تازه‌های علمی
703 subscribers
38 photos
3 videos
2.1K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 عینک‌های برفی توله: عینک‌های ۱۰۰۰ ساله قطبی ساخته‌شده از عاج گراز دریایی

🔹 این عینک‌های برفی که از عاج گراز دریایی ساخته شده‌اند، توسط مردم توله (Thule) که بین سال‌های ۸۰۰ تا ۱۶۰۰ میلادی در آلاسکا و شمال کانادا زندگی می‌کردند، استفاده می‌شدند. این عینک‌ها که در زبان اینوکتیتوت «ایگاک» (iggaak) نامیده می‌شوند، نمونه‌ای اولیه از لوازم محافظتی برای چشم‌ها در برابر برف و یخ قطب شمال هستند.

🔹 این عینک‌ها که بین سال‌های ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ میلادی ساخته شده‌اند، حدود ۱۲٫۷ سانتی‌متر عرض و ۲٫۹ سانتی‌متر ارتفاع دارند و احتمالاً در گذشته دارای بندهای چرمی یا زردپی برای بسته شدن به صورت بوده‌اند. این نمونه خاص در حدود سال ۱۹۳۰ توسط یک افسر پلیس سواره‌نظام سلطنتی کانادا در جزیره بافین شمالی در نوناووت جمع‌آوری شده و اکنون در موزه هنر متروپولیتن نیویورک به نمایش گذاشته شده است.

🔹 این عینک‌های برفی با شکاف‌های باریک و بلند برای چشم‌ها طراحی شده‌اند تا از سوختگی چشم‌ها در اثر نور خورشید و همچنین از برف و یخ محافظت کنند، در حالی که میدان دید وسیعی را برای کاربر فراهم می‌کنند. این عینک‌ها در سراسر قطب شمال یافت شده‌اند که نشان‌دهنده کارایی بالای آن‌ها به عنوان محافظ چشم است. این نمونه خاص با حکاکی‌هایی از خطوط دوتایی، خارها و شکل‌های Y تزئین شده که احتمالاً برای استفاده‌کننده آن معنای خاصی داشته است.

مردم توله که اجداد مدرن اینویت (Inuit) محسوب می‌شوند، در سازگاری با شرایط قطب شمال مهارت داشتند. آن‌ها روش‌هایی مانند شکار پستانداران دریایی، استفاده از سگ‌ها برای کشیدن سورتمه و ساخت خانه‌های برفی یا ایگلو را توسعه دادند. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد توله‌ها با وایکینگ‌ها در اطراف خلیج بافین تجارت می‌کردند.

🔹 عینک‌های ایگاک به عنوان یکی از اولین نمونه‌های عینک‌های محافظ در جهان شناخته می‌شوند که حداقل ۱۲۰۰ سال قدمت دارند. امروزه، بیشتر اینویت‌ها به جای عینک‌های برفی سنتی، از عینک‌های آفتابی مدرن با لنزهای پولاریزه استفاده می‌کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان‌شناسی #قطب_شمال #فرهنگ_بومی #هنر_سنتی
🔺 دانشمندان دلیل ناپدید شدن پستانداران بزرگ از آمریکای شمالی را در ۵۰,۰۰۰ سال پیش کشف کردند

🔹 حدود ۵۰,۰۰۰ سال پیش، آمریکای شمالی خانه گونه‌های متنوعی از حیوانات غول‌پیکر بود. ماموت‌ها در توندرا پرسه می‌زدند، ماستودون‌ها و ببرهای دندان‌خنجری در جنگل‌ها زندگی می‌کردند و گله‌های گرگ‌های بزرگ، بوفالوها و شترهای بلندقامت در دشت‌ها حرکت می‌کردند. با پایان آخرین عصر یخبندان، بیشتر این حیوانات عظیم‌الجثه ناپدید شدند. دلیل این انقراض گسترده هنوز یکی از بحث‌های بزرگ علمی است.

🔹 برخی محققان معتقدند که انسان‌های اولیه نقش مهمی در این انقراض داشتند. آن‌ها با شکار این حیوانات، تغییر زیستگاه‌ها و رقابت برای منابع، باعث کاهش جمعیت آن‌ها شدند. زمان ورود انسان‌ها به آمریکای شمالی تقریباً با ناپدید شدن این حیوانات هم‌زمان است، که این فرضیه را تقویت می‌کند.

🔹 از سوی دیگر، برخی دانشمندان تغییرات آب‌وهوایی را عامل اصلی می‌دانند. با گرم شدن زمین و عقب‌نشینی یخ‌چال‌ها، اکوسیستم‌ها به سرعت تغییر کردند. برخی گونه‌ها ممکن است نتوانسته‌اند خود را با محیط‌های جدید سازگار کنند و به تدریج منقرض شدند. با این حال، نقش تغییرات آب‌وهوایی به تنهایی هنوز نامشخص است، زیرا برخی از این حیوانات در مناطق خاصی باقی ماندند، در حالی که دیگران کاملاً ناپدید شدند.

یکی از چالش‌های اصلی در حل این معما، حفظ ضعیف بقایای این حیوانات است. بسیاری از استخوان‌ها به دلیل قرار گرفتن در معرض عوامل طبیعی، ساییدگی و تخریب مولکولی، برای تحلیل دقیق مناسب نیستند. با این حال، فناوری‌های مدرن مانند «زوم‌اس» (ZooMS) که بر اساس تجزیه‌وتحلیل پروتئین‌های کلاژن در استخوان‌ها کار می‌کند، به دانشمندان کمک کرده‌اند تا اطلاعات جدیدی از این بقایای قدیمی به دست آورند.

