی را هدر می‌دهد.
- تضعیف رهبری آمریکا در فضا: چین و دیگر کشورها به سرعت در حال پیشرفت هستند و این طرح می‌تواند جایگاه ناسا را تضعیف کند.
- تأثیر منفی بر اکتشافات مریخ: حتی برنامه‌های انسانی مانند سفر به مریخ (که ترامپ و ایلان ماسک بر آن تأکید دارند) ممکن است آسیب ببینند.

🔹 واکنش‌ها:
- بیل نلسون، مدیر سابق ناسا:
«این طرح ناسا را به پرتگاه می‌کشاند!»

- کمیته علوم کنگره: نمایندگان دموکرات و جمهوری‌خواه مخالفت شدیدی نشان داده‌اند و قول داده‌اند جلوی آن را بگیرند.
- ایلان ماسک: با وجود حساسیت موضوع، تاکنون واکنشی نشان نداده است!

🔹 نکته امیدوارکننده: این طرح هنوز در مرحله پیش‌نویس است و کنگره می‌تواند آن را رد کند. اما اگر تصویب شود، ضربه‌ای تاریخی به علوم فضایی وارد خواهد شد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ناسا #فضا #سیاست #علم_و_فناوری
🔺 تماشای واکنش‌های کاتالیستی در لحظه: کشف رازهای مولکولی

🔹 محققان دانشگاه ایالتی واشنگتن و آزمایشگاه ملی شمال غربی اقیانوس آرام (PNNL) با استفاده از یک فناوری تصویربرداری پیشرفته، برای اولین بار توانستند واکنش‌های کاتالیستی روی سطح آهن را در مقیاس اتمی و در زمان واقعی مشاهده کنند. این تحقیق که در مجله Angewandte Chemie منتشر شده، می‌تواند به طراحی کاتالیزورهای کارآمدتر و ارزان‌تر برای صنایع شیمیایی، دارویی و سوخت‌های زیستی کمک کند.

🔹 یافته‌های کلیدی:
- مشاهده مستقیم اکسیداسیون آهن: محققان دریافتند که اعمال میدان الکتریکی روی سطح کاتالیزور آهن می‌تواند از اکسیداسیون (زنگ‌زدگی) جلوگیری کند و واکنش را بهینه سازد.
- کاتالیزورهای «نه‌چندان داغ، نه‌چندان سرد»: مانند داستان گلدیلاکس، کاتالیزور ایده‌آل باید واکنش‌پذیر باشد، اما نه آنقدر که خودش تخریب شود!
- کاربرد در سوخت‌های زیستی: آهن به‌عنوان یک کاتالیزور ارزان و فراوان می‌تواند در تبدیل بیو-روغن (حاصل از گیاهان) به سوخت‌های زیستی استفاده شود.

چرا این تحقیق مهم است؟
تا پیش از این، طراحی کاتالیزورها بیشتر بر اساس سعی و خطا بود، اما حالا دانشمندان می‌توانند دقیقاً ببینند که چه اتفاقی در سطح اتمی می‌افتد. این یعنی:
کاهش هزینه‌ها با جایگزینی فلزات گران‌قیمت (مثل پلاتین) با مواد ارزان‌تر مثل آهن.
کنترل دقیق‌تر واکنش‌های شیمیایی برای تولید محصولات با کیفیت بالاتر.
تسریع توسعه فناوری‌های سبز مانند سوخت‌های زیستی.

🔹این فناوری نه‌تنها پنجره‌ای به دنیای نانومواد باز کرده، بلکه راه را برای مهندسی دقیق‌تر کاتالیزورها هموار می‌کند. قدم بعدی؟ استفاده از این روش برای مطالعه مواد دیگر و گسترش دامنه کاربردهای صنعتی!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#شیمی #نانوتکنولوژی #انرژی_پاک #کاتالیزور
🔺 زمانِ غذا خوردن ممکن است مهم‌تر از زمان خوابیدن باشد – به ویژه برای سلامت قلب

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد خوردن غذا در طول روز، حتی برای کسانی که شیفت شب کار می‌کنند، می‌تواند از قلب محافظت کند. در این مطالعه، افرادی که فقط در ساعات روز غذا خوردند، افزایش خطرات قلبی-عروقی ناشی از کار شیفتی را تجربه نکردند.

