تازه‌های علمی
694 subscribers
38 photos
3 videos
2.09K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
تازه‌های علمی
🔺 چگونه هسته اتمی شکل خود را به دست می‌آورد؟ 🔹 شاید به نظر برسد که هسته اتم، مانند الکترون‌ها در اتم یا مولکول‌های یک قطره مایع، طبیعی‌ترین شکل ممکن را که کروی است، داشته باشد. اما واقعیت این است که بیشتر هسته‌های اتمی در حالت پایه خود شکلی نامتقارن یا…
🔺 کشف شکل غیرمنتظره هسته اتم سرب-۲۰۸

🔹 دانشمندان دانشگاه ساری در انگلستان با انجام آزمایش‌هایی روی اتم سرب-۲۰۸ (که به عنوان یک اتم «دو جادویی» شناخته می‌شود) به نتیجه‌ای غیرمنتظره رسیدند. برخلاف انتظار، هسته این اتم به جای اینکه کاملاً کروی باشد، شکلی فشرده و کمی تخت دارد. این کشف نشان می‌دهد که هسته اتم‌ها ممکن است پیچیده‌تر از چیزی باشد که قبلاً فکر می‌کردیم و این موضوع می‌تواند درک ما از شکل‌گیری عناصر سنگین را تحت تأثیر قرار دهد.

اتم‌های «دو جادویی» به اتم‌هایی گفته می‌شود که هم تعداد پروتون‌ها و هم تعداد نوترون‌های آن‌ها به اعداد خاصی به نام «اعداد جادویی» می‌رسد. این اعداد باعث می‌شوند که هسته اتم بسیار پایدار باشد. سرب-۲۰۸ یکی از این اتم‌هاست که ۸۲ پروتون و ۱۲۶ نوترون دارد و به همین دلیل به عنوان سنگین‌ترین ایزوتوپ پایدار شناخته می‌شود.

🔹 دانشمندان قبلاً فکر می‌کردند که هسته این اتم باید کاملاً کروی باشد، اما با استفاده از دستگاه‌های پیشرفته مانند طیف‌سنج گاما (GRETINA) در آزمایشگاه ملی آرگون در آمریکا، متوجه شدند که هسته این اتم شکلی کمی تخت دارد. این نتیجه با بمباران هسته اتم توسط ذراتی با سرعت بسیار بالا (حدود ۱۰ درصد سرعت نور) به دست آمد.

برای درک بهتر، می‌توانیم هسته اتم را مانند یک توپ تصور کنیم. دانشمندان انتظار داشتند این توپ کاملاً گرد باشد، اما حالا متوجه شده‌اند که این توپ کمی فشرده شده و شبیه به یک توپ راگبی است. این کشف نشان می‌دهد که نظریه‌های فعلی درباره ساختار هسته اتم ممکن است نیاز به بازنگری داشته باشند.

🔹 این تحقیق نه تنها سوال‌های جدیدی را درباره ساختار هسته اتم مطرح کرده، بلکه راه را برای تحقیقات بیشتر در این زمینه باز کرده است. دانشمندان حالا باید بفهمند که چرا هسته سرب-۲۰۸ این شکل غیرمنتظره را دارد و آیا این موضوع در مورد دیگر اتم‌ها هم صدق می‌کند یا خیر.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_هسته‌ای #کشف_جدید #هسته_اتم #اتم #سرب
🔺 مطالعه نشان می‌دهد که دم کردن چای، فلزات سنگین را در آب کاهش می‌دهد

🔹 دانشمندان دانشگاه نورث‌وسترن در ایالات متحده کشف کرده‌اند که فرآیند دم کردن چای می‌تواند یون‌های فلزات سنگین مانند سرب را از آب حذف کند. این مطالعه نشان داد که یک فنجان چای سیاه که به مدت پنج دقیقه دم شده باشد، غلظت یون‌های سرب در آب را تا حدود ۱۵ درصد کاهش می‌دهد. این یافته‌ها ممکن است توضیحی علمی برای برخی از فواید سلامتی مرتبط با مصرف چای ارائه دهد.

فلزات سنگین مانند سرب، کروم و کادمیوم می‌توانند برای سلامتی مضر باشند و حتی در مقادیر کم نیز خطراتی ایجاد کنند. این مطالعه نشان می‌دهد که چای، به ویژه چای سیاه، می‌تواند به کاهش غلظت این فلزات در آب کمک کند. این اثر احتمالاً به دلیل ترکیبات موجود در چای است که می‌توانند با یون‌های فلزات سنگین پیوند برقرار کرده و آن‌ها را از آب جدا کنند.

🔹 محققان دریافتند که دم کردن چای به مدت طولانی‌تر و استفاده از آب با دمای بالاتر، غلظت یون‌های سرب را بیشتر کاهش می‌دهد. همچنین، چای آسیاب‌شده تأثیر بیشتری نسبت به برگ‌های کامل چای داشت. علاوه بر این، چای‌های سیاه، سبز و سفید در مقایسه با چای‌های گیاهی مانند بابونه و روبیوس، تأثیر بیشتری در حذف یون‌های سرب از آب نشان دادند.

اگرچه این مطالعه نشان می‌دهد که چای می‌تواند فلزات سنگین را از آب حذف کند، اما کارشناسان هشدار می‌دهند که نباید از چای به عنوان راه‌حل اصلی برای مقابله با آلودگی آب استفاده کرد. با این حال، این تحقیق می‌تواند الهام‌بخش توسعه روش‌های پایدار و قابل دسترس برای حذف آلاینده‌ها از آب باشد، به ویژه در مناطقی که دسترسی به آب آشامیدنی سالم محدود است.

🔹 این مطالعه همچنین نشان داد که مواد مورد استفاده در چای‌های کیسه‌ای نیز مهم هستند. کیسه‌های سلولزی خالی توانستند غلظت یون‌های سرب را کاهش دهند، در حالی که کیسه‌های نخی و نایلونی چنین تأثیری نداشتند.

در نهایت، اگرچه نوشیدن چای ممکن است به کاهش جزئی مصرف فلزات سنگین کمک کند، اما این اثر آنقدر کوچک است که نمی‌تواند جایگزین روش‌های تصفیه آب شود. با این حال، این تحقیق راه‌های جدیدی را برای بررسی تأثیر چای بر سلامت و محیط زیست باز می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #چای #فلزات_سنگین #آب
🔺 افزایش چشمگیر تشخیص و مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پستان در سراسر جهان تا سال ۲۰۵۰

🔹 سازمان جهانی بهداشت (WHO) هشدار داده است که موارد تشخیص و مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پستان تا سال ۲۰۵۰ به طور چشمگیری افزایش خواهد یافت. بر اساس این پیش‌بینی، در بریتانیا موارد تشخیص سرطان پستان ۲۱ درصد و مرگ‌ومیر ناشی از آن ۴۲ درصد افزایش خواهد یافت. در سطح جهانی، از هر ۲۰ زن، یک نفر در طول زندگی خود با این بیماری تشخیص داده خواهد شد.

🔹 این افزایش نگران‌کننده به دلیل ترکیبی از عوامل از جمله رشد و پیر شدن جمعیت جهانی، بهبود روش‌های تشخیص و شیوع بیشتر عوامل خطر شناخته‌شده برای این بیماری است. عوامل خطر سرطان پستان شامل افزایش سن، ژن‌های معیوب ارثی و سابقه خانوادگی این بیماری هستند.

حدود یک چهارم موارد سرطان پستان قابل پیشگیری هستند. کاهش مصرف الکل، حفظ وزن سالم و افزایش فعالیت بدنی از جمله راه‌های پیشگیری از این بیماری هستند. با این حال، سرطان پستان همچنان شایع‌ترین نوع سرطان در میان زنان در سراسر جهان است و بار آن به طور مساوی توزیع نشده است.

