تازه‌های علمی
693 subscribers
38 photos
3 videos
2.09K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 کشف احتمالی ذرات جدید: پارا‌ذرات

🔹 از ابتدای ظهور مکانیک کوانتومی، دانشمندان بر این باور بودند که تمام ذرات به دو دسته‌ی بوزون‌ها و فرمیون‌ها تقسیم‌بندی می‌شوند. اما تحقیقات جدید فیزیک‌دانان دانشگاه رایس نشان می‌دهد که ممکن است ذراتی وجود داشته باشند که نه بوزون هستند و نه فرمیون.

🔹 این مطالعه که در مجله‌ی Nature منتشر شده، وجود احتمالی ذراتی به نام «پارا‌ذرات» را که پیش‌تر غیرممکن تصور می‌شد، به صورت ریاضی اثبات می‌کند. این کشف می‌تواند درک ما از فیزیک ذرات را دگرگون کند.

🔹 پارا‌ذرات رفتار عجیبی دارند و هنگام تعویض موقعیت با یکدیگر، حالت‌های درونی آن‌ها تغییر می‌کند. این ویژگی آن‌ها را از بوزون‌ها و فرمیون‌ها متمایز می‌سازد.

🔹 محققان از روش‌های پیشرفته‌ی ریاضی مانند جبر لی و نظریه‌ی نمایش‌ها برای مدل‌سازی سیستم‌های ماده چگال استفاده کردند و نشان دادند که پارا‌ذرات می‌توانند در طبیعت وجود داشته باشند.

🔹 این کشف می‌تواند راه را برای کاربردهای جدید در حوزه‌ی اطلاعات کوانتومی و محاسبات کوانتومی باز کند. با این حال، تحقیقات بیشتری برای تأیید تجربی این نظریه و درک کامل پتانسیل‌های آن مورد نیاز است.

🔹 کادن هازارد، فیزیک‌دان دانشگاه رایس، می‌گوید: «نمی‌دانم این کشف به کجا خواهد رسید، اما مطمئنم که هیجان‌انگیز خواهد بود.»

منبع منبع منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 حمله‌های جدید به گوگل کروم: دور زدن احراز هویت دو مرحله‌ای و خطر برای میلیون‌ها کاربر

🔹 هکرها با دستکاری نتایج جست‌وجو در فروشگاه افزونه‌های کروم، افزونه‌های مخرب را به کاربران تحمیل می‌کنند. این حملات نه تنها احراز هویت دو مرحله‌ای (2FA) را دور می‌زنند، بلکه میلیون‌ها کاربر را در معرض خطر قرار می‌دهند.

🔹 بر اساس تحلیل‌های امنیتی، هکرها از تکنیک‌های مختلفی مانند استفاده از کلمات کلیدی در ۵۵ زبان مختلف، تغییر نام افزونه‌ها و دستکاری توضیحات افزونه‌ها برای فریب الگوریتم‌های جست‌وجوی گوگل استفاده می‌کنند. این کار باعث می‌شود افزونه‌های مخرب حتی هنگام جست‌وجوی محصولات نامرتبط، در نتایج برتر ظاهر شوند.

🔹 یکی از روش‌های رایج، استفاده از ترجمه‌های نامرتبط و اضافه کردن کلمات کلیدی در توضیحات افزونه‌ها است. این کار باعث می‌شود افزونه‌ها برای جست‌وجوهای مختلف نمایش داده شوند، حتی اگر ارتباطی با عبارت جست‌وجو شده نداشته باشند.

🔹 محقق امنیتی، ولادیمیر پالانت، پیشنهاد کرده است که گوگل با ایجاد ایندکس جست‌وجوی جداگانه برای هر زبان، انگیزه‌های این دستکاری‌ها را از بین ببرد. این کار می‌تواند از نمایش نتایج نامرتبط در جست‌وجوهای انگلیسی یا سایر زبان‌ها جلوگیری کند.

🔹 این حملات نشان می‌دهد که افزونه‌های مرورگر می‌توانند به عنوان یک تهدید جدی برای امنیت کاربران عمل کنند. کاربران باید در نصب افزونه‌ها دقت کنند و تنها از منابع معتبر استفاده نمایند.

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 گوگل آزمایش جدیدی به نام «Daily Listen» را در Search Labs آغاز کرده است

🔹 گوگل از امروز آزمایش جدیدی به نام «Daily Listen» را در Search Labs شروع کرده است. این قابلیت شبیه به ویژگی «Audio Overviews» در NotebookLM گوگل است و شباهت‌هایی به پادکست‌ها نیز دارد.

🔹 گوگل از طریق Discover و Search از علایق شما مطلع است. Daily Listen از این اطلاعات استفاده می‌کند تا اپیزودهای حدوداً ۵ دقیقه‌ای ایجاد کند که خلاصه‌ای از داستان‌ها و موضوعاتی که دنبال می‌کنید را ارائه می‌دهد.

🔹 این آزمایش صوتی مبتنی بر هوش مصنوعی شخصی‌سازی شده، در بخش «Space» زیر نوار جست‌وجوی برنامه گوگل در اندروید و iOS ظاهر می‌شود. با ضربه زدن روی کارت Daily Listen که دارای تاریخ و برچسب «Made for you» است، یک پخش‌کننده تمام‌صفحه باز می‌شود.

🔹 سرویس Daily Listen که با نشان Gemini مشخص شده است، یک رونوشت متنی را نمایش می‌دهد که معمولاً جایگزین تصویر جلد می‌شود. با توجه به اینکه «هوش مصنوعی تولیدی در مرحله آزمایشی است»،

🔹 گوگل پیش‌از این نیز از Search Labs برای آزمایش ویژگی‌هایی مانند Notes و Talk to a Live Representative استفاده کرده است.