🔹 این فناوری نشان داده است که حتی استخوان‌های خردشده و فرسوده نیز می‌توانند حاوی اطلاعات ارزشمندی باشند. برای مثال، در یک مطالعه اخیر، ۸۰٪ از نمونه‌های استخوانی که از موزه‌ها بررسی شدند، حاوی کلاژن کافی برای تجزیه‌وتحلیل بودند و ۷۳٪ از آن‌ها تا سطح جنس شناسایی شدند. این یافته‌ها شامل گونه‌هایی مانند بوفالو، ماموت، شتر و احتمالاً ماستودون بود.

این تحقیقات نشان می‌دهد که موزه‌ها و مجموعه‌های باستان‌شناسی چقدر مهم هستند. حتی استخوان‌هایی که سال‌ها بدون توجه باقی مانده‌اند، می‌توانند با استفاده از فناوری‌های جدید، اطلاعات مهمی درباره گذشته زمین ارائه دهند. حفظ و مطالعه این مجموعه‌ها می‌تواند به ما کمک کند تا به تدریج به پاسخ این سوال نزدیک‌تر شویم: چرا برخی از بزرگ‌ترین حیوانات تاریخ، از مناظر باستانی آمریکای شمالی ناپدید شدند؟

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انقراض #دیرینه‌شناسی #تاریخ_طبیعی
تازه‌های علمی
🔺 احتمال برخورد سیارک با زمین در سال ۲۰۳۲ دو برابر شد 🔹 به گفته ناسا، احتمال برخورد یک سیارک به نام 2024 YR4 به زمین در سال ۲۰۳۲ کمی بیشتر شده و از حدود ۱ درصد به ۲.۳ درصد رسیده است. این سیارک که سال گذشته کشف شده، تا ۹۰ متر قطر دارد و در ۲۲ دسامبر ۲۰۳۲ از…
🔺 ناسا از تلسکوپ وب برای ردیابی سیارک خطرناک جدید استفاده می‌کند

🔹 ناسا تصمیم گرفته از تلسکوپ فضایی جیمز وب برای ردیابی سیارک 2024 YR4 استفاده کند که احتمال برخورد آن با زمین در سال 2032 وجود دارد. این سیارک، در حال حاضر ۲.۱٪ احتمال برخورد با زمین را دارد. اگرچه این احتمال کم است، اما ناسا آن را جدی گرفته و قصد دارد با استفاده از تلسکوپ وب، اطلاعات بیشتری درباره این سیارک جمع‌آوری کند تا تخمین‌های فعلی را دقیق‌تر کند.

🔹 این سیارک توسط سیستم هشدار برخورد سیارکی (ATLAS) در شیلی در ۲۷ دسامبر ۲۰۲۴ کشف شد. در ابتدا احتمال برخورد آن ۱.۳٪ بود، اما با مشاهده‌های بیشتر، این احتمال به ۲.۳٪ افزایش یافت و سپس به ۲.۱٪ کاهش پیدا کرد. این اعداد هنوز اولیه هستند و نیاز به بررسی‌های بیشتری دارند.

🔹 سیارک 2024 YR4 در حال حاضر بین ۴۰ تا ۹۰ متر عرض دارد و اگر به زمین برخورد کند، انرژی معادل ۸ مگاتن آزاد می‌کند. این مقدار انرژی بیش از ۵۰۰ برابر انرژی بمب اتمی هیروشیما است و می‌تواند خسارات قابل توجهی ایجاد کند. با این حال، این سیارک آنقدر بزرگ نیست که باعث نابودی کامل زمین شود.

🔹 ناسا امیدوار است با استفاده از تلسکوپ وب، اندازه دقیق‌تر و سایر ویژگی‌های این سیارک را تعیین کند. این اطلاعات به دانشمندان کمک می‌کند تا خطر برخورد را بهتر ارزیابی کنند. البته، ممکن است با جمع‌آوری داده‌های بیشتر، احتمال برخورد به صفر کاهش یابد، همان‌طور که در گذشته برای برخی سیارک‌ها اتفاق افتاده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیارک #تلسکوپ_وب #ناسا #فضا
🔺 ناسا اسپیس‌ایکس را برای پرتاب مأموریت فضایی کوچک اخترفیزیکی انتخاب کرد

🔹 ناسا اخیراً اسپیس‌ایکس را برای پرتاب یک مأموریت علمی کوچک به نام «پاندورا» انتخاب کرده است. این مأموریت که بخشی از برنامه «پیشگامان اخترفیزیک» ناسا است، قرار است به عنوان یک محموله اشتراکی (rideshare) در سپتامبر ۲۰۲۵ پرتاب شود. هدف اصلی پاندورا مطالعه جو سیارات فراخورشیدی است.

🔹 پاندورا یک ماهواره کوچک است که مجهز به تلسکوپی با قطر ۴۵ سانتی‌متر و حسگرهای نوری و مادون قرمز است. این ماهواره قرار است به مدت یک سال، ۲۰ ستاره را که سیارات فراخورشیدی به دور آنها می‌چرخند، رصد کند. هدف این مأموریت این است که مشخص کند آیا سیگنال‌های طیفی مشاهده‌شده در جو این سیارات ناشی از وجود هیدروژن یا آب است یا اینکه این سیگنال‌ها به دلیل تغییرات در خود ستاره‌ها ایجاد می‌شوند.

