تازه‌های علمی
694 subscribers
38 photos
3 videos
2.09K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 ناسا و پروژه JEDI: نگاهی تازه به جو خورشید

🔹 ناسا با پروژه جدیدی به نام «تحقیقات تشخیصی خورشیدی با نور ماوراءبنفشِ شدید» یا به اختصار JEDI، قصد دارد تا دید تازه‌ای از جو خارجی خورشید به دست آورد. این ابزار پیشرفته شامل دو تلسکوپ است که برای مطالعه بادهای خورشیدی و رویدادهای شدید فضایی طراحی شده‌اند. این پروژه قرار است در سال 2031 به همراه مأموریت فضایی Vigil آژانس فضایی اروپا (ESA) به فضا پرتاب شود.

🔹کاوشگر JEDI در نقطه لاگرانژ 5 (L5) مستقر خواهد شد. نقاط لاگرانژ مکان‌هایی در فضا هستند که در آن‌ها نیروهای گرانشی و گریز از مرکز به تعادل می‌رسند و به فضاپیماها اجازه می‌دهند بدون کشیده شدن به جهات مختلف، در همان مکان باقی بمانند. این نقطه خاص حدود 30 میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارد و به دانشمندان امکان می‌دهد خورشید را از زاویه و منطقه‌ای کمتر کاوش‌شده مطالعه کنند.

نقاط لاگرانژ به نوعی پارکینگ فضایی برای فضاپیماها هستند. این نقاط به دلیل تعادل نیروها، فضاپیماها را در جای خود نگه می‌دارند، درست مثل وقتی که یک توپ در یک کاسه قرار می‌گیرد و در همان‌جا ثابت می‌ماند.

🔹 این ابزار شامل دو تلسکوپ با نام‌های SWOC و EWOC است که تصاویر با وضوح بالا از بخش‌های مختلف جو خورشید ثبت می‌کنند. این تصاویر به محققان کمک می‌کند تا جزئیات بیشتری از ساختارهای میانی خورشید را ببینند و ارتباط بین ویژگی‌های سطح خورشید و جو خارجی آن را بهتر درک کنند.

وقتی از یک شیء از زوایای مختلف و با فاصله‌های متفاوت عکس می‌گیرید، می‌توانید داستان کامل‌تری از آنچه می‌بینید بسازید. JEDI هم به همین شکل با جمع‌آوری تصاویر از زوایای مختلف، به دانشمندان کمک می‌کند تا بخش‌های ناشناخته جو خورشید را بهتر بشناسند.

🔹 اطلاعات به دست آمده از JEDI به پیش‌بینی بهتر وضعیت آب و هوای فضایی کمک می‌کند. این اطلاعات می‌تواند به کاربران نهایی که از طوفان‌های خورشیدی متاثر می‌شوند، هشدارهای به‌موقع‌تری بدهد و حتی زمان بیشتری برای مشاهده شفق‌های قطبی در عرض‌های جغرافیایی پایین‌تر فراهم کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ناسا #خورشید #آب_و_هوای_فضایی #علم_فضا
🔺 باکتری‌های روده مغز رو بازنویسی می‌کنند! کشف شگفت‌انگیز دانشمندان

🔹 دانشمندان مؤسسه EMBL آلمان کشف کردن که باکتری‌های روده می‌تونن روی مغز تأثیر بذارن! این باکتری‌ها با تغییر شکل پروتئین‌های مغز از طریق فرآیندی به نام «گلیکوزیلاسیون»، نحوه ارتباط سلول‌های عصبی رو عوض می‌کنن. این تغییرات می‌تونه روی کارهایی مثل یادگیری، رشد سلول‌های عصبی و حتی رفتار انسان اثر بذاره.

🔹 برای اولین بار، محققان با روش جدیدی به نام «DQGlyco» موفق شدن بیش از ۱۵۰ هزار نوع تغییر پروتئین در مغز موش‌ها رو شناسایی کنن. این روش به اون‌ها اجازه داد بفهمن موش‌هایی که باکتری‌های روده دارن، الگوهای گلیکوزیلاسیون متفاوتی نسبت به موش‌های استریل (بدون باکتری) دارن. تغییرات بیشتر در پروتئین‌های مرتبط با حافظه و رشد سلول‌های عصبی دیده شد.

گلیکوزیلاسیون چیه؟
گلیکوزیلاسیون یه فرآیند شیمیاییه که در اون مولکول‌های قند به پروتئین‌ها می‌چسبن و عملکردشون رو تغییر میدن. مثلاً همین فرآیند تعیین می‌کنه گروه خونی شما A، B، O یا AB باشه! در مغز، این تغییرات روی چیزهایی مثل انتقال پیام‌های عصبی یا رشد سلول‌ها اثر میذاره.

🔹 جالب اینجاست که این تحقیق نشون داد حتی موش‌های عادی با روده‌های پر از باکتری، الگوهای گلیکوزیلاسیون متفاوتی دارن. این یعنی باکتری‌های روده مثل یه مهندس مخفی، دائماً در حال تنظیم مغز ما هستن!

ارتباط روده و مغز:
روده و مغز از طریق عصب‌ها و مواد شیمیایی با هم حرف میزنن. حالا این تحقیق نشون میده باکتری‌های روده هم می‌تونن با تغییر پروتئین‌های مغز، این مکالمه رو تحت تأثیر قرار بدن. مثلاً اگر باکتری‌های مفید روده کم باشن، ممکنه پروتئین‌های مرتبط با حافظه به درستی عمل نکنن!

🔹 این کشف می‌تونه راه رو برای درمان بیماری‌هایی مثل افسردگی، آلزایمر یا حتی اوتیسم باز کنه. دانشمندان حالا می‌خوان بفهمن دقیقاً کدوم باکتری‌ها مسئول این تغییرات هستن و آیا با تغییر رژیم غذایی یا پروبیوتیک‌ها می‌شود مغز رو «تنظیم مجدد» کرد!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #میکروب_روده #عصب_شناسی #دانستنی‌های_پزشکی
🔺 کشف «زلزله‌ ستاره‌ای» در ستاره‌های نوترونی: تحولی در فیزیک هسته‌ای

🔹 دانشمندان به تازگی نوعی پدیده به نام «زلزله‌ ستاره‌ای» (Starquake) را در ستاره‌های نوترونی شناسایی کرده‌اند. این کشف می‌تواند نظریه‌های فعلی فیزیک هسته‌ای را به چالش بکشد و باعث پیشرفت‌هایی در زمینه‌هایی مثل انرژی هسته‌ای، امنیت و تصویربرداری پزشکی شود.

🔹 «ستاره‌لرزه» زمانی رخ می‌دهد که سطح یک ستاره نوترونی به دلیل فشار شدید و تغییرات ناگهانی در ساختارش، دچار ترک یا تغییرات سریع می‌شود. این تغییرات باعث آزاد شدن مقدار عظیمی از انرژی می‌شود که می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره ساختار داخلی این ستاره‌ها و خواص ماده در شرایط بسیار شدید ارائه دهد.

ستاره‌های نوترونی یکی از چگال‌ترین اجرام کیهانی هستند که بعد از انفجار یک ستاره بزرگ (ابرنواختر) باقی می‌مانند. تصور کنید که جرمی چند برابر خورشید در فضایی به اندازه یک شهر فشرده شود! ماده داخل این ستاره‌ها به قدری متراکم است که حتی یک قاشق از آن می‌تواند میلیاردها تن وزن داشته باشد. بررسی زلزله‌های ستاره‌ای می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا بفهمند ماده در چنین شرایطی چگونه رفتار می‌کند.

🔹 این کشف همچنین می‌تواند به پیشرفت فناوری‌های هسته‌ای کمک کند. مثلاً در حوزه انرژی هسته‌ای، می‌توان از این داده‌ها برای طراحی رآکتورهای بهتر و ایمن‌تر استفاده کرد. همچنین، این اطلاعات می‌توانند در بهبود فناوری‌های تصویربرداری پزشکی مثل اسکن‌های PET، که از اصول فیزیک هسته‌ای استفاده می‌کنند، مؤثر باشند.

🔹 یکی از جنبه‌های هیجان‌انگیز این کشف، امکان آزمایش نظریه‌های فعلی فیزیک هسته‌ای است. ستاره‌های نوترونی مانند یک «آزمایشگاه طبیعی» عمل می‌کنند که شرایطی فراتر از دسترس ما در زمین را شبیه‌سازی می‌کنند. این شرایط می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا درک بهتری از چگونگی رفتار ماده در دماها و فشارهای فوق‌العاده بالا به دست آورند.