منبع
🧷 https://notebooklm.google.com
🧷 https://labs.google.com
🆔 @Science_Focus
🔺 پیش‌بینی مدیرعامل انویدیا درباره آینده محاسبات کوانتومی

🔹 جنسون هوانگ، مدیرعامل انویدیا، در یک گفت‌وگوی اخیر با سرمایه‌گذاران در CES 2025 اعلام کرد که دستیابی به کامپیوترهای کوانتومی کاربردی هنوز راه درازی در پیش دارد. او پیش‌بینی کرد که احتمالاً ۱۵ تا ۳۰ سال دیگر زمان نیاز است تا این فناوری به بلوغ برسد.

🔹 این اظهارات باعث کاهش قابل توجه ارزش سهام شرکت‌های فعال در حوزه محاسبات کوانتومی شد. به گزارش رویترز، سهام شرکت‌هایی مانند Rigetti Computing، D-Wave Quantum و IonQ بیش از ۴۰٪ کاهش یافت و در مجموع بیش از ۸ میلیارد دلار از ارزش بازار این شرکت‌ها کاسته شد.

🔹 هوانگ تأکید کرد که کامپیوترهای کوانتومی برای حل همه مشکلات طراحی نشده‌اند، بلکه در حل مسائل پیچیده با داده‌های کم بسیار کارآمد هستند. او همچنین اشاره کرد که این فناوری برای صنایع دفاعی و امنیتی بسیار جذاب است، زیرا می‌تواند در رمزنگاری و رمزگشایی کاربردهای مهمی داشته باشد.

🔹 با وجود این پیش‌بینی‌ها، هوانگ اعلام کرد که انویدیا قصد دارد با ساخت سریع‌ترین کامپیوترهای کلاسیک، به پیشرفت صنعت محاسبات کوانتومی کمک کند. او همچنین تأکید کرد که محاسبات کوانتومی و هوش مصنوعی در تعارض نیستند و می‌توانند مکمل یکدیگر باشند.

🔹 به گفته تحلیلگران، کاهش ارزش سهام این شرکت‌ها ممکن است موقتی باشد، زیرا در سال‌های آینده درآمدهای قابل توجهی از طریق پروژه‌های دولتی در این حوزه ایجاد خواهد شد.

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 پرتاب موشک بزرگ جف بزوس برای اولین بار

🔹 موشک New Glenn متعلق به شرکت Blue Origin که توسط جف بزوس تأسیس شده است، برای اولین پرتاب خود آماده می‌شود. این پرتاب که قرار بود در تاریخ ۱۰ ژانویه ۲۰۲۵ انجام شود، به دلیل شرایط نامساعد جوی به روز یکشنبه، ۱۲ ژانویه موکول شد. پنجره پرتاب در ساعت ۱ بامداد به وقت شرقی باز می‌شود.

🔹 نیو گلن یک موشک سنگین‌وزن و قابل استفاده مجدد است که قادر به حمل ۴۵ تن محموله به مدار پایین زمین و ۱۳ تن به مدار زمین‌ایستا است. این موشک ۳۲۰ فوتی (۹۸ متری) با هفت موتور BE-4 که با متان کار می‌کنند، قدرت می‌گیرد و مرحله اول آن برای ۲۵ ماموریت طراحی شده است.

🔹 این پرتاب اولین ماموریت New Glenn با محموله‌ای به نام Blue Ring Pathfinder است که یک پلتفرم مداری برای آزمایش قابلیت‌های عملیاتی و سیستم‌های زمینی است. این ماموریت تحت عنوان DarkSky-1 (DS-1) و با حمایت واحد نوآوری/ دفاعی پنتاگون انجام می‌شود.

🔹موشک New Glenn به عنوان رقیبی برای موشک‌های SpaceX مانند Falcon Heavy مطرح است. هر دو موشک قابلیت استفاده مجدد دارند و مرحله اول آنها پس از پرتاب به صورت کنترل‌شده روی سکوهای شناور در دریا فرود می‌آیند.

🔹 این پرتاب همچنین اولین گام برای دریافت گواهی National Security Space Launch است که راه را برای حمل محموله‌های امنیت ملی در ماموریت‌های آینده هموار می‌کند.

🔹 جف بزوس، دومین فرد ثروتمند جهان، با این پرتاب به رقابت خود با ایلان ماسک، بنیان‌گذار SpaceX، ادامه می‌دهد. موفقیت New Glenn می‌تواند Blue Origin را به عنوان یک رقیب جدی در صنعت فضایی مطرح کند.

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 کاهش گسترده ضریب هوشی در روم باستان به دلیل آلودگی سرب

🔹 یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که آلودگی سرب در دوران امپراتوری روم احتمالاً باعث کاهش ضریب هوشی (IQ) در میان جمعیت اروپا شده است. دانشمندان مؤسسه تحقیقاتی دزرت (DRI) با استفاده از داده‌های به‌دست‌آمده از هسته‌های یخی قطب شمال، سطح تاریخی آلودگی سرب در جو را بازسازی کرده و آن را با کاهش توانایی‌های شناختی مرتبط دانسته‌اند.

🔹 این مطالعه که در تاریخ ۶ ژانویه در مجله Proceedings of the National Academy of Science منتشر شد، نشان می‌دهد که استخراج و ذوب نقره و سرب در دوران روم باستان، منجر به افزایش سطح سرب در هوا و خون مردم اروپا شده است. این آلودگی تأثیرات منفی قابل توجهی بر سلامت و توانایی‌های شناختی افراد، به ویژه کودکان، داشته است.