🔹 پژوهشگران بیمارستان بریگهام با بررسی ۲۰ شرکت‌کننده در شرایط کنترل‌شده آزمایشگاهی دریافتند گروهی که در شب غذا می‌خوردند، افزایش فشار خون و نشانگرهای خطر بیماری‌های قلبی را نشان دادند. در مقابل، گروهی که غذای خود را فقط در روز مصرف می‌کردند، هیچ تغییری در این عوامل خطر تجربه نکردند. جالب اینجاست که رژیم غذایی هر دو گروه یکسان بود و تنها تفاوت، زمان غذا خوردن بود.

«ناهماهنگی ساعت زیستی» زمانی اتفاق می‌افتد که فعالیت‌های ما (مثل خواب و غذا خوردن) با ساعت داخلی بدن هماهنگ نباشد. بدن انسان به طور طبیعی برای فعالیت در روز و استراحت در شب تنظیم شده است. کار شیفتی یا مسافرت‌های طولانی می‌تواند این ریتم را به هم بزند و خطر بیماری‌هایی مانند دیابت و مشکلات قلبی را افزایش دهد. این تحقیق نشان می‌دهد تنظیم زمان غذا خوردن می‌تواند راهکاری ساده برای کاهش این خطرات باشد.

🔹 اگرچه این مطالعه در مقیاس کوچک و کوتاه‌مدت انجام شده، اما نتایج آن امیدوارکننده است. پژوهشگران می‌گویند حتی تغییرات ساده مثل محدود کردن غذا خوردن به ساعات روز می‌تواند برای کارکنان شیفت شب، مسافران پروازهای طولانی یا افراد با الگوی خواب نامنظم مفید باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی_قلب #تغذیه_سالم #ساعت_زیستی
🔺 تالاموس: مرکز جدید حافظه و انعطاف‌پذیری مغز شناسایی شد

🔹 پژوهش جدید بیمارستان کودکان بوستون نشان می‌دهد تالاموس، ساختار عمقی مغز که تاکنون تحت‌الشعاع قشر مغز و هیپوکامپ قرار داشت، نقش کلیدی در شکل‌دهی و به‌روزرسانی اتصالات عصبی دارد. محققان با مطالعه روی موش‌ها دریافتند نورون‌های تالاموس می‌توانند به‌طور مستقل (بدون نیاز به ورودی از قشر مغز) در پاسخ به تجربیات بصری تغییر کنند.

🔹 این تغییرات به ویژه در دوران رشد مغز بارزتر است، اما در بزرگسالی هم دیده می‌شود. این یافته می‌تواند هدف جدیدی برای درمان اختلالات عصبی-رشدی مانند اوتیسم ارائه دهد. با تمرکز بر تالاموس، می‌توان اتصالات مغزی را به شکل کارآمدتری تحت تأثیر قرار داد و احتمالاً نتایج شناختی را بهبود بخشید.

تالاموس مانند یک ایستگاه رله در مغز عمل می‌کند. اطلاعات حسی (بینایی، شنوایی و ...) ابتدا به تالاموس می‌رسند و سپس به مناطق مختلف قشر مغز ارسال می‌شوند. پیش از این تصور می‌شد انعطاف‌پذیری عصبی (توانایی مغز در تغییر اتصالات) فقط در قشر مغز اتفاق می‌افتد، اما این مطالعه ثابت کرد تالاموس هم می‌تواند اتصالات خود را مستقل از قشر مغز به‌روز کند.

🔹 محققان با قراردادن موش‌ها در معرض الگوهای بصری خاص، تغییرات در نورون‌های بخش «LGN» تالاموس (مسئول انتقال اطلاعات بینایی) را بررسی کردند. نتایج نشان داد تجربه‌های بصری می‌تواند نحوه پاسخ‌دهی سلول‌های تالاموس را تغییر دهد. جالب این که این تغییرات حتی در موش‌های بالغ هم دیده شد، اما پایدار نبود.

انعطاف‌پذیری عصبی (نوروپلاستیسیته): توانایی مغز در سازماندهی مجدد اتصالات عصبی براساس تجربه‌های جدید. این فرایند پایه یادگیری و حافظه است.

🔹 چن، سرپرست تحقیق، معتقد است هدف‌گیری تالاموس می‌تواند راهبرد بهتری برای درمان اختلالات عصبی-رشدی باشد. مثلاً داروهایی که بر انتقال‌دهنده‌های عصبی تالاموس اثر می‌گذارند، ممکن است پردازش اطلاعات حسی را بهبود بخشند. همچنین، تمرینات تکراری (مثل مواجهه کنترل‌شده با محرک‌ها در اوتیسم) احتمالاً با تغییر اتصالات تالاموس مؤثرتر خواهند بود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مغز #حافظه #نوروپلاستیسیته #علوم_عصبی #سلامت_روان
🔺 درخشش اسرارآمیز اقیانوس پس از ۴۰۰ سال، دانشمندان را به چالش کشید!