برای درک بهتر، زلزله‌ ستاره‌ای را شبیه به ترک خوردن پوسته زمین در زلزله‌های معمولی تصور کنید، اما در مقیاسی که انرژی آزادشده آن میلیون‌ها برابر بیشتر باشد. این انرژی می‌تواند به صورت امواج گرانشی یا تابش‌های شدید در کیهان منتشر شود و ابزارهای پیشرفته مثل تلسکوپ‌های فضایی می‌توانند این تابش‌ها را شناسایی و تحلیل کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ستاره‌شناسی #فیزیک_هسته‌ای #دانش #فناوری
🔺 تفکرات وهم‌آلود ذهن در حال مرگ: زبان و تجربیات ناشناخته در لحظات پایانی زندگی

🔹 بسیاری از ما تصوری ایده‌آل از آخرین کلمات خود یا عزیزانمان داریم؛ شاید چیزی عمیق، عاشقانه یا معنوی. اما واقعیت اغلب با این تصویر فاصله زیادی دارد. تحقیقات نشان می‌دهد که اکثر افراد در لحظات پایانی زندگی، به‌ویژه کسانی که به دلایل بیماری‌های جدی در حال مرگ هستند، ممکن است دچار حالتی به نام «هذیان» (Delirium) شوند. این وضعیت باعث می‌شود کلمات و رفتارهایشان غیرقابل پیش‌بینی یا حتی بی‌معنی به نظر برسد.

🔹 هذیان در لحظات پایانی زندگی بسیار شایع است. در محیط‌های مراقبت تسکینی، بین ۵۸ تا ۸۸ درصد از بیماران مبتلا به سرطان در هفته آخر زندگی دچار هذیان می‌شوند. این وضعیت می‌تواند به دو شکل ظاهر شود:
1. هذیان آرام: بیمار بی‌حال، بی‌تفاوت و ساکت است.
2. هذیان فعال: بیمار بی‌قرار، پرحرف یا حتی تحریک‌پذیر است.

واژه «هذیان» از کلمه لاتین delirare آمده است که به معنای «خارج شدن از شیار» است. این مفهوم نشان می‌دهد که ذهن فرد دیگر در مسیر عادی خود حرکت نمی‌کند.

🔹 علت هذیان چیست؟ دانشمندان معتقدند که این حالت ناشی از اختلال در عملکرد نورون‌های مغز است. برخلاف مرگ نورون‌ها، در هذیان، نورون‌ها ارتباط خود را با یکدیگر از دست می‌دهند. این اختلال به دلیل تغییرات شیمیایی در مغز رخ می‌دهد و به همین دلیل، گاهی افراد پس از هذیان به حالت عادی بازمی‌گردند.

🔹 از نظر عاطفی و اجتماعی، هذیان می‌تواند برای خانواده‌ها و مراقبان چالش‌برانگیز باشد. برخی از خانواده‌ها این حالت را ناراحت‌کننده و غیرقابل تحمل می‌دانند، در حالی که دیگران با پذیرش آن، سعی می‌کنند به روش جدیدی با عزیزشان ارتباط برقرار کنند. پزشکان و مشاوران اغلب توصیه می‌کنند که به دنیای خیالی بیمار احترام بگذارید و سعی نکنید با او بحث کنید یا او را متقاعد کنید. مثلاً اگر بیمار می‌گوید که در حال رفتن به یک سفر است، ممکن است با پرسیدن این سوال که «فکر می‌کنی چه کسی منتظرت خواهد بود؟» به او پاسخ دهید.

این نوع پاسخ‌دهی، نه تنها به بیمار آرامش می‌دهد، بلکه به خانواده‌ها کمک می‌کند تا با این واقعیت کنار بیایند که عزیزشان در حال تغییر است. پزشکان این وضعیت را شبیه به «مرگ اجتماعی» توصیف می‌کنند؛ یعنی فرد از نظر جسمی حضور دارد، اما شخصیت و ذهنیت قبلی او دیگر وجود ندارد.

🔹 جالب اینجاست که برخی از نویسندگان مانند مگی کالانان در کتاب «هدایای پایانی»، زبان هذیان را به عنوان نوعی زبان سمبلیک و خاص لحظات پایانی زندگی معرفی می‌کنند. او معتقد است که باید به دقت به کلمات افراد در حال مرگ گوش داد، حتی اگر به نظر بی‌معنی برسند. اما این دیدگاه همیشه مورد توافق نیست. بسیاری از پزشکان این حالت را ناشی از عوامل بیولوژیکی و اختلالات مغزی می‌دانند.

🔹 تجربه افراد از هذیان و لحظات پایانی، می‌تواند از نظر احساسی متفاوت باشد. برخی بیماران از دیدن چیزهای زیبا و خاطرات گذشته لذت می‌برند، در حالی که دیگران ممکن است دچار ترس و اضطراب شوند. برای خانواده‌ها، درک این وضعیت و پذیرش آن به عنوان بخشی از فرآیند طبیعی مرگ، می‌تواند به کاهش استرس و یافتن معنا در این لحظات کمک کند.

در نهایت، شاید مهم‌ترین نکته این باشد که در لحظات پایانی، تمرکز بر حضور و ارتباط انسانی، حتی در قالبی جدید و متفاوت، بهترین راه برای تسکین بیمار و خانواده باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زندگی #مرگ #هذیان #علوم_عصبی #روان‌شناسی
🔺 چگونه هسته اتمی شکل خود را به دست می‌آورد؟

🔹 شاید به نظر برسد که هسته اتم، مانند الکترون‌ها در اتم یا مولکول‌های یک قطره مایع، طبیعی‌ترین شکل ممکن را که کروی است، داشته باشد. اما واقعیت این است که بیشتر هسته‌های اتمی در حالت پایه خود شکلی نامتقارن یا «تغییر شکل‌یافته» دارند. این موضوع به تعاملات پیچیده بین پروتون‌ها و نوترون‌ها مربوط می‌شود. اگرچه دانشمندان تا حدی توانسته‌اند این تغییر شکل‌ها را توضیح دهند، اما ارتباط دقیق آن‌ها با نیروهای بنیادی بین نوکلئون‌ها (پروتون‌ها و نوترون‌ها) همچنان یک چالش بزرگ بوده است. اکنون، محققان به رهبری ژونگهاو سان از آزمایشگاه ملی اوک ریج در تنسی، پیشرفتی بزرگ در این زمینه داشته‌اند.

🔹 تعاملات بین نوکلئون‌ها بسیار پیچیده‌تر از نیروهای ساده‌ای مانند نیروی کولنی در مولکول‌هاست. این تعاملات شامل نیروهایی وابسته به اسپین، ایزواسپین (ترکیب کوارکی)، نیروهای سه‌جسمی و نیروهایی با جهت‌گیری خاص می‌شوند. علاوه بر این، در هسته‌ها، نوترون‌ها و پروتون‌ها تمایل دارند جفت‌های کوپر (مشابه آنچه در ابررسانایی رخ می‌دهد) تشکیل دهند که به شکل کروی گرایش دارند. بنابراین، شکل هسته نتیجه رقابت بین این جفت‌سازی‌ها و تمایل به تغییر شکل است.

🔹 یکی از روش‌های متداول برای تحلیل هسته‌های تغییر شکل‌یافته، نظریه چگالی-عملکردی است. در این روش، هسته اجازه دارد شکل خود را در یک جهت خاص تغییر دهد تا انرژی‌اش را به حداقل برساند. سپس تقارن چرخشی با استفاده از عملگرهای ریاضی بازسازی می‌شود. اما ارتباط دادن این مدل‌ها با تعاملات بنیادی بین نوکلئون‌ها همچنان دشوار است.

🔹 در مقابل، محاسبات «از اصول اولیه» (ab initio)، مستقیماً از تعاملات بین نوکلئون‌ها شروع می‌شوند و از معادله شرودینگر برای حل مسائل استفاده می‌کنند. این روش که در دو دهه گذشته پیشرفت زیادی کرده است، اکنون می‌تواند برای هسته‌های سنگین مانند سرب-208 نیز به کار رود. اما برای هسته‌های تغییر شکل‌یافته، که تقارن کروی را می‌شکنند، این محاسبات هنوز یک چالش باقی مانده‌اند.

🔹 تیم سان دو پیشرفت مهم داشت:
1. آن‌ها روش «خوشه جفت‌شده پیش‌بینی‌شده» (Projected Coupled Cluster) را ارتقا دادند. در این روش، ابتدا یک شکل تغییر شکل‌یافته برای هسته فرض می‌شود و سپس با استفاده از روش خوشه جفت‌شده، محاسبات دقیق‌تری انجام می‌شود تا تقارن زاویه‌ای بازسازی شود.
2. آن‌ها مطالعه‌ای حساسیت‌محور انجام دادند که نشان داد کدام بخش از نیروهای هسته‌ای بیشترین تأثیر را بر تغییر شکل هسته دارد.

محاسبات نشان داد که یک پارامتر کلیدی در تعاملات کوتاه‌بُرد، مربوط به جفت‌شدن نوکلئون‌ها در کانال موج جزئی (1S_0)، نقش اصلی را ایفا می‌کند. این پارامتر با کاهش تمایل به تشکیل جفت‌های کوپر، تغییر شکل هسته را تقویت می‌کند. جالب اینجاست که همین پارامتر در پیش‌بینی رویدادهایی مانند «واپاشی دوبل بتای بدون نوترینو» نیز تأثیرگذار است.

