تازه‌های علمی
698 subscribers
38 photos
3 videos
2.1K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 تحقیقات جدید نشان می‌دهد که منشأ واقعی طاعون سیاه چه بوده است

🔹 طاعون سیاه، یکی از مرگبارترین بیماری‌های تاریخ، در سال ۱۳۴۷ میلادی از طریق کشتی‌های تجاری که از منطقه دریای سیاه به مدیترانه می‌آمدند، وارد اروپا شد. این بیماری به سرعت در سراسر اروپا، خاورمیانه و شمال آفریقا گسترش یافت و حدود ۶۰ درصد از جمعیت این مناطق را از بین برد. این همه‌گیری آغاز دوره‌ای به نام «دومین پاندمی طاعون» بود که نزدیک به ۵۰۰ سال ادامه یافت.

🔹 برای سال‌ها، دانشمندان درباره منشأ این بیماری بحث می‌کردند. نظریه‌ای که به طور گسترده پذیرفته شده بود، منشأ طاعون را شرق آسیا، به ویژه چین، می‌دانست. اما شواهد باستان‌شناسی تنها به یک منطقه در آسیای مرکزی، نزدیک دریاچه ایسیک‌کول در قرقیزستان امروزی، اشاره داشتند. این منطقه در گذشته یک مرکز تجاری مهم در جاده ابریشم بود.

🔹 در قرن نوزدهم، کاوش‌های باستان‌شناسی در این منطقه سنگ‌قبرهایی را کشف کرد که نشان می‌داد در سال‌های ۱۳۳۸ و ۱۳۳۹ میلادی، یک بیماری مرگبار در این منطقه شیوع یافته است. روی این سنگ‌قبرها به زبان سریانی نوشته شده بود که افراد بر اثر یک «طاعون» درگذشته‌اند. این کشف باعث شد محققان به این فکر کنند که آیا این طاعون همان بیماری است که یک دهه بعد اروپا را درنوردید؟

🔹 یک تیم بین‌المللی از محققان برای پاسخ به این سوال، DNA باستانی بقایای انسانی را از این منطقه بررسی کردند. نتایج نشان داد که باکتری «یرسینیا پستیس» (عامل طاعون) در بدن افرادی که در سال ۱۳۳۸ درگذشته‌اند، وجود داشته است. این یافته ثابت کرد که طاعون سیاه از آسیای مرکزی آغاز شده و سپس به اروپا گسترش یافته است.

نتیجه یافته‌ها به‌طور خلاصه این است. طاعون سیاه یک بیماری بسیار کشنده بود که در قرن چهاردهم میلادی از آسیای مرکزی شروع شد و از طریق جاده ابریشم به اروپا رسید. این بیماری باعث مرگ میلیون‌ها نفر شد و تأثیرات عمیقی بر تاریخ و جوامع انسانی گذاشت. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که منشأ این بیماری در منطقه‌ای نزدیک دریاچه ایسیک‌کول در قرقیزستان امروزی بوده است.

🔹 محققان همچنین دریافتند که سویه باکتری طاعون که باعث طاعون سیاه شد، متعلق به یک رویداد مهم در تاریخ تکامل این باکتری است که به آن «رویداد انفجار بزرگ تنوع طاعون» می‌گویند. این رویداد باعث ایجاد انواع مختلفی از باکتری طاعون شد که یکی از آن‌ها عامل طاعون سیاه بود.

🔹 امروزه، سویه‌های مدرن این باکتری که شباهت زیادی به سویه باستانی دارند، در جمعیت جوندگان وحشی در منطقه کوه‌های تیان‌شان در آسیای مرکزی یافت می‌شوند. این نشان می‌دهد که منشأ طاعون سیاه احتمالاً همین منطقه بوده است.

🔹 این تحقیق نشان می‌دهد که همکاری بین رشته‌ای تاریخ‌دانان، باستان‌شناسان و ژنتیک‌دانان می‌تواند به حل معماهای بزرگ تاریخ، مانند منشأ طاعون سیاه، کمک کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تاریخ #طاعون #باستان‌شناسی #ژنتیک #جاده_ابریشم
🔺 آیا ذراتی از ستاره‌های آلفا قنطورس به منظومه شمسی ما رسیده‌اند؟

🔹 دانشمندان می‌گویند ذراتی از ستاره‌های آلفا قنطورس، نزدیک‌ترین همسایه‌های ستاره‌ای ما، ممکن است همین حالا در منظومه شمسی ما وجود داشته باشند! این ذرات احتمالاً از طریق فرآیندهایی مثل پرتاب شدن توسط گرانش ستاره‌ها یا سیاره‌ها به فضا راه پیدا کرده‌اند و بعد از سفر طولانی به ما رسیده‌اند. آلفا قنطورس یک سیستم سه‌ستاره‌ای است که حدود ۴.۳ سال نوری از ما فاصله دارد و به سمت منظومه شمسی در حرکت است. محققان تخمین می‌زنند که حدود ۱ میلیون ذره بزرگ‌تر از ۱۰۰ متر از این سیستم در ابر اورت (منطقه‌ای دورافتاده در منظومه شمسی) وجود داشته باشد. البته احتمال دیدن این ذرات خیلی کم است، چون بیشترشان خیلی دور از خورشید هستند.

حالا بیایید یه کم درباره بزرگی منظومه شمسی و آلفا قنطورس صحبت کنیم. منظومه شمسی ما شامل خورشید، هشت سیاره اصلی (مثل زمین، مریخ و مشتری) و اجرام کوچک‌تری مثل سیارک‌ها و دنباله‌دارهاست. فاصله بین خورشید و دورترین سیاره، نپتون، حدود ۴.۵ میلیارد کیلومتره. اما اگه بخوایم به ابر اورت برسیم، که دورترین منطقه منظومه شمسیه، باید حدود ۱.۵ سال نوری دورتر بریم! این یعنی نور ۱.۵ سال طول می‌کشه تا از خورشید به اونجا برسه. از طرف دیگه، آلفا قنطورس که نزدیک‌ترین سیستم ستاره‌ای به ماست، حدود ۴.۳ سال نوری از ما فاصله داره. این فاصله به نظر زیاد میاد، ولی در مقایسه با بزرگی کهکشان راه‌شیری (۱۰۰ هزار سال نوری) یا کل جهان (میلیاردها سال نوری)، خیلی کوچیکه!

🔹 این تحقیق نشان می‌دهد که منظومه شمسی ما کاملاً جدا از بقیه جهان نیست و مواد از ستاره‌های دیگر می‌تونن به ما برسن. حتی ممکنه بعضی از این ذرات از موادی ساخته شده باشن که سیاره‌های دور آلفا قنطورس هم از اون‌ها تشکیل شدن. این یعنی شاید بتونیم بدون سفر به اون ستاره‌ها، اطلاعاتی درباره سیاره‌هاشون به دست بیاریم.

نکته جالب اینه که بعضی از این ذرات ممکنه به زمین هم برسن و به صورت شهاب‌سنگ دیده بشن. البته تعدادشون خیلی کمه و تشخیصشون سخت. دانشمندان تخمین می‌زنند که الان حدود ۱۰ ذره از آلفا قنطورس هر سال وارد جو زمین می‌شن. این عدد در آینده، وقتی آلفا قنطورس به ما نزدیک‌تر بشه، بیشتر هم می‌شه.

🔹 این کشف نه‌تنها به ما کمک می‌کنه بفهمیم مواد چطور بین ستاره‌ها جابه‌جا می‌شن، بلکه ممکنه راهی برای مطالعه سیاره‌های دور دست هم باز کنه. شاید روزی بتونیم با بررسی این ذرات، بفهمیم آیا حیات در جای دیگری از کهکشان وجود داره یا نه!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #آلفا_قنطورس #منظومه_شمسی #کیهان‌شناسی
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺 ابرهای درخشان در آسمان مریخ؛ تصاویر شگفت‌انگیز ناسا

🔹 مریخ‌نورد «کنجکاوی» ناسا تصاویری خیره‌کننده از ابرهای درخشان در آسمان مریخ ثبت کرده است. این تصاویر نشان می‌دهند که ابرهای مریخی، مانند ابرهای زمین، در الگوهای زیبایی حرکت می‌کنند. اما نکته جالب اینجاست که این ابرها رنگ‌هایی مانند قرمز و سبز دارند که باعث می‌شود آسمان مریخ در هنگام غروب حالتی درخشان و جذاب پیدا کند.