🔹 از ۴۰۰ سال پیش، دریانوردان گزارش‌هایی از پدیده‌ای عجیب در اقیانوس داده‌اند: درخششی گسترده که گاهی ماه‌ها ادامه دارد و سطح آب را مانند نور ستاره‌ها روشن می‌کند. این رویداد که «دریای شیری» نام دارد، به‌قدری درخشان است که می‌توان زیر نور آن کتاب خواند!

🔹 مطالعه جدیدی از دانشگاه ایالتی کلرادو با گردآوری بیش از ۴۰۰ گزارش تاریخی و داده‌های ماهواره‌ای، تلاش کرده الگویی برای پیش‌بینی زمان و مکان رخداد این پدیده پیدا کند. دانشمندان حدس می‌زنند این درخشش ناشی از تجمع باکتری‌های زیست‌تابی به نام «ویبریو هاروی» است که در شرایط خاصی در آب‌های آزاد تکثیر می‌شوند.

زیست‌تابی (Bioluminescence) توانایی برخی موجودات برای تولید نور از طریق واکنش‌های شیمیایی در بدن است. این باکتری‌ها احتمالاً با روشن کردن محیط، ماهی‌ها را جذب می‌کنند تا وارد بدن آن‌ها شده و در روده ماهی به زندگی ادامه دهند.

🔹 براساس این تحقیق، «دریاهای شیری» بیشتر در آب‌های دریای عرب و جنوب شرق آسیا رخ می‌دهند و ممکن است تحت تأثیر پدیده‌های اقلیمی مثل ال نینو قرار بگیرند. این مناطق به دلیل جریان‌های عمقی غنی از مواد مغذی، محل مناسبی برای شکوفایی زیست‌تابی هستند.

چرا پیش‌بینی این پدیده مهم است؟
شناخت الگوی تشکیل «دریای شیری» نه تنها به درک اکوسیستم اقیانوس کمک می‌کند، بلکه می‌تواند نشان‌دهنده سلامت یا بیماری محیط دریایی باشد. همچنین، این باکتری‌ها ممکن است نقش کلیدی در چرخه کربن زمین داشته باشند که بر آب‌وهوا تأثیر مستقیم می‌گذارد.

🔹 اگرچه ماهواره‌ها می‌توانند درخشش‌های بزرگ را از فضا تشخیص دهند، اما مطالعه مستقیم این پدیده به دلیل دورافتاده بودن مناطق رخداد، بسیار دشوار است. دانشمندان امیدوارند با استفاده از پایگاه داده جدید، کشتی‌های تحقیقاتی را به موقع به محل رویداد برسانند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#اقیانوس_مرموز #زیست_تابی #اکوسیستم #طبیعت_شگفت‌انگیز
🔺 رابطه عجیب راه‌رفتن دوپا با موسیقی و زبان انسان‌ها

🔹 پژوهش تازه‌ای نشان می‌دهد که راه‌رفتن انسان‌ها روی دو پاممکن است نقش مهمی در پیدایش زبان و موسیقی در انسان‌ها داشته باشد. این تحقیق به رهبری پزشک و پژوهشگر «ماتس لارسون» و با همکاری انسان‌شناس «دین فالک» انجام شده و در مجله Current Anthropology منتشر شده است.

🔹 به گفته لارسون، وقتی انسان روی دو پا راه می‌رود، صدای گام‌ها ریتمیک و قابل پیش‌بینی می‌شود. این ریتم طبیعی ممکن است زمینه‌ساز توانایی ما در درک موسیقی و ساخت زبان شده باشد. در حالی که میمون‌ها با راه‌رفتن نامنظم روی شاخه‌ها صدای ناهماهنگی تولید می‌کنند، انسان با گام‌های منظم نوعی ریتم در بدن خود ایجاد می‌کند.

🔹 لارسون همچنین اشاره می‌کند:
«این موضوع می‌تواند توضیح دهد چرا وقتی پیاده‌روی می‌کنیم یا می‌دویم، ایده‌های خلاقانه بیشتری به ذهن‌مان می‌رسد.»