🔹 اگرچه این تحقیق گامی مهم در درک شکل هسته‌های تغییر شکل‌یافته است، هنوز کارهای بیشتری برای انجام باقی مانده است. به‌ویژه، تأثیر نیروهای بلندبُرد هسته‌ای که به تبادل پیون‌ها مرتبط است، در این تحلیل تغییر داده نشد. با این حال، نتایج نشان می‌دهد که تغییر شکل هسته ممکن است به جنبه‌های کم‌ابهام‌تر نیروهای هسته‌ای وابسته باشد، که برای نظریه‌پردازان خبر خوبی است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #هسته‌ای #هسته_اتم #نظریه_کوانتومی
🔺 افزایش مشکلات کبدی مرتبط با مصرف مکمل‌ها: آنچه باید بدانید

🔹 در سال‌های اخیر، صنعت مکمل‌ها رشد چشمگیری داشته، اما همزمان، مشکلات جدی سلامتی مانند آسیب‌های کبدی و حتی نارسایی کبد نیز افزایش یافته است. بسیاری از افراد برای رفع مشکلات جسمی و روحی خود به مصرف مکمل‌ها روی می‌آورند، اما تحقیقات جدید نشان می‌دهند که این محصولات ممکن است بیش از آن که مفید باشند، مضر باشند.

🔹 پزشکان گزارش داده‌اند که مصرف مکمل‌ها می‌تواند به مشکلاتی مانند تغییرات خلقی، مشکلات گوارشی، خستگی، سنگ کلیه، ریزش مو و حتی فشار خون بالا منجر شود. سه عامل اصلی این مشکلات عبارتند از: وجود ترکیبات سمی در برخی مکمل‌ها، تداخل با داروها، و مصرف بیش از حد مجاز (به اصطلاح «مگادوزینگ»).

«مگادوزینگ» یعنی مصرف دوزهایی بسیار بالاتر از مقدار توصیه‌شده. برخلاف تصور، مصرف بیشتر لزوماً به معنای فواید بیشتر نیست. برخی مکمل‌ها، به‌ویژه ویتامین‌های محلول در چربی، در بدن تجمع کرده و می‌توانند به کبد و دیگر اندام‌ها آسیب برسانند.

🔹 مصرف مکمل‌ها به‌خصوص برای برخی افراد مانند زنان باردار (اسید فولیک) یا سالمندان (ویتامین B12) مفید است. همچنین، شواهد علمی نشان می‌دهد که اسیدهای چرب امگا-۳ برای سلامت قلب و پروبیوتیک‌ها برای بهبود سندرم روده تحریک‌پذیر مؤثر هستند. اما بیشتر مکمل‌های موجود در بازار، پشتوانه علمی کافی ندارند. در واقع، بخش عمده‌ای از این محصولات تنها «ادرار گران‌قیمت» تولید می‌کنند!

🔹 برخی مکمل‌ها، مانند عصاره چای سبز یا محصولات بدنسازی، می‌توانند مستقیماً به کبد آسیب برسانند. همچنین، مکمل‌هایی که حاوی چندین ترکیب گیاهی یا شیمیایی هستند، بررسی عوارضشان بسیار دشوار است. علاوه بر این، تقلب در تولید مکمل‌ها نیز بسیار رایج است؛ به طوری که برخی از آن‌ها حاوی فلزات سنگین، داروهای شیمیایی یا حتی عوامل بیماری‌زا هستند.

برای مثال، عصاره چای سبز ممکن است برای یک فرد بی‌خطر باشد اما در فرد دیگر باعث مشکلات کبدی شود. این تفاوت در واکنش بدن به ژنتیک، سیستم ایمنی و دوز مصرف بستگی دارد.

🔹 یکی از مشکلات بزرگ این است که در آمریکا، مکمل‌ها مانند داروها توسط FDA (سازمان غذا و دارو) کنترل نمی‌شوند. تولیدکنندگان نیازی به اثبات ایمنی یا اثربخشی محصولات خود ندارند و همین موضوع باعث شده بازار مکمل‌ها شبیه «غرب وحشی» باشد.

کلید سلامتی در چیزهای ساده‌ای است: رژیم غذایی متعادل، ورزش، خواب کافی، کاهش استرس و داشتن هدف در زندگی. به قول کارشناسان، بهتر است ویتامین‌ها را از غذاها دریافت کنیم، نه از قرص‌ها.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #مکمل‌ها #کبد #تغذیه #سبک_زندگی
🔺 دستیابی به انرژی بی‌پایان: دانشمندان ماده‌ای کلیدی برای پیشرفت در همجوشی هسته‌ای پیدا کردند

🔹 ماه گذشته، محققان در چین موفق شدند پلاسما را به مدت بیش از ۱۷ دقیقه در یک رآکتور همجوشی هسته‌ای پایدار نگه دارند. این دستاورد یک گام مهم به سمت تولید انرژی بی‌پایان از طریق همجوشی است. رآکتور پیشرفته ابررسانای توکاماک (Experimental Advanced Superconducting Tokamak) که در شهر هفی چین قرار دارد، یکی از ۴۰ رآکتور همجوشی در حال توسعه در سراسر جهان است.

🔹 هدف اصلی این پروژه‌ها تولید انرژی از همجوشی هسته‌ای است، فرآیندی که در ستارگان مانند خورشید رخ می‌دهد. در این فرآیند، هسته‌های سبک اتم‌ها (مثل هیدروژن) به هم متصل می‌شوند و انرژی عظیمی آزاد می‌کنند. با این حال، بازسازی این شرایط در زمین بسیار چالش‌برانگیز است، زیرا نیاز به دمای فوق‌العاده بالا و کنترل دقیق پلاسما دارد.

🔹 یکی از چالش‌های اصلی در همجوشی هسته‌ای اینه که پلاسما باید بسیار داغ (حدود ۱۰۰ میلیون درجه سانتی‌گراد) و پایدار نگه داشته بشه. دانشمندان برای این کار از میدان‌های مغناطیسی قدرتمند استفاده می‌کنن. اما به تازگی، محققان به ماده‌ای دست پیدا کردن که می‌تونه این فرآیند رو بهبود بده و نگهداری پلاسما رو طولانی‌تر و پایدارتر کنه. این ماده که هنوز نامش فاش نشده، ممکنه کلید اصلی موفقیت در ساخت رآکتورهای همجوشی باشه.

همجوشی هسته‌ای چرا این‌قدر مهمه؟ چون برخلاف سوخت‌های فسیلی، آلودگی ایجاد نمی‌کنه و برخلاف انرژی هسته‌ای شکافت، زباله‌های رادیواکتیو خطرناک تولید نمی‌کنه. همچنین، سوخت این نوع انرژی (مثل دوتریوم) از آب دریا تأمین می‌شه، که عملاً بی‌پایانه.

🔹 پروژه‌های مشابه در کشورهای دیگه مثل آمریکا، اروپا و کره جنوبی هم در حال پیشرفته و رقابتی جهانی برای رسیدن به این فناوری وجود داره. اما چین با موفقیت اخیرش یک قدم به هدف نزدیک‌تر شده.

🔹 البته هنوز راه زیادی تا تجاری‌سازی انرژی همجوشی باقی مونده. مشکلاتی مثل هزینه بالا، کنترل دمای فوق‌العاده زیاد و پیچیدگی ساخت تجهیزات باید حل بشن. اما دانشمندان امیدوارن که این فناوری تا چند دهه آینده به منبع اصلی انرژی دنیا تبدیل بشه.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انرژی #فناوری #همجوشی_هسته‌ای #فیزیک
🔺 هوش مصنوعی جدیدی که مسائل ریاضی پیچیده را در میلیون‌ها مرحله حل می‌کند

🔹 تیمی از پژوهشگران به رهبری سرگئی گوکوف، ریاضیدانی از مؤسسه فناوری کالیفرنیا (Caltech)، یک الگوریتم هوش مصنوعی جدید ساخته‌اند که می‌تواند مسائل ریاضی بسیار پیچیده را که نیاز به میلیون‌ها مرحله دارند، حل کند. این پیشرفت روی مسئله‌ای به نام «حدس اندروز-کرتیس» متمرکز است. این مسئله دهه‌هاست که ریاضیدان‌ها را به چالش کشیده و می‌پرسد آیا تمام معماهای ریاضی با مجموعه‌ای از حرکت‌های مجاز قابل‌حل هستند یا خیر.

🔹 پژوهشگران برای حل بخش‌هایی از این مسئله، از هوش مصنوعی استفاده کردند که توانایی پیدا کردن مسیرهای بسیار طولانی و نادر را دارد. به گفته‌ی علی شهپر، یکی از نویسندگان مقاله، این کار شبیه پیدا کردن راه در «یک ماز به بزرگی کره زمین» است، جایی که فقط یک مسیر درست وجود دارد.

🔹 این AI با استفاده از «یادگیری تقویتی» آموزش داده شد. در این روش، ابتدا مسائل ساده‌ای به آن داده شد و سپس مسائل پیچیده‌تر. الگوریتم با آزمایش حرکت‌های مختلف و دریافت پاداش برای حل مسائل، توانست «حرکت‌های خارق‌العاده» و غیرمنتظره‌ای ایجاد کند که انسان‌ها به آن دست نیافته بودند.