🔹 این ابرها در واقع از بلورهای یخ ساخته شده‌اند و در ارتفاعات بالای جو مریخ شکل می‌گیرند. دانشمندان با مطالعه این ابرها می‌توانند اطلاعات بیشتری درباره جو مریخ و تغییرات آب‌وهوایی آن به دست آورند.

جو مریخ بسیار نازک‌تر از جو زمین است و بیشتر از دی‌اکسید کربن تشکیل شده است. به همین دلیل، ابرهای مریخی با ابرهای زمین تفاوت دارند. بیشتر این ابرها از یخ خشک (دی‌اکسید کربن منجمد) تشکیل شده‌اند، اما برخی از آن‌ها، به‌ویژه ابرهای مرتفع، از بلورهای یخ آب ساخته می‌شوند. نور خورشید وقتی از میان این بلورها عبور می‌کند، باعث ایجاد رنگ‌های درخشان و زیبایی در آسمان مریخ می‌شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مریخ #فضا #ناسا #ابرهای_مریخی
👍1
🔺 ابررایانه «فرانتیِر» بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین شبیه‌سازی جهان را انجام داد!

🔹 ابررایانه‌ای به نام «فرانتیِر» (Frontier) در آزمایشگاه ملی اوک ریج آمریکا، بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین شبیه‌سازی از جهان را انجام داده است. این شبیه‌سازی با استفاده از نرم‌افزار HACC و در قالب پروژه‌ای به نام «اکسااسکای» (ExaSky) انجام شده که بخشی از پروژه ۱.۸ میلیارد دلاری وزارت انرژی آمریکا برای توسعه فناوری‌های ابررایانه‌ای است. این شبیه‌سازی نه‌تنها بزرگ‌ترین مدل جهان تا به امروز است، بلکه ۳۰۰ برابر سریع‌تر از شبیه‌سازی‌های قبلی اجرا شده!

حالا بیایید یه کم درباره قدرت این ابررایانه صحبت کنیم. فرانتیِر می‌تونه ۱.۴ اگزافلاپس قدرت پردازش داشته باشه. اما اگزافلاپس یعنی چی؟ اگزافلاپس یعنی یه ابررایانه می‌تونه ۱.۴ تریلیارد (یعنی ۱,۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰) محاسبه ریاضی در هر ثانیه انجام بده! این عدد آنقدر بزرگه که حتی تصورش هم سخته. برای مقایسه، یه کامپیوتر معمولی خونه‌تون شاید چند گیگافلاپس قدرت داشته باشه، یعنی چند میلیارد محاسبه در ثانیه. پس فرانتیِر واقعاً یه غول پردازشیه!

🔹 این شبیه‌سازی از ۹۰۰۰ واحد پردازشی فرانتیِر استفاده کرده که هر کدومشون مجهز به کارت‌های گرافیکی پیشرفته MI250X شرکت AMD هستن. این قدرت خارق‌العاده به دانشمندان اجازه داده تا مدل‌های پیچیده‌تری از جهان بسازن که مثلاً شامل تأثیر ماده تاریک و انبساط جهان هم میشه. مدل‌های قبلی فقط گرانش یا گاز رو در نظر می‌گرفتن.

اهمیت این شبیه‌سازی اینه که به دانشمندان کمک می‌کنه بهتر بفهمن جهان چطور کار می‌کنه. مثلاً می‌تونن ببینن کهکشان‌ها چطور تشکیل شدن یا ماده تاریک چطور روی حرکت ستاره‌ها تأثیر می‌ذاره. این اطلاعات می‌تونه به سوال‌های بزرگ‌تری مثل «منشأ جهان» یا «سرنوشت نهایی جهان» هم جواب بده.

🔹 فرانتیِر فقط برای شبیه‌سازی جهان استفاده نمی‌شه. این ابررایانه قبلاً برای مدل‌سازی آب‌وهوا هم به کار رفته. مثلاً در آوریل ۲۰۲۳، دانشمندان با استفاده از فرانتیِر، یک سال کامل از داده‌های آب‌وهوایی جهان رو با دقت ۳ کیلومتر شبیه‌سازی کردن! این مدل‌های پیچیده به دانشمندان کمک می‌کنه تا تغییرات آب‌وهوایی رو بهتر پیش‌بینی کنن و راه‌هایی برای مقابله با اون پیدا کنن.

در کل، این شبیه‌سازی یه قدم بزرگ برای علم کیهان‌شناسی و فیزیکه. با این کار، دانشمندان می‌تونن به سوال‌های قدیمی درباره جهان جواب بدن و حتی چیزهای جدیدی کشف کنن. شاید روزی بتونیم بفهمیم جهان از کجا اومده و به کجا می‌ره!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #کیهان‌شناسی #ابررایانه #شبیه‌سازی #فناوری
👍1
🔺 بهترین زمان برای نوشیدن قهوه و فواید آن برای سلامتی

🔹 محققان ارتباط قوی‌ای بین مصرف قهوه و میکروبیوم روده پیدا کرده‌اند. در بزرگ‌ترین مطالعه‌ای که تا به حال در این زمینه انجام شده، دانشمندان DNA مدفوع بیش از ۲۰ هزار نفر را بررسی کردند و دریافتند که نوشیدن منظم قهوه با رشد یک باکتری خاص روده به نام «لاوسونی‌باکتر آساکارولیتیکوس» مرتبط است. این باکتری که در سال ۲۰۱۸ کشف شد، ماده‌ای به نام بوتیرات تولید می‌کند که نشان‌دهنده سلامت روده و جذب بهتر مواد مغذی است.

میکروبیوم روده مجموعه‌ای از باکتری‌هاست که در روده زندگی می‌کنند و نقش مهمی در سلامتی ما دارند. این باکتری‌ها به هضم غذا، جذب مواد مغذی و حتی سیستم ایمنی بدن کمک می‌کنند. قهوه، با تأثیر بر این باکتری‌ها، می‌تواند به سلامت روده و کاهش خطر بیماری‌هایی مانند دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی و سرطان روده کمک کند.

🔹 مطالعات دیگر نیز نشان داده‌اند که مصرف متعادل قهوه (بین ۲ تا ۴ فنجان در روز) می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سکته و دیابت را کاهش دهد. با این حال، مصرف بیش از حد کافئین می‌تواند باعث تپش قلب، اضطراب و مشکلات خواب شود. سازمان غذا و داروی آمریکا مصرف حداکثر ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز (معادل حدود ۴ فنجان قهوه) را برای بزرگ‌سالان بی‌خطر می‌داند.

اگر قهوه دوست ندارید، چای هم می‌تواند فواید مشابهی داشته باشد. برخی مطالعات نشان داده‌اند که نوشیدن چای نیز با کاهش خطر مرگ و برخی بیماری‌ها مرتبط است. اما نوشیدنی‌های انرژی‌زا و نوشابه‌ها، به دلیل داشتن قند و مواد شیمیایی اضافی، چنین فوایدی ندارند.

🔹 بر اساس تحقیقات علوم اعصاب، نوشیدن قهوه بلافاصله بعد از بیدار شدن ممکن است ایده‌آل نباشد. دلیل این موضوع ارتباط کافئین با هورمون کورتیزول (هورمون استرس) است. وقتی صبح‌ها بیدار می‌شویم، سطح کورتیزول به طور طبیعی بالا است و نوشیدن قهوه در این زمان می‌تواند باعث افزایش بیشتر این هورمون شود. این افزایش کورتیزول ممکن است احساس استرس و اضطراب را بیشتر کند.

