تازه‌های علمی
698 subscribers
38 photos
3 videos
2.1K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 کشف سیستم لوله‌کشی پنهان مغز که حافظه را بازمی‌گرداند

🔹 محققان دانشگاه واشنگتن در سنت لوئیس موفق شدند با بهبود سیستم دفع ضایعات مغز در موش‌های پیر، حافظه آن‌ها را تقویت کنند. این سیستم که شامل شبکه‌ای از رگ‌های لنفاوی اطراف مغز است، با افزایش سن ضعیف می‌شود و باعث تجمع ضایعات در مغز می‌گردد. این تجمع ضایعات می‌تواند به کاهش حافظه و بیماری‌هایی مثل آلزایمر منجر شود.

🔹 در این مطالعه، محققان با استفاده از یک روش درمانی که رشد رگ‌های لنفاوی را تحریک می‌کند، توانستند عملکرد این سیستم را در موش‌های پیر بهبود بخشند. نتیجه این کار نه‌تنها بهبود حافظه بود، بلکه کاهش التهاب مضر در مغز نیز مشاهده شد. این یافته‌ها راهی جدید برای درمان کاهش شناختی مرتبط با سن بدون نیاز به عبور از سد خونی-مغزی (موانع محافظتی مغز) ارائه می‌دهد.

🔹 این تحقیق نشان می‌دهد که سیستم لنفاوی اطراف مغز (به نام مننژ) نقش کلیدی در سلامت مغز و حافظه دارد. با بهبود عملکرد این سیستم، نه‌تنها ضایعات بهتر دفع می‌شوند، بلکه التهاب مغز نیز کاهش می‌یابد. این موضوع می‌تواند به جلوگیری یا به تأخیر انداختن کاهش شناختی در افراد مسن کمک کند.

🔹 یکی از یافته‌های جالب این مطالعه این بود که وقتی سیستم لنفاوی به‌درستی کار نمی‌کند، سلول‌های ایمنی مغز (میکروگلیا) بیش‌ازحد فعال می‌شوند و یک پروتئین التهابی به نام IL-6 تولید می‌کنند. این پروتئین باعث اختلال در ارتباطات عصبی و کاهش حافظه می‌شود. با بهبود سیستم لنفاوی، سطح IL-6 کاهش یافت و تعادل در مغز بازگردانده شد.

🔹 این کشف می‌تواند راه را برای درمان‌های جدید در بیماری‌های عصبی مانند آلزایمر و پارکینسون باز کند. به‌جای هدف قرار دادن مستقیم مغز، که کار سختی است، می‌توانیم روی سیستم لنفاوی اطراف آن تمرکز کنیم و نتایج بهتری بگیریم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مغز #حافظه #سلامتی_مغز #آلزایمر #علوم_عصبی
👍1
تازه‌های علمی
🔺 بازگشت دو فضانورد بوئینگ استارلاینر به زمین پس از ۹ ماه اقامت در فضا 🔹 دو فضانورد بوئینگ استارلاینر، پس از ۹ ماه اقامت ناخواسته در ایستگاه فضایی بین‌المللی، سرانجام به زمین بازگشتند. این دو فضانورد، «بوتچ ویلمور» و «سونی ویلیامز»، در حالی که انتظار می‌رفت…
🔺 وضعیت فضانورد ناسا پس از بازگشت به زمین: «سخت است، اما او قوی است»

🔹 دارین، دختر ۱۹ سالهٔ فضانورد ناسا به نام «بَری ویلمور» (مشهور به بَچ)، دربارهٔ وضعیت پدرش پس از بازگشت به زمین پس از ۹ ماه اقامت در ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) توضیح داد. بَچ ویلمور ۶۲ ساله به همراه «سونیتا ویلیامز» ۵۹ ساله، به دلیل مشکلات فنی در مأموریت، ۹ ماه در فضا ماندند و هفتهٔ گذشته با فرود موفقیت‌آمیز در سواحل فلوریدا به زمین بازگشتند.

🔹 دارین در پاسخ به سوال یکی از کاربران تیک‌تاک دربارهٔ وضعیت پدرش گفت: «حالش خوبه، اما شرایط سختیه. با این حال، او یه جنگنده‌ست.» او همچنین در ویدیویی که در این پلتفرم منتشر کرد، گفت: «سلام به همه! این آخرین قسمت از سری «پدرم توی فضا گیر کرده» هست، چون دیگه گیر نکرده!» دارین دربارهٔ احساساتش نسبت به بازگشت پدرش و برنامه‌های آیندهٔ او پس از ۲۸۶ روز اقامت در فضا صحبت کرد.

🔹 دارین به دنبال کنندگانش گفت که برای پدرش جشن بزرگی برگزار نمی‌کنند، اما ممکن است یک دورهمی کوچک با چند دوست نزدیک داشته باشند. او همچنین گفت که در حال تهیهٔ دسر مورد علاقهٔ پدرش، یعنی پای پیکان، است. دارین اضافه کرد: «من یه لیست از کارهای مورد علاقه‌ش و چیزهایی که قبلاً با هم انجام می‌دادیم دارم و می‌خوام زمان از دست رفته رو جبران کنم.»

🔹 در مورد سازگاری دوبارهٔ بَچ با جاذبهٔ زمین، دارین توضیح داد: «او قراره چند روز آینده رو صرف انجام آزمایش‌های پزشکی کنه، چون هنوز به طور رسمی بخشی از آزمایش‌های پرواز فضایی انسان محسوب می‌شن. باید دوباره به جاذبه و زندگی عادی روی زمین عادت کنه.»

زندگی در فضا برای مدت طولانی می‌تونه اثرات زیادی روی بدن انسان داشته باشه. از دست دادن عضلات و تراکم استخوان به دلیل نبود جاذبه، تغییرات در بینایی و حتی تأثیرات روانی از جمله این اثرات هستن. فضانوردان پس از بازگشت به زمین باید دوره‌ای از توانبخشی و آزمایش‌های پزشکی رو طی کنن تا بدنشون دوباره به شرایط زمین عادت کنه. این فرآیند می‌تونه چندین هفته یا حتی ماه طول بکشه.

🔹 این مأموریت طولانی‌مدت چالش‌های فنی زیادی داشت و از نظر روانی و جسمی برای فضانوردان سخت بود. با این حال، بازگشت موفقیت‌آمیز آن‌ها به زمین و شروع فرآیند بهبودی، گامی مهم در جهت پیشرفت مأموریت‌های فضایی آینده‌ست.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ناسا #ایستگاه_فضایی_بین‌المللی
2
🔺 کشف «اکسیژن تاریک» در اعماق دریا: رازی که هنوز حل نشده است

🔹 تیم تحقیقاتی من (پروفسور اندرو سوییت‌من) به تازگی منبعی از تولید اکسیژن در اعماق اقیانوس کشف کرده‌اند که بدون نیاز به نور خورشید ایجاد می‌شود. این پدیده که «اکسیژن تاریک» نامیده می‌شود، درک ما از اعماق دریا و حتی امکان حیات در دیگر سیارات را تغییر داده است. اما هنوز دقیقاً نمی‌دانیم این اکسیژن چگونه تولید می‌شود و چه تأثیری بر اکوسیستم‌های عمیق دریایی دارد.

🔹 این کشف زمانی اتفاق افتاد که در سال ۲۰۱۳، در حال انجام آزمایش‌هایی برای اندازه‌گیری چرخه کربن در کف دریا در منطقه کلاریون-کلیپرتون اقیانوس آرام بودم. یک سیستم لندر (سکوی علمی از راه‌دور) را به عمق ۴۰۰۰ متری فرستادم و وقتی آن را به سطح آوردم، حباب‌هایی درون آن مشاهده کردم. این پدیده بسیار غیرعادی بود، بنابراین در سال ۲۰۱۵، با بازگشت به همان منطقه، سنسورهای اکسیژن (اپتود) همراه خود بردم.

🔹 این سنسورها قرار بود مصرف اکسیژن را اندازه‌گیری کنند، اما به جای آن، تولید اکسیژن را نشان می‌دادند! در آن زمان، این نتایج را به اشتباه به عنوان خطای سنسور رد کردم. ما همیشه یاد گرفته‌ایم که اکسیژن فقط از طریق فتوسنتز و با وجود نور تولید می‌شود، اما در اعماق هزاران متری دریا، نور خورشید وجود ندارد. تا سال ۲۰۲۱، زمانی که با روش دوم نیز تولید اکسیژن را تأیید کردم، متوجه شدم که چیزی استثنایی کشف کرده‌ایم: اکسیژن تاریک!

اکسیژن تاریک به اکسیژنی گفته می‌شود که بدون نیاز به نور خورشید تولید می‌شود. این کشف می‌تواند درک ما از حیات در زمین و حتی در دیگر سیارات را تغییر دهد.