یادگیری تقویتی مثل این است که به کودکی آموزش دهید که وقتی کار درستی انجام می‌دهد، تشویق شود. این تشویق باعث می‌شود کودک بیشتر از همان روش استفاده کند، اما همچنین به او اجازه می‌دهید کمی کنجکاوی کند و روش‌های جدید را امتحان کند. این سیستم هوش مصنوعی هم با همین روش، استراتژی‌هایی جدید و بهتر از انسان‌ها پیدا کرده است.

🔹 اگرچه این هوش مصنوعی کل مسئله حدس اندروز-کرتیس را حل نکرده، اما توانسته برخی از مثال‌های نقض احتمالی این حدس را رد کند. این دستاورد نه‌تنها اعتماد بیشتری به درستی این حدس می‌دهد، بلکه روش‌های جدیدی برای فکر کردن به این مسئله ارائه می‌کند.

🔹 سرگئی گوکوف این مسائل را به مکعب روبیک تشبیه کرد: «مثل این است که یک مکعب روبیک به هم ریخته را بردارید و بخواهید به حالت اول برگردانید. باید حرکت‌های بسیار طولانی و دقیقی انجام دهید و تا آخرین لحظه نمی‌دانید که مسیر درست است یا نه.»

این الگوریتم به‌گونه‌ای طراحی شده که نسبت به دیگر سیستم‌های هوش مصنوعی، قدرت کامپیوتری کمتری نیاز دارد. این ویژگی باعث می‌شود حتی پژوهشگرانی که به ابرکامپیوترها دسترسی ندارند، بتوانند از آن استفاده کنند.

🔹 این پیشرفت ممکن است در زندگی روزمره ما کاربرد فوری نداشته باشد، اما نشان‌دهنده‌ی قدرت هوش مصنوعی در حل مشکلاتی است که دهه‌ها ذهن انسان‌ها را درگیر کرده‌اند. همچنین، می‌تواند پایه‌ای برای پیش‌بینی‌های پیچیده‌تر، مثل پیش‌بینی بحران‌های مالی در آینده باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #ریاضیات #یادگیری_ماشین #فناوری
تازه‌های علمی
🔺 کشف یک سیستم چند‌سیاره‌ای عجیب: همه مشتری‌های داغ تنها نیستند! 🔹 دانشمندان یک سیستم چند‌سیاره‌ای شگفت‌انگیز کشف کرده‌اند که نشان می‌دهد سیاره‌های مشتری داغ (Hot Jupiters) ممکن است آن‌قدرها هم که فکر می‌کردیم تنها نباشند. این کشف می‌تواند مدل‌های فعلی…
🔺 سیاره‌ای با باران آهنی و بادهای خشن: دنیایی شبیه به داستان‌های علمی‌تخیلی

🔹 سیاره‌ای به نام WASP-121 b که حدود ۹۰۰ سال نوری از ما فاصله دارد، یکی از عجیب‌ترین سیارات فراخورشیدی است که تا به حال کشف شده. این سیاره آنقدر داغ است که در آن باران‌های آهنی می‌بارد! اخیراً ستاره‌شناسان متوجه شده‌اند که این سیاره علاوه بر باران‌های آهنی، بادهایی بسیار خشن و غیرمنتظره نیز دارد.

🔹 این اولین بار است که ستاره‌شناسان توانسته‌اند جو یک سیاره خارج از منظومه شمسی را با این دقت و جزئیات بررسی کنند. بادهای این سیاره عناصری مانند آهن و تیتانیوم را به اطراف سیاره می‌برند و الگوهای آب‌وهوایی پیچیده‌ای ایجاد می‌کنند.

سیاره WASP-121 b یک «مشتری داغ» است، یعنی یک غول گازی که بسیار نزدیک به ستاره‌اش می‌چرخد. این سیاره آنقدر به ستاره‌اش نزدیک است که یک سال آن فقط ۳۰ ساعت زمینی طول می‌کشد! به دلیل این نزدیکی، یک طرف سیاره همیشه رو به ستاره است (طرف روز) و طرف دیگر (طرف شب) همیشه در تاریکی قرار دارد. طرف روز آنقدر داغ است که فلزاتی مانند آهن تبخیر می‌شوند و به طرف شب می‌روند، جایی که سرد شده و به صورت باران‌های آهنی به سطح سیاره می‌بارند.

🔹 محققان با استفاده از تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) در شیلی، جو این سیاره را به دقت بررسی کردند و متوجه شدند که بادهای شدیدی در لایه‌های مختلف جو آن وجود دارد. حتی یک جریان جتی (jet stream) نیز کشف شد که نیمی از سیاره را در بر می‌گیرد و باعث ایجاد آشفتگی‌های شدید در جو می‌شود.

جریان جتی چیست؟ جریان جتی یک باد بسیار قوی است که در ارتفاع بالا در جو سیاره‌ها جریان دارد. در زمین نیز جریان‌های جتی وجود دارند، اما جریان جتی WASP-121 b آنقدر قوی است که حتی شدیدترین طوفان‌های منظومه شمسی در مقایسه با آن آرام به نظر می‌رسند!

🔹 این تحقیقات نشان می‌دهد که آب‌وهوای این سیاره کاملاً متفاوت از هر چیزی است که تا به حال دیده‌ایم. حتی عنصری مانند تیتانیوم نیز در جو این سیاره کشف شده که قبلاً تصور می‌شد وجود ندارد. این کشف‌ها به لطف ابزار ESPRESSO روی تلسکوپ VLT ممکن شده است.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیارات_فراخورشیدی #نجوم #فضا
🔺 راز جزیره سیاه: تصویری عجیب از اقیانوس آرام!

🔹 در سال ۲۰۲۱، تصویری از گوگل مپس که یک ساختار مثلثی و کاملاً سیاه را در وسط اقیانوس آرام نشان می‌داد، به سرعت در فضای مجازی پخش شد و شایعات زیادی را به وجود آورد. برخی ادعا می‌کردند این یک سیاه‌چاله واقعی است، برخی دیگر فکر می‌کردند این یک پایگاه نظامی مخفی است که عمداً تار شده است. اما واقعیت ساده‌تر از این حرف‌ها بود: این تصویر در واقع یک جزیره کوچک و غیرمسکونی به نام «وُستوک» در کشور کیریباتی بود که به دلیل پوشش متراکم درختان، در تصاویر ماهواره‌ای کاملاً سیاه به نظر می‌رسید.

جزیره وُستوک یک جزیره مرجانی است که تنها ۰.۲۵ کیلومتر مربع مساحت دارد و حدود ۶۰۰۰ کیلومتر شرق استرالیا قرار گرفته است. این جزیره به دلیل داشتن درختان «پیسونیا» که به شدت به هم فشرده هستند، از فضا کاملاً تاریک به نظر می‌رسد. این درختان سبز تیره هستند، اما تراکم بالای آن‌ها باعث می‌شود در تصاویر ماهواره‌ای مانند یک لکه سیاه دیده شوند.

🔹 درختان پیسونیا به قدری به هم نزدیک رشد می‌کنند که نور کمی به زمین می‌رسد و این باعث می‌شود گیاهان دیگر نتوانند در بین آن‌ها رشد کنند. این جزیره همچنین محل زندگی انواع پرندگان دریایی مانند بوبی‌ها و فرگیت‌بردها است. دانه‌های چسبنده این درختان گاهی به پرندگان می‌چسبند و به این ترتیب به جزایر دیگر منتقل می‌شوند.

جالب اینجاست که برخی پرندگان به دلیل چسبندگی زیاد دانه‌های پیسونیا به دام می‌افتند و حتی ممکن است بمیرند. به همین دلیل، گاهی توده‌هایی از استخوان‌های پرندگان زیر این درختان دیده می‌شود.

🔹 جزیره وُستوک در سال ۱۸۲۰ توسط کاشفان روسی کشف شد و هیچ نشانه‌ای از سکونت انسان در آن وجود ندارد. دلیل این موضوع احتمالاً نبود منبع آب شیرین در این جزیره است.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#طبیعت #اقیانوس_آرام #پیسونیا
تازه‌های علمی
🔺 ناسا از تلسکوپ وب برای ردیابی سیارک خطرناک جدید استفاده می‌کند 🔹 ناسا تصمیم گرفته از تلسکوپ فضایی جیمز وب برای ردیابی سیارک 2024 YR4 استفاده کند که احتمال برخورد آن با زمین در سال 2032 وجود دارد. این سیارک، در حال حاضر ۲.۱٪ احتمال برخورد با زمین را دارد.…
🔺 سیارک «نابودگر شهر» با ۳.۱ درصد احتمال برخورد به زمین در سال ۲۰۳۲

🔹 بر اساس داده‌های ناسا، یک سیارک که می‌تواند یک شهر را با خاک یکسان کند، اکنون ۳.۱ درصد احتمال دارد که در سال ۲۰۳۲ به زمین برخورد کند. این سیارک که ۲۰۲۴ YR4 نام دارد، به عنوان خطرناک‌ترین سیارک ثبت‌شده در تاریخ پیش‌بینی‌های مدرن شناخته می‌شود. با این حال، کارشناسان می‌گویند جای نگرانی نیست، زیرا جامعه نجومی جهانی به دقت این وضعیت را زیر نظر دارد و تلسکوپ فضایی جیمز وب قرار است ماه آینده این سیارک را بررسی کند.