🔹 بهتر است نوشیدن اولین فنجان قهوه را به چند ساعت بعد از بیدار شدن موکول کنید. مثلاً به جای نوشیدن قهوه در ساعت ۷ یا ۸ صبح، آن را به حدود ۱۰ صبح یا بعد از آن موکول کنید. این کار به بدن فرصت می‌دهد تا سطح کورتیزول به طور طبیعی کاهش یابد و اثرات مثبت کافئین بهتر احساس شود.

علاوه بر این، نوشیدن قهوه بلافاصله بعد از بیدار شدن ممکن است باعث کم‌آبی بدن شود، زیرا کافئین یک ماده ادرارآور است. بهتر است روز خود را با یک لیوان آب شروع کنید تا بدن پس از خواب شبانه هیدراته شود.

🔹 برای افرادی که مشکلات گوارشی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) دارند، نوشیدن قهوه با معده خالی می‌تواند باعث ناراحتی معده یا تشدید علائم شود. بنابراین، بهتر است ابتدا کمی غذا بخورید و سپس قهوه بنوشید.

[منبع] [منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #قهوه #میکروبیوم_روده #تغذیه_سالم #کافئین
👍1
🔺 بزرگ‌ترین آتشفشان آلاسکا در حال بیدار شدن است و احتمال فوران آن ۵۰-۵۰ است

🔹 بزرگ‌ترین آتشفشان آلاسکا، کوه اسپور، نشانه‌هایی از فوران قریب‌الوقوع را نشان می‌دهد. از آوریل ۲۰۲۴، زلزله‌های متعددی در اطراف این کوه رخ داده که نشان می‌دهد ماگما ممکن است در زیر سطح در حال حرکت باشد. دانشمندان هشدار می‌دهند که این آتشفشان می‌تواند هر لحظه فوران کند و جریان‌های آتشفشانی، گدازه و ابرهای خاکستر ایجاد کند که می‌تواند ترافیک هوایی منطقه را مختل کند.

کوه اسپور یک آتشفشان استراتوولکانو (آتشفشان لایه‌ای) است که حدود ۱۲۴ کیلومتر از شهر انکوریج فاصله دارد. این کوه قبلاً در سال‌های ۱۹۵۳ و ۱۹۹۲ فوران کرده و ابرهای خاکستری تا ارتفاع ۲۰ هزار متری به هوا فرستاده است. اگر این آتشفشان دوباره فوران کند، می‌تواند تأثیرات جدی بر جوامع محلی و پروازهای هوایی داشته باشد.

🔹 دانشمندان می‌گویند احتمال فوران این آتشفشان ۵۰-۵۰ است. یعنی ممکن است فعالیت‌های لرزه‌ای ادامه پیدا کند بدون اینکه فورانی رخ دهد، یا ممکن است آتشفشان وارد فاز فعال‌تر شود. در صورت فوران، جریان‌های آتشفشانی سریع (پیروکلاستیک) و جریان‌های گلی (لاهار) می‌توانند مناطق اطراف را تخریب کنند.

جریان‌های پیروکلاستیک مخلوطی از گاز داغ، خاکستر و سنگ هستند که با سرعت بیش از ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت به پایین کوه سرازیر می‌شوند. لاهارها نیز جریان‌های گلی هستند که از ترکیب خاکستر آتشفشانی با آب حاصل از ذوب برف و یخ ایجاد می‌شوند و می‌توانند باعث سیل‌های ویرانگر شوند.

🔹 در حال حاضر، خطری وجود ندارد، اما بزرگ‌ترین نگرانی تأثیر فوران بر ترافیک هوایی است. در سال ۱۹۹۲، فوران این آتشفشان باعث تعطیلی فرودگاه انکوریج و پوشیده شدن شهر با لایه‌ای از خاکستر شد. امروزه با افزایش تعداد پروازها، فوران احتمالی می‌تواند تأثیرات بسیار بیشتری داشته باشد.

🔹 دانشمندان از تکنیک‌های پیشرفته نظارتی برای رصد فعالیت‌های لرزه‌ای استفاده می‌کنند تا در صورت نزدیک‌بودن فوران، هشدارهای لازم را به مردم و مسئولان بدهند. هفته‌ها و ماه‌های آینده مشخص خواهد کرد که آیا کوه اسپور فوران خواهد کرد یا این دوره از فعالیت‌های لرزه‌ای بدون فوران به پایان می‌رسد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#آتشفشان #زلزله #علوم_زمین #آلاسکا #فوران
🔥1
🔺 هوش مصنوعی آنزیمی طراحی کرد که می‌تواند برخی پلاستیک‌ها را تجزیه کند

🔹 محققان با استفاده از هوش مصنوعی موفق به طراحی آنزیمی جدید شده‌اند که می‌تواند پلاستیک‌ها را تجزیه کند. این آنزیم با شکستن پیوندهای استری که در بسیاری از پلاستیک‌ها مانند پلی‌استر وجود دارد، عمل می‌کند. طراحی این آنزیم به دلیل پیچیدگی مکانیسم‌های آنزیمی، چالش‌برانگیز بود، اما با کمک ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی، محققان توانستند آنزیمی بسازند که می‌تواند چندین مرحله از واکنش‌های شیمیایی را انجام دهد.

آنزیم‌ها پروتئین‌هایی هستند که به عنوان کاتالیزور عمل می‌کنند و سرعت واکنش‌های شیمیایی را افزایش می‌دهند. در این تحقیق، محققان از هوش مصنوعی برای طراحی آنزیمی استفاده کردند که می‌تواند پیوندهای استری را در پلاستیک‌ها بشکند. این پیوندها در بسیاری از پلاستیک‌ها مانند پلی‌استر وجود دارند و تجزیه آن‌ها می‌تواند به کاهش آلودگی پلاستیکی کمک کند.

🔹 برای طراحی این آنزیم، محققان از ابزارهای هوش مصنوعی مانند RFDiffusion و PLACER استفاده کردند. این ابزارها به آن‌ها کمک کردند تا ساختارهای پروتئینی را طراحی کنند که می‌توانند پیوندهای استری را تجزیه کنند. پس از چندین مرحله آزمایش و بهبود، آن‌ها موفق به طراحی آنزیمی شدند که می‌تواند چندین بار واکنش تجزیه را انجام دهد.

طراحی آنزیم‌ها هنوز چالش‌برانگیز است و نیاز به تحقیقات بیشتری دارد. این کشف می‌تواند گامی مهم در جهت کاهش آلودگی پلاستیکی و توسعه فناوری‌های سبز باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #آنزیم #پلاستیک #محیط_زیست #فناوری_سبز
🔺 کشف جدید: کاهش طبیعی علائم پیری با بازگرداندن سطح جوانی آنزیم تلومراز

🔹 محققان مرکز سرطان اندرسون دانشگاه تگزاس موفق به شناسایی مولکولی کوچک شده‌اند که می‌تواند سطح جوانی آنزیم تلومراز را بازگرداند. این کشف می‌تواند علائم پیری را در مدل‌های آزمایشگاهی معکوس کند. اگر این یافته‌ها در انسان نیز تأیید شود، می‌تواند راه‌حلی برای درمان بیماری‌های مرتبط با پیری مانند آلزایمر، پارکینسون، بیماری‌های قلبی و سرطان باشد.

تلومراز آنزیمی است که نقش کلیدی در حفظ طول تلومرها (ساختارهای محافظ در انتهای کروموزوم‌ها) دارد. با افزایش سن، فعالیت این آنزیم کاهش می‌یابد و منجر به کوتاه‌شدن تلومرها و پیری سلولی می‌شود. در این مطالعه، محققان با بازگرداندن سطح جوانی آنزیم تلومراز، بهبود عملکرد عصبی، کاهش التهاب و افزایش رشد نورون‌ها را مشاهده کردند.

🔹 این مطالعه نشان داد که بازگرداندن سطح جوانی آنزیم تلومراز نه تنها طول تلومرها را حفظ می‌کند، بلکه به عنوان یک فاکتور رونویسی نیز عمل کرده و بیان ژن‌های مرتبط با یادگیری، حافظه و عملکرد عضلانی را تنظیم می‌کند. این یافته‌ها می‌توانند به توسعه درمان‌های جدید برای بیماری‌های مرتبط با پیری کمک کنند.