🔹 بر اساس این مطالعه، در سال ۲۰۵۰، سالانه ۳.۲ میلیون مورد جدید سرطان پستان و ۱.۱ میلیون مرگ ناشی از آن در سراسر جهان رخ خواهد داد. در بریتانیا، تعداد موارد سالانه از ۵۸,۷۵۶ مورد در سال ۲۰۲۲ به ۷۱,۰۰۶ مورد در سال ۲۰۵۰ افزایش خواهد یافت. مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری نیز از ۱۲,۱۲۲ مورد در سال ۲۰۲۲ به ۱۷,۲۶۱ مورد در سال ۲۰۵۰ خواهد رسید.

🔹 نرخ تشخیص سرطان پستان در استرالیا و نیوزیلند، آمریکای شمالی و شمال اروپا بالاترین است، در حالی که در آسیا و آفریقا کمترین میزان را دارد. با این حال، نرخ مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری در ملانزی، پلینزی و غرب آفریقا بالاترین است.

دکتر ایزابل سوجوماتارام، معاون بخش نظارت بر سرطان آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC)، تأکید کرد که پیشرفت مداوم در تشخیص زودهنگام و بهبود دسترسی به درمان برای کاهش رنج و مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پستان در سراسر جهان ضروری است.

🔹 این یافته‌ها در مجله Nature Medicine منتشر شده و نشان می‌دهد که کشورها می‌توانند با اتخاذ سیاست‌های پیشگیری اولیه و سرمایه‌گذاری در تشخیص زودهنگام و درمان، این روندها را کاهش یا معکوس کنند.

[منبع] [Paper]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #سرطان_پستان #پیشگیری #WHO
تازه‌های علمی
🔺 دستیابی به انرژی بی‌پایان: دانشمندان ماده‌ای کلیدی برای پیشرفت در همجوشی هسته‌ای پیدا کردند 🔹 ماه گذشته، محققان در چین موفق شدند پلاسما را به مدت بیش از ۱۷ دقیقه در یک رآکتور همجوشی هسته‌ای پایدار نگه دارند. این دستاورد یک گام مهم به سمت تولید انرژی بی‌پایان…
🔺 فرانسه با شکستن رکورد همجوشی هسته‌ای، چین را شوکه کرد

🔹 فرانسه موفق شده رکورد جدیدی در زمینه همجوشی هسته‌ای به دست بیاورد. این دستاورد بزرگ در راکتور «وست» (WEST) واقع در شهر کاداراش فرانسه اتفاق افتاده. راکتور WEST توانسته برای مدت ۶ دقیقه پلاسمای داغ با دمای ۹۰ میلیون درجه سانتی‌گراد تولید کند و انرژی حاصل از آن به ۱.۱۵ گیگاژول رسیده است. این رکورد جدید، فرانسه را یک قدم دیگر به هدف تولید انرژی پاک و نامحدود از طریق همجوشی هسته‌ای نزدیک کرده است.

همجوشی هسته‌ای فرآیندی است که در آن دو هسته اتم سبک (مثل هیدروژن) با هم ترکیب می‌شوند و یک هسته سنگین‌تر (مثل هلیوم) به وجود می‌آورند. این فرآیند انرژی بسیار زیادی تولید می‌کند، دقیقاً مثل همان فرآیندی که در خورشید اتفاق می‌افتد. اگر بتوانیم این انرژی را کنترل کنیم، می‌توانیم منبعی تقریباً بی‌پایان از انرژی پاک داشته باشیم.

🔹 راکتور WEST از نوع «توکاماک» است. توکاماک یک دستگاه دونات‌شکل است که از میدان‌های مغناطیسی قوی برای نگه‌داری پلاسمای داغ استفاده می‌کند. پلاسما حالتی از ماده است که در دمای بسیار بالا ایجاد می‌شود و الکترون‌ها از هسته اتم جدا می‌شوند. کنترل پلاسما و نگه‌داری آن در دمای بالا یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های همجوشی هسته‌ای است.

🔹 این دستاورد فرانسه نه‌تنها از نظر علمی مهم است، بلکه از نظر رقابت بین‌المللی هم حائز اهمیت است. چین هم در زمینه همجوشی هسته‌ای پیشرفت‌های زیادی داشته، اما رکورد جدید فرانسه نشان می‌دهد که این کشور هنوز هم در خط مقدم این فناوری قرار دارد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انرژی_پاک #همجوشی_هسته_ای #فناوری #فرانسه
🔺 جست‌وجوی ماده تاریک با استفاده از طیف‌نگار WINERED محدودیت‌های جدیدی برای طول عمر آن تعیین کرد

🔹 ماده تاریک نوعی ماده مرموز است که نور را ساطع، جذب یا بازتاب نمی‌کند و بنابراین با روش‌های معمول فیزیک ذرات نمی‌توان آن را تشخیص داد. اخیراً، محققان دانشگاه متروپولیتن توکیو و چند مؤسسه دیگر با استفاده از طیف‌نگار WINERED که روی یک تلسکوپ بزرگ در شیلی نصب شده، به جست‌وجوی ماده تاریک پرداختند. این تحقیق جدید محدودیت‌های دقیق‌تری برای طول عمر ذرات ماده تاریک با جرم بین ۱.۸ تا ۲.۷ الکترون‌ولت تعیین کرده است.

ماده تاریک حدود ۲۷٪ از کل ماده و انرژی جهان را تشکیل می‌دهد، اما چون با نور تعامل ندارد، تشخیص آن بسیار سخت است. محققان برای پیدا کردن آن، به جای نور، به دنبال نشانه‌های غیرمستقیم مثل ذراتی هستند که ممکن است از فروپاشی ماده تاریک ایجاد شوند. در این تحقیق، از طیف‌نگار WINERED برای جست‌وجوی خطوط طیفی بسیار باریک استفاده شد که ممکن است از فروپاشی ماده تاریک به فوتون‌ها ایجاد شوند.

🔹 این تیم تحقیقاتی از تلسکوپ‌های ماژلان در شیلی استفاده کردند که آینه‌هایی به قطر ۶.۵ متر دارند. آن‌ها با استفاده از تکنیک‌هایی مثل «نودینگ» (حرکت تلسکوپ برای کاهش نور زمینه) و اصلاح اثر دوپلر، داده‌ها را پردازش کردند تا هرگونه نشانه احتمالی از ماده تاریک را از سایر سیگنال‌ها جدا کنند. نتایج این تحقیق نشان داد که طیف‌نگاری مادون‌قرمز با وضوح بالا می‌تواند به حساسیت لازم برای بررسی جرم‌های در محدوده الکترون‌ولت برسد.

🔹 این تحقیق نه تنها مدل‌های نظری موجود درباره فروپاشی ماده تاریک را به چالش می‌کشد، بلکه راه‌های جدیدی برای رصد آن با تلسکوپ‌های دیگر مثل سوبارو باز می‌کند. محققان امیدوارند با توسعه طیف‌نگارهای جدید و اختصاصی برای جست‌وجوی ماده تاریک، بتوانند در آینده به نشانه‌های قطعی‌تری دست پیدا کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ماده_تاریک #نجوم #فیزیک #کیهان‌شناسی #تلسکوپ
🔺 داروهای ضدافسردگی ممکن است سرعت زوال عقل را افزایش دهند

🔹 یک مطالعه جدید بر اساس داده‌های ۱۸,۷۴۰ بیمار مبتلا به زوال عقل نشان می‌دهد که داروهای ضدافسردگی، به ویژه نوع SSRI (مانند اسسیتالوپرام، سیتالوپرام و سرترالین)، ممکن است سرعت زوال عقل را در این بیماران افزایش دهند. محققان دریافتند که بیمارانی که از این داروها استفاده می‌کنند، در مقایسه با کسانی که دارو مصرف نمی‌کنند، کاهش شناختی سریع‌تری را تجربه می‌کنند.