این سیارک که برای اولین بار در ۲۷ دسامبر سال گذشته توسط رصدخانه ال سائوس در شیلی شناسایی شد، اندازه‌ای بین ۴۰ تا ۹۰ متر دارد. اگرچه احتمال برخورد آن به زمین در حال افزایش است، اما کارشناسان معتقدند با جمع‌آوری داده‌های بیشتر، این احتمال ابتدا کمی افزایش یافته و سپس به سرعت به صفر نزدیک می‌شود.

🔹 ناسا تخمین می‌زند که این سیارک در صورت برخورد به زمین، می‌تواند با سرعتی نزدیک به ۶۴ هزار کیلومتر بر ساعت حرکت کند و انرژی معادل ۸ مگاتن TNT آزاد کند. این انرژی بیش از ۵۰۰ برابر قدرت بمب هیروشیما است. با این حال، این سیارک در مقایسه با سیارکی که ۶۶ میلیون سال پیش دایناسورها را منقرض کرد، بسیار کوچک‌تر است و تنها می‌تواند به یک شهر آسیب برساند، نه کل سیاره.

اگر احتمال برخورد از ۱۰ درصد بیشتر شود، شبکه جهانی هشدار سیارک‌ها (IAWN) یک هشدار رسمی صادر خواهد کرد و کشورهای عضو سازمان ملل که ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند، برای آماده‌سازی اقدام خواهند کرد. خوشبختانه، زمان کافی برای اقدام وجود دارد. مأموریت DART ناسا در سال ۲۰۲۲ ثابت کرد که می‌توان مسیر سیارک‌ها را تغییر داد. روش‌های دیگری مانند استفاده از لیزر، کشش گرانشی فضاپیماها یا حتی انفجارهای هسته‌ای نیز به عنوان گزینه‌های احتمالی مطرح شده‌اند.

🔹 در حال حاضر، منطقه احتمالی برخورد این سیارک بخش‌هایی از اقیانوس آرام شرقی، شمال آمریکای جنوبی، اقیانوس اطلس، آفریقا، شبه‌جزیره عربستان و جنوب آسیا را شامل می‌شود. با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که هنوز خیلی زود است که مردم به فکر اقدامات جدی مانند جابجایی باشند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیارک #ناسا #علوم_فضایی #زمین
🔺 دانشمندان با وارد کردن یک ژن مرتبط با زبان انسان به موش‌ها، صدای آن‌ها را تغییر دادند

🔹 دانشمندان دانشگاه راکفلر و آزمایشگاه کولد اسپرینگ هاربر در نیویورک، ژنی به نام NOVA1 را که در انسان با زبان و گفتار مرتبط است، به موش‌ها وارد کردند و متوجه تغییراتی در صدای آن‌ها شدند. این ژن در انسان منحصر به فرد است و حتی در نئاندرتال‌ها و دنیسوواها نیز دیده نمی‌شود. این تغییر کوچک در ژن NOVA1 ممکن است نقش مهمی در تکامل زبان و بقای انسان‌های مدرن ایفا کرده باشد.

ژن NOVA1 به عنوان یک «تنظیم‌کننده اصلی ژن» شناخته می‌شود، زیرا بر بیش از ۹۰ درصد از ژن‌های دیگر در طول رشد تأثیر می‌گذارد. این ژن پروتئینی به نام Nova-1 تولید می‌کند که می‌تواند بخش‌هایی از RNA پیام‌رسان را برش داده و بازآرایی کند. این فرآیند باعث ایجاد تنوع مولکولی در سیستم عصبی مرکزی می‌شود و ممکن است در تکامل زبان انسان نقش داشته باشد.

🔹 وقتی محققان نسخه انسانی ژن NOVA1 را به موش‌ها وارد کردند، متوجه شدند که حنجره موش‌های نوزاد با فرکانس بالاتری تولید می‌شود. همچنین، موش‌های نر بالغ که این ژن را داشتند، صداهای پیچیده‌تری در هنگام جفت‌گیری تولید کردند. این تغییرات ممکن است نشان‌دهنده تلاش بیشتر برای تعامل اجتماعی باشد، اگرچه این تلاش‌ها لزوماً موفقیت‌آمیز نبودند.

محققان احتمال می‌دهند که این تغییرات صوتی ممکن است ناشی از تغییرات مولکولی در بخش‌هایی از مغز موش‌ها باشد، مانند مسیرهای صوتی در مغز میانی و ساقه مغز یا مناطق جدیدتر در قشر مغز که کنترل زیر و بم صدا را بر عهده دارند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که تغییرات کوچک در ژن‌ها می‌توانند تأثیرات عمیقی بر رفتار و ارتباطات داشته باشند.

🔹 رابرت دارنل، نورواونکولوژیست و سرپرست این تحقیق، می‌گوید: «این ژن بخشی از یک تغییر تکاملی بزرگ در انسان‌های اولیه است و ممکن است به ریشه‌های باستانی زبان گفتاری اشاره کند.» او همچنین اضافه کرد که NOVA1 احتمالاً تنها یکی از بسیاری از تغییرات ژنتیکی است که به انسان‌ها کمک کرده تا زبان پیچیده‌ای را توسعه دهند.

این تحقیق نشان می‌دهد که چگونه تغییرات کوچک در ژن‌ها می‌توانند تأثیرات بزرگی بر رفتار و توانایی‌های ارتباطی داشته باشند. اگرچه هنوز سؤالات زیادی در مورد نقش دقیق NOVA1 در تکامل زبان انسان وجود دارد، اما این کشف گامی مهم در درک چگونگی تکامل زبان و ارتباطات در انسان‌ها است.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#ژنتیک #تکامل #زبان #علوم_عصبی #تکامل_انسان #فرگشت
تازه‌های علمی
🔺آغاز ماموریت قمری فایر فلای: گامی به سوی بازگشت به ماه 🔹شرکت فایر فلای واقع در Cedar Park، تگزاس، ماموریت ماه نشین خود به نام Blue Ghost One را برای پرتاب در روز چهارشنبه، 15 ژانویه برنامه ریزی کرده است. این ماموریت که با مشارکت ناسا انجام می‌شود، اولین…
🔺 فضاپیمای Blue Ghost مدار خود را کاهش داد تا به سطح ماه نزدیک‌تر شود

🔹فضاپیمای Blue Ghost متعلق به شرکت Firefly Aerospace، که بخشی از مأموریت «سواران روح در آسمان (Ghost Riders in the Sky)» است، پس از ورود به مدار ماه، با انجام یک مانور موفق شد مدار خود را کاهش دهد و به ارتفاع ۷۵ مایلی (۱۲۰ کیلومتری) سطح ماه برسد. این مانور که ۳ دقیقه و ۱۸ ثانیه طول کشید، فضاپیما را برای فرود نهایی در تاریخ ۲ مارس آماده می‌کند.

این کاوشگر هفته گذشته پس از یک سفر چهار روزه از زمین، وارد مدار ماه شد و اکنون در حال آماده‌سازی برای فرود است. Blue Ghost ۱۰ محموله علمی ناسا را حمل می‌کند که برای مطالعه محیط ماه طراحی شده‌اند. این مأموریت بخشی از برنامه Commercial Lunar Payload Services (CLPS) ناسا است که با همکاری شرکت‌های خصوصی انجام می‌شود تا تجهیزات و آزمایش‌های علمی را به ماه بفرستد.

🔹 در حین چرخش به دور ماه، Blue Ghost ممکن است به دلیل قرار گرفتن در سمت دیگر ماه، ارتباطش با زمین را از دست بدهد. با این حال، تیم Firefly همچنان در حال دریافت داده‌ها و برنامه‌ریزی برای مانورهای بعدی و الگوهای فرود است. این فضاپیما ویدئوهایی از نمای نزدیک سطح ماه نیز ثبت کرده است.

بلو گوست در کنار یک فضاپیمای دیگر به نام Resilience متعلق به شرکت ژاپنی ispace به فضا پرتاب شد. Resilience که یک میکرو-روور (micro-rover) به نام Tenacious را حمل می‌کند، مسیر متفاوتی را برای فرود روی ماه در پیش گرفته و پیش‌بینی می‌شود حدود ۳.۵ ماه دیگر به سطح ماه خواهد رسید. در حالی که Blue Ghost مأموریت خود را خیلی زودتر به پایان خواهد رساند.


🔰 اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، این فضاپیما دومین مأموریت خصوصی خواهد بود که موفق به فرود روی ماه می‌شود. پس از فرود، Blue Ghost حدود یک روز قمری (معادل حدود ۲۷.۳ روز زمینی) فرصت دارد تا قبل از غروب خورشید و از دست دادن انرژی، داده‌های علمی را جمع‌آوری کند. این داده‌ها به طراحی بهتر مأموریت‌های آینده به ماه و فراتر از آن کمک خواهند کرد.