🔹 در مقاله‌ای که در سال ۲۰۲۴ در مجله Nature Geoscience منتشر کردیم، پیشنهاد دادیم که منبع این اکسیژن ممکن است گره‌های پلی‌متال (سنگ‌های تشکیل‌شده از فلزات مختلف مانند منگنز) باشند. این گره‌ها می‌توانند با ایجاد اختلاف پتانسیل الکتریکی در تماس با آب دریا، ولتاژی تولید کنند که برای تجزیه آب به هیدروژن و اکسیژن کافی است. یک مطالعه جدید چینی نیز نشان داده که هنگام تشکیل این گره‌های منگنز، احتمالاً اکسیژن تولید می‌شود.

🔹 امسال، با کمک مالی بنیاد نیپون، تیم ما قصد دارد به این سوالات پاسخ دهد. اگر ثابت کنیم که تولید اکسیژن بدون فتوسنتز ممکن است، این کشف می‌تواند دیدگاه ما درباره امکان حیات در دیگر سیارات را نیز تغییر دهد. حتی ناسا نیز به این موضوع علاقه‌مند شده است، زیرا این کشف می‌تواند به درک بهتر حیات در قمرهای یخی مانند انسلادوس و اروپا کمک کند.

🔹 ما همچنین در حال توسعه لندرهای خودکار و تخصصی هستیم که می‌توانند تا عمق ۱۱٬۰۰۰ متری اقیانوس نفوذ کنند. این لندرها مجهز به ابزارهای ویژه‌ای هستند که به ما کمک می‌کنند تا بفهمیم آیا هیدروژن نیز در کنار اکسیژن تاریک تولید می‌شود و آیا این هیدروژن به عنوان منبع انرژی برای میکروب‌های اعماق دریا استفاده می‌شود یا نه.

🔹 این پروژه اولین تلاش برای بررسی مستقیم این فرآیندهاست. ما قصد داریم مناطق هادال (عمق ۶۰۰۰ تا ۱۱٬۰۰۰ متری) را که ۴۵٪ از کل اقیانوس را تشکیل می‌دهند، مطالعه کنیم. این مناطق هنوز به خوبی شناخته نشده‌اند.

🔹 کشف اکسیژن تاریک همچنین می‌تواند تأثیرات مهمی بر صنعت معدن‌کاری اعماق دریا داشته باشد. معدن‌کاری اعماق دریا برای استخراج گره‌های پلی‌متال (حاوی فلزاتی مانند منگنز، نیکل و کبالت) انجام می‌شود که برای تولید باتری‌های لیتیوم‌یون در خودروهای الکتریکی و تلفن‌های همراه ضروری هستند. ما هنوز نمی‌دانیم این صنعت چگونه بر کف دریا تأثیر می‌گذارد، اما تحقیقات ما در سال‌های آینده می‌تواند به بسیاری از این سوالات پاسخ دهد و به حفاظت بهتر از کف دریا کمک کند.

🔹 یک چیز قطعی است: هر چه کشف کنیم، سعی می‌کنم مانند یک کودک کنجکاو باشم و همیشه بپرسم: «چرا؟»

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#اکسیژن_تاریک #اعماق_دریا #اکوسیستم #حیات_فرازمینی
تازه‌های علمی
🔺 مایکروسافت اولین پردازنده کوانتومی خود به نام «ماجورانا ۱» را معرفی کرد 🔹 مایکروسافت اولین پردازنده کوانتومی خود به نام «ماجورانا ۱» را معرفی کرده که از یک معماری جدید به نام «هسته توپولوژیک» استفاده می‌کند. این پردازنده از نوع جدیدی از مواد به نام «توپوهادی»…
🔺 جنجال‌های آینده رایانش کوانتومی: آیا این فناوری به زودی تحول‌آفرین خواهد بود؟

🔹 فیزیک‌دانان همچنان در مورد ادعاهای مایکروسافت درباره کیوبیت‌های کوانتومی بحث می‌کنند. این بحث‌ها نشان می‌دهد که کل این حوزه در تعادل ظریفی قرار دارد. در ۱۸ مارس، «چتان نایاک»، فیزیک‌دان و رهبر تیم کوانتومی مایکروسافت، داده‌های جدیدی درباره تراشه کوانتومی این شرکت در اجلاس جهانی فیزیک انجمن فیزیک آمریکا ارائه کرد. این ارائه با هدف آرام‌کردن بحث‌های داغ میان فیزیک‌دانان انجام شد، اما محققان همچنان نسبت به نتایج شک دارند. نایاک به مجله Nature گفت: «هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم روزی برسد که همه کاملاً قانع شوند.»

🔹 جنجال اصلی حول ادعای مایکروسافت در فوریه است که گفته بود نوع جدیدی از سخت‌افزار کوانتومی ساخته است: کیوبیت توپولوژیک. این کیوبیت از الگوی الکترون‌ها روی یک سیم کوچک ساخته شده و کمتر مستعد خطاست. این ویژگی می‌تواند ساخت رایانه‌های کوانتومی بزرگ‌تر و کاربردی‌تر را ممکن کند. اما در مقاله‌ای که همراه با این ادعا منتشر شد، سردبیران نوشتند که مایکروسافت نتوانسته است به طور قطعی وجود الگوی الکترون‌های مورد نظر (معروف به حالت‌های صفر مایورانا) را اثبات کند. این موضوع باعث شد Nature در سال ۲۰۲۱ مقاله‌ای مشابه از تیمی وابسته به مایکروسافت را رد کند.

🔹 مایکروسافت می‌گوید از زمان انتشار آن مقاله، پیشرفت‌های بیشتری داشته است. اما فیزیک‌دانانی مانند «سرگئی فرولف» از دانشگاه پیتسبورگ معتقدند داده‌های جدید مایکروسافت فقط «نویز» هستند. نایاک نیز تأیید کرد که سیگنال‌ها به دلیل نویز الکتریکی به سختی قابل تشخیص هستند.

🔹 علاوه بر جنجال‌های علمی، صنعت رایانش کوانتومی با تبلیغات اغراق‌آمیز نیز مواجه است. طرفداران این فناوری ادعا می‌کنند که رایانش کوانتومی می‌تواند علم مواد، رمزنگاری و امور مالی را متحول کند. تحقیقات نظری نشان می‌دهد که این رایانه‌ها ممکن است روزی در برخی وظایف زمان‌بر از رایانه‌های معمولی پیشی بگیرند. اما زمان‌بندی دقیق این تحولات نامشخص است. حتی «جنسن هوانگ»، مدیرعامل انویدیا، در ژانویه ابراز تردید کرد که رایانش کوانتومی تجاری در ۱۵ سال آینده وجود داشته باشد.

🔹 با این حال، محققان سخت در حال کار هستند. در ماه‌های اخیر، شرکت‌هایی مانند گوگل، آمازون و چند استارت‌آپ پیشرفت‌های تدریجی داشته‌اند. اما هنوز تا دستیابی به رایانه‌های کوانتومی کاربردی فاصله زیادی وجود دارد. فیزیک‌دانان می‌گویند حداقل یک دهه دیگر طول می‌کشد تا این فناوری به مرحله‌ای برسد که بتواند کاربردهای عملی داشته باشد.

🔹 سرمایه‌گذاران به دلیل پتانسیل عظیم این فناوری همچنان پای کار هستند. رایانش کوانتومی می‌تواند انقلابی در شبیه‌سازی‌های شیمیایی، بهینه‌سازی مالی و حتی هوش مصنوعی ایجاد کند. اما چالش‌های فنی زیادی وجود دارد، از ساخت مواد مناسب برای کیوبیت‌ها گرفته تا کاهش خطاهای کوانتومی و تولید انبوه تراشه‌ها.

یکی از چالش‌های اصلی، کاهش خطاهای کوانتومی است. محققان اخیراً با استفاده از چند کیوبیت فیزیکی برای ذخیره یک واحد اطلاعات (کیوبیت منطقی)، توانسته‌اند خطاها را کاهش دهند. اما برای ساخت رایانه‌های کوانتومی کاربردی، به هزاران یا حتی میلیون‌ها کیوبیت فیزیکی نیاز است.

🔹 ایالات متحده، اتحادیه اروپا و بریتانیا هر کدام میلیاردها دلار برای توسعه رایانش کوانتومی اختصاص داده‌اند. چین نیز ۱۵ میلیارد دلار از بودجه عمومی خود را به این حوزه اختصاص داده است. در بخش خصوصی نیز سرمایه‌گذاری‌ها به رکوردهای جدیدی رسیده‌اند. در سال ۲۰۲۴، رایانش کوانتومی ۱.۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری جذب کرد که بالاترین رقم در تاریخ این حوزه است.

🔹 اما ساخت این فناوری بسیار دشوار است. محققان باید همزمان پیشرفت‌هایی نشان دهند تا سرمایه‌گذاران را راضی نگه دارند و از طرفی انتظارات آن‌ها را مدیریت کنند تا صبر کنند. نگرانی اصلی این است که تبلیغات اغراق‌آمیز منجر به ناامیدی و خروج سرمایه‌گذاران شود، پدیده‌ای که به آن «زمستان کوانتومی» می‌گویند.