به زبان ساده، پاندورا می‌خواهد بفهمد که آیا نشانه‌های شیمیایی که در جو سیارات فراخورشیدی دیده می‌شوند، واقعاً مربوط به جو آن سیارات هستند یا اینکه این نشانه‌ها به دلیل فعالیت‌های ستاره‌ای ایجاد می‌شوند. این موضوع برای درک بهتر شرایط سیارات فراخورشیدی و امکان حیات در آنها بسیار مهم است.

🔹 پاندورا یک ماهواره از کلاس ESPA Grande است که وزن آن تا ۳۲۰ کیلوگرم می‌رسد و قرار است در مدار خورشیدآهنگ (sun-synchronous orbit) قرار بگیرد. این مدار به ماهواره اجازه می‌دهد تا در شرایط نوری ثابتی به رصد بپردازد. احتمالاً این مأموریت به عنوان بخشی از پرتاب‌های اشتراکی سری Transporter اسپیس‌ایکس انجام خواهد شد، اما جزئیات دقیق پرتاب هنوز اعلام نشده است.

🔹 ناسا هزینه این قرارداد را فاش نکرده است، زیرا اطلاعات مربوط به قراردادهای VADR (که برای مأموریت‌های کوچک و کم‌هزینه طراحی شده‌اند) معمولاً محرمانه باقی می‌ماند. با این حال، این مأموریت گامی مهم در جهت پیشبرد تحقیقات اخترفیزیکی با هزینه‌های کمتر است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ناسا #اسپیس‌ایکس #سیارات_فراخورشیدی #اخترفیزیک
🔺 کشف شگفت‌انگیز: مولکول‌های آلی در استخوان‌های دایناسور ۶۶ میلیون ساله

🔹 محققان دانشگاه لیورپول موفق به کشف بقایای کلاژن در استخوان‌های فسیل‌شده یک دایناسور به نام ادمونتوسوروس شده‌اند. این کشف می‌تواند دیدگاه‌های جدیدی درباره دایناسورها و فرآیند فسیل‌شدن ارائه دهد. برای سال‌ها، دانشمندان فکر می‌کردند که فرآیند فسیل‌شدن تمام مولکول‌های آلی اصلی را از بین می‌برد، اما این مطالعه نشان می‌دهد که برخی از این مواد آلی، مانند پروتئین‌ها، حتی پس از ده‌ها میلیون سال باقی می‌مانند.

🔹 این تحقیق که در مجله Analytical Chemistry منتشر شده، از تکنیک‌های پیشرفته‌ای مانند طیف‌سنجی جرمی و توالی‌یابی پروتئین استفاده کرده است. استخوان مورد مطالعه متعلق به یک ادمونتوسوروس (دایناسوری با منقار اردکی) است که از لایه‌های کرتاسه فوقانی در داکوتای جنوبی کشف شده و به‌طور استثنایی به خوبی حفظ شده است.

کلاژن یک پروتئین مهم در بافت‌های همبند است که در استخوان‌ها، پوست و غضروف‌ها یافت می‌شود. کشف بقایای کلاژن در فسیل‌های دایناسورها نشان می‌دهد که برخی از مولکول‌های آلی می‌توانند حتی پس از میلیون‌ها سال در شرایط خاصی حفظ شوند. این موضوع به دانشمندان کمک می‌کند تا ارتباطات بین گونه‌های مختلف دایناسورها را بهتر درک کنند.

🔹 پروفسور استیو تیلور، رئیس گروه تحقیقاتی طیف‌سنجی جرمی در دانشگاه لیورپول، می‌گوید: «این تحقیق ثابت می‌کند که مولکول‌های آلی مانند کلاژن در برخی فسیل‌ها وجود دارند. این یافته‌ها نه‌تنها فرضیه آلودگی فسیل‌ها را رد می‌کند، بلکه نشان می‌دهد که تصاویر میکروسکوپی قدیمی از استخوان‌های فسیل‌شده ممکن است حاوی اطلاعات بیشتری باشند.»

🔹 این تحقیق همچنین سؤالات جدیدی درباره چگونگی حفظ این مولکول‌ها در طول زمان مطرح می‌کند. محققان از همکاری بین‌رشته‌ای برای انجام این مطالعه استفاده کردند، از جمله متخصصان طیف‌سنجی جرمی، زیست‌شیمی و علوم مواد.

این کشف نه‌تنها یک بحث علمی قدیمی را حل می‌کند، بلکه راه‌های جدیدی برای مطالعه حیات باستانی و درک بهتر فرآیندهای بیوشیمیایی در فسیل‌ها باز می‌کند. این موضوع می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا اسرار بیشتری درباره دایناسورها و دیگر موجودات منقرض‌شده کشف کنند.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#دایناسور #فسیل‌شناسی #زیست‌شناسی #فرگشت #دیرینه‌شناسی
تازه‌های علمی
🔺 کشف انفجار مرموز اشعه‌ایکس از جهان اولیه توسط ماهواره کاوشگر اِینشتین 🔹 در ۱۵ مارس ۲۰۲۴، ماهواره کاوشگر اِینشتین (Einstein Probe) انفجاری از اشعه‌های ایکس کم‌انرژی را از اعماق جهان اولیه شناسایی کرد. این انفجار که بیش از ۱۷ دقیقه طول کشید و درخشش آن نوسان…
🔺 کشف یک سیگنال مرموز فضایی در سال ۲۰۲۴: چه چیزی باعث این انفجار عجیب شد؟

🔹 در سال ۲۰۲۴، یک سیگنال مرموز فضایی به نام EP240408a توسط کاوشگر «انیشتین» (Einstein Probe) چین کشف شد. این سیگنال که در طول‌موج‌های ایکس شناسایی شد، توجه اخترشناسان را به خود جلب کرد، زیرا رفتار آن با هیچ‌یک از مدل‌های شناخته‌شده از انفجارهای کیهانی مطابقت نداشت.