[منبع] [منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ماه #ناسا #فناوری_فضایی #آرتمیس
🔺 مایکروسافت اولین پردازنده کوانتومی خود به نام «ماجورانا ۱» را معرفی کرد

🔹 مایکروسافت اولین پردازنده کوانتومی خود به نام «ماجورانا ۱» را معرفی کرده که از یک معماری جدید به نام «هسته توپولوژیک» استفاده می‌کند. این پردازنده از نوع جدیدی از مواد به نام «توپوهادی» (Topoconductor) ساخته شده که می‌تواند ذرات ماجورانا را کنترل کند و کیوبیت‌های پایدارتر و مقیاس‌پذیرتری ایجاد کند. کیوبیت‌ها واحدهای پایه در محاسبات کوانتومی هستند و این فناوری جدید می‌تواند مسیر را برای ساخت کامپیوترهای کوانتومی با یک میلیون کیوبیت هموار کند. این تعداد کیوبیت برای حل مسائل پیچیده صنعتی و علمی که کامپیوترهای فعلی قادر به حل آن‌ها نیستند، ضروری است.

کامپیوترهای کوانتومی با کامپیوترهای معمولی فرق دارن. کامپیوترهای معمولی از بیت‌ها استفاده می‌کنن که فقط می‌تونن دو حالت ۰ یا ۱ داشته باشن. اما کیوبیت‌ها (واحدهای اطلاعات در کامپیوترهای کوانتومی) می‌تونن همزمان چندین حالت داشته باشن. این ویژگی باعث می‌شه کامپیوترهای کوانتومی خیلی سریع‌تر و قوی‌تر از کامپیوترهای معمولی باشن. اما مشکل اینه که کیوبیت‌ها خیلی حساسن و به راحتی دچار خطا می‌شن. فناوری جدید مایکروسافت با استفاده از ذرات ماجورانا، این مشکل رو کمتر کرده و کیوبیت‌های پایدارتری ایجاد می‌کنه.

🔹 این پردازنده جدید می‌تونه در آینده برای حل مسائل بزرگ استفاده بشه. مایکروسافت ادعا می‌کنه که این فناوری می‌تونه در عرض چند سال به جای چند دهه، کامپیوترهای کوانتومی قدرتمند و کاربردی رو به دنیا معرفی کنه.

یه نکته جالب دیگه اینه که این پردازنده از مواد جدیدی ساخته شده که اتم به اتم طراحی و ساخته شدن. این مواد شامل ترکیبی از ایندیم آرسناید و آلومینیوم هستن که در دمای نزدیک به صفر مطلق و تحت میدان‌های مغناطیسی خاص، ذرات ماجورانا رو ایجاد می‌کنن. این ذرات به دلیل خاصیت‌های منحصر به فردشون، اطلاعات کوانتومی رو بهتر حفظ می‌کنن و خطاها رو کاهش می‌دن.

🔹 مایکروسافت همچنین با سازمان DARPA (آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته دفاعی آمریکا) همکاری می‌کنه تا این فناوری رو سریع‌تر به مرحله تجاری برسونه. این شرکت امیدواره که با این فناوری، تحول بزرگی در صنایع مختلف ایجاد کنه و مسائلی مثل گرسنگی جهانی یا آلودگی پلاستیک رو حل کنه.

[منبع] [ویدیو معرفی] [thequantuminsider]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #فناوری #مایکروسافت #پردازنده_کوانتومی #علم_و_تکنولوژی
🔺 اختاپوس‌های ماهر: چگونه ماهی‌های مرکب برای شکار طعمه خود را استتار می‌کنند؟

🔹 مطالعه‌ای جدید که در مجله «Ecology» منتشر شده، نشان می‌دهد که ماهی‌های مرکب (cuttlefish) از چندین روش استتار مختلف برای شکار طعمه‌های خود استفاده می‌کنند. این روش‌ها شامل تقلید از اشیاء بی‌ضرر دریا مانند برگ‌های مانگرو یا مرجان‌های شاخه‌ای، یا ایجاد نوارهای تیره روی بدنشان است. جالب اینجاست که هر ماهی مرکب بسته به محیطی که در آن قرار دارد، روش‌های استتار متفاوتی را ترجیح می‌دهد.

ماهی‌های مرکب و برخی دیگر از سرپایان (cephalopods) می‌توانند به سرعت رنگ پوست خود را تغییر دهند. این توانایی به دلیل ساختار منحصر به فرد پوست آن‌هاست. پوست این جانوران از لایه‌های مختلفی تشکیل شده که شامل سلول‌های رنگ‌دان (chromatophores)، سلول‌های بازتاب‌دهنده نور (iridophores) و سلول‌های سفید (leucophores) است. این لایه‌ها با همکاری هم، رنگ‌ها و الگوهای پیچیده‌ای ایجاد می‌کنند که به ماهی مرکب اجازه می‌دهد خود را با محیط اطراف تطبیق دهد.

🔹 محققان دانشگاه بریستول در انگلستان، ۹۸ ماهی مرکب را در اندونزی مورد مطالعه قرار دادند و متوجه شدند که این جانوران از چهار روش اصلی برای استتار هنگام شکار استفاده می‌کنند:
۱. نمایش برگ (Leaf Display): ماهی مرکب بدن خود را به رنگ سبز زیتونی درآورده و بازوهای جانبی خود را به صورت افقی گسترش می‌دهد، در حالی که دیگر بازوها را جمع می‌کند. این حالت شبیه برگ‌های مانگرو است که آرام روی آب شناورند.
۲. نمایش مرجان شاخه‌ای (Branching Coral Display): ماهی مرکب دو بازوی مرکزی خود را بالا برده و دیگر بازوها را به جلو می‌گستراند، در حالی که بدنش به رنگ زرد و نارنجی درمی‌آید. این حالت به آن کمک می‌کند تا در میان مرجان‌های شاخه‌ای پنهان شود.
۳. نمایش نوار گذرا (Passing Stripe Display): ماهی مرکب بدن خود را به رنگ خاکستری تیره درآورده و یک نوار سیاه متحرک را روی بدنش ایجاد می‌کند. این نوار به عنوان نوعی استتار حرکتی عمل می‌کند و حرکت رو به پایین نوار، حرکت رو به جلو ماهی مرکب را پنهان می‌کند.
۴. نمایش پالس (Pulse Display): در این حالت، ماهی مرکب بازوهای جانبی خود را به جلو و بازوهای مرکزی را به بالا و پهلو گسترش می‌دهد، در حالی که پالس‌های رنگ تیره روی بدن خاکستری‌اش ظاهر می‌شود. این روش ممکن است به کاهش قابل‌رؤیت بودن ماهی مرکب از دید طعمه کمک کند.

این مطالعه نشان می‌دهد که ماهی‌های مرکب در محیط‌های طبیعی، رفتارهای بسیار متنوع‌تری نسبت به زمانی که در آزمایشگاه نگهداری می‌شوند، از خود نشان می‌دهند. این موضوع اهمیت مطالعه جانوران در محیط طبیعی را برجسته می‌کند.

🔹 این تحقیق نه تنها بینش جدیدی درباره رفتار شکار ماهی‌های مرکب ارائه می‌دهد، بلکه نشان می‌دهد که این جانوران چقدر باهوش و انعطاف‌پذیر هستند. آن‌ها می‌توانند به سرعت خود را با شرایط مختلف تطبیق دهند و از روش‌های مختلفی برای فریب طعمه‌های خود استفاده کنند.

[Ars Technica] [Paper]
🆔 @Science_Focus
#زیست‌شناسی #دریا #رفتار_جانوران #استتار #ماهی_مرکب
🔺 تلسکوپ جیمز وب ناسا چیزی غیرعادی در مرکز کهکشان ما کشف کرد!

🔹 تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا موفق به رصد فعالیت‌های غیرعادی و غیرقابل پیش‌بینی در مرکز کهکشان راه‌شیری شده است. این مشاهدات جدید، نگاه دقیق‌تری به پدیده‌های مرموز اطراف سیاه‌چاله کلان‌جرم Sagittarius A ارائه می‌دهند. این سیاه‌چاله که در قلب کهکشان ما قرار دارد، به طور مداوم فوران‌های انرژی‌ای از خود ساطع می‌کند که الگوی آن‌ها کاملاً تصادفی و غیرقابل پیش‌بینی است. این فوران‌ها شامل جرقه‌های درخشان و همچنین نورهای ضعیف‌تر هستند که به صورت مداوم و با سرعت بالا اتفاق می‌افتند.

سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم مانند Sagittarius A معمولاً توسط دیسک‌های برافزایشی (accretion disks) احاطه شده‌اند. این دیسک‌ها از گازهای داغ تشکیل شده‌اند که به دور سیاه‌چاله می‌چرخند و به تدریج به داخل آن سقوط می‌کنند. در این فرآیند، انرژی زیادی آزاد می‌شود که می‌تواند به صورت فوران‌های نوری دیده شود. اما چیزی که این بار جیمز وب مشاهده کرده، الگوی غیرمعمول و کاملاً تصادفی این فوران‌هاست که دانشمندان را شگفت‌زده کرده است.

🔹 محققان با استفاده از دوربین مادون قرمز نزدیک (NIRCam) جیمز وب، به مدت ۴۸ ساعت در طول یک سال، دیسک برافزایشی اطراف Sagittarius A را زیر نظر گرفتند. آن‌ها متوجه شدند که فوران‌های انرژی از این سیاه‌چاله به صورت کاملاً تصادفی و با شدت‌های مختلف رخ می‌دهند. برخی از این فوران‌ها بسیار درخشان و قدرتمند بودند، در حالی که برخی دیگر تنها به صورت جرقه‌های کوچک و ضعیف ظاهر می‌شدند. این رفتار غیرقابل پیش‌بینی، محیط اطراف سیاه‌چاله را بسیار پویاتر و آشفته‌تر از آنچه قبلاً تصور می‌شد، نشان می‌دهد.

یکی از توضیحات احتمالی برای این فوران‌های انرژی، پدیده‌ای به نام اتصال مجدد مغناطیسی (magnetic reconnection) است. این پدیده زمانی اتفاق می‌افتد که دو میدان مغناطیسی با هم برخورد کرده و انرژی آزاد می‌کنند. این فرآیند شبیه به جرقه‌های الکتریسیته ساکن است، اما در مقیاسی بسیار بزرگ‌تر و قدرتمندتر. در اطراف سیاه‌چاله‌ها، این فرآیند می‌تواند ذرات را تا نزدیکی سرعت نور شتاب دهد و باعث ایجاد فوران‌های انرژی شدید شود.

🔹 یکی دیگر از یافته‌های جالب این تحقیق، تأخیر زمانی بین تغییرات روشنایی فوران‌ها در طول‌موج‌های مختلف بود. برای اولین بار، دانشمندان مشاهده کردند که طول‌موج‌های کوتاه‌تر، کمی زودتر از طول‌موج‌های بلندتر تغییر روشنایی می‌دهند. این تأخیر زمانی می‌تواند سرنخ‌های مهمی درباره دینامیک میدان‌های مغناطیسی و فرآیندهای انرژی در اطراف سیاه‌چاله ارائه دهد.

این کشف‌ می‌تواند اطلاعات جدیدی درباره نحوه تعامل این سیاه‌چاله‌ها با محیط اطرافشان و چگونگی تکامل آن‌ها در طول زمان ارائه دهد. تلسکوپ جیمز وب با توانایی‌های بی‌نظیر خود، همچنان پنجره‌ای جدید به سوی اسرار کیهان باز می‌کند.

[Dailygalaxy]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیاه‌چاله #کهکشان #تلسکوپ_جیمز_وب #کیهان
🔺 شناسایی ذرات «پادنوترینو» از یک نیروگاه هسته‌ای در فاصله ۲۴۰ کیلومتری با استفاده از آب خالص

🔹 دانشمندان برای اولین‌بار توانستند ذرات «پادنوترینو» را که از یک نیروگاه هسته‌ای در فاصله ۲۴۰ کیلومتری منتشر شده بود، با استفاده از یک مخزن آب خالص شناسایی کنند. این کشف مهم در آزمایشگاه SNO+ در کانادا انجام شد و می‌تواند راه را برای توسعه فناوری‌های جدید در زمینه ردیابی ذرات و نظارت بر نیروگاه‌های هسته‌ای هموار کند.

🔹 نوترینوها و پادنوترینوها ذرات بسیار کوچک و تقریباً بدون جرمی هستند که به ندرت با ماده تعامل می‌کنند. به همین دلیل، شناسایی آن‌ها بسیار دشوار است. این ذرات در فرآیندهای هسته‌ای مانند واکنش‌های هسته‌ای در ستاره‌ها یا نیروگاه‌های هسته‌ای تولید می‌شوند.

🔹 در این آزمایش، دانشمندان از یک مخزن آب بسیار خالص استفاده کردند که در عمق ۲ کیلومتری زیر زمین قرار داشت. این عمق زیاد باعث می‌شد تا تداخل پرتوهای کیهانی به حداقل برسد و شناسایی ذرات پادنوترینو امکان‌پذیر شود. زمانی که یک پادنوترینو با پروتون درون آب برخورد می‌کند، یک پوزیترون و یک نوترون تولید می‌شود. این فرآیند به نام «واکنش وارونه واپاشی بتا» شناخته می‌شود.

برای درک بهتر، می‌توانیم بگوییم که نوترینوها و پادنوترینوها مانند شبح‌هایی هستند که از میان ماده عبور می‌کنند و به ندرت با آن برخورد می‌کنند. این ذرات آنقدر کوچک و سبک هستند که شناسایی آن‌ها نیاز به ابزارهای بسیار حساس و شرایط خاص دارد. در این آزمایش، زمانی که پادنوترینو با پروتون درون آب برخورد می‌کند، یک پوزیترون تولید می‌شود که با سرعت فاز بیشتر از سرعت فاز نور در آب حرکت می‌کند. این حرکت سریع باعث ایجاد نوعی نور به نام «تابش چرنکوف» می‌شود. این نور توسط آشکارسازهای بسیار حساس ثبت و شناسایی می‌شود.

🔹 این کشف نشان می‌دهد که می‌توان از آب به عنوان یک ماده ارزان و در دسترس برای ردیابی ذرات پادنوترینو استفاده کرد. این موضوع می‌تواند در آینده برای نظارت بر فعالیت نیروگاه‌های هسته‌ای یا حتی مطالعه بیشتر درباره ذرات نوترینو و پادنوترینو مفید باشد.

🔹 علاوه بر این، این تحقیق به دانشمندان کمک می‌کند تا به یکی از بزرگ‌ترین سوالات فیزیک پاسخ دهند: آیا نوترینو و پادنوترینو دقیقاً یک ذره هستند یا تفاوت‌هایی بین آن‌ها وجود دارد؟

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #ذرات_بنیادی #نوترینو #انرژی_هسته‌ای
🔺 سریع‌ترین رقص جهان: دانشمندان حرکت هماهنگ الکترون‌ها را ثبت کردند

🔹 محققان با استفاده از لیزرهای فوق‌سریع، حرکت هماهنگ الکترون‌ها را در ذراتی کوچک‌تر از یک نانومتر مشاهده کردند. این دستاورد جدید، راه‌های تازه‌ای برای کنترل نور و الکترون‌ها باز می‌کند و مسیر را برای فناوری‌های نسل بعدی هموار می‌سازد.

🔹 این مطالعه که در مجله Science Advances منتشر شده، نشان می‌دهد که یک تیم بین‌المللی از محققان توانستند حرکت هماهنگ الکترون‌ها را در اطراف ذراتی کوچک‌تر از یک نانومتر ثبت کنند. آن‌ها با استفاده از پالس‌های نوری فوق‌سریع، الکترون‌ها را برانگیخته و حرکت آن‌ها را با دقت بی‌سابقه‌ای اندازه‌گیری کردند. این اولین بار است که چنین اندازه‌گیری‌هایی در مقیاس زیرنانومتر انجام می‌شود.

🔹 این حرکت هماهنگ الکترون‌ها که به آن «رزونانس پلاسمونیک» می‌گویند، باعث می‌شود نور به طور موقت در ذره به دام بیفتد. این پدیده کاربردهای زیادی دارد، از تبدیل نور به انرژی شیمیایی گرفته تا بهبود دستگاه‌های حساس به نور و حتی تولید برق از نور خورشید.

حالا بیایید ساده‌تر بگیم: الکترون‌ها ذرات ریزی هستند که دور هسته اتم می‌چرخند. وقتی نور به آن‌ها برخورد می‌کند، انرژی می‌گیرند و شروع به حرکت می‌کنند. در این تحقیق، دانشمندان توانستند این حرکت را در ذرات خیلی کوچک (کوچک‌تر از یک نانومتر) با دقت خیلی بالا اندازه‌گیری کنند. این کار مثل اینه که بتونیم حرکت موزون یه گروه رقصنده رو در یه فضای خیلی کوچک ببینیم و بفهمیم چطور هماهنگ حرکت می‌کنن.

🔹 این تحقیق توسط محققانی از آزمایشگاه ملی شتاب‌دهنده SLAC و دانشگاه استنفورد، در همکاری با چندین دانشگاه و مؤسسه تحقیقاتی دیگر انجام شده است. آن‌ها از پالس‌های نوری فوق‌سریع (در حد آتوثانیه، یعنی یک میلیاردم میلیاردم ثانیه) استفاده کردند تا رفتار الکترون‌ها را در مولکول‌های کربن به نام «باکی‌بال» (که شبیه توپ فوتبال هستند و فقط ۰.۷ نانومتر قطر دارند) بررسی کنند.