شاید عجیب به نظر برسد، ولی راه‌رفتن ما فقط برای جابه‌جایی نیست! وقتی روی دو پا حرکت می‌کنیم، بدن‌مان نوعی ریتم طبیعی تولید می‌کند. این ریتم می‌تواند مغز را تحریک کند و بخش‌هایی از آن را که مسئول زبان، موسیقی و خلاقیت هستند، فعال کند. به همین دلیل است که خیلی از افراد در هنگام پیاده‌روی یا دویدن، ایده‌های جذابی به ذهن‌شان می‌رسد یا حتی آهنگ‌هایی در ذهن‌شان شکل می‌گیرد. این پژوهش نشان می‌دهد که شاید فرگشت راه‌رفتن ایستاده، یکی از دلایل شکل‌گیری موسیقی و زبان در انسان بوده باشد.

۱۲۰ قدم در دقیقه
این ریتم هم‌زمان یا نزدیک با با تمپوی بسیاری از قطعات موسیقی است. پژوهشگران حدس می‌زنند که هماهنگی طبیعی بین ریتم راه رفتن و موسیقی، دلیل اصلی علاقه انسان به این تمپو باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#موسیقی #زبان_شناسی #نوروساینس
🔺 حمایت سناتور آمریکایی از وزیر بهداشت (RFK) برای تبلیغ واکسن سرخک در میانه بحران

🔹 سناتور بیل کسیدی، رئیس کمیته بهداشت، آموزش، کار و بازنشستگی سنای آمریکا، از رابرت اف. کندی جونیور، وزیر بهداشت دولت ترامپ، به‌خاطر تشویق مردم به واکسیناسیون سرخک در شرایط شیوع این بیماری در آمریکا قدردانی کرد. تا کنون بیش از ۷۰۰ مورد ابتلا به سرخک در ایالت‌های مختلف آمریکا گزارش شده و دو کودک از غرب تگزاس جان خود را از دست داده‌اند.

🔹 نکته جالب توجه این است که کندی در گذشته به‌عنوان یکی از چهره‌های مطرح ضد واکسن شناخته می‌شد و حتی ادعاهای نادرستی درباره ارتباط واکسن‌ها با اوتیسم مطرح کرده بود. اما اکنون با تغییر موضع، از مردم خواسته تا برای محافظت از فرزندان‌شان در برابر سرخک، واکسن بزنند.

🔹 کسیدی در مصاحبه‌ای رادیویی گفت:
«واکسن تنها راه اثبات‌شده برای جلوگیری از ابتلا به سرخک است. این بیماری بی‌خطر نیست و در کشورهای پیشرفته مانند آمریکا می‌تواند از هر هزار کودک، جان یک نفر را بگیرد.»


سرخک بیماری‌ای است که زمانی در آمریکا ریشه‌کن شده بود، اما کاهش نرخ واکسیناسیون در سال‌های اخیر باعث بازگشت آن شده است. به گفته کارشناسان، واکسن سرخک تا ۹۸٪ از ابتلا و تقریباً ۱۰۰٪ از مرگ ناشی از این بیماری جلوگیری می‌کند. اما چون بسیاری از مردم سال‌ها سرخک را ندیده‌اند، آن را جدی نمی‌گیرند. این یعنی خطری پنهان در کمین جوامعی است که نسبت به واکسیناسیون بی‌تفاوت شده‌اند.

🔹 پیتر مارکس، مقام سابق سازمان غذا و داروی آمریکا که به دلیل فشارهای سیاسی استعفا داده، هشدار داد:
«ما با مرگ‌هایی روبه‌رو هستیم که می‌شد به‌راحتی از آن‌ها جلوگیری کرد. لطفاً فرزندان‌تان را واکسینه کنید.»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#واکسن #سلامت_عمومی #سرخک #آمریکا #واکسیناسیون #کودکان
🔺 کشف احتمالی بزرگ‌ترین دهانه برخوردی زمین زیر یخ‌های قطب جنوب!

🔹 دانشمندان یک ناهنجاری گرانشی عظیم به قطر ۵۱۵ کیلومتر در زیر یخ‌های شرق قطب جنوب کشف کرده‌اند که ممکن است بقایای یک برخورد شهاب‌سنگی باورنکردنی باشد. این ساختار که در منطقه «ویلکس لند» قرار دارد، می‌تواند بزرگ‌ترین دهانه برخوردی روی زمین باشد که تاکنون کشف شده است.