🔹 این سیگنال به مدت ۷ تا ۲۳ روز در طول‌موج ایکس قابل مشاهده بود و شامل یک فوران ۱۲ ثانیه‌ای بود که ۳۰۰ برابر روشن‌تر از تابش زمینه ایکس بود. با این حال، بیشتر تلسکوپ‌هایی که در طول‌موج‌های دیگر (مانند رادیو، نور مرئی و فرابنفش) به این رویداد نگاه کردند، چیزی مشاهده نکردند. این موضوع باعث شد تا اخترشناسان به این نتیجه برسند که این سیگنال بسیار غیرعادی است.

به زبان ساده، بیشتر انفجارهای کیهانی که ما می‌شناسیم، در چندین طول‌موج (مثل ایکس، رادیو و نور مرئی) تابش می‌کنند. اما EP240408a فقط در طول‌موج ایکس دیده شد و این موضوع آن را به یک معما تبدیل کرد.

🔹 دو تیم تحقیقاتی مستقل سعی کردند منشأ این سیگنال را توضیح دهند. یکی از تیم‌ها پیشنهاد کرد که این رویداد ممکن است یک «رویداد اختلال کشندی» (TDE) باشد. TDE زمانی اتفاق می‌افتد که یک ستاره به یک سیاه‌چاله نزدیک می‌شود و توسط نیروهای گرانشی آن تکه‌تکه می‌شود. در موارد نادر، این فرآیند می‌تواند باعث ایجاد فوران‌های پرسرعت از ماده شود که به صورت تابش ایکس و رادیو دیده می‌شوند.

🔹 با این حال، نبود تابش رادیویی از این رویداد، این فرضیه را زیر سؤال برد. تیم دیگر پیشنهاد کرد که EP240408a ممکن است نمایانگر یک کلاس کاملاً جدید از رویدادهای کیهانی باشد که قبلاً دیده نشده‌اند. این رویدادها ممکن است در بررسی‌های قبلی که بر روی انفجارهای کوتاه‌مدت یا بلند‌مدت متمرکز بودند، نادیده گرفته شده باشند.

اگر این سیگنال واقعاً متعلق به یک کلاس جدید از رویدادهای کیهانی باشد، این کشف می‌تواند درک ما از فرآیندهای پرانرژی در جهان را به طور قابل توجهی گسترش دهد. چنین کشفی می‌تواند به توسعه نظریه‌های جدید و مطالعات بیشتر در این زمینه منجر شود.

🔹 کاوشگر انیشتین احتمالاً در طول مأموریت خود رویدادهای مشابهی را کشف خواهد کرد. این کشفیات می‌توانند به اخترشناسان کمک کنند تا ماهیت این سیگنال‌های مرموز را بهتر درک کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیگنال_فضایی #کیهان‌شناسی #انفجار_کیهانی
🔺 آیا جهان در همه جا یکسان رفتار می‌کند؟ عدسی‌سازی گرانشی ضعیف ممکن است پاسخ دهد

🔹 یک مطالعه جدید که در مجله Journal of Cosmology and Astroparticle Physics منتشر شده، روشی برای آزمایش «اصل کیهان‌شناختی» (Cosmological Principle) ارائه می‌دهد. این اصل بیان می‌کند که جهان هم‌گن (homogeneous) و هم‌سان‌گرد (isotropic) است، یعنی در مقیاس‌های بزرگ، جهان در همه‌جا و همه‌ی جهت‌ها یکسان به نظر می‌رسد. این مطالعه از پدیده‌ی «عدسی‌سازی گرانشی ضعیف» (weak gravitational lensing) استفاده می‌کند تا این فرضیه را آزمایش کند.

🔹 عدسی‌سازی گرانشی ضعیف زمانی اتفاق می‌افتد که نور کهکشان‌های دوردست توسط ماده‌ی موجود در مسیرش خمیده می‌شود و شکل ظاهری کهکشان‌ها را تغییر می‌دهد. این پدیده می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا بفهمند آیا جهان واقعاً هم‌سان‌گرد است یا نه. اگر جهان هم‌سان‌گرد نباشد، ممکن است نشانه‌هایی از ناهمسان‌گردی (anisotropy) در داده‌های عدسی‌سازی گرانشی دیده شود.

به زبان ساده، اگر جهان هم‌سان‌گرد باشد، انتظار داریم که نور کهکشان‌های دوردست به طور یکنواخت خمیده شود. اما اگر ناهمسان‌گردی وجود داشته باشد، این خمیدگی ممکن است در جهت‌های خاصی بیشتر یا کمتر باشد.

🔹 این مطالعه از داده‌های تلسکوپ فضایی اقلیدس (Euclid) استفاده می‌کند که در سال ۲۰۲۳ پرتاب شد و تصاویر دقیقی از جهان ارائه می‌دهد. محققان با شبیه‌سازی اثرات یک جهان ناهمسان‌گرد، مدلی توسعه دادند که نشان می‌دهد چگونه انحراف از هم‌سان‌گردی می‌تواند سیگنال عدسی‌سازی گرانشی را تغییر دهد.

🔹 اگر داده‌های اقلیدس همبستگی معناداری بین دو مؤلفه‌ی E-mode و B-mode در سیگنال عدسی‌سازی گرانشی نشان دهند، این می‌تواند نشانه‌ای از ناهمسان‌گردی در جهان باشد. چنین کشفی می‌تواند درک ما از جهان را به طور اساسی تغییر دهد و حتی ممکن است نیاز به بازنگری در مدل استاندارد کیهان‌شناسی باشد.