🔹 بر اساس این تحقیق، غلظت سرب در هوا در نزدیکی منابع انتشار فلزات به بیش از ۱۵۰ نانوگرم بر متر مکعب می‌رسید و میانگین غلظت سرب در سراسر اروپا بیش از ۱ نانوگرم بر متر مکعب افزایش یافته بود. این افزایش منجر به افزایش سطح سرب در خون کودکان به میزان حدود ۲.۴ میکروگرم بر دسی‌لیتر و کاهش ۲.۵ تا ۳ امتیازی در ضریب هوشی آن‌ها شد.

🔹 جو مک‌کانل، استاد تحقیقاتی هیدرولوژی در DRI و نویسنده اصلی این مطالعه، می‌گوید: «این اولین مطالعه‌ای است که از یک رکورد آلودگی در هسته یخی استفاده می‌کند تا غلظت آلودگی جو را محاسبه کرده و تأثیرات آن بر انسان را ارزیابی کند. این ایده که می‌توانیم این کار را برای ۲۰۰۰ سال پیش انجام دهیم، بسیار نوآورانه و هیجان‌انگیز است.»

🔹 این تحقیق همچنین نشان می‌دهد که آلودگی سرب در دوران روم باستان از فعالیت‌های معدن‌کاوی و ذوب نقره ناشی می‌شد. برای هر اونس نقره استخراج‌شده، هزاران اونس سرب تولید می‌شد که بخش عمده‌ای از آن به جو منتشر می‌شد.

🔹 ناتان چلمن، یکی از نویسندگان این مطالعه، می‌گوید: «کاهش ۲ تا ۳ امتیازی ضریب هوشی ممکن است به نظر کم باشد، اما وقتی این کاهش را در سطح کل جمعیت اروپا در نظر بگیریم، تأثیر آن بسیار قابل توجه است.»

🔹 این مطالعه بر اهمیت درک تأثیرات طولانی‌مدت آلودگی سرب بر سلامت و توسعه جامعه تأکید می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه فعالیت‌های صنعتی می‌توانند برای هزاران سال بر سلامت انسان تأثیر بگذارند.
#تاریخ #محیط_زیست

منبع منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 پیش‌بینی محل احتمالی فوران بعدی آتشفشان یلوستون

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد که فوران‌های آینده آتشفشان یلوستون احتمالاً در بخش شمال شرقی این پارک ملی رخ خواهد داد. این مطالعه که در اول ژانویه در مجله Nature منتشر شده است، نشان می‌دهد که ماگماهای مذاب در چهار مخزن جداگانه در زیر پوسته کالدرای یلوستون ذخیره شده‌اند.

🔹 برخلاف بخش غربی یلوستون که ماگماها به دلیل عدم تماس با سنگ‌های داغ گوشته در حال سرد شدن و جامد شدن هستند، در بخش شمال شرقی نزدیک به منطقه‌ای به نام Sour Creek Dome، سنگ‌های داغ گوشته ماگماها را به صورت مذاب نگه می‌دارند. این موضوع باعث می‌شود که این منطقه در طولانی‌مدت به عنوان کانون فوران‌های آینده مطرح شود.

🔹 محققان برای این مطالعه از روشی به نام مگنتوتلوریک استفاده کردند که با اندازه‌گیری میدان‌های مغناطیسی کوچک ایجاد‌شده توسط ماگماهای مذاب، موقعیت آن‌ها را در زیر زمین شناسایی می‌کند. آن‌ها دریافتند که حجم ماگماهای مذاب در این مخازن حتی بیشتر از فوران‌های بزرگ گذشته یلوستون است.

🔹 با این حال، فوران قریب‌الوقوع نیست. ماگماها در فضاهای متخلخل سنگ‌های جامد زیر زمین قرار دارند و تنها در صورتی که بیش از ۴۰٪ این فضاها پر شود، امکان فوران وجود دارد. در حال حاضر، این میزان کمتر از ۲۰٪ تخمین زده می‌شود.

🔹 این مطالعه نشان می‌دهد که فوران بعدی یلوستون احتمالاً صدها هزار سال دیگر رخ خواهد داد و به گرم‌ماندن ماگماها در بخش شمال شرقی بستگی دارد. با این حال، دانشمندان هنوز نمی‌توانند زمان دقیق این فوران را پیش‌بینی کنند.
#طبیعت #زمین‌شناسی

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 نسخه جدید بات‌نت Mirai از آسیب‌پذیری روترهای Four-Faith برای حملات DDoS سوءاستفاده می‌کند

🔹 یک نسخه جدید از بات‌نت Mirai از اوایل نوامبر ۲۰۲۴ از یک آسیب‌پذیری امنیتی در روترهای صنعتی Four-Faith برای انجام حملات انکار سرویس توزیع‌شده (DDoS) استفاده می‌کند. این بات‌نت روزانه حدود ۱۵,۰۰۰ آدرس IP فعال دارد و عفونت‌ها عمدتاً در چین، ایران، روسیه، ترکیه و ایالات متحده پراکنده شده‌اند.

🔹 این بدافزار که از فوریه ۲۰۲۴ فعال بوده، از بیش از ۲۰ آسیب‌پذیری امنیتی شناخته‌شده و اعتبارنامه‌های ضعیف Telnet برای دسترسی اولیه استفاده می‌کند. بات‌نت مذکور با نام "gayfemboy" شناخته می‌شود.

🔹 آسیب‌پذیری مورد سوءاستفاده CVE-2024-12856 (با امتیاز CVSS 7.2) است که یک باگ تزریق دستورات سیستم عامل (OS) در مدل‌های روتر F3x24 و F3x36 شرکت Four-Faith محسوب می‌شود. این آسیب‌پذیری از اعتبارنامه‌های پیش‌فرض تغییر نیافته سوءاستفاده می‌کند.