پیری با تغییرات اپی‌ژنتیکی همراه است که منجر به کاهش عملکرد سلولی و افزایش التهاب می‌شود. این مطالعه نشان می‌دهد که با بازگرداندن سطح جوانی آنزیم تلومراز، می‌توان برخی از این تغییرات را معکوس کرد و سلامت سلولی را بهبود بخشید.

🔹 محققان با استفاده از یک مولکول کوچک به نام TAC، موفق به فعال‌سازی مجدد آنزیم تلومراز شدند. این درمان در مدل‌های آزمایشگاهی منجر به تشکیل نورون‌های جدید در هیپوکامپ (مرکز حافظه مغز)، بهبود عملکرد شناختی و کاهش التهاب شد. همچنین، عملکرد عصبی-عضلانی و هماهنگی حرکتی نیز بهبود یافت.

این یافته‌ها امیدوارکننده هستند، اما برای تأیید ایمنی و اثربخشی این روش در انسان، مطالعات بیشتری لازم است. با این حال، این کشف می‌تواند راه را برای توسعه درمان‌های جدید برای بیماری‌های مرتبط با پیری هموار کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پیری #سلامتی #تلومراز #علم_و_فناوری #پژوهش_پزشکی
🔺 آیا ماده تاریک در پس‌زمینه فروسرخ پنهان شده است؟

🔹 ماده تاریک، ماده‌ای نامرئی است که حدود ۸۵٪ از کل ماده موجود در جهان را تشکیل می‌دهد. این ماده با نور برهمکنش نمی‌کند و به همین دلیل مستقیماً قابل مشاهده نیست. اما اثرات گرانشی آن، مانند سرعت چرخش کهکشان‌ها، نشان می‌دهد که چیزی وجود دارد که ما نمی‌بینیم. دانشمندان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) در حال بررسی پس‌زمینه فروسرخ کیهان هستند تا شواهدی از ماده تاریک پیدا کنند. ایده این است که اگر ذرات ماده تاریک به فوتون‌های فروسرخ واپاشی شوند، می‌توانیم با مشاهده تعداد بیشتری از این فوتون‌ها در پس‌زمینه کیهانی، وجود ماده تاریک را تأیید کنیم.

🔹 محققان با استفاده از داده‌های تلسکوپ جیمز وب، به دنبال فوتون‌های اضافی در پس‌زمینه فروسرخ کیهان هستند. اگر تعداد فوتون‌ها بیشتر از حد انتظار باشد، این می‌تواند نشانه‌ای از واپاشی ماده تاریک باشد. آنها همچنین مدل‌های مختلفی را برای نرخ واپاشی و جرم ذرات ماده تاریک آزمایش کرده‌اند و برخی از مدل‌ها را رد کرده‌اند. با این حال، هنوز هیچ شواهد قطعی از ماده تاریک پیدا نشده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ماده_تاریک #کیهان‌شناسی #تلسکوپ_جیمز_وب #فیزیک #نجوم
🔺 اولین ابررایانه کوانتومی هیبریدی جهان در ژاپن فعال شد

🔹 ژاپن با فعال‌سازی ابررایانه کوانتومی هیبریدی «Reimei»، گامی بزرگ در دنیای محاسبات کوانتومی برداشته است. این سیستم که از ۲۰ کیوبیت (واحد اطلاعات کوانتومی) استفاده می‌کند، با ابررایانه کلاسیک «Fugaku» (ششمین ابررایانه سریع جهان) ادغام شده است. هدف این سیستم حل مسائلی است که برای ابررایانه‌های کلاسیک زمان‌بر و پیچیده هستند. Reimei در مؤسسه علمی Riken در سایتاما، نزدیک توکیو، مستقر شده و عمدتاً برای تحقیقات در حوزه‌های فیزیک و شیمی استفاده خواهد شد.

ابررایانه‌های هیبریدی مانند Reimei-Fugaku ترکیبی از قدرت محاسبات کلاسیک و کوانتومی هستند. این سیستم‌ها می‌توانند مسائل پیچیده را بسیار سریع‌تر از ابررایانه‌های سنتی حل کنند. با این حال، هنوز چالش‌هایی مانند خطاهای کیوبیت و مقیاس‌پذیری وجود دارد که باید برطرف شوند. سیستم‌های هیبریدی مانند Reimei راه‌حلی موقت برای این چالش‌ها هستند تا زمانی که کامپیوترهای کوانتومی کاملاً پایدار و قابل اعتماد شوند.

🔹 ابررایانه Reimei از فناوری کیوبیت‌های یونی به دام‌افتاده (trapped-ion qubits) استفاده می‌کند که مزایای زیادی نسبت به کیوبیت‌های ابررسانای رایج دارد. این فناوری شامل به دام‌اندازی یون‌های باردار در یک میدان الکترومغناطیسی و کنترل آن‌ها با لیزرهای دقیق است. کیوبیت‌های یونی زمان همدوسی طولانی‌تری دارند و امکان اتصال بیشتر بین کیوبیت‌ها را فراهم می‌کنند. این ویژگی‌ها باعث می‌شود Reimei برای اجرای الگوریتم‌های کوانتومی پیچیده مناسب باشد.

یکی از چالش‌های بزرگ در محاسبات کوانتومی، خطاهای کیوبیت است. کیوبیت‌ها بسیار حساس به نویز و اختلالات محیطی هستند که می‌تواند محاسبات را مختل کند. برای مقابله با این مشکل، Reimei از کیوبیت‌های منطقی (logical qubits) استفاده می‌کند که اطلاعات را در چندین کیوبیت فیزیکی ذخیره می‌کنند. این روش خطاها را کاهش می‌دهد و محاسبات را پایدارتر می‌کند.

🔹 ابر رایانه Reimei-Fugaku اولین ابررایانه هیبریدی کاملاً عملیاتی در جهان است. سایر شرکت‌ها نیز سیستم‌های مشابهی را آزمایش کرده‌اند، اما این سیستم‌ها هنوز در مرحله آزمایشی هستند. با فعال‌سازی Reimei، ژاپن پیشگام در ادغام محاسبات کوانتومی و کلاسیک شده و راه را برای توسعه راه‌حل‌های محاسباتی پیشرفته‌تر هموار کرده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کوانتوم #ابررایانه #فناوری #ژاپن #محاسبات_کوانتومی
🔺 مدیتیشن و ذهن‌آگاهی: روی تاریک چیزی که کمتر درباره‌اش حرف می‌زنیم

🔹 مدیتیشن و ذهن‌آگاهی معمولاً به عنوان راهی برای کاهش استرس و بهبود سلامت روان معرفی می‌شوند. این روش‌ها که ریشه در آموزه‌های بودایی دارند، به ما کمک می‌کنند تا به لحظه حال توجه کنیم و از افکار و احساسات خود آگاه باشیم. اما تحقیقات جدید نشان می‌دهند که این تمرینات ممکن است همیشه مفید نباشند و حتی در برخی موارد می‌توانند اثرات منفی داشته باشند.

🔹 برای مثال، برخی افراد پس از مدیتیشن دچار اضطراب، افسردگی یا حتی احساسات منفی شدیدتری شده‌اند. این «روی تاریک» مدیتیشن کمتر مورد بحث قرار می‌گیرد، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که حدود ۸ درصد از افرادی که این تمرینات را انجام می‌دهند، تجربیات ناخوشایندی داشته‌اند.

مدیتیشن شبیه به یک شمشیر دو لبه است. همان‌طور که می‌تواند آرامش‌بخش باشد، گاهی ممکن است باعث شود افراد با احساسات یا خاطرات ناخوشایندی روبه‌رو شوند که قبلاً سرکوب کرده بودند. این موضوع به ویژه برای کسانی که مشکلات روانی جدی دارند، می‌تواند خطرناک باشد.