🔹 اگرچه افسردگی خود می‌تواند علائم زوال عقل را بدتر کند، اما این یافته‌ها نشان می‌دهند که انتخاب داروهای ضدافسردگی باید با دقت بیشتری انجام شود. محققان قصد دارند در آینده بررسی کنند که آیا انواع خاصی از زوال عقل یا نشانگرهای زیستی خاص می‌توانند بر پاسخ بیماران به داروهای ضدافسردگی تأثیر بگذارند یا نه.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_روان #زوال_عقل #داروهای_ضدافسردگی #علوم_عصبی
🔺 ابزار کدنویسی هوش مصنوعی گوگل Gemini اکنون برای کاربران رایگان شد

🔹 گوگل اعلام کرد که نسخه رایگان Gemini Code Assist، ابزار کدنویسی هوش مصنوعی متمرکز بر کسب‌وکارها، اکنون به صورت عمومی در دسترس توسعه‌دهندگان فردی قرار گرفته است. این ابزار که برای دانشجویان، علاقه‌مندان، فریلنسرها و استارت‌آپ‌ها طراحی شده، امکان یادگیری، ایجاد قطعات کد، اشکال‌زدایی و اصلاح برنامه‌های موجود را فراهم می‌کند.

🔹 برخلاف رقبایی مانند GitHub Copilot که محدودیت‌های زیادی برای کاربران رایگان خود دارند (مثلاً فقط ۲,۰۰۰ استفاده در ماه)، گوگل تا ۱۸۰,۰۰۰ تکمیل کد در ماه را به کاربران رایگان ارائه می‌دهد. این تعداد به قدری زیاد است که حتی توسعه‌دهندگان حرفه‌ای هم به سختی می‌توانند از آن فراتر بروند.

به زبان ساده، Gemini Code Assist یک دستیار هوش مصنوعی برای کدنویسی است که به شما کمک می‌کند کد بنویسید، خطاهای برنامه‌هایتان را پیدا کنید و حتی کدهای جدید ایجاد کنید. این ابزار از مدل هوش مصنوعی Gemini 2.0 گوگل استفاده می‌کند و می‌تواند در محیط‌های توسعه مانند Visual Studio Code، GitHub و JetBrains نصب شود.

🔹 این ابزار از تمام زبان‌های برنامه‌نویسی عمومی پشتیبانی می‌کند و می‌توانید با استفاده از زبان طبیعی به آن دستور بدهید. مثلاً می‌توانید بگویید: «یک فرم ساده HTML با فیلدهای نام، ایمیل و پیام برایم بساز و یک دکمه ارسال هم به آن اضافه کن.»

🔹 نسخه رایگان Gemini Code Assist برخی از ویژگی‌های پیشرفته‌تر نسخه‌های استاندارد و سازمانی را ندارد. برای مثال، اگر به معیارهای بهره‌وری، یکپارچه‌سازی با سرویس‌های گوگل کلود مانند BigQuery یا امکان سفارشی‌سازی پاسخ‌ها با استفاده از داده‌های کد خصوصی نیاز دارید، باید به نسخه‌های پولی مراجعه کنید.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #کدنویسی #گوگل #توسعه_نرم‌افزار #فناوری
🔺 باستان‌شناسان ابزارهای باستانی کشف کردند که خط زمانی تمدن را به چالش می‌کشد

🔹 تحلیل ابزارهای سنگی در سایت‌های باستان‌شناسی جنوب شرق آسیا نشان می‌دهد که این منطقه در ۴۰,۰۰۰ سال پیش در زمینه فناوری دریانوردی پیشرفته بوده است. شواهد نشان می‌دهد که مردم این منطقه در آن زمان به ساخت قایق و ماهیگیری در آب‌های آزاد تسلط داشتند. این یافته‌ها جنوب شرق آسیا را از نظر پیشرفت فناوری، جلوتر از اروپا و آفریقا قرار می‌دهد.

🔹 این تحقیقات که در مجله «علوم باستان‌شناسی» منتشر شده، باور رایج مبنی بر اینکه پیشرفت فناوری در دوران پارینه‌سنگی تنها در آفریقا و اروپا متمرکز بوده را به چالش می‌کشد. ابزارهای سنگی کشف‌شده در فیلیپین، اندونزی و تیمور شرقی نشان‌دهنده فناوری پیشرفته‌ای است که با تمدن‌های بعدی رقابت می‌کند.

🔹 از آنجایی که مواد آلی مانند چوب و الیاف که در ساخت قایق‌های باستانی استفاده می‌شدند، به ندرت در شواهد باستان‌شناسی باقی می‌مانند، این ابزارهای سنگی راه جدیدی برای درک تاریخ دریانوردی باز کرده‌اند. این ابزارها نشان‌دهنده پردازش گیاهان برای استخراج الیاف لازم جهت ساخت طناب، تور و بندهای مورد نیاز برای ساخت قایق و ماهیگیری در دریا هستند.

به زبان ساده، این کشف نشان می‌دهد که مردم جنوب شرق آسیا در ۴۰,۰۰۰ سال پیش نه تنها قایق‌های محکمی می‌ساختند، بلکه از طناب‌ها و تورهای قوی برای ماهیگیری در آب‌های عمیق استفاده می‌کردند. این موضوع نشان می‌دهد که آن‌ها دانش پیشرفته‌ای از فصول و مسیرهای مهاجرت ماهی‌ها داشتند.

🔹 این یافته‌ها همچنین نظریه رایج مبنی بر اینکه مهاجرت‌های پیش‌از تاریخ به صورت تصادفی و با استفاده از قایق‌های بامبو انجام می‌شد را رد می‌کند. در عوض، این تحقیقات نشان می‌دهد که این مهاجرت‌ها توسط دریانوردان ماهر و مجهز به فناوری پیشرفته انجام شده است.

🔹 به گفته محققان، این فناوری دریانوردی پیشرفته در جنوب شرق آسیا، خلاقیت و دانش مردمان باستانی این منطقه را نشان می‌دهد و احتمالاً این منطقه را به مرکز نوآوری‌های فناورانه تبدیل کرده است. این دانش پایه‌های سنت‌های دریانوردی را بنا نهاد که تا امروز در این منطقه ادامه دارد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان‌شناسی #تاریخ_تمدن #فناوری_باستان
🔺 کمیته مجلس آمریکا از برنامه کلیدی ناسا با ریشه‌های هانتسویل دفاع کرد

🔹 در جلسه‌ای در کنگره آمریکا، نمایندگان از دو حزب اصلی (دموکرات و جمهوری‌خواه) از برنامه مهم ناسا به نام «آرتمیس» حمایت کردند. این برنامه که هدفش ایجاد حضور دائمی انسان در ماه به عنوان پله‌ای برای سفر به مریخ است، ریشه‌های عمیقی در شهر هانتسویل آلاباما دارد. مرکز پروازهای فضایی مارشال در این شهر، مسئولیت توسعه موشک‌های سیستم پرتاب فضایی (SLS) و بخش‌های مربوط به فرود روی ماه را بر عهده دارد. این برنامه نه تنها برای امنیت ملی آمریکا مهم است، بلکه تأثیر اقتصادی بزرگی هم روی منطقه دارد و سالانه میلیاردها دلار به اقتصاد محلی کمک می‌کند.

🔹 در این جلسه، برخی نمایندگان به طور مستقیم یا غیرمستقیم به ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیس‌ایکس و مسئول بخش جدیدی به نام «دپارتمان کارایی دولت» (DOGE)، هشدار دادند که نباید در برنامه‌های ناسا دخالت کند. ماسک اخیراً از سیاست «ماه اول» انتقاد کرده و گفته است که اسپیس‌ایکس مستقیماً به سمت مریخ خواهد رفت. اما بسیاری از نمایندگان معتقدند که ماه یک قدم ضروری برای رسیدن به مریخ است و تغییر جهت ناگهانی در استراتژی فضایی آمریکا می‌تواند هزینه‌های سنگینی به همراه داشته باشد.