🔹 پس از اجرا، این بدافزار سعی می‌کند فرآیندهای مخرب را پنهان کرده و با استفاده از فرمت دستورات مبتنی بر Mirai، دستگاه‌های آسیب‌پذیر را اسکن کرده، خود را به‌روزرسانی کند و حملات DDoS را علیه اهداف مورد نظر راه‌اندازی کند.

🔹 حملات DDoS انجام‌شده توسط این بات‌نت روزانه صدها نهاد مختلف را هدف قرار داده و در اکتبر و نوامبر ۲۰۲۴ به اوج جدیدی رسیده است. این حملات که بین ۱۰ تا ۳۰ ثانیه طول می‌کشند، ترافیکی حدود ۱۰۰ گیگابیت بر ثانیه ایجاد می‌کنند.

🔹 محققان XLab هشدار داده‌اند که حملات DDoS به یکی از رایج‌ترین و مخرب‌ترین اشکال حملات سایبری تبدیل شده‌اند. این حملات با روش‌های متنوع، مسیرهای پنهان و استراتژی‌های در حال تکامل، تهدیدی جدی برای شرکت‌ها، سازمان‌های دولتی و کاربران فردی محسوب می‌شوند.

🔹 این در حالی است که اخیراً گزارش‌هایی از سوءاستفاده بازیگران تهدید از سرورهای PHP آسیب‌پذیر (مانند CVE-2024-4577) برای استخراج ارز دیجیتال با استفاده از بدافزار PacketCrypt نیز منتشر شده است.
#امنیت_سایبری #بات‌نت #DDoS

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 تصاویری از قطب شمال عطارد

🔹 فضاپیمای BepiColombo که توسط شرکت بریتانیایی Astrium (اکنون Airbus) ساخته شده است، در ششمین و آخرین پرواز نزدیک خود به عطارد، تصاویر جدیدی از این سیاره ثبت کرده است. این فضاپیما در سال ۲۰۱۸ پرتاب شد و قرار است در سال ۲۰۲۶ وارد مدار عطارد شود.

🔹 دوربین‌های نظارتی روی فضاپیما تصاویری از سطح عطارد را در حالی که از فاصله ۲۹۵ کیلومتری (۱۸۳ مایلی) این سیاره عبور می‌کرد، ثبت کردند. این تصاویر شامل مناظری از قطب شمال عطارد است که توسط نور خورشید روشن شده بود.

🔹این فضاپیما تلاش می‌کند تا ترکیبات واقعی عطارد را تعیین کند و بررسی کند که آیا آب در برخی از عمیق‌ترین دهانه‌های این سیاره وجود دارد یا خیر.

🔹 برای رسیدن به سرعت مناسب و قرار گرفتن در مدار عطارد، نیاز بود تا ۹ بار از کنار زمین، زهره و عطارد عبور کند. این آخرین پرواز نزدیک به عطارد است که دوربین‌های نظارتی تصاویر نزدیک از این سیاره ثبت می‌کنند، زیرا ماژول حامل این دوربین‌ها از دو ماهواره اصلی مأموریت جدا خواهد شد.
#فضا #عطارد

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 ساخت یخچال کوانتومی با رکورد دمای پایین، راه را برای کامپیوترهای کوانتومی قابل اعتماد هموار می‌کند

🔹 محققان دانشگاه فناوری چالمرز سوئد و دانشگاه مریلند آمریکا موفق به ساخت نوع جدیدی از یخچال کوانتومی شده‌اند که می‌تواند به طور خودکار کیوبیت‌های ابررسانا را به دمای بی‌سابقه‌ای برساند. این دستاورد گامی مهم به سوی محاسبات کوانتومی قابل اعتمادتر است.

🔹 کامپیوترهای کوانتومی برای انجام محاسبات دقیق نیاز به سرمایش شدید دارند. یکی از چالش‌های اصلی، رساندن دمای کیوبیت‌ها به نزدیکی صفر مطلق (منفی ۲۷۳.۱۵ درجه سانتی‌گراد) است. یخچال جدید کوانتومی می‌تواند دمای کیوبیت‌ها را به ۲۲ میلی‌کلوین (منفی ۲۷۳.۱۳ درجه سانتی‌گراد) برساند.

🔹 این یخچال کوانتومی مبتنی بر مدارهای ابررسانا است و توسط گرمای محیط تغذیه می‌شود. عملکرد خودکار آن بدون نیاز به کنترل خارجی، امکان کاهش خطاها و افزایش کارایی محاسبات کوانتومی را فراهم می‌کند.

🔹 این فناوری احتمال قرار گرفتن کیوبیت‌ها در حالت پایه (معادل مقدار ۰) را به ۹۹.۹۷٪ افزایش می‌دهد که بهبود قابل توجهی نسبت به روش‌های قبلی (بین ۹۹.۸ تا ۹۹.۹۲٪) است. این پیشرفت به ویژه در انجام محاسبات پیچیده و طولانی‌مدت بسیار حیاتی است.

🔹 این تحقیق در آزمایشگاه نانوفناوری Myfab در دانشگاه چالمرز سوئد انجام شده و نتایج آن در مجله Nature Physics منتشر شده است. این دستاورد می‌تواند تحول بزرگی در حوزه‌هایی مانند پزشکی، انرژی، رمزنگاری، هوش مصنوعی و لجستیک ایجاد کند.
#کوانتوم #فناوری

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 کشف یک دایناسور کاملاً جدید توسط تیم زمین‌شناسی دانشگاه ویسکانسین

🔹 تیم موزه زمین‌شناسی دانشگاه ویسکانسین (UW) موفق به کشف گونه‌ای کاملاً جدید از دایناسورها شده‌اند. این دایناسور نه تنها یک گونه جدید است، بلکه قدیمی‌ترین دایناسور کشف‌شده در نیمکره شمالی نیز محسوب می‌شود.