مدل استاندارد کیهان‌شناسی تاکنون بهترین توضیح برای رفتار جهان بوده است، اما برخی مشاهدات اخیر، مانند ناهماهنگی در نرخ انبساط جهان، این مدل را به چالش کشیده‌اند. اگر ناهمسان‌گردی در جهان تأیید شود، این می‌تواند به معنای آغاز فصل جدیدی در کیهان‌شناسی باشد.

🔹 جیمز آدام، نویسنده‌ی اصلی این مطالعه، می‌گوید: «اگر این ناهمسان‌گردی واقعی باشد، ممکن است نیاز به بازنگری جدی در مدل‌های کیهان‌شناسی داشته باشیم. اما هنوز زود است که بگوییم این بازنگری چقدر بزرگ خواهد بود.»

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کیهان‌شناسی #جهان #عدسی‌سازی_گرانشی #تلسکوپ_اقلیدس
🔺 کشف نوترینوی پرانرژی‌ترین ذره‌ی تاریخ در اعماق دریای مدیترانه

🔹 تیمی از محققان اعلام کردند که به طور تصادفی موفق به کشف نوترینویی با انرژی بی‌سابقه شده‌اند. این نوترینو که توسط آشکارساز KM3Net در کف دریای مدیترانه شناسایی شد، انرژی بین ۶۰ تا ۲۳۰ پتاآلکترون‌ولت (PeV) داشت. این مقدار انرژی حتی از رکورد قبلی که حدود ۱۰ پتاآلترون‌ولت بود، بسیار بیشتر است. برای مقایسه، قدرتمندترین شتاب‌دهنده‌ی ذرات جهان، LHC، پروتون‌ها را تنها تا ۷ تراآلکترون‌ولت (TeV) شتاب می‌دهد!

🔹 این نوترینو که از خارج از کهکشان ما آمده است، هنگام برخورد با آب دریا، یک میون (ذره‌ای شبیه به الکترون اما سنگین‌تر) تولید کرد. این میون وارد محدوده‌ی آشکارساز شد و با برخورد به مواد اطراف، نور و ذرات بیشتری ایجاد کرد. انرژی این رویداد آنقدر بالا بود که برخی از آشکارسازها کاملاً اشباع شدند و بیش از یک‌سوم کل آشکارسازها سیگنال‌هایی از عبور میون را ثبت کردند.

نوترینوها ذراتی هستند که به ندرت با ماده تعامل می‌کنند. هر ثانیه، ده‌ها تریلیون نوترینو از بدن ما عبور می‌کنند، اما کمتر از پنج نوترینو در طول عمر ما با بدنمان برخورد می‌کند! به همین دلیل، شناسایی آنها بسیار دشوار است و نیاز به آشکارسازهای بزرگ و حساس دارد.

🔹 پروژه‌ی KM3Net شامل دو آشکارساز در کف دریای مدیترانه است: ARCA در نزدیکی سیسیلی و ORCA در سواحل فرانسه. این آشکارسازها از رشته‌هایی تشکیل شده‌اند که به کف دریا متصل هستند و نور ناشی از برخورد نوترینوها با آب را ثبت می‌کنند. تا اوایل سال ۲۰۲۳، تنها ۱۰ درصد از این آشکارسازها نصب شده بود، اما همین مقدار برای شناسایی این رویداد عظیم کافی بود.

🔹 محققان با بررسی جهت حرکت میون و انرژی آن، دریافتند که این ذره باید حاصل برخورد یک نوترینوی پرانرژی با آب دریا باشد. از آنجایی که هیچ فرآیند زمینی نمی‌تواند چنین ذره‌ای با این انرژی تولید کند، منشأ این نوترینو باید خارج از کهکشان ما باشد.

اما سوال بزرگ این است: این نوترینو چگونه به چنین انرژی بالایی دست یافته است؟ یکی از نظریه‌ها این است که پرتوهای گامای پرانرژی با تابش زمینه‌ی کیهانی برهم‌کنش می‌کنند و انرژی خود را به ذرات جدید منتقل می‌کنند. با این حال، هیچ منبع پرتو گامای قوی در جهت این نوترینو در کهکشان ما یافت نشد.

🔹 در فاصله‌های دورتر، چندین «بلازار یا فروزنده» (نوعی اختروش که جت‌های آن به سمت زمین است) در جهت این نوترینو وجود دارند. این بلازارها ممکن است منشأ این نوترینوی پرانرژی باشند، اما هنوز شواهد کافی برای تأیید این فرضیه وجود ندارد.

🔹 با تکمیل آشکارسازهای KM3Net و همکاری با آشکارساز IceCube در قطب جنوب، دانشمندان امیدوارند منشأ این نوترینوهای پرانرژی را بهتر شناسایی کنند. این کشف می‌تواند پنجره‌ی جدیدی به سوی درک بهتر جهان و فرآیندهای پرانرژی در کیهان باز کند.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #نوترینو #کیهان‌شناسی #ذرات_بنیادی
🔺 سگ‌ها ممکن است خودشان را اهلی کرده باشند!

🔹 یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که سگ‌ها ممکن است بدون نیاز به دخالت مستقیم انسان‌ها، خودشان را اهلی کرده باشند. بر اساس این مدل ریاضی، گرگ‌های کم‌خطرتر که به بقایای غذای انسان‌های باستانی جذب شده‌اند، می‌توانستند در عرض حدود ۸۰۰۰ سال به سگ‌های امروزی تبدیل شوند.