زمستان کوانتومی می‌تواند شبیه به «زمستان هوش مصنوعی» باشد که در دهه‌های ۶۰ تا ۹۰ میلادی اتفاق افتاد. در آن زمان، پیشرفت‌های اولیه در هوش مصنوعی باعث ایجاد انتظارات غیرواقعی شد و وقتی این انتظارات برآورده نشد، سرمایه‌گذاران از این حوزه فاصله گرفتند.

🔹 در نهایت، آینده رایانش کوانتومی هنوز نامشخص است. پتانسیل این فناوری بسیار جذاب است، اما خط پایان هنوز دور است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#رایانش_کوانتومی #فناوری_کوانتومی #هوش_مصنوعی
🔺 کشف نوشته‌های پنهان آلفرد تنیسون با فناوری پیشرفته

🔹 یک مطالعه علمی جدید با استفاده از فناوری‌های پیشرفته‌ای مانند تصویربرداری چندطیفی، فلورسانس اشعه ایکس و طیف‌سنجی بازتابی، موفق به کشف نوشته‌ها و علامت‌هایی در دستنوشته‌های آلفرد تنیسون، شاعر معروف انگلیسی، شده است که با چشم غیرمسلح قابل دیدن نیستند. این تحقیق به رهبری مایکل جی. سالیوان از دانشگاه آکسفورد انجام شده و جزئیات جدیدی از فرآیند خلاقیت تنیسون را آشکار کرده است.

🔹 این تکنیک‌ها متن‌هایی را که زیر لکه‌ها یا خط‌خوردگی‌ها پنهان شده‌بودند، یا بخش‌هایی که به دلیل آسیب‌های محیطی از بین رفته‌بودند، دوباره قابل خواندن کردند. این تحقیق نه تنها خطوط و عباراتی که تنیسون حذف کرده بود را کشف کرد، بلکه بینش جدیدی درباره تصمیمات خلاقانه این شاعر که به عنوان یک «بازنویس پرکار» شناخته می‌شد، ارائه داد.

تنیسون، شاعر قرن نوزدهم، یکی از مشهورترین شاعران انگلیسی است که آثارش تأثیر زیادی بر ادبیات و هنر، به ویژه جنبش پیشارافائلی، داشته است. این تحقیق نشان می‌دهد که تنیسون بارها و بارها نوشته‌های خود را بازنویسی می‌کرد و گاهی عبارات را تغییر می‌داد تا به اثر نهایی خود شکل بهتری بدهد. این فرآیند بازنویسی و ویرایش، بخشی از خلاقیت او بود که حالا با کمک فناوری‌های مدرن قابل بررسی است.

🔹 یکی از دستنوشته‌هایی که مورد بررسی قرار گرفت، شعر «لنسلات و الین» از مجموعه «ایدی‌های شاه» بود. این شعر در سال ۱۸۵۹ منتشر شد و داستان‌های مربوط به شاه آرتور را به نظم کشیده است. با استفاده از تصویربرداری چندطیفی، محققان متوجه شدند که تنیسون عبارت «تا آرتور آمد» را خط زده و به جای آن عبارت «با شوالیه‌ها آمد» را نوشته است. این تغییر نشان‌دهنده تلاش تنیسون برای استفاده از زبان دراماتیک‌تر است.

🔹 در بخش دیگری از تحقیق، دستنوشته‌های تنیسون از شعر «شاهزاده خانم» (۱۸۴۷) بررسی شد. این دستنوشته‌ها آسیب‌های ناشی از آب دیده‌بودند و بخش‌هایی از آن‌ها غیرقابل خواندن شده‌بود. اما با استفاده از تصویربرداری چندطیفی، تیم تحقیق توانست بخش‌هایی از این متن‌های محو شده را بازسازی کند. در این بخش‌ها، تغییراتی در ضمایر از «ما» به «من» و از «ما» به «من» مشاهده شد که نشان‌دهنده تلاش تنیسون برای ایجاد تعادل بین جنبه‌های فردی و جمعی شعر بود.

این تحقیق نه تنها به ما کمک می‌کند تا فرآیند خلاقیت پشت آثار هنری را بهتر درک کنیم، بلکه بخش‌های ارزشمندی از میراث فرهنگی جهان را نیز بازمی‌گرداند. با استفاده از این فناوری‌ها، می‌توانیم نوشته‌هایی را که قبلاً غیرقابل دسترس بودند، دوباره بخوانیم و از آنها لذت ببریم.

🔹 این یافته‌ها در مجله «Review of English Studies» منتشر شده است و اولین مطالعه‌ای است که توسط پروژه «بازیابی دستنوشته‌های ادبی» انجام شده است. این پروژه به رهبری سالیوان و اندرو بیبی، استاد شیمی دانشگاه دورهام، تأسیس شده و هدف آن بررسی دستنوشته‌های نویسندگان دیگر برای گسترش مطالعه ادبیات مدرن است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ادبیات #تنیسون #فناوری #میراث_فرهنگی
🔺 مگس‌های میوه بی‌خواب حافظه قوی‌تری دارند!

🔹 مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد مگس‌های میوه‌ای که به دلیل جهش‌های ژنتیکی خواب بسیار کمی دارند، در انجام وظایف مرتبط با حافظه بویایی عملکرد بهتری از خود نشان می‌دهند. این یافته‌ها فرضیه‌های قبلی درباره نقش خواب در بهبود عملکرد شناختی را به چالش می‌کشد. به نظر می‌رسد این پارادوکس ناشی از افزایش فعالیت مسیر سیگنالینگ پروتئین کیناز A (PKA) در بخشی از مغز به نام «قارچ‌چه» (mushroom body) است که مسئول تنظیم حافظه و خواب است.

🔹 این مطالعه نشان می‌دهد که بهبود عملکرد حافظه ممکن است به قیمت کاهش خواب و کوتاه‌تر شدن عمر تمام شود، که نشان‌دهنده یک تعادل تکاملی پیچیده است. محققان همچنین ارتباطاتی احتمالی با اختلالات عصبی-رشدی مانند اوتیسم مطرح کرده‌اند، زیرا مسیرهای مولکولی درگیر در این مگس‌های جهش‌یافته شبیه به مکانیسم‌های مرتبط با اوتیسم در انسان هستند.

پروتئین کیناز A (PKA) یک آنزیم مهم در سلول‌هاست که نقش کلیدی در انتقال سیگنال‌ها و تنظیم فرآیندهای مختلف سلولی، از جمله حافظه و خواب، ایفا می‌کند. در این مطالعه، افزایش فعالیت PKA در مگس‌های بی‌خواب باعث بهبود حافظه شده، اما در عین حال خواب آن‌ها را کاهش داده و عمرشان را کوتاه‌تر کرده است.

🔹 این تحقیق روی مگس‌های میوه‌ای به نام Drosophila انجام شده که مدل رایجی برای مطالعه یادگیری و حافظه هستند. جهش‌های ژنتیکی در این مگس‌ها باعث کاهش شدید خواب می‌شود، اما جالب اینجاست که همین مگس‌ها در انجام وظایف مرتبط با حافظه بویایی بهتر از مگس‌های معمولی عمل می‌کنند. محققان با بررسی ژنتیکی این مگس‌ها دریافتند که مسیر سیگنالینگ PKA نقش کلیدی در این فرآیند دارد.

قارچ‌چه (mushroom body) بخشی از مغز مگس‌هاست که هم در تنظیم خواب و هم در عملکرد حافظه نقش دارد. در این مطالعه، افزایش فعالیت PKA در قارچ‌چه نه تنها باعث بهبود حافظه شده، بلکه خواب مگس‌ها را نیز کاهش داده است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که بین بهبود حافظه و کاهش خواب یک تعادل پیچیده وجود دارد.

🔹 یکی از یافته‌های جالب این تحقیق این است که کاهش بیشتر فعالیت PKA در مگس‌های بی‌خواب، نه تنها خواب آن‌ها را بهبود بخشید، بلکه باعث افزایش بیش از حد حافظه و رشد بیش از حد قارچ‌چه شد. این نشان می‌دهد که PKA نقش دوگانه‌ای در تنظیم خواب و حافظه ایفا می‌کند.

این یافته‌ها ممکن است به درک بهتر اختلالات عصبی-رشدی مانند اوتیسم کمک کند. در انسان‌ها، جهش‌های ژنتیکی در مسیرهای مشابه با آنچه در این مطالعه بررسی شد، با علائم اوتیسم مرتبط هستند. بنابراین، این تحقیق می‌تواند سرنخ‌هایی درباره ارتباط بین اختلالات خواب، حافظه و اختلالات عصبی ارائه دهد.