🔹 مطالعات سال ۲۰۱۸ نشان می‌دهد این ناهنجاری احتمالاً مربوط به دوره «بارش شدید شهاب‌سنگی» در ۴.۱ تا ۳.۸ میلیارد سال پیش است. در آن زمان، زمین و سایر سیارات داخلی منظومه شمسی تحت بمباران شدید شهاب‌سنگ‌های بزرگ قرار داشتند.

دوره بارش شدید شهاب‌سنگی (Late Heavy Bombardment):
به دوره‌ای در تاریخ زمین گفته می‌شود که تعداد زیادی شهاب‌سنگ و سیارک با سیارات داخلی منظومه شمسی برخورد کردند. این رویدادها احتمالاً در شکل‌گیری اولیه زمین و حتی ظهور حیات نقش داشته‌اند.

🔹 از آنجا که این ساختار زیر لایه‌ای به ضخامت ۱.۶ کیلومتر از یخ مدفون شده، دانشمندان تنها با استفاده از نقشه‌برداری گرانشی و ماهواره‌ای توانسته‌اند آن را شناسایی کنند. برخی محققان معتقدند این ناهنجاری می‌تواند یک آتشفشان قدیمی یا دره گسلی باشد، اما وجود یک «ماسکون» (تمرکز جرم در مرکز دهانه برخوردی) نظریه برخورد شهاب‌سنگی را تقویت می‌کند.

ماسکون (Mascon):
به ناحیه‌ای با جرم بیشتر از محیط اطرافش گفته می‌شود که معمولاً در مرکز دهانه‌های برخوردی بزرگ دیده می‌شود. این پدیده در دهانه‌های ماه نیز مشاهده شده است.

🔹 اگر این نظریه تأیید شود، این برخورد می‌توانسته انرژی کافی برای تغییرات آب‌وهوایی گسترده یا حتی انقراض‌های دسته‌جمعی در تاریخ زمین آزاد کرده باشد. با این حال، برای تأیید قطعی این فرضیه، نمونه‌برداری مستقیم از سنگ‌های زیر یخ لازم است که با فناوری فعلی بسیار دشوار است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#قطب_جنوب #زمین_شناسی #نجوم #تاریخ_زمین
🔺 ربات‌های انسان‌نما: آینده‌ای نزدیک‌تر از آنچه فکر می‌کنید

🔹 رقابت جهانی برای ساخت ربات‌های انسان‌نما سرعت گرفته است. تحلیل‌گران پیش‌بینی می‌کنند که بازار این ربات‌ها تا سال ۲۰۵۰ به ارزش ۱.۷ تریلیون دلار برسد، یعنی اندازه‌ای برابر با بازار فعلی خودروهای سبک در جهان.

🔹 این ربات‌ها می‌توانند جای ۳ تا ۴ میلیون کارگر خط تولید خودرو در کشورهای پیشرفته را بگیرند. هزینه استفاده از یک ربات انسان‌نما با قیمت ۱۰۰ هزار دلار، حدود ۵.۱ دلار در ساعت است که بسیار کمتر از حداقل دستمزد در آمریکا و حتی یک‌سوم میانگین حقوق کارگران صنعت خودروسازی است.

🔹 با افزایش تولید، هزینه این ربات‌ها ممکن است به ۲۰ هزار دلار کاهش یابد و هزینه ساعتی آن‌ها به ۱.۴ دلار برسد. این موضوع می‌تواند به کاهش هزینه‌ها در صنایع مختلف کمک کند.

🔹 شرکت تسلا یکی از پیشگامان این حوزه است و قصد دارد تولید ربات انسان‌نمای خود به نام «اپتیموس» را از سال ۲۰۲۶ آغاز کند. ایلان ماسک، مدیر تسلا، پیش‌بینی کرده که در آینده بین ۱۰ تا ۳۰ میلیارد ربات انسان‌نما در جهان وجود خواهد داشت.

🔹 با این حال، چالش‌هایی مثل نیاز به نرم‌افزارهای پیچیده و قدرت محاسباتی بالا هنوز وجود دارد. همچنین، ممکن است به دلیل مسائل امنیتی و حریم خصوصی، بازار این ربات‌ها بین چین و کشورهای غربی تقسیم شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ربات_انسان‌نما #هوش_مصنوعی #فناوری #صنعت
🔺 کوانتوم چیه و چرا باید بهش اهمیت بدیم؟ روز جهانی کوانتوم مبارک!