برنامه آرتمیس نه تنها یک پروژه علمی است، بلکه یک رقابت استراتژیک با چین هم محسوب می‌شود. چین در سال‌های اخیر پیشرفت‌های چشمگیری در حوزه فضایی داشته و به نظر می‌رسد که از آمریکا جلوتر است. اگر آمریکا بخواهد در این رقابت پیروز شود، باید روی برنامه‌های بلندمدت و پایدار مانند آرتمیس تمرکز کند. حضور دائمی در ماه می‌تواند به آمریکا کمک کند تا قوانین جدیدی برای فعالیت‌های فضایی تعیین کند و از مزایای اقتصادی آن بهره‌مند شود.

🔹 برخی کارشناسان نیز پیشنهاد کردند که ناسا باید بیشتر از شرکت‌های خصوصی مانند اسپیس‌ایکس، بلو اوریجین و United Launch Alliance برای حمل محموله‌های سنگین به ماه استفاده کند. این شرکت‌ها در حال حاضر در حال آزمایش سکوهای پرتاب جدید هستند و می‌توانند به کاهش هزینه‌ها و افزایش تعداد مأموریت‌های فضایی کمک کنند.

🔹 در نهایت، این جلسه نشان داد که برنامه آرتمیس نه تنها یک پروژه علمی، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای آمریکا است. با این حال، چالش‌هایی مانند کاهش بودجه و تغییر جهت‌های ناگهانی می‌تواند پیشرفت این برنامه را کند کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ناسا #آرتمیس #مریخ #ایلان_ماسک #رقابت_فضایی
تازه‌های علمی
🔺 سیارک «نابودگر شهر» با ۳.۱ درصد احتمال برخورد به زمین در سال ۲۰۳۲ 🔹 بر اساس داده‌های ناسا، یک سیارک که می‌تواند یک شهر را با خاک یکسان کند، اکنون ۳.۱ درصد احتمال دارد که در سال ۲۰۳۲ به زمین برخورد کند. این سیارک که ۲۰۲۴ YR4 نام دارد، به عنوان خطرناک‌ترین…
🔺 زمین از برخورد سیارک «نابودگر شهرها» جان سالم به در برد، اما ناسا هشدار می‌دهد ماه ممکن است به این شانس دست نیابد

🔹 برای هفته‌ها، سیارک ۲۰۲۴ YR4 توجه دانشمندان و مردم جهان را به خود جلب کرده بود. این سیارک که عرض آن تا ۲۹۵ فوت (حدود ۹۰ متر) تخمین زده می‌شد، ابتدا به عنوان یک تهدید بالقوه برای زمین در نظر گرفته می‌شد. حتی در مقطعی، احتمال برخورد آن با زمین ۱ به ۳۲ بود که باعث نگرانی حتی ستاره‌شناسان باتجربه شد. اما پس از دو ماه محاسبات دقیق، ناسا اعلام کرد که این سیارک در سال ۲۰۳۲ از کنار زمین عبور خواهد کرد و برای حداقل یک قرن آینده خطری برای سیاره ما نخواهد داشت.

🔹 پل چوداس، رئیس مرکز مطالعات اجرام نزدیک به زمین ناسا، گفت: «این نتیجه‌ای بود که از ابتدا انتظارش را داشتیم.» با این حال، این پایان ماجرا نیست. ناسا هشدار داده است که این سیارک ممکن است به سمت ماه حرکت کند و احتمال برخورد آن با ماه حدود ۱.۷٪ است. برخلاف زمین، ماه فاقد جو است و اگر این سیارک با آن برخورد کند، با سرعت ۳۰٬۰۰۰ مایل در ساعت (حدود ۴۸٬۲۸۰ کیلومتر در ساعت) به سطح ماه برخورد خواهد کرد و یک دهانه به عرض ۶٬۵۰۰ فوت (حدود ۲ کیلومتر) ایجاد خواهد کرد.

این رویداد نه تنها یک هشدار برای زمین بود، بلکه فرصتی برای مطالعه بیشتر درباره سیارک‌ها و نحوه ردیابی آن‌ها فراهم کرد. ناسا اعلام کرد که این سیارک اگرچه دیگر خطری برای زمین ندارد، اما فرصت ارزشمندی برای تحقیقات علمی فراهم کرده است. تلسکوپ فضایی جیمز وب به زودی اندازه دقیق این سیارک را اندازه‌گیری خواهد کرد تا اطلاعات بیشتری درباره آن جمع‌آوری شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #سیارک #ناسا #ماه #زمین #نجوم
🔺 مغز یک جوان در اثر فوران آتشفشان وزوویوس به شیشه تبدیل شد!

🔹 در سال ۷۹ میلادی، فوران آتشفشان وزوویوس شهرهای پمپئی و هرکولانیوم را نابود کرد. اخیراً دانشمندان بقایای یک جوان را در هرکولانیوم کشف کردند که مغز او به شیشه تبدیل شده بود! این پدیده عجیب به دلیل حرارت بسیار بالا و سرد شدن سریع اتفاق افتاده است.

🔹 محققان با بررسی نمونه‌های شیشه‌ای داخل جمجمه و ستون فقرات این فرد، دریافتند که بافت مغز او باید تا دمای بیش از ۵۱۰ درجه سانتی‌گراد گرم شده و سپس به سرعت سرد شده باشد تا این شیشه تشکیل شود. این فرآیند به نام «ویتریکاسیون» (شیشه‌ای شدن) شناخته می‌شود.

ویتریکاسیون فرآیندی است که در آن یک ماده مایع به سرعت سرد می‌شود و به جای تشکیل بلور، به شیشه تبدیل می‌شود. این اتفاق معمولاً در مواد غیرآلی مانند شیشه‌های آتشفشانی رخ می‌دهد، اما در بافت‌های زنده بسیار نادر است. در این مورد خاص، ابرهای داغ خاکستر ناشی از فوران آتشفشان باعث گرم شدن سریع و سپس سرد شدن ناگهانی بافت مغز شده‌اند.

🔹 با این حال، برخی دانشمندان نسبت به این یافته‌ها شک دارند. آن‌ها معتقدند که تبدیل بافت نرم به شیشه نیاز به سرمایش سریع در دمای بسیار پایین (زیر صفر درجه) دارد، نه گرمایش شدید. اما محققان این مطالعه تأکید می‌کنند که شواهد قبلی نشان داده‌اند که پروتئین‌ها و نورون‌های مغز این فرد به خوبی حفظ شده‌اند، که تأییدی بر فرآیند ویتریکاسیون است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تاریخ_علم #آتشفشان #باستان‌شناسی #ویتریکاسیون #وزوویوس
🔺 گم‌شده در جنگل‌های بارانی به مدت ۱۵۰,۰۰۰ سال – کشفی که تاریخ بشر را بازنویسی می‌کند

🔹 برای سال‌ها، جنگل‌های بارانی به عنوان موانعی برای بقای انسان‌های اولیه در نظر گرفته می‌شدند، اما شواهد جدید این فرضیه را به چالش کشیده است. یک مطالعه پیشگامانه نشان می‌دهد که انسان‌ها حدود ۱۵۰,۰۰۰ سال پیش در جنگل‌های بارانی ساحل عاج (Côte d’Ivoire) زندگی می‌کرده‌اند. این تاریخ بیش از دو برابر تخمین‌های قبلی است و نشان می‌دهد که انسان‌های اولیه در محیط‌های بسیار متنوع‌تری نسبت به آنچه قبلاً تصور می‌شد، زندگی می‌کرده‌اند.