🔹 اهلی‌سازی سگ‌ها همیشه موضوع بحث‌های مختلف بوده است. برخی معتقدند انسان‌ها گرگ‌های کم‌خطرتر را انتخاب کرده و به عنوان همراه پرورش دادند، در حالی که دیگران فکر می‌کنند برخی گرگ‌ها خودشان به انسان‌ها نزدیک‌تر شدند تا از مزایای زندگی در کنار آنها بهره‌مند شوند.

این مطالعه نشان می‌دهد که اگر گرگ‌های کم‌خطرتر ترجیح می‌دادند با هم‌تایان خود جفت‌گیری کنند، می‌توانستند در عرض چند هزار سال به یک گونه جدید (سگ) تبدیل شوند. این فرآیند می‌تواند بدون نیاز به انتخاب مستقیم توسط انسان‌ها اتفاق بیفتد.

🔹 این مدل ریاضی که در مجله Proceedings of the Royal Society: Biological Sciences منتشر شده، نشان می‌دهد که اگر گرگ‌های کم‌خطرتر ترجیح می‌دادند با هم جفت‌گیری کنند، در ۷۴ درصد موارد، جمعیت‌های جداگانه‌ای از سگ‌های اولیه تشکیل می‌شد. این تغییر حتی اگر جمعیت انسان‌ها و زباله‌های آنها ثابت می‌ماند نیز اتفاق می‌افتاد.

🔹 با این حال، این به معنای رد کامل نقش انسان‌ها در اهلی‌سازی سگ‌ها نیست. احتمالاً ترکیبی از عوامل طبیعی و انتخاب انسانی در این فرآیند نقش داشته‌اند.

این مطالعه نشان می‌دهد که اهلی‌سازی همیشه یک فرآیند یک‌طرفه نیست. گاهی اوقات، حیوانات نیز با انتخاب خود، به انسان‌ها نزدیک‌تر می‌شوند و این می‌تواند آغاز یک دوستی جدید باشد!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تکامل #سگ #گرگ #اهلی‌سازی #زیست‌شناسی
🔺 روسیه ادعا می‌کند: موتور پلاسمایی جدید سفر به مریخ را به ۳۰ روز کاهش می‌دهد

🔹 مهندسان روسی یک نمونه اولیه از موتور موشک پلاسمایی ساخته‌اند که می‌تواند سفر به مریخ را از ۶ تا ۹ ماه فعلی به تنها ۳۰ تا ۶۰ روز کاهش دهد. این موتور که توسط شرکت دولتی روس‌اتوم توسعه یافته، از هیدروژن به عنوان سوخت استفاده می‌کند و با شتاب دادن به ذرات باردار، سرعتی تا ۱۰۰ کیلومتر بر ثانیه ایجاد می‌کند.

🔹 برخلاف موتورهای موشک سنتی که از سوخت مایع و اکسیژن برای احتراق استفاده می‌کنند، موتور پلاسمایی از دو الکترود و میدان‌های مغناطیسی برای ایجاد نیروی پیشرانش بهره می‌برد. این فناوری می‌تواند انقلابی در سفرهای فضایی ایجاد کند، اما هنوز در مراحل اولیه توسعه است و احتمالاً سال‌ها طول می‌کشد تا برای مأموریت‌های انسانی به مریخ آماده شود.

به زبان ساده، موتور پلاسمایی با استفاده از ذرات باردار (پلاسما) و میدان‌های مغناطیسی، سرعت بسیار بالاتری نسبت به موتورهای سنتی ایجاد می‌کند.

🔹 این موتور در حال حاضر در محفظه‌ای که شرایط فضایی را شبیه‌سازی می‌کند، در حال آزمایش است. پس از پرتاب با موتورهای شیمیایی سنتی، این موشک در مدار از موتور پلاسمایی برای ادامه سفر استفاده خواهد کرد.

🔹 روسیه تنها کشوری نیست که به دنبال کاهش زمان سفر به مریخ است. ناسا نیز با همکاری دارپا (DARPA) در حال توسعه موتورهای حرارتی هسته‌ای است تا زمان سفر به مریخ را کاهش دهد. از سوی دیگر، ایلان ماسک، بنیان‌گذار اسپیس‌ایکس، قصد دارد با استفاده از موشک استارشیپ، مأموریت‌های بدون سرنشین به مریخ را تا سال ۲۰۲۶ و مأموریت‌های انسانی را تا حدود چهار سال بعد آغاز کند.

به نظر می‌رسد رقابت داغی برای رسیدن به مریخ در حال شکل‌گیری است. فناوری‌های جدید مانند موتورهای پلاسمایی و هسته‌ای می‌توانند آینده سفرهای فضایی را متحول کنند و انسان را یک قدم به زندگی در سیاره‌های دیگر نزدیک‌تر کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #مریخ #موتور_پلاسمایی #روس‌اتوم #ناسا
🔺 لارو مگس مراکشی با یک «چهره جعلی» روی بدنش به کلونی موریانه‌ها نفوذ می‌کند

🔹 یک مطالعه جدید نشان داده که لاروهای نوعی مگس کوهی در مراکش، برای نفوذ به کلونی‌های موریانه‌ها، یک چهره جعلی شبیه به سر موریانه روی بدن خود تکامل داده‌اند. این چهره جعلی، بخشی از یک استراتژی تقلید فوق‌العاده است که باعث می‌شود موریانه‌های کارگر فکر کنند لاروها بخشی از کلونی آن‌ها هستند.