🔹 ۱۴ آوریل هر سال به عنوان «روز جهانی کوانتوم» شناخته می‌شود تا اهمیت فناوری و علم کوانتوم را به مردم یادآوری کند. دانشگاه مریلند (UMD) که به «پایتخت کوانتوم» معروف شده، نقش مهمی در پیشرفت این حوزه دارد. این دانشگاه با همکاری مؤسسات تحقیقاتی و شرکت‌هایی مانند IonQ، در حال توسعه فناوری‌هایی است که آینده را متحول خواهند کرد.

🔹 دولت مریلند اخیراً ۵۲.۵ میلیون دلار برای پروژه‌های کوانتومی اختصاص داده تا تحقیقات، آموزش و اشتغال‌زایی در این حوزه تقویت شود. شرکت IonQ که از آزمایشگاه‌های UMD بیرون آمده، اولین شرکت عمومی در حوزه سخت‌افزار و نرم‌افزار کامپیوترهای کوانتومی است و به زودی دفتر جدیدش را در محوطه دانشگاه افتتاح می‌کند.

کوانتوم چیست؟
علم کوانتوم به مطالعه ذرات بسیار ریز (اتم‌ها و زیراتم‌ها) می‌پردازد. رفتار این ذرات با قوانین فیزیک کلاسیک قابل پیش‌بینی نیست! مثلاً یک ذره می‌تواند همزمان در دو مکان باشد یا دو ذره بدون ارتباط فیزیکی، بر هم تأثیر بگذارند (پدیده «درهم‌تنیدگی»).

🔹 چرا کوانتوم مهمه؟
- کامپیوترهای کوانتومی: این کامپیوترها می‌توانند مسائلی را حل کنند که ابررایانه‌های امروزی میلیون‌ها سال برای حل آن‌ها زمان نیاز دارند!
- سلامتی: شبیه‌سازی کوانتومی می‌تواند به ساخت داروهای شخصی‌سازی‌شده و درمان بیماری‌های پیچیده کمک کند.
- امنیت: کامپیوترهای کوانتومی ممکن است رمزهای فعلی را بشکنند، اما همزمان روش‌های جدید امنیتی کوانتومی در حال توسعه است.
- اقتصاد: مریلند در حال تبدیل شدن به قطب جهانی کوانتوم است که فرصت‌های شغلی زیادی ایجاد می‌کند.
- ام‌آر‌آی و لیزر: این فناوری‌ها همگی بر پایه علم کوانتوم ساخته شده‌اند.
- اینترنت کوانتومی: در آینده، اینترنت کوانتومی ذاتاً امن خواهد بود، چون استراق سمع اطلاعات کوانتومی بدون خراب کردن آن‌ها غیرممکن است!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #فناوری_کوانتومی #کامپیوترهای_کوانتومی
🔺 بازیابی ۹۹.۹۹ درصدی لیتیوم با روشی نوین و دوستدار محیط‌زیست

🔹 محققان چینی روشی انقلابی برای بازیابی لیتیوم از باتری‌های فرسوده ابداع کرده‌اند که بدون استفاده از اسیدهای خطرناک یا فرآیندهای پرهزینه انرژی، تقریباً ۱۰۰٪ لیتیوم را بازیابی می‌کند. این روش می‌تواند تحول بزرگی در صنعت بازیافت باتری‌های لیتیومی ایجاد کند.

🔹 در روش جدید از محلولی حاوی آهن، نمک، اگزالات سدیم و «گلیسین» استفاده شده است. وقتی مواد باتری در تماس با این محلول قرار می‌گیرند، فلزات ارزشمند مانند لیتیوم، نیکل و کبالت در کمتر از ۱۵ دقیقه جدا می‌شوند. بازده این روش شگفت‌انگیز است: ۹۹.۹۹٪ لیتیوم، ۹۶.۸۰٪ نیکل، ۹۲.۳۵٪ کبالت و ۹۰.۵۹٪ منگنز بازیابی می‌شود.

«گلیسین» یک اسید آمینه ساده و غیرسمی است که حتی پس از پایان فرآیند بازیافت به عنوان کود کشاورزی قابل استفاده است! این یعنی یک چرخه اقتصادی کامل و بدون ضایعات.

🔹 روش‌های سنتی بازیافت باتری (هیدرومتالورژی) از اسیدهای قوی مانند سولفوریک یا نیتریک استفاده می‌کنند که هم خطرناکند و هم بازدهی پایین‌تری (۵۰-۸۰٪) دارند. اما روش جدید در دمای محیط کار می‌کند و انرژی کمی مصرف می‌کند.