🔹 نتایج نشان داد که الکترون‌ها با هماهنگی کامل حرکت می‌کنند و انرژی اضافی خود را با انتشار الکترون‌های دیگر آزاد می‌کنند. این فرآیند فقط بین ۵۰ تا ۳۰۰ آتوثانیه طول می‌کشد.

این کشف می‌تونه به دانشمندان کمک کنه تا فناوری‌های جدیدی برای کنترل نور و الکترون‌ها توسعه بدن. مثلاً می‌تونه به ساخت دستگاه‌های الکترونیکی فوق‌سریع یا حتی روش‌های جدید برای تولید انرژی از نور خورشید منجر بشه.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فناوری #نانو #الکترونیک #انرژی
🔺 ارتش آمریکا اولین عکس از مدار را از هواپیمای مرموز فضایی‌اش منتشر کرد

🔹 هواپیمای فضایی X-37B که تاکنون هفت بار به فضا رفته، این بار اولین عکس از زمین را از دوربین‌های خود ثبت کرده است. این عکس که توسط نیروی فضایی آمریکا منتشر شده، بخشی از زمین و خود هواپیما را نشان می‌دهد. این عکس در سال ۲۰۲۴ و در حالی گرفته شده که X-37B در حال انجام آزمایش‌هایی در یک مدار بیضی‌شکل بود.

🔹 هواپیمای X-37B که توسط بوئینگ ساخته شده، از سال ۲۰۱۰ تاکنون در حال انجام آزمایش‌های مداری است. این هواپیما در مأموریت هفتم خود، مانورهای جدیدی به نام «ترمیز هوایی» (Aerobraking) انجام داده است. در این مانورها، X-37B از اصطکاک جو برای تغییر مدار خود استفاده کرده و به این ترتیب سوخت کمتری مصرف کرده است. این روش همچنین به هواپیما اجازه داده تا ماژول بار خود را به گونه‌ای رها کند که زباله‌های فضایی به وجود نیایند.

ترمیز هوایی (Aerobraking) یک تکنیک است که در آن فضاپیما از اصطکاک جو برای کاهش سرعت و تغییر مدار خود استفاده می‌کند. این روش به جای استفاده از سوخت، مقاومت جو را به کار می‌گیرد و در نتیجه باعث صرفه‌جویی در مصرف سوخت می‌شود. این تکنیک به ویژه برای مأموریت‌های طولانی‌مدت در فضا بسیار مفید است.

🔹 هواپیمای X-37B در مأموریت قبلی خود که در نوامبر ۲۰۲۲ به پایان رسید، ۹۰۸ روز در فضا بود و طولانی‌ترین مأموریت این هواپیما محسوب می‌شود. در مأموریت فعلی، این هواپیما آزمایش‌های جدیدی را انجام می‌دهد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها ترمیز هوایی است.

🔹 نیروی فضایی آمریکا به طور کلی توجه زیادی به ساخت شبکه‌ای از ماهواره‌ها در مدار زمین داشته است. این شبکه هم برای بهبود قابلیت‌های ارتباطی و هم برای تشخیص موشک‌ها استفاده می‌شود. X-37B نیز بخشی از این آزمایش‌هاست و به عنوان یک پلتفرم آزمایشی قابل استفاده مجدد، نقش مهمی در پیشرفت فناوری‌های فضایی ایفا می‌کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #هواپیمای_فضایی #X37B #نیروی_فضایی #فناوری_فضایی
🔺 چرا گربه‌ها «پدهای انگشتی» دارند؟

🔹 پدهای نرم و گرد روی پنجه‌های گربه‌ها که به «پدهای انگشتی» یا «توپ‌های انگشتی» معروف هستند، فقط زیبا نیستند؛ بلکه نتیجه میلیون‌ها سال فرگشت بوده و عملکردهای مهمی دارند. این پدها در واقع نوعی ضربه‌گیر هستند که به گربه‌ها کمک می‌کنند تا به نرمی بدوند، بپرند و فرود بیایند.

🔹 جاناتان لوسوس، زیست‌شناس فرگشتی از دانشگاه واشنگتن در سنت لوئیس، توضیح می‌دهد که پدهای پنجه حدود ۵۰ میلیون سال پیش و همزمان با ظهور راسته گوشت‌خواران (Carnivora) تکامل یافته‌اند. این راسته شامل گربه‌ها، سگ‌ها، خرس‌ها، راکون‌ها و سایر حیوانات مشابه است. پدهای پنجه در همه این حیوانات عملکرد مشابهی دارند: جذب ضربه و کمک به حرکت.

🔹 داخل پدهای انگشتی گربه‌ها از بافت چربی و کلاژن ساخته شده است که به آن‌ها حالت نرم و انعطاف‌پذیر می‌دهد و به جذب ضربه‌های ناشی از فرود کمک می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که این پدها با فشرده‌شدن سفت‌تر می‌شوند و به این ترتیب انرژی ضربه را جذب می‌کنند. حتی برخی دانشمندان از ساختار این پدها برای طراحی کفش‌های بهتر برای چتربازان الهام گرفته‌اند!

پدهای انگشتی علاوه بر جذب ضربه، به گربه‌ها کمک می‌کنند تا روی سطوح مختلف تعادل خود را حفظ کنند و لیز نخورند. این پدها همچنین حساسیت بالایی به دما و بافت سطوح دارند و حتی غدد عرق نیز در آن‌ها وجود دارد. عرق کردن از طریق پدهای پنجه به گربه‌ها کمک می‌کند تا در مواقع استرس دمای بدن خود را کمی تنظیم کنند، اگرچه گربه‌ها بیشتر از طریق لیسیدن خود خنک می‌شوند.

🔹 رنگ پدهای انگشتی گربه‌ها معمولاً با رنگ موهای آن‌ها مرتبط است. گربه‌های با موهای تیره معمولاً پدهای سیاه یا قهوه‌ای دارند، در حالی که گربه‌های با موهای روشن پدهای صورتی دارند. گربه‌های چندرنگ نیز ممکن است پدهای چندرنگ داشته باشند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#گربه #فرگشت #حیوانات #علم_زیست‌شناسی
🔺 دانشمندان سوئیچ اصلی سلولی برای معکوس کردن پیری را کشف کردند!

🔹 محققان دانشگاه اوزاکا در ژاپن کشف کرده‌اند که یک پروتئین به نام AP2A1 مانند یک سوئیچ اصلی عمل می‌کند و تعیین می‌کند سلول‌ها جوان بمانند یا پیر شوند. با کاهش سطح این پروتئین در سلول‌های پیر، آن‌ها نشانه‌هایی از جوان‌سازی را نشان دادند؛ مثلاً به اندازه طبیعی خود برگشتند و دوباره شروع به تقسیم کردند. این کشف می‌تواند راه‌های جدیدی برای درمان بیماری‌های مرتبط با پیری مانند آرتریت، بیماری‌های قلبی و زوال عقل باز کند.

سلول‌های پیر یا «سلول‌های زامبی»، سلول‌هایی هستند که دیگر تقسیم نمی‌شوند اما نمی‌میرند. این سلول‌ها بزرگ‌تر از حد طبیعی می‌شوند و مواد التهابی تولید می‌کنند که به بافت‌های اطراف آسیب می‌زنند. با کاهش سطح پروتئین AP2A1، این سلول‌ها دوباره جوان‌سازی شدند و به حالت طبیعی برگشتند. این یعنی دانشمندان ممکن است راهی برای معکوس کردن پیری در سطح سلولی پیدا کرده باشند!

🔹 این تحقیق روی سلول‌های پوستی انسان انجام شد و نشان داد که سلول‌های پیر سطح بالاتری از AP2A1 دارند. وقتی محققان سطح این پروتئین را کاهش دادند، سلول‌ها کوچک‌تر شدند، دوباره تقسیم شدند و نشانه‌های پیری در آن‌ها کاهش یافت. برعکس، وقتی سطح AP2A1 در سلول‌های جوان افزایش یافت، آن‌ها سریع‌تر پیر شدند.

پروتئین AP2A1 به سلول‌ها کمک می‌کند تا به محیط اطراف خود متصل شوند. در سلول‌های پیر، این اتصالات قوی‌تر و بزرگ‌تر می‌شوند و باعث می‌شوند سلول‌ها بزرگ‌تر از حد طبیعی بمانند. با کاهش سطح AP2A1، این اتصالات ضعیف‌تر می‌شوند و سلول‌ها به حالت طبیعی برمی‌گردند. این کشف می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا داروهایی بسازند که با هدف قرار دادن این پروتئین، روند پیری را کند یا حتی معکوس کنند.

🔹 این تحقیق هنوز در مراحل اولیه است و نیاز به بررسی‌های بیشتری دارد، اما می‌تواند نقطه شروعی برای درمان بیماری‌های مرتبط با پیری باشد. اگر دانشمندان بتوانند داروهایی برای کاهش سطح AP2A1 تولید کنند، ممکن است بتوانند سلول‌های پیر را در بدن جوان‌سازی کنند و روند پیری را کند کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پیری #سلامتی #علم_زیستی #پزشکی #تحقیقات_پیری