🔹 این کشف پس از ۱۲ سال تحقیق و بررسی بر روی استخوان مچ پایی که در سال ۲۰۱۳ در وایومینگ پیدا شد، انجام گرفته است. این فسیل متعلق به دایناسوری است که ۲۳۰ میلیون سال قدمت دارد و ۱۰ میلیون سال قدیمی‌تر از قدیمی‌ترین دایناسور شناخته‌شده قبلی در نیمکره شمالی است.

🔹 دایناسور جدید که Ahvaytum bahndooiveche نامیده شده، به معنای "دایناسور زمان‌های بسیار دور" است. این نام با همکاری دانش‌آموزان کلاس هفتم و بزرگان قبیله شرقی شوشونی انتخاب شده است. این اقدام بخشی از تلاش‌های موزه برای کاهش سوگیری‌های رایج در نام‌گذاری علمی است.

🔹 دیوید لاولیس، دانشمند موزه زمین‌شناسی UW و سرپرست این پروژه، اظهار کرد: "به اشتراک گذاشتن داستانی مهم درباره تکامل اولیه دایناسورها، بی‌نظیر است."

🔹 این کشف در منطقه‌ای از وایومینگ به نام "Garret's Surprise" انجام شده است. لاولیس اشاره کرد که سنگ‌های قرمز این منطقه به دلیل نادر بودن فسیل‌ها شهرت دارند، بنابراین این کشف اهمیت ویژه‌ای دارد.

🔹 فسیل‌های این دایناسور اکنون در موزه زمین‌شناسی UW در ویسکانسین نگهداری می‌شوند و به عنوان گران‌بهاترین استخوان مچ پا در مجموعه موزه شناخته می‌شوند.
#دیرینه‌شناسی #دایناسور

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 دانشمندان هوش مصنوعی را آموزش دادند تا فعالیت ژن‌ها را پیش‌بینی کند: ابزاری بالقوه قدرتمند

🔹 محققان دانشگاه کلمبیا موفق به توسعه یک مدل هوش مصنوعی به نام GET (مخفف General Expression Transformer) شده‌اند که می‌تواند نحوه فعالیت ژن‌ها درون سلول و تأثیر آن بر رفتار سلول را پیش‌بینی کند. این ابزار می‌تواند درک ما از سرطان و بیماری‌های ژنتیکی را گسترش دهد و راه را برای توسعه درمان‌های ژنتیکی خاص سلول هموار کند.

🔹 مدل GET با استفاده از رویکردی مشابه ChatGPT آموزش دیده است. در حالی که ChatGPT دستور زبان را یاد می‌گیرد، GET قوانین اساسی حاکم بر ژن‌ها را فرا گرفته است: چگونه ژن‌ها مانند یک کلید روشن یا خاموش می‌شوند یا مانند کنترل صدا تنظیم می‌شوند. این فرآیند پیچیده، که به عنوان بیان ژن شناخته می‌شود، تعیین می‌کند که کدام پروتئین‌ها ساخته شوند و آیا به مقدار صحیح تولید می‌شوند یا خیر.

🔹 این مدل هنوز در مراحل اولیه توسعه است، اما می‌تواند نقش مشابهی با AlphaFold2 ایفا کند، سیستمی که ساختار سه‌بعدی پروتئین‌ها را پیش‌بینی می‌کند. AlphaFold2 به دلیل تحول‌آفرینی‌اش جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۴ را دریافت کرد و اکنون به AlphaFold3 ارتقا یافته است.

🔹 تنظیم ژن‌ها و ساختار پروتئین‌ها هر دو برای زندگی اساسی هستند و مشکلات در هر یک می‌تواند منجر به بیماری شود. رائول رابادان، یکی از نویسندگان این مطالعه و مدیر برنامه ژنومیک ریاضی در کلمبیا، گفت: «زیست‌شناسی در حال تبدیل شدن به یک علم پیش‌بینانه است. ما شاهد یک انقلاب در زیست‌شناسی هستیم.»

🔹 این مدل با استفاده از داده‌های بیش از ۱.۳ میلیون سلول از ۲۱۳ نوع مختلف سلول در بدن انسان آموزش دیده است. محققان دریافتند که GET می‌تواند حتی در مورد سلول‌هایی که داده‌هایشان در آموزش استفاده نشده است، پیش‌بینی‌های دقیقی انجام دهد.

🔹 درک زبان تنظیم ژن‌ها می‌تواند فواید بزرگی برای سلامت انسان داشته باشد. یانگ ای. لی، استادیار جراحی مغز و اعصاب و ژنتیک در دانشگاه واشنگتن، گفت: "ما می‌خواهیم دستور زبان را یاد بگیریم و بازیگران کلیدی را در انواع مختلف سلول‌ها شناسایی کنیم، زیرا بسیاری از بیماری‌های انسان ناشی از اختلال در این دستور زبان هستند."

🔹 دانشمندان امیدوارند که این مدل به توسعه درمان‌های ژنتیکی کمک کند تا جهش‌های مضر در سلول‌های خاص را اصلاح کنند. همچنین، این ابزار می‌تواند به محققان در انتخاب آزمایش‌های مناسب از میان هزاران امکان کمک کند، که این امر به ویژه در تحقیقات سرطان بسیار حیاتی است.
#AI #ژنتیک

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 نوشیدن قهوه صبحگاهی خطر بیماری‌های قلبی و مرگ را کاهش می‌دهد

🔹 مطالعه‌ای روی بیش از ۴۰٬۰۰۰ بزرگسال آمریکایی نشان داده است که زمان نوشیدن قهوه به اندازه میزان مصرف آن در افزایش طول عمر اهمیت دارد. این تحقیق بر پایه مطالعات قبلی انجام شده که مصرف متعادل قهوه را با فواید سلامتی مختلفی مانند کاهش خطر دیابت نوع ۲، حمله قلبی و سکته مرتبط دانسته‌اند.