هیدرومتالورژی: روشی برای استخراج فلزات با استفاده از محلول‌های آبی. در بازیافت باتری، این روش معمولاً اسیدها را برای حل کردن فلزات به کار می‌برد که برای محیط‌زیست مضر است.

🔹 این نوآوری در شرایطی ارائه شده که تقاضا برای لیتیوم به دلیل گسترش خودروهای الکتریکی به شدت در حال افزایش است. بازیافت کارآمد باتری‌ها می‌تواند وابستگی به معادن را کاهش دهد و اثرات محیط‌زیستی استخراج لیتیوم را کم کند.

🔹 محققان چینی حالا روی گسترش این فناوری برای استفاده صنعتی کار می‌کنند. اگر این روش در مقیاس بزرگ موفق باشد، انقلابی در صنعت باتری و انرژی‌های پاک ایجاد خواهد کرد!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انرژی_پاک #باتری #محیط_زیست #نوآوری
🔺 زباله‌های اقیانوس آرام: یک سوپ نامرئی از میکروپلاستیک‌ها

🔹 تصویر رایج از «مشهورترین جزیره زباله جهان» اغلب اشتباه است! برخلاف تصاویر رسانه‌ای از کوه‌های زباله شناور، لکه بزرگ زباله اقیانوس آرام (GPGP) بیشتر شبیه یک «سوپ میکروپلاستیک» نامرئی است که ۹۰٪ آن ذرات کوچکتر از ۵ میلیمترند. تنها ردپای قابل مشاهده، تورهای ماهیگیری رها شده‌ای است که مانند «شبکه‌های اشباح» در این سوپ شناورند.

چرا اینقدر دور از ساحل؟
این منطقه توسط جریان‌های چرخشی عظیم اقیانوس (به نام «ژیر») احاطه شده که مانند یک تله طبیعی، زباله‌های سراسر اقیانوس را به دام می‌اندازد. جالب اینجاست که فاصله این منطقه تا ایستگاه فضایی بین‌المللی، کمتر از فاصله آن تا خشکی است!

🔹 منشأ ترسناک زباله‌ها:
- ۸۶٪ پلاستیک‌ها از صنعت ماهیگیری می‌آیند (تورها، طناب‌ها، ابزار رها شده).
- برخی زباله‌ها بیش از ۵۰ سال قدمت دارند و به آرامی به میکروپلاستیک تبدیل شده‌اند.
- این منطقه به اندازه دو برابر ایالت تگزاس وسعت دارد!

🔹 نبرد بی‌امید؟
سازمان «اکین کلینآپ» با شبکه‌های عظیم، سالانه میلیون‌ها کیلو زباله جمع‌آوری می‌کند، اما چالش‌های بزرگی وجود دارد:
- میکروپلاستیک‌ها برای جمع‌آوری بسیار ریزند.
- موجودات دریایی به زباله‌ها چسبیده‌اند و جدا کردنشان سخت است.
- برخی میکروب‌ها حتی روی پلاستیک‌ها «زیست‌بوم» تشکیل داده‌اند!

راه حل واقعی کجاست؟
کارشناسان معتقدند پیشگیری از ورود زباله به اقیانوس (مثل نصب فیلتر در رودخانه‌ها) بسیار مؤثرتر از پاکسازی GPGP است. هرچند این منطقه نمادین توجه جهانی را جلب کرده، اما ۱۰۰۰ رودخانه عامل ۸۰٪ آلودگی اقیانوس‌ها هستند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#محیط_زیست #اقیانوس #پلاستیک #آلودگی #میکروپلاستیک
👍1
🔺 جرم نوترینوها کمتر از ۰.۴۵ الکترون‌ولت است!

🔹 دانشمندان در آزمایش KATRIN موفق شدند محدودیت جدیدی برای جرم نوترینوها تعیین کنند. طبق داده‌های منتشرشده، جرم این ذرات مرموز باید کمتر از ۰.۴۵ الکترون‌ولت (تقریباً ۸×۱۰^-۳۷ کیلوگرم) باشد. این نتیجه نسبت به داده‌های سال ۲۰۲۲، محدودیت جرم نوترینو را تقریباً نصف کرده است. (به زبان ساده نوترینو حداقل ۱ میلیون بار از الکترون سبک‌تر است!)