🔹 به گفته محققان، این مطالعه نشان می‌دهد که بهبود عملکرد حافظه می‌تواند به قیمت کاهش خواب و کوتاه‌تر شدن عمر تمام شود.

[منبع] [Paper]
🆔 @Science_Focus
#خواب #حافظه #عصب‌شناسی #فرگشت #اوتیسم
🔺 امگا ۳ برای سلامتی مفید است، اما مکمل‌ها ممکن است چندان مؤثر نباشند

🔹 اسیدهای چرب امگا ۳، به ویژه EPA و DHA، که در ماهی‌های چرب مانند سالمون و ساردین یافت می‌شوند، فواید زیادی برای سلامتی دارند. این ترکیبات با کاهش التهاب، بهبود جریان خون و تقویت عملکرد میتوکندری (مرکز تولید انرژی در سلول‌ها) به سلامت قلب و عروق کمک می‌کنند. با این حال، تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که مکمل‌های روغن ماهی ممکن است به اندازه مصرف مستقیم ماهی مفید نباشند.

🔹 انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند که افراد حداقل دو وعده در هفته ماهی‌های چرب مصرف کنند. علاوه بر ماهی، منابع گیاهی امگا ۳ مانند جلبک، گردو، دانه‌های کتان، چیا و شاهدانه نیز وجود دارند. حتی برخی محصولات غنی‌شده مانند تخم مرغ و لبنیات نیز حاوی امگا ۳ هستند.

امگا ۳ به دو شکل اصلی وجود دارد: EPA و DHA که در ماهی‌ها یافت می‌شوند، و ALA که در منابع گیاهی مانند دانه‌های کتان وجود دارد. بدن انسان می‌تواند ALA را به EPA و DHA تبدیل کند، اما این فرآیند چندان کارآمد نیست. بنابراین، مصرف مستقیم ماهی‌های چرب بهترین راه برای دریافت امگا ۳ است.

🔹 با این حال، بسیاری از افراد به جای مصرف ماهی، به سراغ مکمل‌های روغن ماهی می‌روند. اما تحقیقات نشان می‌دهد که این مکمل‌ها ممکن است به اندازه وعده‌های غذایی طبیعی مؤثر نباشند. یکی از دلایل این است که فرآیند تولید مکمل‌ها می‌تواند کیفیت مواد مغذی را کاهش دهد و حتی ممکن است آلاینده‌های مضری را وارد کند.

🔹 علاوه بر این، مطالعات اخیر نشان داده‌اند که مکمل‌های روغن ماهی لزوماً فواید قلبی-عروقی که قبلاً ادعا می‌شد را ندارند. در حالی که تحقیقات اولیه بر اساس مطالعات مشاهده‌ای بود، آزمایش‌های کنترل‌شده تصادفی اخیر نشان داده‌اند که مصرف مکمل‌های امگا ۳ تأثیر قابل توجهی در کاهش خطر بیماری‌های قلبی ندارد.

نهاد FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) در گذشته ادعاهای سلامتی مربوط به روغن ماهی را تأیید کرده بود، اما این تأیید بر اساس مشاهدات بود و نه آزمایش‌های کنترل‌شده. با وجود اینکه تحقیقات جدیدتر نشان داده‌اند که مکمل‌های امگا ۳ فواید قلبی-عروقی قابل توجهی ندارند، این ادعاهای قدیمی هنوز بر روی برچسب‌های مکمل‌ها دیده می‌شوند.

🔹 در نتیجه، کارشناسان توصیه می‌کنند که به جای تکیه بر مکمل‌ها، امگا ۳ را از طریق منابع غذایی طبیعی مانند ماهی‌های چرب و منابع گیاهی دریافت کنید. این نه تنها تضمین بهتری برای دریافت مواد مغذی است، بلکه از خطرات احتمالی مرتبط با مکمل‌ها نیز جلوگیری می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #تغذیه #امگا۳ #قلب_و_عروق #مکمل‌ها
1👍1
🔺 «انرژی بی‌نهایت ممکن است وجود داشته باشد» ― آیا می‌توان پرتوهای کیهانی را به برق تبدیل کرد؟

🔹 دانشمندان در حال بررسی شکل جدیدی از انرژی هستند که کاملاً تجدیدپذیر، مقرون‌به‌صرفه و دوستدار محیط زیست است. انرژی بی‌نهایت به نظر رویایی می‌رسد، اما آیا واقعاً ممکن است؟

🔹 نوترینوها ذرات زیراتمی کوچکی هستند که تقریباً در همه جای جهان وجود دارند. در سال ۲۰۱۵، دو دانشمند ژاپنی و کانادایی به نام‌های تاکاکی کاجیتا و آرتور مک‌دونالد به خاطر کشف جرم نوترینوها جایزه نوبل فیزیک دریافت کردند. این کشف نشان داد که نوترینوها، که قبلاً بدون جرم تصور می‌شدند، می‌توانند جرم کوچک خود را به انرژی تبدیل کنند. این فرآیند بر اساس معادله معروف اینشتین، E=mc²، انجام می‌شود.

معادله E=mc² اینشتین نشان می‌دهد که جرم و انرژی قابل تبدیل به یکدیگر هستند. این یعنی حتی جرم بسیار کوچک نوترینوها نیز می‌تواند به انرژی تبدیل شود. اگر بتوان این انرژی را مهار کرد، می‌توان از آن برای تولید برق استفاده کرد.

🔹 یک سلول انرژی نوترینو شبیه به سلول‌های فتوولتائیک در پنل‌های خورشیدی کار می‌کند. بخشی از انرژی جنبشی نوترینوها به برق تبدیل می‌شود. این سلول‌ها احتمالاً از لایه‌های سیلیکون و کربن ساخته می‌شوند که روی یک بستر فلزی قرار می‌گیرند. وقتی نوترینوها به این سلول‌ها برخورد می‌کنند، ارتعاش آن‌ها به فرکانس بهینه برای هدایت الکتریکی تبدیل می‌شود.

🔹 یکی از بزرگ‌ترین مزایای انرژی نوترینو این است که برخلاف انرژی خورشیدی، به نور خورشید وابسته نیست. این یعنی انرژی نوترینو می‌تواند در هر زمان از روز و در هر فصل سال تولید شود. این ویژگی آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای مناطق کم‌آفتاب تبدیل می‌کند.

با این حال، برخی نگرانی‌ها درباره استفاده از نوترینوها وجود دارد. این ذرات به دلیل انرژی بالا و خاصیت یونیزه‌کنندگی، ممکن است برای انسان و محیط زیست مضر باشند. علاوه بر این، تنها مقدار کمی از پرتوهای کیهانی به زمین می‌رسند، بنابراین جمع‌آوری و تبدیل آن‌ها به برق چالش‌برانگیز است.

🔹 با پیشرفت فناوری و توسعه روش‌های جدید برای جمع‌آوری نوترینوها، امکان استفاده گسترده از این انرژی افزایش می‌یابد. البته، برای استفاده از انرژی نوترینو، سیستم‌های برق فعلی نیاز به تغییرات اساسی دارند. دستگاه‌هایی که به برق زیادی نیاز دارند (مانند تلویزیون‌ها) باید به گونه‌ای اصلاح شوند که انرژی کمتری مصرف کنند.

🔹 اگرچه هزینه اولیه ایجاد زیرساخت‌های انرژی نوترینو بالا است، اما مزایای بلندمدت آن می‌تواند بسیار بیشتر از این هزینه باشد. برخی تخمین‌ها نشان می‌دهند که هزینه تولید انرژی نوترینو می‌تواند تا ۵۰٪ کمتر از انرژی خورشیدی باشد.

آیا نوترینوها کلید دستیابی به «انرژی بی‌نهایت» هستند؟ هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت. اما اگر نوترینوها به عنوان منبعی قابل اعتماد برای تولید برق در مقیاس بزرگ ثابت شوند، می‌توانند انقلابی در نحوه تولید و مصرف انرژی ایجاد کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انرژی_تجدیدپذیر #نوترینو #فناوری_پیشرفته #انرژی_پاک #فیزیک
🔺 افراد با روحیه قوی این پنج عادت را دنبال می‌کنند ― عادت‌هایی که اسپارتی‌ها ۲۵۰۰ سال پیش انجام می‌دادند

🔹 اسپارتی‌ها به دلیل انضباط و استقامت ذهنی بی‌نظیرشان شناخته می‌شدند. اگرچه دنیای آن‌ها حول محور جنگ و بقا می‌چرخید، بسیاری از اصولی که آن‌ها دنبال می‌کردند، امروزه نیز به همان اندازه کاربردی هستند. افرادی که از نظر ذهنی مقاوم هستند، اغلب عادت‌هایی مشابه جنگجویان اسپارت دارند که بیش از دو هزار سال پیش تمرین می‌کردند.