🔹 موریانه‌های سرباز معمولاً هر مزاحمی را در محل می‌کشند، اما لاروهای مگس با این استتار هوشمندانه، بدون هیچ مشکلی در میان سربازان زندگی می‌کنند و حتی به اتاق غذای کلونی دسترسی کامل دارند. این استتار آن‌قدر خوب است که موریانه‌ها حتی لاروها را تمیز می‌کنند! این مطالعه در ۱۰ فوریه در مجله Current Biology منتشر شده است.

این لاروها نه تنها از نظر ظاهری شبیه موریانه‌ها هستند، بلکه از نظر شیمیایی نیز بوی آن‌ها را تقلید می‌کنند. محققان دریافتند که ترکیب شیمیایی لاروها با موریانه‌هایی که در همان کلونی زندگی می‌کنند، کاملاً یکسان است. این استتار شیمیایی کلید موفقیت لاروها برای نفوذ به کلونی و استفاده از منابع غذایی آن‌هاست.

🔹 محققان این لاروها را به طور تصادفی در کوه‌های «Anti-Atlas» در جنوب مراکش کشف کردند. آن‌ها زیر یک سنگ، یک کلونی موریانه با سه لارو مگس پیدا کردند. این لاروها به گونه‌ای ناشناخته از مگس‌ها تعلق دارند و احتمالاً بسیار نادر هستند، زیرا پس از چندین جست‌وجو دیگر، تنها دو لارو یافت شد.

🔹 لاروها برای این تقلید، تغییرات زیادی در بدن خود ایجاد کرده‌اند. مثلاً سوراخ‌های تنفسی آن‌ها شبیه چشم‌های موریانه شده و اندام‌های حسی آن‌ها شبیه شاخک‌های موریانه‌ها است.

این کشف نشان می‌دهد که طبیعت چقدر می‌تواند خلاق باشد! لاروهای این مگس نه تنها ظاهر خود را تغییر داده‌اند، بلکه حتی بوی موریانه‌ها را نیز تقلید می‌کنند تا کاملاً با آن‌ها ادغام شوند. این یک مثال جالب از «تقلید اجتماعی» است که در آن یک گونه برای بهره‌برداری از منابع گونه دیگر، خود را کاملاً شبیه آن‌ها می‌کند.

🔹 با این حال، هنوز چیزهای زیادی درباره این لاروها ناشناخته است. محققان نتوانستند آن‌ها را تا مرحله بلوغ پرورش دهند، زیرا همه لاروها در آزمایشگاه مردند. همچنین، رژیم غذایی و شکل بالغ این مگس‌ها هنوز یک راز است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#طبیعت #تقلید #حیوانات #فرگشت #زیست‌شناسی
🔺 پیری بیولوژیکی ممکن است آن‌طور که فکر می‌کردیم نباشد

🔹 دانشمندان همیشه از «ساعت‌های اپی‌ژنتیکی» برای اندازه‌گیری پیری بیولوژیکی استفاده می‌کنند، اما دقیقاً چه چیزی باعث کارکرد این ساعت‌ها می‌شود، هنوز به طور کامل درک نشده است. حالا، یک مطالعه جدید نشان داده که این ساعت‌ها با جهش‌های تصادفی که در DNA با افزایش سن رخ می‌دهند، هماهنگ هستند.

🔹 جهش‌های DNA و تغییرات اپی‌ژنتیکی (تغییراتی که روی DNA اتفاق می‌افتند اما خود DNA را تغییر نمی‌دهند) هر دو از نشانه‌های شناخته‌شده پیری هستند. این مطالعه جدید، که در مجله Nature Aging منتشر شده، این دو پدیده را به روشی جدید به هم مرتبط کرده است. محققان دریافتند که جهش‌های DNA می‌توانند باعث تغییرات در متیلاسیون DNA (یک نوع تغییر اپی‌ژنتیکی) شوند و برعکس. این تغییرات متقابل ممکن است کلیدی برای درک بهتر پیری باشد.

به زبان ساده، پیری بیولوژیکی فرآیندی است که در آن سلول‌های بدن به مرور زمان دچار آسیب می‌شوند و عملکردشان کاهش می‌یابد. دو عامل مهم در این فرآیند، جهش‌های DNA و تغییرات اپی‌ژنتیکی هستند. جهش‌ها تغییراتی در خود DNA هستند، در حالی که تغییرات اپی‌ژنتیکی مانند کلیدی هستند که روشن یا خاموش شدن ژن‌ها را کنترل می‌کنند. این مطالعه نشان می‌دهد که این دو عامل به طور مستقیم به هم مرتبط هستند و ممکن است هر دو نتیجه یک فرآیند اساسی‌تر باشند که هنوز به طور کامل شناخته نشده است.

🔹 محققان برای این مطالعه، داده‌های بیش از ۹۳۰۰ بیمار سرطانی را بررسی کردند. آن‌ها دریافتند که جهش‌ها در DNA باعث کاهش متیلاسیون در برخی نقاط DNA می‌شوند و در عین حال، نقاط مجاور جهش‌ها دچار افزایش متیلاسیون می‌شوند. این تغییرات می‌توانند تا ۱۰۰۰۰ نوکلئوتید دورتر از محل جهش نیز مشاهده شوند.