🔹 این کشف توسط تیمی بین‌المللی از محققان انجام شده و در مجله Nature منتشر شده است. آن‌ها با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته‌ای مانند «تاریخ‌گذاری به روش لومینسانس نوری» و «رزونانس اسپین الکترون»، سن ابزارهای سنگی کشف‌شده در این منطقه را حدود ۱۵۰,۰۰۰ سال تخمین زدند. همچنین، تحلیل گرده‌ها و بقایای گیاهی نشان داد که این منطقه در آن زمان پوشیده از جنگل‌های بارانی متراکم بوده است.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که انسان‌ها بسیار زودتر از آنچه قبلاً تصور می‌شد، توانستند خود را با زندگی در جنگل‌های بارانی وفق دهند. پیش از این، قدیمی‌ترین شواهد زندگی انسان‌ها در جنگل‌های بارانی آفریقا به حدود ۱۸,۰۰۰ سال پیش و در جنوب شرق آسیا به حدود ۷۰,۰۰۰ سال پیش بازمی‌گشت. این کشف جدید نه‌تنها تاریخ سکونت انسان‌ها در جنگل‌های بارانی را به عقب می‌برد، بلکه نشان می‌دهد که انسان‌ها در محیط‌های بسیار متنوع‌تری تکامل یافته‌اند.

🔹 این مطالعه همچنین بر اهمیت تنوع زیستی در تکامل انسان تأکید می‌کند. پروفسور النور سرری، سرپرست این تحقیق، می‌گوید: «این کشف نشان می‌دهد که تنوع زیست‌محیطی در قلب تاریخ گونه‌ی ما قرار دارد. ما اکنون باید بررسی کنیم که چگونه این گسترش اولیه‌ی انسان‌ها به زیستگاه‌های مختلف، بر گیاهان و جانورانی که در همان محیط زندگی می‌کردند، تأثیر گذاشته است.»

🔹 این کشف تنها آغاز راه است، چرا که سایت‌های دیگری در ساحل عاج وجود دارند که می‌توانند اطلاعات بیشتری درباره‌ی تعامل انسان‌های اولیه با جنگل‌های بارانی ارائه دهند.

[منبع] [Paper]
🆔 @Science_Focus
#تاریخ_بشری #تکامل_انسان #جنگل_های_بارانی #باستان‌شناسی #کشف_جدید
🔺 عصر یخ‌بندان بعدی تا ۱۱,۰۰۰ سال دیگر رخ می‌داد، اگر تغییرات اقلیمی نبود!

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد که تغییرات منظم در زاویه محور زمین و مدار آن به دور خورشید، آغاز و پایان عصرهای یخ‌بندان را در ۸۰۰,۰۰۰ سال گذشته کنترل کرده‌اند. بر اساس این یافته‌ها، دانشمندان تخمین می‌زنند که اگر گرمایش جهانی ناشی از فعالیت‌های انسانی نبود، عصر یخ‌بندان بعدی تا ۱۱,۰۰۰ سال دیگر آغاز می‌شد.

🔹 استفان بارکر، استاد علوم زمین در دانشگاه کاردیف و نویسنده اصلی این مطالعه، می‌گوید: «پیش‌بینی ما این است که عصر یخ‌بندان بعدی در ۱۰,۰۰۰ سال آینده آغاز می‌شد.» اما این پیش‌بینی بدون در نظر گرفتن انتشار گازهای گلخانه‌ای است که زمین را به حدی گرم کرده‌اند که از وقوع عصرهای یخ‌بندان جلوگیری می‌کنند.

عصرهای یخ‌بندان دوره‌های بسیار سردی هستند که تقریباً هر ۱۰۰,۰۰۰ سال یک‌بار رخ می‌دهند و بخش‌های وسیعی از زمین را برای هزاران سال با یخ‌های عظیم می‌پوشانند. بین این دوره‌ها، دوره‌های گرم‌تری به نام «دوره‌های بین‌یخ‌بندانی» وجود دارد که در آن یخ‌ها به سمت قطب‌ها عقب‌نشینی می‌کنند. زمین در حال حاضر در یک دوره بین‌یخ‌بندانی قرار دارد و آخرین عصر یخ‌بندان حدود ۲۰,۰۰۰ سال پیش به اوج خود رسید.

🔹 دانشمندان قبلاً پیشنهاد کرده‌اند که موقعیت و زاویه زمین نسبت به خورشید بر تشکیل یخ‌چاله‌ها تأثیر می‌گذارد. در دهه ۱۹۲۰، میلوتین میلانکوویچ، دانشمند صرب، نظریه‌ای ارائه داد که تغییرات جزئی در زاویه محور زمین و شکل مدار آن می‌تواند باعث وقوع دوره‌های یخ‌بندان عظیم شود.

🔹 در این مطالعه جدید، محققان تغییرات زاویه محور زمین (اوبلیکویتی) و حرکت محوری آن (پرسیژن) را در ۸۰۰,۰۰۰ سال گذشته بررسی کردند. آن‌ها دریافتند که گسترش یخ‌ها از قطب‌ها به سمت استوا بیشتر تحت تأثیر اوبلیکویتی است، در حالی که عقب‌نشینی یخ‌ها به سمت قطب‌ها بیشتر به پرسیژن وابسته است.

اوبلیکویتی به تغییرات زاویه محور زمین نسبت به خورشید اشاره دارد که هر ۴۱,۰۰۰ سال یک‌بار تکرار می‌شود. پرسیژن نیز به حرکت محور زمین مانند یک فرفره‌ی نامتعادل اشاره دارد که هر ۲۱,۰۰۰ سال یک‌بار اتفاق می‌افتد. این تغییرات بر میزان انرژی خورشیدی که به قطب‌ها و مناطق استوایی می‌رسد، تأثیر می‌گذارند.

🔹 بارکر و همکارانش با ترکیب داده‌های مربوط به تغییرات اوبلیکویتی و پرسیژن و همچنین شواهد زمین‌شناسی از گسترش و عقب‌نشینی یخ‌ها، به این نتیجه رسیدند که اگر تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی نبود، یخ‌ها تا ۱۰,۰۰۰ تا ۱۱,۰۰۰ سال دیگر شروع به گسترش می‌کردند و در ۸۰,۰۰۰ تا ۹۰,۰۰۰ سال بعد به حداکثر گستردگی خود می‌رسیدند. سپس حدود ۱۰,۰۰۰ سال طول می‌کشید تا یخ‌ها دوباره به سمت قطب‌ها عقب‌نشینی کنند.

🔹 با این حال، گرمایش جهانی ناشی از انتشار گازهای گلخانه‌ای این چرخه طبیعی را مختل کرده است. بارکر هشدار می‌دهد که این به معنای خوب بودن گرمایش زمین نیست، بلکه هدف این مطالعه و تحقیقات آینده، درک تأثیرات بلندمدت فعالیت‌های انسانی بر اقلیم زمین است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغییرات_اقلیمی #عصر_یخبندان #گرمایش_جهانی #علم_زمین #محیط_زیست
🔺 پیشرفت بزرگ در نجوم: اولین لنز تلسکوپ تخت که نور ستاره‌های دوردست و رنگ‌ها را ثبت می‌کند

🔹 دانشمندان دانشگاه یوتا موفق به ساخت اولین لنز تلسکوپ تخت شده‌اند که می‌تواند هم رنگ‌ها را به درستی ثبت کند و هم نور کم‌نور ستاره‌های دوردست را تشخیص دهد. این لنز سبک و کم‌حجم می‌تواند تحول بزرگی در اکتشافات فضایی ایجاد کند و تلسکوپ‌های آینده را نازک‌تر، دقیق‌تر و کارآمدتر کند.

🔹 برای قرن‌ها، تلسکوپ‌ها از لنزهای شیشه‌ای خمیده استفاده می‌کردند تا نور را خم کنند و تصاویر کیهانی را واضح‌تر نشان دهند. اما این لنزهای سنتی یک مشکل بزرگ دارند: هرچه قدرتمندتر باشند، حجیم‌تر و سنگین‌تر می‌شوند. این محدودیت برای تلسکوپ‌های فضایی و ماهواره‌ها که وزن و اندازه در آن‌ها بسیار مهم است، چالش‌برانگیز بوده.