1️⃣ روی زمان حال تمرکز کنید، نه گذشته یا آینده
🔹 اسپارتی‌ها در لحظه زندگی می‌کردند. برخلاف دیگر شهرهای یونان که برای بلندمدت برنامه‌ریزی می‌کردند، آن‌ها بر اقدامات فوری تمرکز داشتند و مهارت‌های خود را برای موفقیت در زمان حال تقویت می‌کردند.

در دنیای امروز، به راحتی می‌توان در حسرت گذشته یا نگرانی از آینده غرق شد. اما روانشناسان معتقدند که قدرت ذهنی واقعی از تمرکز بر آنچه در حال حاضر می‌توانیم کنترل کنیم، ناشی می‌شود. با تمرکز بر زمان حال، توانایی ما برای مقابله با چالش‌ها افزایش می‌یابد و تصمیم‌های بهتری می‌گیریم.

2️⃣ تغییر را بپذیرید، نه اینکه در برابر آن مقاومت کنید
🔹 برای اسپارتی‌ها، تغییر بخشی از زندگی بود. بقای آن‌ها به توانایی‌شان در سازگاری بستگی داشت، چه در میدان جنگ و چه در جامعه. آن‌ها می‌دانستند که ایستایی یک ضعف است و تنها با پذیرش تغییر می‌توانند قوی بمانند.

در زندگی مدرن، تغییر دائمی است. افرادی که پیشرفت می‌کنند، کسانی هستند که به جای مقاومت در برابر تغییر، سریعاً خود را با شرایط جدید وفق می‌دهند. پذیرش تغییر به عنوان بخشی طبیعی از رشد، کلید مقاومت ذهنی است.

3️⃣ ناراحتی را به عنوان ابزاری برای رشد بپذیرید
🔹 زندگی اسپارتی‌ها بر پایه انضباط و استقامت بنا شده بود. برنامه‌های تمرینی سخت آن‌ها، که به نام «آگوگ» شناخته می‌شد، آن‌ها را از نظر جسمی و ذهنی به حد نهایت توانشان می‌رساند. آن‌ها درد و ناراحتی را نه به عنوان مانع، بلکه به عنوان پله‌هایی برای قوی‌تر شدن می‌دیدند.

روانشناسی مدرن نیز این اصل را تأیید می‌کند. کارول دوک، استاد دانشگاه استنفورد، مفهوم «ذهنیت رشد» را معرفی کرد: باور به اینکه توانایی‌ها و هوش از طریق تلاش و پشتکار قابل توسعه هستند. افراد مقاوم، خود را از منطقه امن خارج می‌کنند تا رشد کنند.

4️⃣ شکست را به عنوان درس ببینید، نه یک شکست کامل
🔹 اسپارتی‌ها شکست را به عنوان یک تجربه یادگیری می‌دیدند. در جنگ، باخت پایان راه نبود، بلکه فرصتی برای تحلیل اشتباهات و بازگشت قوی‌تر بود.

این ذهنیت برای مقاومت ذهنی امروزی نیز حیاتی است. به جای اینکه اجازه دهیم شکست‌ها ما را تعریف کنند، باید از آن‌ها به عنوان پله‌هایی برای رشد استفاده کنیم. هر اشتباه یک درس است و هر شکست فرصتی برای بهبود.

5️⃣ خودکنترلی را برای رسیدن به آزادی تمرین کنید
🔹 برای اسپارتی‌ها، خودکنترلی راه رسیدن به آزادی واقعی بود. آن‌ها معتقد بودند که تنها از طریق تمرینات سخت و کنترل شخصی می‌توان یک جنگجو را به طور کامل آماده نبرد کرد.

خودکنترلی پایه موفقیت است. با تسلط بر خود، می‌توانیم در برابر حواس‌پرتی‌ها مقاومت کنیم، روی اهدافمان متمرکز بمانیم و بهره‌وری خود را افزایش دهیم. در واقع، خودکنترلی آزادی لازم برای دستیابی به موفقیت را ایجاد می‌کند.

میراث اسپارتی‌ها: نقشه‌ای برای قدرت ذهنی
🔹 اصولی که اسپارتی‌ها را به جنگجویانی قدرتمند تبدیل کرد، امروزه نیز می‌تواند به ما کمک کند تا با چالش‌های زندگی مقابله کنیم. مقاومت ذهنی به معنای شکست‌ناپذیری نیست، بلکه به معنای توسعه عادت‌ها و ذهنیتی است که به ما کمک می‌کند با هر آنچه زندگی پیش روی ما می‌گذارد، روبرو شویم.

با تمرکز بر زمان حال، پذیرش تغییر، جستجوی ناراحتی، یادگیری از شکست و تسلط بر خودکنترلی، می‌توانیم نسخه مدرنی از قدرت اسپارتی‌ها را در خود ایجاد کنیم ― قدرتی که به ما کمک می‌کند با اعتماد به نفس و عزم راسخ با سختی‌ها روبرو شویم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#روانشناسی #مقاومت_ذهنی #رشد_فردی #اسپارتی‌ها
🔺 دانشمندان در حال تصفیه آب کثیف بودند – اما به طور تصادفی مشکل انرژی همجوشی را حل کردند!

🔹 دانشمندان به طور تصادفی روشی بدون جیوه برای جداسازی لیتیوم-۶، یک ماده کلیدی در سوخت همجوشی هسته‌ای، کشف کردند. این روش از ماده‌ای به نام زتا-وانادیوم اکسید استفاده می‌کند که به طور انتخابی یون‌های لیتیوم-۶ را به دام می‌اندازد. این کشف می‌تواند جایگزین روش سمی قدیمی COLEX شود و انرژی همجوشی را به واقعیت نزدیک‌تر کند.

🔹 لیتیوم-۶ یک ماده حیاتی برای تولید سوخت همجوشی هسته‌ای است، اما جداسازی آن از لیتیوم-۷ که بسیار فراوان‌تر است، معمولاً نیاز به جیوه مایع دارد که ماده‌ای بسیار سمی است. اکنون دانشمندان روشی بدون جیوه ابداع کرده‌اند که می‌تواند لیتیوم-۶ را به همان اندازه مؤثر از لیتیوم-۷ جدا کند.

روش قدیمی COLEX که از جیوه استفاده می‌کرد، به دلیل نگرانی‌های زیست‌محیطی و سلامتی از سال ۱۹۶۳ در ایالات متحده ممنوع شده است. از آن زمان، تحقیقات در این کشور به ذخیره محدودی از لیتیوم-۶ در آزمایشگاه ملی اوک ریج در تنسی وابسته بوده است. یافتن روشی ایمن‌تر و مقیاس‌پذیر برای جداسازی لیتیوم-۶ برای پیشرفت انرژی همجوشی به عنوان یک منبع انرژی پاک ضروری است.

🔹 جالب اینجاست که این روش جدید به طور تصادفی کشف شد. محققان در حال توسعه غشاهای فیلتراسیون برای تصفیه آب‌های آلوده ناشی از حفاری نفت و گاز بودند که متوجه شدند این غشاها مقادیر غیرمعمولی از لیتیوم را به دام می‌اندازند. این مشاهده غیرمنتظره آن‌ها را به بررسی بیشتر سوق داد و در نهایت منجر به کشف روشی جدید برای جداسازی لیتیوم-۶ بدون استفاده از جیوه شد.

ماده‌ای به نام زتا-وانادیوم اکسید (ζ-V2O5) که در این غشاها استفاده شده است، دارای ساختاری تونل‌مانند است که به طور انتخابی یون‌های لیتیوم-۶ را به دام می‌اندازد. این ماده نه تنها برای باتری‌ها کاربرد دارد، بلکه اکنون مشخص شده است که می‌تواند لیتیوم را به طور انتخابی و حتی با جداسازی ایزوتوپی جذب کند.

🔹 برای آزمایش این روش، محققان یک سلول الکتروشیمیایی با کاتد زتا-وانادیوم اکسید ساختند. وقتی محلول آبی حاوی یون‌های لیتیوم از داخل این سلول عبور داده شد، یون‌های لیتیوم-۶ به دلیل سبکی بیشتر و حرکت متفاوت، به طور انتخابی در تونل‌های زتا-وانادیوم اکسید به دام افتادند، در حالی که لیتیوم-۷ فرار کرد.

این فرآیند با تغییر رنگ زتا-وانادیوم اکسید از زرد روشن به سبز زیتونی قابل مشاهده است، که نشان‌دهنده میزان جذب لیتیوم است. محققان نشان دادند که با تکرار این فرآیند، می‌توان به لیتیوم-۶ با خلوص ۹۰٪ دست یافت، که برای استفاده در همجوشی هسته‌ای کافی است.

🔹 این روش جدید نه تنها ایمن‌تر است، بلکه از نظر هزینه نیز بسیار مقرون‌به‌صرفه‌تر از روش قدیمی COLEX است. محققان اکنون در حال کار بر روی مقیاس‌پذیر کردن این فرآیند برای استفاده صنعتی هستند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انرژی_همجوشی #لیتیوم #انرژی_پاک #فناوری #کشف_تصادفی
🔺 ۳۰۰ سال بعد، روش ایزاک نیوتن به‌روزرسانی شد!