🔹 برخلاف تحقیقات گذشته که بر میزان مصرف قهوه تمرکز داشتند، این مطالعه به زمان مصرف آن پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد افرادی که قهوه خود را صبح‌ها می‌نوشند، در مقایسه با کسانی که قهوه نمی‌نوشند، ۱۶٪ کاهش خطر مرگ به هر دلیلی و ۳۱٪ کاهش خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی را تجربه می‌کنند.

🔹 این مطالعه که در مجله European Heart Journal منتشر شده است، نشان می‌دهد که بیشترین فواید قهوه در سطح مصرف متعادل (دو تا سه فنجان در روز) مشاهده می‌شود. افرادی که این مقدار قهوه صبحگاهی مصرف می‌کنند، ۲۹٪ کاهش خطر مرگ به هر دلیلی و ۴۸٪ کاهش خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی را تجربه می‌کنند.

🔹 محققان دو مکانیسم اصلی را برای توضیح این پدیده پیشنهاد می‌کنند:
۱. اختلال در ریتم شبانه‌روزی: نوشیدن قهوه در ساعات پایانی روز ممکن است با مهار تولید ملاتونین، هورمون تنظیم‌کننده چرخه خواب و بیداری، باعث اختلال در ریتم شبانه‌روزی بدن شود.
۲. اثرات ضدالتهابی: قهوه ممکن است در صبح، زمانی که نشانگرهای التهابی بدن در اوج خود هستند، بیشترین تأثیر ضدالتهابی را داشته باشد.

🔹 این یافته‌ها ممکن است علاقه‌مندان به قهوه را تشویق کند تا نه تنها به میزان مصرف، بلکه به زمان مصرف آن نیز توجه کنند. با این حال، محققان تأکید می‌کنند که برای اثبات رابطه علت و معلولی قطعی، تحقیقات بیشتری لازم است.

🔹 به نظر می‌رسد صبح‌ها بهترین زمان برای لذت بردن از اولین فنجان قهوه باشد، به ویژه اگر هدف بهره‌برداری از فواید آن برای سلامت قلب و افزایش طول عمر باشد.
#قهوه #سلامتی_قلب

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 ویروس hMPV: آنچه باید درباره شیوع این ویروس تنفسی در چین بدانید

🔹 با گذشت پنج سال از اولین اخبار مربوط به کووید-۱۹، گزارش‌های اخیر درباره شیوع یک ویروس تنفسی ناشناخته در چین ممکن است نگرانی‌هایی ایجاد کند. این ویروس که متاپنوموویروس انسانی (hMPV) نام دارد، اولین بار در سال ۲۰۰۱ شناسایی شد، اما احتمالاً دهه‌ها قبل نیز وجود داشته است.

🔹 ویروس hMPV معمولاً باعث علائمی شبیه به سرماخوردگی یا آنفولانزا می‌شود، اما در موارد نادر می‌تواند منجر به عفونت‌های شدید شود. با این حال، به نظر نمی‌رسد که این ویروس باعث همه‌گیری بعدی شود.

🔹 علائم hMPV:
- در کودکان: آبریزش بینی، گلودرد، تب و عفونت گوش
- در بزرگسالان: علائم مشابه که معمولاً طی ۱ تا ۲ هفته بهبود می‌یابند
- در موارد شدید: ذات‌الریه، تنگی نفس و تشدید بیماری‌های ریوی مانند آسم

🔹 گروه‌های پرخطر:
- کودکان خردسال
- افراد مسن
- افراد با بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری قلبی
- افراد با سیستم ایمنی ضعیف، به ویژه دریافت‌کنندگان پیوند مغز استخوان یا ریه

🔹 پیشگیری و درمان:
- رعایت بهداشت شخصی و جلوگیری از تماس نزدیک با افراد بیمار
- در حال حاضر هیچ واکسن یا درمان خاصی برای hMPV وجود ندارد، اما شرکت‌هایی مانند مدرنا در حال آزمایش واکسن mRNA برای این ویروس هستند.

🔹 چرا اخبار زیادی درباره ویروس‌های تنفسی می‌شنویم؟
- تغییر الگوی عفونت‌های تنفسی پس از همه‌گیری کووید-۱۹
- عوامل محیطی مانند تغییرات آب‌وهوایی
- تغییرات در پوشش واکسیناسیون پس از همه‌گیری
- تغییرات طبیعی در چرخه شیوع بیماری‌های تنفسی
#ویروس #سلامتی

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 ویروس‌های "زنده‌شده" هرپس در مغز ممکن است ارتباط بین ضربه‌های مغزی و زوال عقل را توضیح دهند

🔹 مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد که ویروس‌های هرپس خفته در مغز می‌توانند پس از ضربه‌های مغزی فعال شده و ممکن است توضیحی برای ارتباط بین ضربه‌های مغزی و زوال عقل باشند.

🔹 ضربه‌های مغزی خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش می‌دهند و هرچه تعداد این ضربه‌ها بیشتر باشد، خطر نیز بیشتر می‌شود. دانشمندان در حال بررسی این موضوع هستند که چه تغییراتی در مغز پس از آسیب رخ می‌دهد که ممکن است به زوال عقل منجر شود، مانند تجمع پروتئین‌های غیرطبیعی و اختلال در عملکرد و مرگ سلول‌های مغزی.

🔹 برخی دانشمندان معتقدند که این تغییرات ممکن است با ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ (HSV-1)، که باعث تبخال می‌شود، مرتبط باشد. ویروس‌های هرپس می‌توانند در بدن به حالت خفته درآیند و سپس دوباره فعال شوند.