🔹 نکته مهم این است که اگرچه مدیتیشن و ذهن‌آگاهی ابزارهای قدرتمندی هستند، اما باید با احتیاط و آگاهی از محدودیت‌ها و اثرات احتمالی آن‌ها استفاده شوند. همچنین، افرادی که مشکلات روانی جدی دارند، بهتر است این تمرینات را تحت نظر متخصصان انجام دهند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_روان #مدیتیشن #ذهن‌آگاهی
🔺 این نوشیدنی می‌تواند خطر دیابت نوع ۲ را ۱۹٪ کاهش دهد

🔹 بر اساس مطالعه‌ای که در مجله BMJ منتشر شده، کافئین می‌تواند به کاهش وزن، کاهش چربی بدن و کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ کمک کند. این تحقیق نشان می‌دهد افرادی که سطح کافئین خونشان بالاتر است، ۱۹٪ کمتر در معرض خطر دیابت نوع ۲ قرار دارند. همچنین، تقریباً ۴۳٪ از این اثر کافئین به دلیل تأثیر آن بر کاهش وزن است.

کافئین با تحریک ترشح آدرنالین، به تجزیه چربی‌ها، کاهش اشتها و بهبود فعالیت بدنی کمک می‌کند. این مطالعه مشخص نکرده که کافئین مصرف‌شده از قهوه، چای یا منابع دیگر تأمین شده است، اما تأیید می‌کند که نوشیدنی‌های کافئین‌دار می‌توانند برای سلامت قلب و کنترل وزن مفید باشند.

🔹 قهوه بدون شکر، خامه پرچرب یا شیرین‌کننده‌های مصنوعی، به دلیل کافئین بیشتر، تأثیر قوی‌تری در کاهش خطر دیابت نوع ۲ دارد. با این حال، چای سبز نیز فواید خود را دارد، از جمله افزایش هورمون لپتین (هورمون سیری) و تجزیه چربی‌های احشایی.

🔹 در نهایت، جایگزینی نوشیدنی‌های شیرین با قهوه، چای یا آب می‌تواند به کاهش وزن و بهبود سلامت کلی کمک کند. انتخاب نوشیدنی مناسب به شرایط فردی بستگی دارد، اما در هر صورت، تعادل در مصرف کافئین کلید اصلی است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #تغذیه #دیابت #کافئین #قهوه #چای_سبز
🔺 ژاپن ۱.۵ میلیارد دلار روی سلول‌های خورشیدی فوق‌نازک سرمایه‌گذاری می‌کند تا با چین رقابت کند

🔹 ژاپن با سرمایه‌گذاری ۱.۵ میلیارد دلاری روی فناوری سلول‌های خورشیدی پروسکایت، قصد دارد وابستگی خود به سوخت‌های فسیلی را کاهش دهد و با چین در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر رقابت کند. این سلول‌ها ۲۰ برابر نازک‌تر از پنل‌های خورشیدی معمولی هستند و می‌توانند روی سطوح مختلف مانند استادیوم‌ها، فرودگاه‌ها و ساختمان‌ها نصب شوند. ژاپن هدف بلندپروازانه‌ای دارد: تا سال ۲۰۴۰، این سلول‌ها باید انرژی معادل ۲۰ نیروگاه هسته‌ای تولید کنند.

سلول‌های پروسکایت از مواد شیمیایی ساخته می‌شوند و تنها یک میلی‌متر ضخامت دارند. این فناوری برای ژاپن که زمین‌های مسطح کمی دارد، بسیار مناسب است، زیرا می‌تواند روی سطوح مختلف نصب شود. چین که ۸۵٪ از سلول‌های خورشیدی جهان را تولید می‌کند، بیشتر روی سلول‌های پروسکایت شیشه‌ای یا ترکیبی با سیلیکون تمرکز دارد، اما ژاپن به دنبال توسعه نوع فیلم فوق‌نازک این سلول‌ها است.

🔹 شرکت‌های ژاپنی مانند Sekisui Chemical و Toshiba در خط مقدم توسعه این فناوری هستند. Sekisui با حمایت مالی دولت، قصد دارد تا سال ۲۰۳۰، سالانه ۱ گیگاوات از این سلول‌ها تولید کند. این شرکت با توسعه یک رزین مخصوص، مشکل نفوذ رطوبت به سلول‌ها را حل کرده است. هزینه تولید این سلول‌ها در ابتدا سه تا چهار برابر پنل‌های معمولی خواهد بود، اما با افزایش تولید، این هزینه کاهش می‌یابد.

چالش اصلی دیگر، توسعه موادی است که بتوانند این پنل‌ها را به انواع سطوح مانند دیوارها و سقف‌ها متصل کنند. اگر این چالش‌ها حل شوند، ژاپن می‌تواند به تولید انبوه برسد و حتی این فناوری را به آمریکا و اروپا صادر کند. این فرصت، آخرین شانس ژاپن برای رقابت با سلطه چین در بازار انرژی خورشیدی است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انرژی_تجدیدپذیر #سلول_خورشیدی #ژاپن #چین #فناوری
🔺 ۴ پروتئین ضدالتهابی که باید بخورید

🔹 التهاب مزمن می‌تواند منجر به بیماری‌هایی مانند بیماری قلبی و دیابت نوع ۲ شود. یک رژیم غذایی ضدالتهابی، سرشار از مواد مغذی از جمله پروتئین‌های سالم، می‌تواند به کاهش این خطرات کمک کند. در اینجا چهار پروتئین ضدالتهابی معرفی می‌شوند که بهتر است به رژیم غذایی خود اضافه کنید:

۱. حبوبات
حبوباتی مانند لوبیا سیاه، لوبیا قرمز، لوبیا سفید و عدس سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و فیبر هستند. این ترکیبات به کاهش التهاب و بهبود سلامت روده کمک می‌کنند. مطالعات نشان می‌دهند که مصرف حبوبات ممکن است خطر بیماری‌هایی مانند سرطان، بیماری قلبی و دیابت را کاهش دهد.

۲. ماهی‌های چرب
ماهی‌هایی مانند سالمون، تن و ماهی خال‌خالی سرشار از اسیدهای چرب امگا-۳ هستند که خاصیت ضدالتهابی دارند. مصرف منظم این ماهی‌ها می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی را کاهش دهد. همچنین، ماهی‌های چرب حاوی ویتامین D و سلنیوم هستند که فواید ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی دارند.

۳. عدس
عدس سرشار از پلی‌فنول‌ها و فیبر پری‌بیوتیک است که به کاهش التهاب و بهبود سلامت روده کمک می‌کنند. مصرف عدس ممکن است خطر دیابت، چاقی و بیماری‌های قلبی را کاهش دهد.

۴. آجیل
آجیل‌هایی مانند بادام و گردو حاوی چربی‌های غیراشباع، ویتامین E، سلنیوم و آنتی‌اکسیدان‌ها هستند که به کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب کمک می‌کنند. آجیل همچنین منبع خوبی از پروتئین است و می‌تواند به عنوان یک میان‌وعده سالم مصرف شود.

یک رژیم غذایی ضدالتهابی، مانند رژیم مدیترانه‌ای، شامل غذاهای گیاهی مانند میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات و آجیل است. این رژیم‌ها نه تنها التهاب را کاهش می‌دهند، بلکه خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن را نیز کم می‌کنند.

🔹 برای داشتن یک رژیم غذایی متعادل و ضدالتهابی، این پروتئین‌ها را به وعده‌های غذایی خود اضافه کنید. این غذاها نه تنها خوشمزه و متنوع هستند، بلکه سرشار از ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنتی‌اکسیدان‌هایی هستند که به سلامت کلی شما کمک می‌کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #تغذیه_سالم #ضدالتهاب #پروتئین #رژیم_غذایی
🔺 پرپلکسیتی محصول «تحقیق عمیق» رایگان و پولی خود را عرضه کرد

🔹 پرپلکسیتی به تازگی از یک ابزار تحقیق عمیق رونمایی کرده است. این شرکت در رقابت با گوگل و OpenAI، امکانات مشابهی را ارائه می‌دهد. این ابزار جدید «تحقیق عمیق (deep research)» نام دارد و هدف آن ارائه پاسخ‌های دقیق‌تر و با استناد به منابع معتبر برای کاربردهای تخصصی‌تر است.