🔹 محققان الگوریتمی که نیوتن ۳۰۰ سال پیش برای حل مسائل بهینه‌سازی ابداع کرد را بهبود بخشیدند. این روش برای یافتن کمینه (پایین‌ترین نقطه) توابع پیچیده استفاده می‌شود و در زمینه‌هایی مثل هوش مصنوعی، مالی و مهندسی کاربرد دارد.

🔹 نیوتن در قرن ۱۷ فهمید که با استفاده از «مشتق اول» (شیب تابع) و «مشتق دوم» (تغییرات شیب)، می‌توان به‌صورت قدم‌به‌قدم به نقطه کمینه نزدیک شد این روش مثل این است که با چشمان بسته در یک زمین ناشناخته، فقط با حس کردن شیب زیر پاهایتان، پایین‌ترین نقطه را پیدا کنید!

🔹 مشکل اینجا بود که این روش همیشه جواب نمی‌داد، مخصوصاً برای توابع خیلی پیچیده. حالا سه محقق (امیرعلی احمدی، ابرار چودهری و جفری ژانگ) با اضافه کردن مشتق‌های بالاتر (مثل مشتق سوم و چهارم) و استفاده از ریاضیات پیشرفته، این الگوریتم را گسترش دادند تا روی طیف وسیع‌تری از توابع کار کند.

یعنی چی؟

- بهینه‌سازی یعنی پیدا کردن بهترین راه‌حل، مثلاً کوتاه‌ترین مسیر برای یک خودروی خودران یا بهترین سرمایه‌گذاری با کمترین ریسک.
- روش نیوتن سریع‌تر از روش‌های دیگر مثل «گرادیان کاهشی» (که در یادگیری ماشین استفاده می‌شود) به جواب می‌رسد، اما محاسبات سنگین‌تری دارد.
- این بهبود جدید باعث می‌شود در آینده، الگوریتم‌های بهینه‌سازی دقیق‌تر و سریع‌تر شوند، هرچند هنوز برای استفاده در سیستم‌های واقعی مثل هوش مصنوعی به زمان نیاز دارد.

🔹 احمدی می‌گوید:
«الگوریتم ما در تئوری سریع‌تر است و امیدواریم در ۱۰ تا ۲۰ سال آینده در عمل هم جایگزین روش‌های قدیمی شود.»


[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ریاضیات #هوش_مصنوعی #بهینه‌سازی #تکنولوژی #نیوتن
🔺 تلسکوپ جیمز وب پرده از راز «توفان کیهانی» برداشت

🔹 تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا تصویر خیره‌کننده‌ای از جریان خروجی یک ستاره در حال تولد به نام Herbig-Haro 49/50 ثبت کرده که قبلاً به خاطر ظاهر مارپیچی‌اش، «توفان کیهانی» نامیده می‌شد.

🔹 وب با وضوح بی‌سابقه خود نشان داد آن شیء محو در نوک توفان در واقع یک کهکشان مارپیچی دورافتاده است. این تصویر جدید جزئیات پیچیده‌ای از گازهای داغ و غبار را آشکار کرده که برخورد جت‌های ستاره‌ای با محیط اطراف را نشان می‌دهد.

🔹 این جریان‌های خروجی با سرعت ۱۰۰ تا ۳۰۰ کیلومتر بر ثانیه حرکت می‌کنند و محیط اطراف ستاره‌های جوان را شکل می‌دهند. Herbig-Haro 49/50 در واقع جریان مواد پرتاب‌شده از یک ستاره نوزاد است که با برخورد به گاز و غبار اطراف، نور مرئی و فروسرخ تولید می‌کند.

🔹 مقایسه تصویر جدید وب با تصویر قدیمی تلسکوپ اسپیتزر نشان می‌دهد وب چقدر دقیق‌تر عمل کرده است. در حالی که اسپیتزر این پدیده را به شکل یک مخروط آبی-سبز نشان می‌داد، وب با رنگ‌های نارنجی-قرمز، ساختارهای پیچیده و کهکشان پنهان را آشکار کرده است.

🔹 این منطقه در فاصله ۶۲۵ سال نوری از زمین قرار دارد و به دانشمندان کمک می‌کند چگونگی تولد ستاره‌هایی مثل خورشید را بهتر درک کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ناسا #تلسکوپ_جیمز_وب #کیهان #ستاره_شناسی #فضا
👍1
🔺 هابل راز سحابی ساعت‌شنی را فاش کرد!

🔹 تلسکوپ هابل ناسا تصویر خارق‌العاده‌ای از سحابی سیاره‌نما «مای‌سی‌ان‌18» (MyCn18) ثبت کرده که شکلی شبیه به ساعت‌شنی دارد. این سحابی در فاصله ۸۰۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد.

🔹 تصویر جدید هابل نشان می‌دهد این سحابی برخلاف تصورات قبلی، ساختاری پیچیده با دیواره‌های منقوش دارد. قبلاً تصور می‌شد این سحابی از چند حلقه تشکیل شده است.

🔹 این تصویر ترکیبی از سه نور مختلف است:
• نیتروژن یونیزه (قرمز)
• هیدروژن (سبز)
• اکسیژن دوبرابر یونیزه (آبی)

🔹 نکته عجیب اینجاست که ستاره مرکزی که گمان می‌رفت در مرکز سحابی قرار دارد، کاملاً خارج از مرکز واقع شده است! این مشاهده برخی نظریه‌های علمی را به چالش کشیده است.

🔹 هابل همچنین ساختارهای جدید و غیرمنتظره‌ای را آشکار کرده:
• حلقه‌های بیضوی متقاطع در مرکز
• طرح‌های پیچیده روی دیواره‌های ساعت‌شنی
• یک ساعت‌شنی کوچک در داخل ساختار اصلی

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ناسا #تلسکوپ_هابل #نجوم #فضا #سحابی
🔺 سفیدشدگی بی‌سابقه مرجان‌ها در سواحل استرالیا: اکوسیستم دریایی در خطر!

🔹 دانشمندان هشدار دادند که یک رویداد سفیدشدگی بی‌سابقه در سواحل غربی استرالیا رخ داده و بخش‌های وسیعی از صخره‌های مرجانی «نینگالو» را به رنگ سفید بیمارگونه درآورده است. این صخره که بخشی از یک پارک دریایی میراث جهانی است، به خاطر مرجان‌های رنگارنگ و کوسه‌های نهنگ مهاجر معروف است.

🔹 کِیت کیگلی، دانشمند اقیانوس‌شناسی، گفت که امواج گرمایی چندماهه اقیانوس باعث «پخته شدن» مرجان‌ها شده و این رویداد ممکن است بدترین سفیدشدگی مرجان‌ها در سال‌های اخیر باشد. دمای آب در ماه‌های اخیر تا ۳ درجه سانتیگراد بیشتر از حد معمول بوده و از اواسط ژانویه از «آستانه سفیدشدگی» عبور کرده است.

🔹 سفیدشدگی زمانی اتفاق می‌افتد که آب‌های گرم باعث می‌شوند مرجان‌ها جلبک‌های رنگدانه‌دار داخل بافت‌های خود را دفع کنند. این جلبک‌ها نه‌تنها رنگ مرجان‌ها را تأمین می‌کنند، بلکه منبع اصلی غذای آن‌ها هم هستند. اگر این وضعیت طولانی شود، مرجان‌ها می‌میرند.

چرا این اتفاق می‌افتد؟
مرجان‌ها موجودات حساسی هستند که به تغییرات دما واکنش شدید نشان می‌دهند. وقتی آب‌ها گرم می‌شوند، مرجان‌ها تحت استرس قرار می‌گیرند و جلبک‌های همزیست خود را از دست می‌دهند. بدون این جلبک‌ها، مرجان‌ها نه‌تنها رنگ خود را از دست می‌دهند، بلکه منبع غذایی اصلیشان هم قطع می‌شود. اگر دمای آب به حالت عادی برگردد، مرجان‌ها می‌توانند بهبود یابند، اما اگر گرمایش ادامه پیدا کند، می‌میرند و کل اکوسیستم دریایی به خطر می‌افتد.

🔹 نکته نگران‌کننده اینجاست که همزمان با سفیدشدگی صخره نینگالو، بخش‌هایی از صخره بزرگ مرجانی (گریت‌بَریِر ریف) در سواحل شرقی استرالیا هم دچار سفیدشدگی شده‌اند. کیگلی می‌گوید: «اینکه هر دو صخره همزمان تحت تأثیر قرار گرفته‌اند، نشان‌دهنده شدت گرمایش جهانی است.»