🔹 در این مطالعه، محققان از مدل‌های کوچک آزمایشگاهی مغز استفاده کردند و نشان دادند که آسیب‌های فیزیکی می‌توانند ویروس‌های خفته در مغز را فعال کنند. این فعال‌سازی باعث ایجاد تغییراتی در سلول‌های مغزی می‌شود که در زوال عقل نیز مشاهده می‌شود.

🔹 یافته‌ها نشان می‌دهند که جلوگیری از التهاب پس از آسیب می‌تواند از فعال‌سازی مجدد HSV-1 جلوگیری کرده و درنتیجه از بروز علائم زوال عقل پیشگیری کند. با این حال، این نتایج تنها در مدل‌های آزمایشگاهی مشاهده شده‌اند و نیاز به تحقیقات بیشتر در مدل‌های حیوانی و انسانی دارد.

🔹 محققان قصد دارند به آزمایش‌های خود ادامه دهند تا ببینند چه عواملی می‌توانند از فعال‌سازی مجدد HSV-1 جلوگیری کنند، مانند داروهای ضدالتهاب یا ضدویروس.
#سلامتی #زوال_عقل

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 کشف نوع جدیدی از غضروف شبیه به "بسته‌بندی حبابی" پر از چربی

🔹 دانشمندان نوع جدیدی از غضروف به نام "لیپوکارتیلاژ" (lipocartilage) را شناسایی کرده‌اند که حاوی سلول‌های حبابی شکل پر از چربی است و شباهت زیادی به بافت چربی دارد. این بافت در ساختارهایی مانند گوش خارجی و بینی یافت می‌شود و خاصیت ارتجاعی و مقاومت در برابر تغییر شکل و پارگی را داراست.

🔹 این کشف تصادفی زمانی اتفاق افتاد که محققان در حال مطالعه پوست گوش موش‌ها بودند و به این سلول‌های پر از چربی برخوردند. این بافت برای اولین بار در قرن نوزدهم مشاهده شده بود، اما به فراموشی سپرده شد و اکنون دوباره کشف شده است.

🔹 لیپوکارتیلاژ از نظر ساختاری با سایر انواع غضروف‌ها متفاوت است. سلول‌های آن حاوی چربی‌های فراوانی هستند و توسط یک ماتریس نازک از فیبرها احاطه شده‌اند. این سلول‌ها بسیار یکنواخت بوده و می‌توانند مانند آجر به هم نزدیک شوند.

🔹 این بافت در موش‌ها و همچنین در بافت‌های جنین انسان، از جمله گوش، بینی و حنجره شناسایی شده است. محققان همچنین این بافت را در مدل‌های غضروفی رشد‌یافته از سلول‌های بنیادی در آزمایشگاه مشاهده کردند.

🔹 یکی از ویژگی‌های جالب لیپوکارتیلاژ، پایداری آن در برابر تغییرات ناشی از مصرف غذا است. برخلاف سلول‌های چربی که با تغییر در مصرف غذا کوچک یا بزرگ می‌شوند، سلول‌های لیپوکارتیلاژ در شرایط گرسنگی کوچک نمی‌شوند و در صورت مصرف غذای اضافی نیز بزرگ نمی‌شوند. این ویژگی ممکن است مزیت تکاملی برای گوش خارجی باشد، زیرا به جمع‌آوری و تمرکز امواج صوتی کمک می‌کند.

🔹 محققان امیدوارند در آینده به بررسی تکامل این بافت، توانایی آن در بازسازی پس از آسیب و چگونگی مدیریت محتوای چربی بالا در سلول‌های آن بپردازند. این یافته‌ها می‌توانند به به‌روزرسانی کتاب‌های درسی آناتومی و بافت‌شناسی منجر شوند.
#زیست‌شناسی #پزشکی

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 آیا فردا از قبل اتفاق افتاده است؟ فیزیک‌دانان ادعا می‌کنند زمان یک توهم است و وجود ندارد

🔹 زمان برای ما مفهومی بدیهی است، اما در فیزیک نظری، این ایده که زمان به جلو حرکت می‌کند، زیر سوال رفته است. برخی فیزیک‌دانان معتقدند زمان ممکن است به هیچ وجه به شکل بنیادی وجود نداشته باشد و احساس جریان زمان تنها یک توهم ادراکی باشد.

🔹 طبق نظریه نسبیت اینشتین، زمان مطلق نیست و می‌تواند تحت تأثیر سرعت و گرانش تغییر کند. به عنوان مثال، زمان در سطح دریا کندتر از بالای کوه می‌گذرد. این پدیده که به عنوان "اتساع زمان" شناخته می‌شود، در آزمایش‌های علمی تأیید شده است.

🔹 در مکانیک کوانتوم، زمان حتی پیچیده‌تر می‌شود. برخی نظریه‌ها، مانند معادله ویلر-دویت، زمان را به کلی حذف می‌کنند و به جای آن بر همبستگی بین اجزای جهان تمرکز می‌کنند. در این دیدگاه، زمان چیزی است که از دل یک واقعیت بی‌زمان ظهور می‌کند.

🔹 احساس ما از جریان زمان ممکن است با افزایش آنتروپی (بی‌نظمی) در جهان مرتبط باشد. قانون دوم ترمودینامیک بیان می‌کند که آنتروپی یک سیستم ایزوله همیشه افزایش می‌یابد، و این ممکن است دلیل احساس ما از حرکت زمان از گذشته به آینده باشد.

🔹 برخی دانشمندان معتقدند زمان ممکن است شبیه به پول باشد: یک ابزار مفید برای محاسبات، نه یک عنصر بنیادی از واقعیت. با این حال، انسان‌ها همچنان به زندگی روزمره خود ادامه می‌دهند و بر این باورند که "فردا" هنوز اتفاق نیفتاده است.