🔹 پرپلکسیتی در یک پست وبلاگی اعلام کرده که این ابزار در انجام وظایف سطح بالا مانند امور مالی، بازاریابی و تحقیقات محصول عملکرد خوبی دارد. در حال حاضر، «تحقیق عمیق» پرپلکسیتی در وب در دسترس است و به زودی به برنامه‌های Mac، iOS و Android آن نیز اضافه خواهد شد. برای استفاده از آن، کافیست هنگام ارسال پرسش در پرپلکسیتی، گزینه «تحقیق عمیق» را از منوی کشویی انتخاب کنید. این ابزار سپس یک گزارش مفصل ایجاد می‌کند که می‌توان آن را به صورت PDF صادر کرد یا به عنوان یک صفحه پرپلکسیتی به اشتراک گذاشت.

🔹 پرپلکسیتی می‌گوید که «تحقیق عمیق» برای ایجاد این گزارش، به طور مکرر به جستجو می‌پردازد، اسناد را می‌خواند و استدلال می‌کند تا برنامه تحقیقاتی خود را بر اساس اطلاعات جدید بهینه کند. این فرایند شبیه به نحوه تحقیق یک انسان در مورد یک موضوع جدید است.

🔹 این شرکت همچنین عملکرد ابزار خود را در آزمون «آخرین امتحان بشریت» (Humanity's Last Exam) برجسته کرده است. این آزمون شامل سوالاتی در سطح کارشناسی در زمینه‌های مختلف علمی است. ابزار «تحقیق عمیق» پرپلکسیتی در این آزمون امتیاز 21.1٪ را کسب کرده است که به راحتی از اکثر مدل‌های دیگر مانند Gemini Thinking (6.2٪)، Grok-2 (3.8٪) و GPT-4o OpenAI (3.3٪) پیشی گرفته است. البته OpenAI با ابزار «تحقیق عمیق» خود امتیاز 26.6٪ را کسب کرده است.

🔹 در حالی که برای استفاده از «تحقیق عمیق» OpenAI نیاز به اشتراک Pro با هزینه ماهانه 200 دلار دارید، «تحقیق عمیق» پرپلکسیتی به صورت رایگان در دسترس است. کاربران غیرمشترک می‌توانند تعداد محدودی پرسش در روز انجام دهند، در حالی که کاربران مشترک می‌توانند به طور نامحدود از این ابزار استفاده کنند. به نظر می‌رسد «تحقیق عمیق» پرپلکسیتی سریع‌تر نیز عمل می‌کند و اکثر وظایف را در کمتر از سه دقیقه به اتمام می‌رساند، در حالی که «تحقیق عمیق» OpenAI به 5 تا 30 دقیقه زمان نیاز دارد.

🔹 پرپلکسیتی در مقایسه با سایر محصولات مشابه، خلاصه‌ای از فناوری‌ها، مدل‌های قیمت‌گذاری و عملکرد آن‌ها در زمینه‌ها و کاربردهای مختلف ارائه کرده و تفاوت‌ها را به این صورت خلاصه کرده است:
* پرپلکسیتی در سرعت و دسترسی برای محققان معمولی برتری دارد.
* ابزار OpenAI در عمق تحلیل برای کاربردهای سازمانی پیشتاز است.
* گوگل به طور یکپارچه با اکوسیستم‌های بهره‌وری موجود ادغام می‌شود.

این خلاصه‌ها یعنی چی؟ بذارین ساده‌ترش کنیم. فرض کنید شما یه دانش‌آموزید که باید یه تحقیق در مورد یه موضوع خاص انجام بدین. پرپلکسیتی مثل یه دستیار زرنگ و سریعه که می‌تونه خیلی سریع اطلاعات اولیه رو براتون پیدا کنه و یه گزارش کلی تهیه کنه. OpenAI مثل یه محقق باتجربه و کاربلده که می‌تونه عمیق‌تر به موضوع بپردازه و تحلیل‌های پیچیده‌تری ارائه بده، اما خب، ممکنه یکم گرون‌تر و کندتر باشه. گوگل هم مثل یه دوستیه که همه ابزارهای مورد نیازتون رو در اختیارتون قرار میده و کار باهاش خیلی راحته.

🔹 مجله اکونومیست اخیراً به کاستی‌های «تحقیق عمیق» OpenAI اشاره کرده که احتمالاً در مورد سایر ابزارهای مشابه نیز صدق می‌کند. این کاستی‌ها شامل محدودیت در «خلاقیت» در تفسیر داده‌ها، تمایل به تکیه بر منابع «به راحتی در دسترس» و خطر بزرگتر «برون‌سپاری کل تحقیقات به یک دستیار نابغه» است که می‌تواند «تعداد فرصت‌ها برای داشتن بهترین ایده‌ها را کاهش دهد.»

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #تحقیق #فناوری #پرپلکسیتی #OpenAI #گوگل
🔺 دانشمندان با الهام از کوانتوم حافظه کلاسیک را متحول کردند

🔹 محققان دانشگاه شیکاگو موفق شدن با الهام از تکنیک‌های کوانتومی، شکاف‌های موجود در کریستال‌ها رو به عنوان حافظه ترابایتی برای کامپیوترهای کلاسیک استفاده کنن. این روش می‌تونه در صنایع مختلف از جمله کامپیوترهای کلاسیک و ذخیره‌سازی اطلاعات کاربرد داشته باشه.

در واقع اون‌ها از نقص‌های کریستال که معمولاً در تحقیقات کوانتومی استفاده می‌شن، به عنوان بیت‌های حافظه استفاده کردن. این نقص‌ها می‌تونن به عنوان بیت‌های صفر و یک استفاده بشن و اطلاعات رو ذخیره کنن.

🔹 محققان با استفاده از یون‌های عناصر کمیاب به کریستال اضافه کردن و با استفاده از لیزر، الکترون‌ها رو تحریک کردن و در نقص‌های کریستال به دام انداختن. این روش می‌تونه به عنوان یک حافظه قوی و کوچک برای کامپیوترهای کلاسیک استفاده بشه.

🔹 این تحقیق نشون می‌ده که چطور تکنیک‌های کوانتومی می‌تونن در کامپیوترهای کلاسیک هم استفاده بشن و باعث بهبود کارایی اون‌ها بشن.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فناوری #ذخیره‌سازی #کامپیوترهای_کلاسیک #کوانتوم
🔺 کشف جدید برای نزدیک شدن به گرانش کوانتومی: شناسایی نوسانات در ساختار فضا-زمان

🔹 دانشمندان یک روش جدید و ساده‌تر برای بررسی نظریه‌های گرانش کوانتومی ارائه کرده‌اند. این روش شامل استفاده از ابزارهای حساس برای شناسایی تغییرات کوچک و نوسانات در ساختار فضا-زمان است. این تغییرات می‌توانند نشانه‌هایی از وجود پدیده‌های کوانتومی در تعامل با گرانش باشند.

🔹 گرانش کوانتومی تلاشی است برای ترکیب دو نظریه بزرگ فیزیک: مکانیک کوانتومی (که رفتار ذرات زیراتمی را توضیح می‌دهد) و نظریه نسبیت عام اینشتین (که گرانش و رفتار اجرام بزرگ مانند سیارات را توضیح می‌دهد). اما این دو نظریه با هم سازگار نیستند و دانشمندان هنوز نتوانسته‌اند یک نظریه واحد بسازند که هر دو را پوشش دهد.

🔹 برای آزمایش این نظریات، یک آزمایش جدید به نام GQuEST طراحی شده است که با استفاده از تشخیص فوتون‌های بسیار حساس، به دنبال نوسانات یا تغییرات بسیار کوچک در ساختار فضا-زمان است. این نوسانات ممکن است نشانه‌هایی از نظریه‌های گرانش کوانتومی باشند.