🔹 صخره‌های مرجانی نه‌تنها زیبا هستند، بلکه زیستگاه هزاران گونه دریایی‌اند و نابودی آن‌ها تهدیدی برای تنوع زیستی و حتی صنعت گردشگری است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، حدود ۸۰ درصد مرجان‌های جهان تحت تأثیر سفیدشدگی قرار گرفته‌اند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#محیط_زیست #اقیانوس‌ها #تغییرات_آب‌وهوایی #مرجان‌ها #طبیعت
🔺 لینوکس چگونه جهان را فتح کرد (بدون اینکه کسی متوجه شود!)

🔹 اگر این مطلب را می‌خوانید، به احتمال زیاد در حال استفاده از لینوکس هستید—حتی اگر خبر نداشته باشید! وبسایتی که باز کردید؟ روی یک سرور لینوکس میزبانی می‌شود. گوشی اندرویدتان؟ هسته آن لینوکس است. حتی سیستم‌های سرگرمی داخل هواپیما، تلویزیون‌های هوشمند و روترهای وای‌فای هم از لینوکس استفاده می‌کنند.

🔹 لینوکس که در سال ۱۹۹۱ به عنوان یک پروژه دانشجویی توسط «لینوس توروالدز» شروع شد، امروز به ستون فقرات فناوری تبدیل شده است. متن‌باز بودن، انعطاف‌پذیری و قابلیت اطمینان آن، همراه با قدرت جامعه جهانی توسعه‌دهندگان، باعث شده تا بدون سر و صدا جهان را تغییر دهد.

چرا لینوکس اینقدر مهم است؟
- سرورها: ۹۶٪ از سرورهای بزرگ جهان (مثل گوگل و آمازون) روی لینوکس کار می‌کنند.
- موبایل: اندروید، که روی ۳ میلیارد دستگاه نصب شده، بر پایه لینوکس ساخته شده است.
- ابررایانه‌ها: تمام ۵۰۰ ابررایانه برتر جهان از لینوکس استفاده می‌کنند.
- اینترنت اشیا: از تلویزیون‌های هوشمند تا یخچال‌ها، لینوکس همه‌جا حضور دارد.

🔹 با این حال، لینوکس روی رایانه‌های شخصی کمتر دیده می‌شود. دلیلش؟ عادت کاربران به ویندوز و مک و نبودن برخی نرم‌افزارهای محبوب (مثل فتوشاپ) روی لینوکس. اما با توزیع‌های کاربرپسند مانند اوبونتو و پیشرفت فناوری‌هایی مانند «پروتون» (برای اجرای بازی‌های ویندوز روی لینوکس)، روند در حال تغییر است.

آینده لینوکس کجاست؟
- هوش مصنوعی و یادگیری ماشین: ابزارهایی مثل TensorFlow روی لینوکس بهترین عملکرد را دارند.
- رایانش ابری و edge (رایانش لبه‌ای): سرویس‌هایی مثل AWS و سیستم‌های خودران به لینوکس وابسته‌اند.
- گیمینگ: استیم دک (Steam Deck) نشان داد که لینوکس می‌تواند جایگزینی جدی برای ویندوز در بازی‌ها باشد.

🔹 لینوکس پس از ۳۰ سال جهان را تسخیر کرده است—بدون اینکه بسیاری از ما حتی متوجه شده باشیم!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#لینوکس #فناوری #متن_باز #اندروید #هوش_مصنوعی
🔺 پرنده‌ای مرموزتر از دودو: این کبوتر معمولی، بزرگ‌ترین معما در فرگشت است

🔹 کبوتر قُمری آبی‌سر (blue-headed quail dove) یکی از عجیب‌ترین پرندگان جهان است. این پرنده که فقط در کوبا یافت می‌شود، نه شبیه به کبوترهای آمریکایی است و نه ارتباطی با کبوترهای استرالیا دارد. دانشمندان با بررسی DNA این پرنده متوجه شدند که این گونه از نظر فرگشتی بسیار منحصربه‌فرد است و حتی از «دودو» (پرنده منقرض‌شده معروف) هم عجیب‌تر است!

🔹 این کبوتر کوچک با پرهای قهوه‌ای کمرنگ و منقار باریک، در نگاه اول چندان جلب‌توجه نمی‌کند، اما از نظر علمی یک گنجینه ارزشمند محسوب می‌شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که این گونه ممکن است نزدیک به ۵۰ میلیون سال قدمت داشته باشد — یعنی حتی قدیمی‌تر از زمانی که اجداد انسان و شامپانزه از هم جدا شدند!

🔹 امروزه فقط حدود ۱۰۰۰ عدد از این پرنده در طبیعت باقی مانده و به دلیل شکار بی‌رویه، تخریب زیستگاه و گونه‌های مهاجم (مثل گربه‌ها) در خطر انقراض قرار دارد.

چرا این پرنده اینقدر خاص است؟
- این کبوتر هیچ خویشاوند نزدیکی در جهان ندارد و به‌عنوان یک «فسیل زنده» شناخته می‌شود.
- هنوز مشخص نیست اجداد آن چگونه به کوبا رسیده‌اند، چون معمولاً کبوترها پرندگان مهاجر خوبی هستند، اما این گونه کاملاً منزوی است.
- دانشمندان قبلاً فکر می‌کردند این پرنده به کبوترهای آمریکای جنوبی یا استرالیا مرتبط است، اما DNA ثابت کرد که هیچکدام از این حدس‌ها درست نبوده!

🔹 جالب اینجاست که محققان برای اولین بار توانستند DNA این پرنده را از نمونه‌ای که در سال ۱۹۵۸ جمع‌آوری شده بود، استخراج کنند. این موفقیت نشان می‌دهد که موزه‌های تاریخ طبیعی چقدر می‌توانند برای حل معماهای علمی ارزشمند باشند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فرگشت #طبیعت #حفاظت_از_محیط_زیست #پرندگان #کوبا
🔺 این پستاندار کوچک ممکن است راز جوان ماندن را در خود داشته باشد!

🔹 یک میمون کوچک به اندازه همستر در ماداگاسکار به نام «لمور کوتوله دم چاق» نزدیکترین خویشاوند ژنتیکی ماست که توانایی خواب زمستانی دارد. جالب اینجاست که این حیوانات بیشتر از حد انتظار برای اندازهشان عمر میکنند! تحقیقات جدید نشان میدهد که مکانیسم ضدپیری جالبی در سلولهای آنها وجود دارد.

🔹 دانشمندان دانشگاه دوک و دانشگاه کالیفرنیا دریافتند که این لمورها در طول خواب زمستانی نه تنها روند پیری سلولی را کند میکنند، بلکه حتی میتوانند آن را معکوس کنند! راز این توانایی در بخشی از DNA به نام «تلومر» نهفته است.

تلومرها مثل کلاهکهای پلاستیکی در انتهای بند کفش هستند که از DNA در برابر آسیب محافظت میکنند. هر بار که سلول تقسیم میشود، تلومرها کوتاهتر میشوند تا جایی که دیگر نمیتوانند از DNA محافظت کنند و سلولها پیر میشوند. اما لمورهای کوتوله طی خواب زمستانی میتوانند تلومرهای خود را بلندتر کنند، انگار سلولهایشان جوانتر میشود!

🔹 محققان با بررسی ۱۵ لمور در مرکز تحقیقاتی دوک متوجه شدند که در طول خواب زمستانی، تلومرهای آنها نه تنها کوتاه نمیشود، بلکه بلندتر هم میشود! البته این اثر موقتی است و دو هفته بعد از بیدار شدن، طول تلومرها به حالت عادی برمیگردد.

🔹 جالبتر اینکه لمورهایی که خواب زمستانی عمیقتری داشتند، تلومرهای بلندتری پیدا کردند. این کشف میتواند کلیدی برای درک بهتر پیری در انسانها و حتی یافتن راههای جدید برای مقابله با بیماریهای مرتبط با سن باشد!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پیری #سلامتی #علم_ژنتیک
🔺 دانشمندان نوع جدیدی از «کریستال زمانی» ساخته‌اند که قوانین فیزیک را به چالش می‌کشد!

🔹 فیزیکدانان موفق به ساخت نوع جدیدی از کریستال زمانی شده‌اند که میتواند درک ما از زمان و حرکت را دگرگون کند. این کریستال که «کریستال زمانی شبه‌بلوری» نام دارد، برخلاف کریستال‌های معمولی، الگوی تکرارشوندهای در زمان ندارد و به صورت نامنظم اما منظم (!) در حال تغییر است.

🔹 کریستالهای زمانی اولین بار در سال ۲۰۱۶ کشف شدند. این مواد بدون مصرف انرژی، حرکتی تناوبی و بیپایان دارند - مثل ساعتی که هیچوقت نیاز به کوک کردن ندارد. اما نسخه جدید این کریستالها که توسط تیمی از دانشگاه واشنگتن و MIT ساخته شده، حتی عجیب‌تر عمل میکند!