🔹 حالا، تیمی از مهندسان دانشگاه یوتا یک لنز تلسکوپ تخت ساخته‌اند که نه تنها رنگ‌ها را به درستی ثبت می‌کند، بلکه نور کم‌نور ستاره‌های دوردست را نیز تشخیص می‌دهد. این لنز نازک و سبک می‌تواند آینده اکتشافات فضایی را متحول کند و تلسکوپ‌های آینده را نازک‌تر، دقیق‌تر و کارآمدتر کند.

لنزهای سنتی برای بزرگ‌نمایی اجسام دور، نور را خم می‌کنند. هرچه بزرگ‌نمایی بیشتر باشد، لنز باید بیشتر خم شود تا نور را به درستی متمرکز کند. این موضوع برای دوربین‌های کوچک یا تلسکوپ‌های خانگی مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما لنزهای نجومی باید بسیار بزرگ باشند تا نور کافی از کهکشان‌ها و سیارات دوردست جمع‌آوری کنند. به همین دلیل تلسکوپ‌هایی مانند هابل و جیمز وب از آینه‌های بزرگ و خمیده استفاده می‌کنند، چون آینه‌ها سبک‌تر و نازک‌تر از لنزها هستند. اما حالا این لنز تخت جدید می‌تواند جایگزین مناسبی باشد.

🔹 این لنز جدید از نوع «لنزهای پراش چندسطحی» است و توسط پروفسور راجش منون و تیمش در آزمایشگاه نانوفناوری نوری دانشگاه یوتا توسعه یافته است. این لنز از حلقه‌های میکروسکوپی تشکیل شده که به دقت طراحی شده‌اند تا تمام طول‌موج‌های نور را هم‌زمان متمرکز کنند و تصاویر واضح و رنگی بدون اعوجاج ایجاد کنند.

🔹 محققان این لنز را روی خورشید و ماه آزمایش کردند و نتایج نشان داد که این لنز می‌تواند تصاویر واضح و رنگی ثبت کند. این موفقیت گامی بزرگ به سوی ساخت سیستم‌های تصویربرداری سبک و رنگی برای تلسکوپ‌های فضایی و ماهواره‌ها است.

به زبان ساده، این لنز تخت مثل یک آینه تخت عمل می‌کند، اما برخلاف آینه‌ها، می‌تواند نور را به درستی خم کند و رنگ‌ها را هم دقیق ثبت کند. این یعنی تلسکوپ‌های آینده می‌توانند بسیار سبک‌تر و کوچک‌تر باشند، اما همچنان تصاویر واضح و رنگی از فضا ثبت کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #تلسکوپ #فضا #فناوری
🔺 فیزیک‌دانی که به دنبال ساخت هوش مصنوعی با سواد علمی است

🔹 مایلز کرانمر، فیزیک‌دان و محقق هوش مصنوعی، در حال کار روی پروژه‌ای است که هدف آن آموزش مدل‌های یادگیری ماشین با استفاده از داده‌های علمی پایه است. او امیدوار است که این کار سرعت کشف‌های علمی را افزایش دهد. کرانمر معتقد است که هوش مصنوعی می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا به پیشرفت‌های بزرگی در علم دست یابند، اما چالش‌های بزرگی نیز در این راه وجود دارد.

🔹 یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های یادگیری ماشین، ناتوانی آن در پیش‌بینی‌های «خارج از توزیع» (out-of-distribution) است. این به معنای آن است که اگر داده‌های جدیدی به مدل ارائه شود که شبیه به هیچ‌کدام از داده‌های آموزشی قبلی نباشد، مدل عملکرد ضعیفی خواهد داشت. این در حالی است که در علم سنتی، دانشمندان می‌توانند با استفاده از قوانین فیزیکی و ریاضی، پیش‌بینی‌های دقیقی حتی برای پدیده‌های کاملاً جدید انجام دهند.

به عنوان مثال، وقتی آلبرت اینشتین نظریه نسبیت عام را مطرح کرد، هیچ‌کس تصوری از سیاه‌چاله‌ها نداشت. اما معادلات او پیش‌بینی کردند که چنین پدیده‌ای باید وجود داشته باشد و سال‌ها بعد شواهد تجربی این پیش‌بینی را تأیید کردند. این نوع استنتاج و پیش‌بینی‌های خارج از توزیع، چیزی است که هوش مصنوعی فعلی قادر به انجام آن نیست.

🔹 کرانمر برای حل این مشکل، روی توسعه نرم‌افزاری به نام PySR کار کرده است. این نرم‌افزار از روشی به نام «رگرسیون نمادین» (symbolic regression) استفاده می‌کند که به مدل‌های یادگیری ماشین اجازه می‌دهد معادلات ریاضی را از داده‌ها استخراج کنند. این معادلات نه تنها قابل تفسیر هستند، بلکه می‌توانند پیش‌بینی‌های بهتری برای داده‌های خارج از توزیع ارائه دهند.

🔹 یکی دیگر از پروژه‌های کرانمر، توسعه مدل‌های پایه علمی (scientific foundation models) است. این مدل‌ها با استفاده از حجم عظیمی از داده‌های علمی آموزش می‌بینند تا بتوانند در موقعیت‌های جدید، پیش‌بینی‌های معقول‌تری انجام دهند. به عنوان مثال، پروژه Polymathic AI با استفاده از داده‌های نجومی و فیزیکی، مدل‌هایی را آموزش می‌دهد که می‌توانند به دانشمندان در تحلیل داده‌های کم‌حجم کمک کنند.

کرانمر معتقد است که این مدل‌ها می‌توانند بسیاری از وظایف علمی را خودکار کنند، اما هدف او جایگزینی دانشمندان نیست. بلکه او می‌خواهد ابزارهایی ایجاد کند که به دانشمندان اجازه دهد در زمان کمتر، کارهای بیشتری انجام دهند. به گفته او، این ابزارها می‌توانند تعریف جدیدی از نقش دانشمندان ایجاد کنند، درست همان‌طور که مدل‌های زبانی مانند ChatGPT تعریف جدیدی از برنامه‌نویسی ارائه داده‌اند.

🔹 در نهایت، کرانمر امیدوار است که این پیشرفت‌ها به دانشمندان کمک کند تا درک بهتری از جهان به دست آورند. او می‌گوید: «درک جهان پایانی ندارد. ما به یادگیری بیشتر و بیشتر ادامه خواهیم داد.»

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #یادگیری_ماشین #علم_داده #فیزیک
🔺 مغزهای پیر مشکل قندی دارند – و دانشمندان استنفورد ممکن است راه‌حلی پیدا کرده باشند

🔹 محققان دانشگاه استنفورد کشف کرده‌اند که نازک شدن لایه‌ی قندی به نام گلیکوکالیکس در سلول‌های سد خونی-مغزی با افزایش سن، باعث افزایش نفوذپذیری این سد، التهاب عصبی و کاهش شناختی می‌شود. آن‌ها دریافتند که با بازگرداندن برخی قندهای کلیدی، می‌توان یکپارچگی سد خونی-مغزی و عملکرد مغز را بهبود بخشید. این کشف می‌تواند راه‌های جدیدی برای درمان بیماری‌های عصبی مانند آلزایمر باز کند.

🔹 گلیکوکالیکس لایه‌ای از قندهای پیچیده است که مانند زرهی سلول‌ها را می‌پوشاند. در مغزهای جوان، این لایه ضخیم و سالم است، اما با افزایش سن، این لایه نازک و تخریب می‌شود. این تغییرات باعث ضعیف شدن سد خونی-مغزی می‌شود و به مولکول‌های مضر اجازه می‌دهد به مغز نفوذ کنند. این نفوذ می‌تواند باعث التهاب، کاهش شناختی و بیماری‌های عصبی شود.

سد خونی-مغزی مانند یک دروازه‌بان عمل می‌کند و از ورود مواد مضر به مغز جلوگیری می‌کند، در حالی که به مواد مغذی اجازه ورود می‌دهد. وقتی این سد ضعیف می‌شود، مغز در معرض خطر قرار می‌گیرد.