🔹 این روش نویدبخش است، زیرا برخلاف روش‌های قبلی که نیاز به آزمایش‌های بزرگ و پیچیده داشتند، می‌توان آن را در یک آزمایشگاه کوچک هم اجرا کرد. این می‌تواند راه را برای تحقیقات بیشتر و پیشرفت در فهم گرانش کوانتومی هموار کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #گرانش_کوانتومی #مکانیک_کوانتوم #نظریه_نسبیت #علوم_پایه
🔺 تلسکوپ فضایی SPHEREx ناسا به دنبال مواد اولیه حیات خواهد بود

🔹 ماموریت SPHEREx ناسا که قراره اواخر فوریه ۲۰۲۵ پرتاب بشه، به دنبال آب یخ‌زده، دی‌اکسید کربن، مونوکسید کربن و بقیه مواد مهم برای حیات در ابرهای گازی و غباری فضاست؛ همون جاهایی که سیاره‌ها و ستاره‌ها متولد میشن. دانشمندان فکر می‌کنن بیشتر آب موجود در جهان به صورت یخ، چسبیده به ذرات ریز گرد و غبار، در همین جاها پیدا میشه و اقیانوس‌های زمین و سیاره‌های دیگه هم احتمالاً از همین جاها اومدن.

🔹 تلسکوپ SPHEREx قراره به جای عکس‌برداری معمولی، داده‌های سه‌بعدی جمع کنه. اینطوری دانشمندا می‌تونن مقدار یخ موجود در ابرهای مولکولی رو ببینن و تغییرات ترکیبات یخ رو در محیط‌های مختلف بررسی کنن. این ماموریت با بررسی بیش از ۹ میلیون نقطه، بزرگ‌ترین بررسی از این مواد رو انجام میده و به دانشمندان کمک می‌کنه تا بهتر بفهمن چطوری این ترکیبات روی ذرات گرد و غبار شکل می‌گیرن و محیط‌های مختلف چطور روی فراوانیشون تاثیر میذارن.

🔹 یه نکته جالب اینه که ماموریت قبلی ناسا، SWAS، آب کمتری از اون چیزی که انتظار می‌رفت در فضا پیدا کرد. دانشمندان بعداً فهمیدن که SWAS فقط آب گازی رو در لایه‌های نازک نزدیک سطح ابرهای مولکولی پیدا کرده، و ممکنه مقدار خیلی بیشتری آب به صورت یخ در داخل ابرها وجود داشته باشه. ابرها مولکول‌ها رو از تابش‌های کیهانی که می‌تونن اون‌ها رو از بین ببرن، محافظت می‌کنن.

ابر مولکولی چیه؟ ابر مولکولی یه عالمه گاز و غبار توی فضاست که خیلی متراکمه و دمای پایینی داره. این ابرها محل تولد ستاره‌ها و سیاره‌ها هستن. توی این ابرها، مولکول‌های مختلفی مثل آب، دی‌اکسید کربن و مونوکسید کربن وجود داره که به صورت یخ‌زده به ذرات گرد و غبار چسبیدن. دانشمندا فکر می‌کنن این مواد اولیه برای شکل‌گیری حیات ضروری هستن.

🔹 تلسکوپ SPHEREx برای نقشه‌برداریه که می‌تونه قسمت‌های بزرگی از آسمون رو به سرعت بررسی کنه. اطلاعاتی که این تلسکوپ جمع می‌کنه، می‌تونه با اطلاعات تلسکوپ‌های دیگه مثل جیمز وب ترکیب بشه. اگه SPHEREx جای جالبی رو پیدا کنه، جیمز وب می‌تونه اونجا رو با دقت بیشتری بررسی کنه و در طول موج‌هایی که SPHEREx نمی‌تونه ببینه، رصد کنه.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #حیات_در_فضا #سیاره‌ها #تلسکوپ_فضایی
🔺 روشی انقلابی برای نابودی ۹۹ درصد سلول‌های سرطانی با استفاده از نور مادون قرمز

🔹 دانشمندان دانشگاه رایس و همکارانشان روشی جدید و پیشرفته برای مبارزه با سلول‌های سرطانی ارائه کرده‌اند. این روش از ارتعاشات مولکولی ایجادشده توسط نور مادون قرمز استفاده می‌کند تا سلول‌های سرطانی را با کارایی فوق‌العاده‌ای از بین ببرد.

🔹 کلید این نوآوری در یک مولکول رنگ‌دان کوچک است که معمولاً در تصویربرداری پزشکی استفاده می‌شود. وقتی این مولکول‌ها در معرض نور مادون قرمز قرار می‌گیرند، ارتعاشات هماهنگی به نام پلاسمون ایجاد می‌کنند که باعث پاره شدن غشای سلول‌های سرطانی می‌شود. این مکانیسم، راهی جدید برای از بین بردن سلول‌های سرطانی بدون نیاز به روش‌های شیمیایی یا پرتودرمانی سنتی ارائه می‌دهد.

🔹 این تحقیق که در مجله Nature Chemistry منتشر شده، نشان داد که این روش در از بین بردن ۹۹ درصد سلول‌های ملانوما (نوعی سرطان پوست) که در آزمایشگاه کشت شده بودند، موفق عمل کرده است. در آزمایش‌های انجام‌شده روی موش‌های مبتلا به ملانوما، نیمی از موش‌ها به طور کامل بهبود یافتند که نشان‌دهنده پتانسیل بالای این روش برای درمان سرطان در آینده است.

🔹 یکی از مزایای بزرگ نور مادون قرمز این است که می‌تواند به عمق بافت‌های بدن نفوذ کند بدون اینکه آسیبی به آن‌ها برساند. این ویژگی باعث می‌شود که این روش برای درمان تومورهایی که در عمق بدن قرار دارند، بسیار مؤثر باشد.

🔹 جیمز تور، شیمیدان دانشگاه رایس، این مولکول‌ها را «چکش‌های مولکولی» نامیده است، چون با سرعت بسیار بالایی ارتعاش می‌کنند. تیم او قبلاً هم از ترکیبات نانومقیاس با زنجیره‌های اتمی شبیه پارو استفاده کرده بود که می‌توانستند غشای باکتری‌ها، سلول‌های سرطانی و قارچ‌های مقاوم به دارو را از بین ببرند.

این روش جدید نه تنها کارایی بالایی دارد، بلکه بسیار کم‌تهاجمی است و می‌تواند امید تازه‌ای برای بیماران سرطانی باشد. با این حال، هنوز تحقیقات بیشتری نیاز است تا این روش به مرحله استفاده گسترده در درمان بیماران برسد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سرطان #پزشکی #فناوری_پزشکی #سلامتی #تحقیقات_سرطان
🔺 برای اولین بار در سِرن: خلق «کوارک سر» - ذره‌ای که زود ناپدید می‌شود!

🔹 دانشمندان در برخورددهنده بزرگ هادرونی (LHC) در سازمان سِرن، برای اولین بار موفق شدند «کوارک سر (Top Quark)» را در آزمایشگاه تولید کنند. کوارک سر، یکی از ذرات بنیادی خیلی مهم و در عین حال خیلی ناپایدار و زودگذر است. این کشف مهم به ما کمک می‌کنه تا بهتر بفهمیم ماده از چی ساخته شده و در لحظات اولیه پیدایش جهان چه خبر بوده.

🔹 کوارک‌ها، بلوک‌های سازنده پروتون‌ها و نوترون‌ها هستن که خودشون اتم‌ها رو می‌سازن و در نهایت همه‌چیزِ جهان از اونا ساخته شده. شش نوع کوارک داریم: بالا، پایین، افسون، بیگانه، سر و ته. بین اینا، کوارک سر خیلی سنگینه و خیلی هم ناپایداره.

🔹 برخلاف پروتون‌ها و نوترون‌ها که خیلی پایدارن، کوارک سر تقریباً بلافاصله از بین می‌ره، عمرش فقط حدود 5×10^-25 ثانیه است! به خاطر همین عمر خیلی کوتاه، دیدن مستقیمش خیلی سخت بوده، ولی حالا دانشمندان LHC موفق به انجام این کار شدن که یه دستاورد بزرگ به حساب میاد.