کریستالهای معمولی (مثل الماس یا کوارتز) اتمهایشان در فضای سه‌بعدی به صورت منظم تکرار میشود. اما کریستال زمانی الگوی حرکتی تکرارشوندهای در بعد زمان دارد. حالا تصور کنید مادهای که هم در فضا و هم در زمان الگوی منظمی ندارد، اما نوعی نظم پنهان در بی نظمی‌اش وجود دارد - این همان کریستال زمانی شبه‌بلوری است!

🔹 برای ساخت این ماده شگفت‌انگیز، محققان از الماس استفاده کردند. آنها با بمباران نیتروژن، حفره‌های میکروسکوپی در ساختار الماس ایجاد کردند. الکترونهایی که این حفره‌ها را پر می‌کنند، رفتار کوانتومی عجیبی از خود نشان می‌دهند که منجر به تشکیل کریستال زمانی میشود.

🔹 کاربردهای احتمالی این کشف:
- ساخت ساعتهای اتمی دقیق‌تر
- توسعه حافظه‌های کوانتومی با ماندگاری بالا
- ساخت حسگرهای فوق حساس کوانتومی

جالب اینجاست که همین شکنندگی و حساسیت بالای کریستال‌های زمانی، نقطه قوت آنها برای استفاده در حسگرهاست. این مواد میتوانند کوچکترین تغییرات میدانهای مغناطیسی یا دما را تشخیص دهند!

🔹 پروفسور «چونگ زو»، سرپرست این تحقیق می‌گوید:
ما هنوز راه درازی تا استفاده عملی از این مواد داریم، اما ساخت کریستال زمانی شبه‌بلوری اولین قدم مهم است.

این تحقیق در نشریه معتبر Physical Review X منتشر شده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_کوانتوم #نوآوری_علمی #کریستال_زمانی
🔺 تلسکوپ جیمز وب ناسا شفق‌های نپتون را با جزئیات بی‌سابقه ثبت کرد

🔹 تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا برای اولین بار شفق‌های قطبی سیاره نپتون را با جزئیات خیره‌کننده‌ای در نور مادون‌قرمز ثبت کرده است. پیش از این، تنها ردپایی از این شفق‌ها در سال ۱۹۸۹ توسط فضاپیمای وویجر ۲ در نور فرابنفش دیده شده بود.

🔹 این تصاویر که روز چهارشنبه توسط ناسا منتشر شد، نشان می‌دهد که شفق‌های نپتون برخلاف زمین، در عرض‌های میانی این سیاره رخ می‌دهند نه در قطب‌ها. دلیل این تفاوت، میدان مغناطیسی خاص نپتون است که نحوه گسترش شفق‌ها را تعیین می‌کند.

🔹 جیمز اُدنوگو، دانشمند سیاره‌شناسی از دانشگاه ریدینگ و یکی از نویسندگان این مطالعه می‌گوید:
نپتون همیشه مرموز بوده است. از زمان وویجر ۲، ما مدام تلاش می‌کردیم دوباره شفق‌های آن را ببینیم.


شفق‌های قطبی زمانی رخ می‌دهند که ذرات باردار فضایی با مولکول‌های جو یک سیاره برخورد می‌کنند و واکنش‌هایی ایجاد می‌کنند که نور تولید می‌کند. روی زمین، این پدیده به‌صورت نورهای شمالی و جنوبی دیده می‌شود.

🔹 محققان همچنین کشف کرده‌اند که از دهه ۱۹۸۰ تاکنون، جو نپتون به‌طور قابل‌توجهی سردتر شده است. این سرمایش ممکن است باعث کم‌نورتر شدن شفق‌های آن شده باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #نپتون #تلسکوپ_جیمز_وب
🔺 یک آزمون جدید و چالش‌برانگیز هوش مصنوعی، مدل‌های پیشرفته را به زانو درآورد!

🔹 بنیاد غیرانتفاعی «Arc Prize» که توسط «فرانسوا شوله» (محقق مشهور هوش مصنوعی) تأسیس شده، یک آزمون جدید به نام ARC-AGI-2 را طراحی کرده که هدف آن سنجش هوش عمومی مدل‌های هوش مصنوعی است. جالب اینجاست که حتی مدل‌های پیشرفته‌ای مانند GPT-4.5، Claude 3.7 و Gemini 2.0 هم نمره‌ای حدود ۱٪ در این آزمون کسب کرده‌اند!

🔹 این آزمون شامل مسائل پیچیده‌ای است که مدل‌ها باید با شناسایی الگوهای بصری از میان مربع‌های رنگی، پاسخ صحیح را حدس بزنند. نکته کلیدی این است که این سوالات طوری طراحی شده‌اند که هوش مصنوعی نمی‌تواند با تکیه بر داده‌های ازپیش‌آموخته‌شده آن‌ها را حل کند، بلکه باید توانایی استدلال و انطباق خود را نشان دهد.

🔹 در مقایسه، وقتی ۴۰۰ انسان این آزمون را انجام دادند، میانگین نمره آن‌ها ۶۰٪ بود که نشان می‌دهد حتی مدل‌های به‌ظاهر هوشمند امروزی هنوز فاصله زیادی با توانایی‌های انسانی دارند!

چرا این آزمون مهم است؟
- آزمون ARC-AGI-2 برخلاف نسخه قبلی (ARC-AGI-1)، اجازه نمی‌دهد مدل‌ها صرفاً با تکیه بر قدرت محاسباتی بالا (Brute Force) مسئله را حل کنند.
- این آزمون کارایی (Efficiency) را هم می‌سنجد، یعنی نه فقط دقت، بلکه هزینه محاسباتی حل مسئله هم اهمیت دارد.
- حتی OpenAI o3 که در آزمون قبلی رکورد ۷۵.۷٪ را ثبت کرده بود، این بار با صرف ۲۰۰ دلار برای هر سوال، تنها ۴٪ نمره گرفت!

🔹 این آزمون در شرایطی معرفی شده که بسیاری از متخصصان هوش مصنوعی معتقدند معیارهای فعلی برای سنجش هوش مصنوعی عمومی (AGI) کافی نیستند. به همین دلیل، بنیاد Arc Prize یک مسابقه جدید در سال ۲۰۲۵ برگزار می‌کند که در آن شرکت‌کنندگان باید با هزینه تنها ۰.۴۲ دلار برای هر سوال، به دقت ۸۵٪ برسند!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #AI #آزمون_هوش #تکنولوژی
🔺 مطالعه جدید درباره روغن‌های گیاهی ممکن است نحوه تغذیه شما را تغییر دهد

🔹 یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات در تغذیه امروز، چربی‌ها هستند. اخیراً بحث‌ها حول خطرات احتمالی روغن‌های گیاهی (مانند روغن سویا، ذرت و کانولا) و جایگزینی آن‌ها با چربی‌های اشباع مانند کره و دنبه حیوانی داغ شده است.

🔹 یک مطالعه جدید در JAMA Internal Medicine با بررسی داده‌های بیش از ۲۲۰ هزار بزرگسال در طول ۳۰ سال نشان داد:
- افرادی که بیشترین مصرف کره را داشتند، ۱۲٪ خطر ابتلا به سرطان و ۱۵٪ خطر مرگ‌ومیر کلی بالاتری داشتند.
- در مقابل، کسانی که روغن‌های گیاهی بیشتری مصرف می‌کردند، ۱۶٪ کاهش خطر مرگ‌ومیر، ۶٪ کاهش خطر بیماری قلبی و ۱۱٪ کاهش خطر سرطان را تجربه کردند.
- جایگزینی فقط ۱۰ گرم کره (کمتر از یک قاشق غذاخوری) با روغن گیاهی در روز، با ۱۷٪ کاهش مرگ‌ومیر ناشی از سرطان همراه بود.

اهمیت نتایج:
- چربی‌های اشباع (مانند کره و دنبه) می‌توانند سطح کلسترول بد (LDL) را افزایش دهند و خطر بیماری‌های قلبی را بالا ببرند.
- روغن‌های گیاهی حاوی چربی‌های غیراشباع هستند که برای قلب مفیدند و خاصیت ضدالتهابی دارند.
- اما مراقب باشید: همه روغن‌های گیاهی یکسان نیستند! روغن‌های فرآوری‌شده در دمای بالا (مثل روغن سویا در فست‌فودها) ممکن است خواص خود را از دست بدهند. بهتر است از روغن‌های سالم‌تر مانند روغن زیتون فرابکر یا کانولا استفاده کنید.

🔹 نکته کلیدی: تعادل را رعایت کنید!
- نیازی نیست کره را کاملاً حذف کنید، اما مصرف آن را محدود کرده و به جای آن از روغن‌های گیاهی باکیفیت استفاده نمایید.
- به یاد داشته باشید که عوامل دیگری مانند ورزش، سیگار نکشیدن و مصرف میوه و سبزیجات نیز در سلامت کلی نقش دارند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغذیه_سالم #سلامتی #چربی‌ها #رژیم_غذایی