🔹 بزرگ‌ترین سوال شاید این باشد که چرا مغز ما به این شدت به جریان زمان وابسته است و چرا رها کردن این ایده برای ما دشوار است. آیا مغز انسان روزی به نقطه‌ای می‌رسد که ماهیت واقعی زمان را درک کند؟ تنها زمان پاسخ خواهد داد.
#فیزیک #زمان #نسبیت

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 همایش CES 2025: ربات‌های پیشخدمت، خودروهای پرنده و گجت‌های هوشمند

🔹 نمایشگاه CES 2025، یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای فناوری جهان، امسال نیز با معرفی نوآوری‌های جذاب از جمله ربات‌های پیشخدمت، خودروهای پرنده و حیوانات رباتیک مورد توجه قرار گرفته است.

🔹 ربات ADAM با شباهت ظاهری به شخصیت Baymax از انیمیشن Big Hero 6، یکی از جذاب‌ترین نمایش‌های امسال بود. این ربات نه تنها نوشیدنی سرو می‌کند، بلکه می‌تواند قهوه درست کند و با مشتریان گفتگو کند.

🔹 خودروی پرنده Xpeng AeroHT، ترکیبی از یک ون شش‌چرخ و یک وسیله نقلیه پرنده (eVTOL) است که مانند یک پهپاد عظیم قادر به حمل یک سرنشین است. این خودرو با قیمت ۲۸۰ هزار دلار عرضه خواهد شد و تاکنون بیش از ۲۰۰۰ پیش‌سفارش دریافت کرده است.

🔹 خودروی برقی Aptera با بدنه‌ای قطره‌ای‌شکل و درهای قیچی‌شونده، از انرژی خورشیدی برای تأمین شارژ خود استفاده می‌کند. این خودرو قادر است سالانه تا ۱۱ هزار مایل حرکت کند بدون نیاز به ایستگاه شارژ، اما عملکرد آن در روزهای ابری همچنان مورد سؤال است.

🔹 حیوانات رباتیک امسال نیز طرفداران خود را داشتند. Tombot، یک سگ رباتیک با ظاهری واقع‌گرایانه، برای کمک به سالمندان مبتلا به زوال عقل طراحی شده است، در حالی که Unitree Go2، یک سگ رباتی پیشرفته، می‌تواند بدود، بپرد و حتی روی دو پای عقب بایستد.

🔹 در بخش گجت‌های نوآورانه، Nékojita FuFu، یک ربات کوچک گربه‌ای‌شکل، می‌تواند با دمیدن هوای خنک، نوشیدنی‌های داغ را در عرض ۳ دقیقه تا ۳۰ درجه کاهش دهد. همچنین، Swippitt یک سیستم شارژ بی‌سیم ارائه داده که در عرض دو ثانیه باتری گوشی خالی‌شده را با یک باتری پر تعویض می‌کند.

🔹 در حوزه خانه‌های هوشمند، جاروبرقی‌های رباتی با قابلیت‌های جدید معرفی شدند، از جمله Roborock Saros Z70 که می‌تواند موانع را جابه‌جا کند و جوراب‌ها را به کمد بازگرداند، و Dreame X50 Ultra که ادعا می‌کند می‌تواند از پله‌های کوچک بالا برود. همچنین، Segway Navimow X3 یک چمن‌زن رباتیک است که با استفاده از هوش مصنوعی، نقشه سه‌بعدی از حیاط ایجاد کرده و چمن‌ها را به‌طور خودکار کوتاه می‌کند.

🔹 نمایشگاه CES 2025 بار دیگر نشان داد که آینده فناوری در مسیر ترکیب هوش مصنوعی، رباتیک و خودران‌ها حرکت می‌کند و نوآوری‌های امسال، گامی به سوی زندگی هوشمندتر هستند.
#CES2025 #فناوری #روباتیک #خودروهای_برقی

منبع
🆔 @Science_Focus
🔺 ظهور جهانی کانون‌های موج‌های گرمایی از پیش‌بینی‌های مدل‌های اقلیمی پیشی گرفته است

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد که افزایش دمای شدید در برخی مناطق جهان به طور قابل توجهی سریع‌تر از پیش‌بینی‌های مدل‌های اقلیمی پیشرفته در حال وقوع است. این مطالعه نشان می‌دهد که مدل‌های اقلیمی در پیش‌بینی روند افزایش دمای شدید در مناطق خاصی مانند اروپای غربی، چین مرکزی، آمریکای جنوبی و شبه‌جزیره عربستان دچار اشتباه شده‌اند.

🔹 بر اساس داده‌های بازتحلیل، دمای شدید در این مناطق به طور قابل توجهی سریع‌تر از دمای متوسط روزهای گرم افزایش یافته است. این روند به ویژه در اروپای غربی قوی‌تر است، جایی که دمای شدید دو برابر سریع‌تر از دمای متوسط روزهای گرم افزایش یافته است.

🔹 مدل‌های اقلیمی نه تنها در پیش‌بینی روند افزایش دمای شدید دچار مشکل هستند، بلکه در پیش‌بینی کاهش دمای شدید در برخی مناطق مانند سیبری و شمال آفریقا نیز ناتوان بوده‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که مدل‌های فعلی قادر به پیش‌بینی دقیق تغییرات دمای شدید در سطح منطقه‌ای نیستند.

🔹 محققان تاکید می‌کنند که برای بهبود پیش‌بینی‌های اقلیمی، نیاز به درک بهتر مکانیسم‌های فیزیکی مرتبط با امواج گرمایی و کاهش سریع انتشار گازهای گلخانه‌ای وجود دارد. این امر به ویژه برای مناطق پرجمعیت و زیست‌بوم‌های مهم مانند آمازون و مناطق قطبی حیاتی است.
#تغییرات_اقلیمی #امواج_گرمایی

منبع
🆔 @Science_Focus