🔹 برخورددهنده بزرگ هادرونی (LHC) بزرگ‌ترین و قوی‌ترین شتاب‌دهنده ذرات در دنیاست که توی سِرن در سوئیس قرار داره. دانشمندان با سرعت دادن به ذرات و کوبوندنشون به هم، شرایطی شبیه لحظات اولیه بعد از بیگ‌بنگ رو بازسازی می‌کنن.

🔹 توی این آزمایش‌ها، یون‌های سرب رو به هم کوبوندن که هسته‌های خیلی پرانرژی اتم‌های سرب هستن. این برخوردها یه محیط خیلی خاص و شدید درست می‌کنه که بهش میگن «پلاسمای کوارک-گلوئون». این پلاسما یه حالتی از ماده است که توی کسری از ثانیه بعد از بیگ‌بنگ وجود داشته. توی این پلاسما، کوارک‌ها و گلوئون‌ها (اجزای سازنده پروتون‌ها و نوترون‌ها) دیگه به هم چسبیده نیستن و فیزیکدان‌ها می‌تونن اونا رو به صورت خالص بررسی کنن.

حالا بیایم یکم ساده‌تر بگیم. کوارک سر مثل یه قطعه لگو خیلی خاص و خیلی سنگین می‌مونه که فقط برای یه لحظه خیلی کوتاه وجود داره و بعدش سریع از بین می‌ره. سِرن مثل یه آزمایشگاه خیلی بزرگه که دانشمندان توش سعی می‌کنن شرایطی مثل اوایل جهان رو درست کنن تا بتونن این قطعات لگوی زودگذر رو بسازن و ببینن. ساختن کوارک سر توی آزمایشگاه خیلی مهمه، چون به ما کمک می‌کنه بفهمیم جهان چطوری شروع شده و ماده از چی ساخته شده. مثل اینه که شما یه قطعه پازل خیلی مهم رو پیدا کنید که جای خیلی مهمی از تصویر رو نشون می‌ده.

🔹 توانایی تولید و مشاهده کوارک سر توی این شرایط سخت، اطلاعات خیلی مهمی درباره فرگشت ماده در اوایل جهان به ما می‌ده. چون کوارک‌های سر خیلی زود از بین می‌رن، مثل یه کرنومتر توی پلاسمای کوارک-گلوئون عمل می‌کنن و به دانشمندان کمک می‌کنن بفهمن این شرایط عجیب و غریب چطوری در طول زمان تغییر کرده.

🔹 مطالعه کوارک سر همچنین به ما کمک می‌کنه ساختار داخلی پروتون‌ها و نوترون‌ها رو بهتر بفهمیم. با بررسی نحوه حرکت کوارک‌ها و گلوئون‌ها، می‌تونیم درک خودمون رو از نحوه تعامل انرژی و ماده در سطح بنیادی‌تر بهبود ببخشیم.

🔹 این کشف، فراتر از تأیید پیش‌بینی‌های نظری، پیامدهای خیلی زیادی داره. فهمیدن نحوه تعامل کوارک‌ها در این شرایط سخت می‌تونه سرنخ‌هایی درباره ماده تاریک و انرژی تاریک به ما بده، که دو تا از بزرگ‌ترین معماهای کیهان‌شناسی هستن.

🔹 از طرفی، این دستاورد می‌تونه به بهبود «مدل استاندارد فیزیک ذرات» کمک کنه، که چارچوب نظریه که نیروها و ذرات بنیادی جهان رو توصیف می‌کنه. اگه توی آزمایش‌های آینده نتایج غیرمنتظره‌ای به دست بیاد، ممکنه نشون بده که به نظریه‌های فیزیکی جدیدی فراتر از مدل استاندارد نیاز داریم و احتمالاً ماهیت بنیادی واقعیت رو روشن‌تر کنه.

🔹 دانشمندان در سِرن دارن برای آزمایش‌های بعدی برنامه‌ریزی می‌کنن تا مطالعه خودشون درباره رفتار کوارک سر رو عمیق‌تر کنن. با تمرکز روی محصولات واپاشی کوارک‌های سر، مثل «بوزون W»، محققان قصد دارن جزئیات جدیدی درباره «نیروی هسته‌ای ضعیف»، یکی از نیروهای بنیادی حاکم بر تعامل ذرات، به دست بیارن.

🔹 سال‌های آینده برای مشخص شدن جایگاه کوارک سر در تصویر بزرگ‌تر فیزیک ذرات خیلی مهم خواهد بود. با هر کشف جدید، فیزیکدان‌ها به پاسخ دادن به بزرگ‌ترین سؤالات درباره منشأ ماده، فرگشت جهان و نیروهایی که همه‌چیز رو کنار هم نگه می‌دارن، نزدیک‌تر می‌شن.

🔹 این دستاورد بزرگ در برخورددهنده بزرگ هادرونی سِرن، چیزی فراتر از یه موفقیت فنیه، بلکه یه نگاه اجمالی به سازوکار بنیادی کیهانه. با ادامه تحقیقات، مطالعه کوارک سر می‌تونه درک ما از خود جهان رو تغییر بده و ما رو به پاسخ دادن به عمیق‌ترین سؤالات علمی زمانمون نزدیک‌تر کنه.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #ذرات_بنیادی #کوارک_سر #سرن #LHC #فناوری
🔺 ناسا و پروژه JEDI: نگاهی تازه به جو خورشید

🔹 ناسا با پروژه جدیدی به نام «تحقیقات تشخیصی خورشیدی با نور ماوراءبنفشِ شدید» یا به اختصار JEDI، قصد دارد تا دید تازه‌ای از جو خارجی خورشید به دست آورد. این ابزار پیشرفته شامل دو تلسکوپ است که برای مطالعه بادهای خورشیدی و رویدادهای شدید فضایی طراحی شده‌اند. این پروژه قرار است در سال 2031 به همراه مأموریت فضایی Vigil آژانس فضایی اروپا (ESA) به فضا پرتاب شود.

🔹کاوشگر JEDI در نقطه لاگرانژ 5 (L5) مستقر خواهد شد. نقاط لاگرانژ مکان‌هایی در فضا هستند که در آن‌ها نیروهای گرانشی و گریز از مرکز به تعادل می‌رسند و به فضاپیماها اجازه می‌دهند بدون کشیده شدن به جهات مختلف، در همان مکان باقی بمانند. این نقطه خاص حدود 30 میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارد و به دانشمندان امکان می‌دهد خورشید را از زاویه و منطقه‌ای کمتر کاوش‌شده مطالعه کنند.

نقاط لاگرانژ به نوعی پارکینگ فضایی برای فضاپیماها هستند. این نقاط به دلیل تعادل نیروها، فضاپیماها را در جای خود نگه می‌دارند، درست مثل وقتی که یک توپ در یک کاسه قرار می‌گیرد و در همان‌جا ثابت می‌ماند.

🔹 این ابزار شامل دو تلسکوپ با نام‌های SWOC و EWOC است که تصاویر با وضوح بالا از بخش‌های مختلف جو خورشید ثبت می‌کنند. این تصاویر به محققان کمک می‌کند تا جزئیات بیشتری از ساختارهای میانی خورشید را ببینند و ارتباط بین ویژگی‌های سطح خورشید و جو خارجی آن را بهتر درک کنند.

وقتی از یک شیء از زوایای مختلف و با فاصله‌های متفاوت عکس می‌گیرید، می‌توانید داستان کامل‌تری از آنچه می‌بینید بسازید. JEDI هم به همین شکل با جمع‌آوری تصاویر از زوایای مختلف، به دانشمندان کمک می‌کند تا بخش‌های ناشناخته جو خورشید را بهتر بشناسند.

🔹 اطلاعات به دست آمده از JEDI به پیش‌بینی بهتر وضعیت آب و هوای فضایی کمک می‌کند. این اطلاعات می‌تواند به کاربران نهایی که از طوفان‌های خورشیدی متاثر می‌شوند، هشدارهای به‌موقع‌تری بدهد و حتی زمان بیشتری برای مشاهده شفق‌های قطبی در عرض‌های جغرافیایی پایین‌تر فراهم کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ناسا #خورشید #آب_و_هوای_فضایی #علم_فضا