🔹 در این مطالعه، محققان با بازگرداندن قندهای کلیدی به نام موکین‌ها به موش‌های پیر، توانستند یکپارچگی سد خونی-مغزی را بهبود بخشند، التهاب عصبی را کاهش دهند و عملکرد شناختی را تقویت کنند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که تنظیم قندها می‌تواند تأثیر بزرگی بر سلامت مغز داشته باشد.

🔹 کارولین برتوزی، برنده جایزه نوبل و استاد شیمی در استنفورد، می‌گوید: «این کشف مانند قدم گذاشتن به یک سیاره جدید است. ما برای اولین بار به این موضوع نگاه کرده‌ایم و سعی داریم بفهمیم چه چیزی در حال رخ دادن است.»

این تحقیق نه تنها به درک بهتر پیری مغز کمک می‌کند، بلکه می‌تواند راه‌های جدیدی برای درمان بیماری‌های عصبی مانند آلزایمر باز کند. همچنین، این یافته‌ها ممکن است به دانشمندان کمک کند تا روش‌های بهتری برای رساندن دارو به مغز پیدا کنند، که این موضوع برای درمان بیماری‌هایی مانند ام‌اس و سرطان مغز بسیار مهم است.

🔹 سوفیا شی، محقق اصلی این مطالعه، می‌گوید: «من هیجان‌زده‌ام که اسرار گلیکوکالیکس در پیری مغز و بیماری‌های عصبی را کشف کنم و ببینیم چگونه می‌توانیم از پتانسیل آن برای بهبود سلامت مغز استفاده کنیم.»

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#عصب‌شناسی #پیری_مغز #سلامتی_مغز #علم_اعصاب #آلزایمر
🔺 فیزیک‌دانان به رکورد جدیدی در قدرت و جریان پرتوهای الکترونی دست یافتند

🔹 تیمی از فیزیک‌دانان در آزمایشگاه ملی شتاب‌دهنده SLAC در کالیفرنیا موفق به تولید پرتوهای الکترونی با بالاترین جریان و بیشترین قدرت پیک تا به امروز شدند. این تیم نتایج کار خود را در مجله Physical Review Letters منتشر کرده است.

🔹 ایده اصلی این تحقیق ساده بود: فشرده‌سازی بیشترین مقدار بار الکتریکی در کوتاه‌ترین زمان ممکن. محققان توانستند جریانی معادل ۱۰۰ کیلوآمپر را تنها در یک کوادریلیون‌م ثانیه تولید کنند. برای رسیدن به این هدف، آن‌ها از شتاب‌دهنده‌ها استفاده کردند و الکترون‌ها را تا ۹۹ درصد سرعت نور شتاب دادند.

برای درک بهتر، تصور کنید الکترون‌ها مثل ماشین‌های مسابقه‌ای هستند که دور یک پیست بیضی‌شکل می‌چرخند. وقتی به پیچ می‌رسند، باید سرعت خود را کم کنند تا بتوانند دور بزنند. اما محققان با استفاده از آهن‌رباها و امواج رادیویی، مسیر مستقیم‌تری برای الکترون‌ها ایجاد کردند تا بتوانند با سرعت بیشتری دور بزنند. این کار باعث شد الکترون‌ها به هم فشرده‌تر شوند و پرتوهای قدرتمندتری ایجاد کنند.

🔹 این پرتوهای الکترونی فوق‌قدرتمند می‌توانند در تحقیقات آینده برای بررسی فرآیندهای شیمیایی، تولید پلاسماهای جدید و حتی کشف رازهای فضای خالی استفاده شوند.

[منبع] [Paper] [Paper]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #پرتوالکترونی #کوانتوم #شتاب‌دهنده
🔺 ذوب یخ‌های قطب جنوب جریان قوی‌ترین اقیانوس جهان را کند می‌کند – و پیامدهای جهانی آن عمیق است

🔹 جریان اقیانوسی قطب جنوب، که به دور این قاره می‌چرخد، قوی‌ترین جریان اقیانوسی روی زمین است. این جریان پنج برابر قوی‌تر از جریان گلف استریم و بیش از ۱۰۰ برابر قوی‌تر از رودخانه آمازون است. این جریان بخشی از «نوار نقاله اقیانوسی جهانی» است که اقیانوس‌های آرام، اطلس و هند را به هم وصل می‌کند و نقش مهمی در تنظیم آب‌وهوای زمین و انتقال آب، گرما و مواد مغذی در سراسر جهان دارد.

🔹 اما آب تازه و سرد ناشی از ذوب یخ‌های قطب جنوب، آب شور اقیانوس را رقیق می‌کند و این موضوع می‌تواند این جریان حیاتی را مختل کند. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که با گرم شدن زمین، سرعت این جریان تا سال ۲۰۵۰ حدود ۲۰٪ کاهش خواهد یافت و این تغییر پیامدهای گسترده‌ای برای زندگی روی زمین خواهد داشت.

جریان اقیانوسی قطب جنوب کمک می‌کند تا آب‌های گرم از قاره دور بمانند و از یخ‌های حساس محافظت کنند. همچنین مانند یک سد در برابر گونه‌های مهاجم عمل می‌کند و از ورود آن‌ها به قاره جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، این جریان نقش مهمی در تنظیم آب‌وهوای زمین دارد.

🔹 برخلاف جریان‌های معروف‌تر مانند گلف استریم یا جریان کوروشیو، جریان اقیانوسی قطب جنوب کمتر شناخته شده است. دلیل این موضوع، موقعیت دورافتاده آن است که اندازه‌گیری مستقیم را دشوار می‌کند.

🔹 تحقیقات جدید با استفاده از مدل‌های پیشرفته اقیانوسی و ابررایانه‌ها نشان می‌دهد که ذوب یخ‌های قطب جنوب باعث می‌شود آب سرد و تازه به سمت شمال حرکت کند و ساختار چگالی اقیانوس را تغییر دهد. این تغییرات باعث می‌شوند سرعت جریان اقیانوسی قطب جنوب تا سال ۲۰۵۰ حدود ۲۰٪ کاهش یابد.

کاهش سرعت این جریان پیامدهای جدی دارد. این جریان نقش کلیدی در اکوسیستم قطب جنوب دارد و آب‌های غنی از مواد مغذی را در اطراف این قاره به گردش درمی‌آورد. کند شدن جریان می‌تواند تنوع زیستی را کاهش دهد و بهره‌وری ماهی‌گیری را کم کند. همچنین ممکن است باعث ورود گونه‌های مهاجم به قطب جنوب شود و اکوسیستم محلی را مختل کند.

🔹 علاوه بر این، کند شدن جریان ممکن است اجازه دهد آب‌های گرم بیشتر به سمت جنوب نفوذ کنند و ذوب یخ‌های قطب جنوب را تشدید کنند. این موضوع می‌تواند به افزایش سطح آب دریاها در سراسر جهان منجر شود. همچنین، کاهش سرعت جریان می‌تواند توانایی اقیانوس برای جذب گرمای اضافی و دی‌اکسید کربن را کاهش دهد و تنظیم آب‌وهوای زمین را دشوارتر کند.

🔹 با این حال، آینده هنوز مشخص نیست. اگر تلاش‌های جهانی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای افزایش یابد، می‌توان از ذوب بیشتر یخ‌های قطب جنوب جلوگیری کرد. همچنین، انجام مطالعات بلندمدت در اقیانوس جنوبی برای نظارت دقیق بر این تغییرات ضروری است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#اقیانوس‌شناسی #تغییرات_آب‌وهوایی #قطب_جنوب #محیط_زیست #گرمایش_جهانی
🔺 هلیوم «اولیه» از زمان تولد منظومه شمسی ممکن است در هسته زمین به دام افتاده باشد

🔹 تحقیقات جدید نشان می‌دهد که ممکن است مقادیر زیادی هلیوم اولیه در هسته جامد زمین به دام افتاده باشد. این هلیوم، که از ابر گاز و غبار اولیه‌ای که منظومه شمسی را تشکیل داد به جا مانده، می‌تواند سرنخ‌های مهمی درباره زمان شکل‌گیری زمین و فرآیند تشکیل آن ارائه دهد.