نوترینوها ذرات بنیادی هستند که در سراسر کیهان پخش شده‌اند اما به ندرت با ماده تعامل می‌کنند. اندازه‌گیری جرم آن‌ها به دانشمندان کمک می‌کند اسرار شکل‌گیری ساختارهای کیهانی و قوانین فیزیک جدید را کشف کنند.

🔹 آزمایش KATRIN با استفاده از واپاشی بتا در ایزوتوپ تریتیوم (نوعی هیدروژن ناپایدار) کار می‌کند. در این فرآیند، انرژی الکترون‌های تولیدشده به دانشمندان در محاسبه جرم نوترینوها کمک می‌کند. این آزمایش از پیشرفته‌ترین فناوری‌ها شامل یک منبع قوی تریتیوم و یک طیف‌سنج ۱۰ متری استفاده می‌کند.

واپاشی بتا: فرآیندی است که در آن یک نوترون در هسته اتم به پروتون تبدیل شده و الکترون (ذره بتا) و نوترینو آزاد می‌شود.

🔹 داده‌های فعلی حاصل ۲۵۹ روز اندازه‌گیری بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ است. تحلیل این داده‌ها با کمک هوش مصنوعی و روش‌های پیشرفته انجام شده است. دانشمندان پیش‌بینی می‌کنند تا پایان سال ۲۰۲۵ با بهبود آزمایش و جمع‌آوری داده‌های بیشتر، دقت نتایج افزایش یابد.

🔹 برنامه بعدی KATRIN نصب سیستم آشکارساز TRISTAN از سال ۲۰۲۶ است. این ارتقاء به جستجوی «نوترینوهای استریل» کمک می‌کند که ممکن است بخشی از ماده تاریک کیهان باشند!

نوترینوهای استریل: ذرات فرضی که حتی از نوترینوهای معمولی هم کمتر با ماده تعامل دارند و ممکن است کلید حل معمای ماده تاریک باشند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_ذرات #کیهان_شناسی #نوترینو #ماده_تاریک #آزمایش_KATRIN
🔥1
🔺 گوگل مدل هوش مصنوعی جدیدی برای «صحبت با دلفین‌ها» ساخت! 🐬

🔹 گوگل با همکاری «پروژه دلفین‌های وحشی» (WDP) که از سال ۱۹۸۵ رفتار دلفین‌ها را مطالعه می‌کند، مدل هوش مصنوعی به نام DolphinGemma را توسعه داده است. هدف این پروژه درک ارتباطات پیچیده دلفین‌ها از طریق صداسازی‌های آن‌هاست. این مدل قرار است اولین آزمایش خود را تابستان امسال با کمک گوشی‌های پیکسل گوگل انجام دهد.

🔹 پروژه WDP سال‌هاست با ثبت ویدئو و صدا از دلفین‌های خالدار اقیانوس اطلس، الگوهای صوتی آن‌ها را تحلیل می‌کند. مثلاً دلفین‌ها از سوت‌های خاص به عنوان «نام» برای شناسایی یکدیگر و از صداهای «جیغ‌مانند» در زمان درگیری استفاده می‌کنند. حالا DolphinGemma با پردازش این داده‌ها، سعی دارد ساختار احتمالی زبان دلفین‌ها را کشف کند.

مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) مانند ChatGPT با پیش‌بینی الگوهای زبانی کار می‌کنند. DolphinGemma نیز از فناوری مشابهی استفاده می‌کند اما به جای متن، صدای دلفین‌ها را تحلیل می‌کند. گوگل با تبدیل صداها به واحدهای کوچک (توکن) به کمک ابزار SoundStream، این داده‌ها را به مدل هوش مصنوعی وارد می‌کند تا الگوهای ارتباطی را شناسایی کند.

چرا این پروژه مهم است؟ اگر دلفین‌ها زبانی واقعی داشته باشند، این کشف می‌تواند درک ما از هوش حیوانات و حتی امکان ارتباط بین گونه‌های مختلف را متحول کند. البته دانشمندان هنوز مطمئن نیستند که این صداها به اندازه زبان انسان‌ها پیچیده باشند.

🔹 مدل DolphinGemma بر پایه مدل‌های متن‌باز Gemma گوگل ساخته شده و قرار است پس از آزمایش، به صورت عمومی در دسترس محققان قرار گیرد. این پروژه گامی جاه‌طلبانه برای پاسخ به یک سوال قدیمی است: آیا حیوانات هم «زبان» دارند؟

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #حیات_وحش #دلفین #زبان_حیوانات