هلیوم-۳، نوع نادری از هلیوم، دارای دو پروتون و یک نوترون در هسته خود است. این عنصر برخلاف هلیوم-۴ (که محصول تجزیه عناصر رادیواکتیو است)، تقریباً به طور کامل از ابر اولیه‌ای که منظومه شمسی را تشکیل داد، به جا مانده است. هر سال حدود ۲ کیلوگرم هلیوم-۳ از طریق شکاف‌های میان اقیانوسی و نقاط داغ آتشفشانی که به گوشته عمیق زمین متصل هستند، از زمین خارج می‌شود. اما اینکه چگونه این هلیوم برای میلیاردها سال در داخل زمین باقی مانده، یک راز طولانی‌مدت است.

🔹 دانشمندان قبلاً نظریه‌ای مطرح کرده بودند که ممکن است این هلیوم اولیه در هسته زمین به دام افتاده باشد، جایی که از اختلالات بزرگ در امان است و فقط به آرامی به سطح زمین نفوذ می‌کند. اما هسته زمین عمدتاً از آهن تشکیل شده و هلیوم و آهن معمولاً با هم ترکیب نمی‌شوند.

🔹 در مطالعه جدید، محققان دانشگاه توکیو به سرپرستی «کی هیروسه» دریافتند که در دما و فشار بالایی که در هسته زمین وجود دارد، هلیوم و آهن می‌توانند با هم ترکیب شوند. در واقع، آهن جامد در شرایط دما و فشار بالا می‌تواند تا ۳.۳٪ هلیوم را در خود نگه دارد.

برای کشف این موضوع، محققان آهن و هلیوم را در دمای ۷۲۷ تا ۲۷۲۷ درجه سانتی‌گراد و فشار ۵۰,۰۰۰ تا ۵۵۰,۰۰۰ برابر فشار سطح زمین قرار دادند. سپس نمونه‌ها را در دمای بسیار پایین (کریوژنیک) اندازه‌گیری کردند تا ساختار کریستالی آن‌ها را بررسی کنند. این روش احتمال فرار هلیوم در حین اندازه‌گیری را کاهش داد.

🔹 اگرچه محققان در آزمایش‌های خود از هلیوم-۴ استفاده کردند، اما انتظار می‌رود هلیوم-۳ نیز رفتار مشابهی داشته باشد. این یافته‌ها تأیید می‌کند که هلیوم می‌تواند برای مدت طولانی در هسته جامد داخلی زمین به دام بیفتد. با این حال، تنها ۴٪ از هسته زمین جامد است و تحقیقات بیشتری برای درک رفتار هلیوم در بخش مایع هسته لازم است.

🔹 درک چگونگی ورود هلیوم-۳ به هسته زمین در زمان تشکیل آن، برای تعیین زمان شکل‌گیری زمین بسیار مهم است. گازهای سبکی مانند هلیوم فقط برای چند میلیون سال در ابر گاز و غبار اولیه منظومه شمسی باقی ماندند. اگر زمین به آرامی شکل گرفته بود (مثلاً در ۱۰۰ میلیون سال)، هلیوم کمی می‌توانست به اعماق زمین نفوذ کند. بنابراین، وجود مقادیر زیاد هلیوم-۳ در هسته زمین می‌تواند نشان‌دهنده شکل‌گیری سریع زمین باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زمین‌شناسی #هسته_زمین #منظومه_شمسی #هلیوم #علوم_سیاره‌ای
🔺 موش‌های پشمالوی مهندسی‌شده برای ایجاد فیل‌های ماموت‌مانند

🔹 یک شرکت آمریکایی به نام «کولوسال بیوساینس» اعلام کرده که موش‌هایی با ویژگی‌های ماموت‌مانند ایجاد کرده است. هدف نهایی این شرکت، مهندسی فیل‌هایی با ویژگی‌های ماموت است که بتوانند به جلوگیری از ذوب شدن خاک‌های منجمد قطبی (پِرمافراست) کمک کنند. این خاک‌ها با ذوب شدن، گازهای گلخانه‌ای مانند دی‌اکسید کربن آزاد می‌کنند که یکی از عوامل اصلی گرمایش جهانی است.

🔹 این موش‌ها با تغییر هشت ژن، پشمالوتر شده‌اند: هفت ژن مرتبط با رشد مو و یک ژن ماموت برای افزایش چربی بدن. با این حال، هنوز اثری از افزایش چربی بدن در موش‌ها دیده نشده است. شرکت کولوسال ادعا می‌کند که این موش‌ها گامی مهم به سوی ایجاد فیل‌های مقاوم در برابر سرما هستند که بتوانند در توندرای قطبی زندگی کنند و با چرای خود، رشد علف‌ها را افزایش داده و از آزاد شدن دی‌اکسید کربن جلوگیری کنند.

این پروژه با انتقادات زیادی روبرو شده است. برخی دانشمندان معتقدند که تبدیل موش‌های پشمالو به فیل‌های مقاوم در برابر سرما در پنج سال، غیرواقع‌بینانه است. همچنین نگرانی‌هایی درباره اخلاقی بودن این کار و احتمال ایجاد ناهنجاری‌های ژنتیکی در فیل‌ها وجود دارد. برخی نیز این پروژه را یک اقدام تبلیغاتی می‌دانند.

🔹 با این حال، شرکت کولوسال ادعا می‌کند که این موش‌ها ابزاری برای آزمایش تغییرات ژنتیکی هستند و قبل از اعمال این تغییرات روی فیل‌ها، باید از ایمن و مؤثر بودن آنها اطمینان حاصل شود. این شرکت همچنین برنامه‌هایی برای احیای گونه‌های منقرض‌شده مانند دودو و ببر تاسمانی دارد و معتقد است که این کار می‌تواند به بازگرداندن تنوع زیستی و بهبود محیط زیست کمک کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ژنتیک #محیط_زیست #مهندسی_ژنتیک
تازه‌های علمی
🔺 فضاپیمای Blue Ghost مدار خود را کاهش داد تا به سطح ماه نزدیک‌تر شود 🔹فضاپیمای Blue Ghost متعلق به شرکت Firefly Aerospace، که بخشی از مأموریت «سواران روح در آسمان (Ghost Riders in the Sky)» است، پس از ورود به مدار ماه، با انجام یک مانور موفق شد مدار خود…
🔺 طلوع خورشید روی ماه! فرودگر خصوصی Blue Ghost تصویری شگفت‌انگیز پس از فرود تاریخی روی ماه ثبت کرد

🔹 این تصویر که توسط Firefly در پلتفرم X منتشر شده، طلوع خورشید را به‌طور چشمگیری نشان می‌دهد که در تضاد با سایه‌های دهانه‌های ماه قرار گرفته است. این شرکت اعلام کرد که بسیاری از ۱۰ محموله علمی ناسا که روی این فرودگر نصب شده‌اند، فعالیت خود را آغاز کرده‌اند و به مدت دو هفته و حتی در طول شب ماه به کار خود ادامه خواهند داد. این ابزارها به مطالعه ترکیب، زمین‌شناسی، جریان گرمایی و آب‌وهوای فضایی ماه کمک می‌کنند.

🔹 جیسون کیم، مدیرعامل Firefly، در بیانیه‌ای گفت: «ما به‌طور واقعی و نمادین روی ماه هستیم. این تیم جسور و مقاوم ثابت کرده که قادر به ارائه دسترسی قابل اعتماد و مقرون‌به‌صرفه به ماه هستیم و اینجا متوقف نخواهیم شد. با مأموریت‌های سالانه به ماه، Firefly راه را برای حضور پایدار در ماه هموار می‌کند.»

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ماه #ناسا #فناوری_فضایی #آرتمیس