🔹 این یافته‌ها می‌توانند به دانشمندان کمک کنند تا درک بهتری از مکانیسم‌های پیری پیدا کنند و شاید در آینده راه‌هایی برای کند کردن یا حتی معکوس کردن پیری بیولوژیکی ارائه دهند. البته، هنوز تحقیقات بیشتری لازم است تا این ارتباط به طور کامل درک شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پیری #سلامتی #DNA #اپی‌ژنتیک
🔺 بروزرسانی مقاله سایت BigThink: ذرات بنیادی جهان چقدر کوچک هستند؟

🔹 اگر بخواهیم بدانیم ماده اطراف ما از چه چیزی ساخته شده است، باید آن را به کوچک‌ترین اجزای ممکن تقسیم کنیم. در گذشته، فکر می‌کردیم اتم‌ها کوچک‌ترین اجزای ماده هستند، اما امروزه می‌دانیم که اتم‌ها خود از الکترون‌ها و هسته‌ها تشکیل شده‌اند. هسته‌ها نیز از پروتون‌ها و نوترون‌ها ساخته شده‌اند که خود این ذرات از کوارک‌ها و گلوئون‌ها تشکیل شده‌اند. اما آیا این ذرات واقعاً بنیادی و غیرقابل تقسیم هستند؟

🔹 دانشمندان با استفاده از شتاب‌دهنده‌های ذرات مانند LHC (برخورد‌دهنده هادرونی بزرگ) توانسته‌اند ذرات را تا مقیاس‌های بسیار کوچک بررسی کنند. تاکنون، هیچ نشانه‌ای از ساختار داخلی برای الکترون‌ها، کوارک‌ها یا گلوئون‌ها یافت نشده است. این ذرات تا مقیاس‌های ~10^-19 متر (یک ده‌هزارم تریلیون‌متر) به عنوان ذرات نقطه‌ای و بنیادی در نظر گرفته می‌شوند.

به زبان ساده، ذرات بنیادی مانند کوارک‌ها و الکترون‌ها آنقدر کوچک هستند که حتی با پیشرفته‌ترین ابزارهای امروزی نیز نمی‌توان ساختار داخلی آن‌ها را مشاهده کرد. این ذرات مانند نقطه‌هایی بدون ابعاد فیزیکی هستند. اما آیا واقعاً این ذرات غیرقابل تقسیم هستند؟ ممکن است در آینده و با پیشرفت فناوری، بتوانیم ذرات کوچک‌تری را کشف کنیم یا حتی بفهمیم که این ذرات خود از اجزای کوچک‌تری تشکیل شده‌اند.

🔹 مدل استاندارد فیزیک ذرات، که بهترین نظریه ما برای توصیف ذرات بنیادی است، پیش‌بینی می‌کند که این ذرات واقعاً بنیادی و غیرقابل تقسیم هستند. اما این مدل کامل نیست و نمی‌تواند پدیده‌هایی مانند گرانش، ماده تاریک، انرژی تاریک یا عدم تقارن ماده و پادماده در جهان را توضیح دهد. این نشان می‌دهد که ممکن است هنوز چیزهای زیادی برای کشف وجود داشته باشد.

🔹 در آینده، شتاب‌دهنده‌های قوی‌تر مانند Future Circular Collider (FCC) ممکن است به ما کمک کنند تا به مقیاس‌های کوچک‌تری دست یابیم و شاید حتی ذرات جدید یا ساختارهای داخلی ذرات فعلی را کشف کنیم. علم همیشه در حال پیشرفت است، و ما هنوز در ابتدای راه درک جهان هستیم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #ذرات_بنیادی #علم #کیهان‌شناسی #LHC
🔺 تحقیقات جدید نشان می‌دهد که منشأ واقعی طاعون سیاه چه بوده است

🔹 طاعون سیاه، یکی از مرگبارترین بیماری‌های تاریخ، در سال ۱۳۴۷ میلادی از طریق کشتی‌های تجاری که از منطقه دریای سیاه به مدیترانه می‌آمدند، وارد اروپا شد. این بیماری به سرعت در سراسر اروپا، خاورمیانه و شمال آفریقا گسترش یافت و حدود ۶۰ درصد از جمعیت این مناطق را از بین برد. این همه‌گیری آغاز دوره‌ای به نام «دومین پاندمی طاعون» بود که نزدیک به ۵۰۰ سال ادامه یافت.

🔹 برای سال‌ها، دانشمندان درباره منشأ این بیماری بحث می‌کردند. نظریه‌ای که به طور گسترده پذیرفته شده بود، منشأ طاعون را شرق آسیا، به ویژه چین، می‌دانست. اما شواهد باستان‌شناسی تنها به یک منطقه در آسیای مرکزی، نزدیک دریاچه ایسیک‌کول در قرقیزستان امروزی، اشاره داشتند. این منطقه در گذشته یک مرکز تجاری مهم در جاده ابریشم بود.

🔹 در قرن نوزدهم، کاوش‌های باستان‌شناسی در این منطقه سنگ‌قبرهایی را کشف کرد که نشان می‌داد در سال‌های ۱۳۳۸ و ۱۳۳۹ میلادی، یک بیماری مرگبار در این منطقه شیوع یافته است. روی این سنگ‌قبرها به زبان سریانی نوشته شده بود که افراد بر اثر یک «طاعون» درگذشته‌اند. این کشف باعث شد محققان به این فکر کنند که آیا این طاعون همان بیماری است که یک دهه بعد اروپا را درنوردید؟

🔹 یک تیم بین‌المللی از محققان برای پاسخ به این سوال، DNA باستانی بقایای انسانی را از این منطقه بررسی کردند. نتایج نشان داد که باکتری «یرسینیا پستیس» (عامل طاعون) در بدن افرادی که در سال ۱۳۳۸ درگذشته‌اند، وجود داشته است. این یافته ثابت کرد که طاعون سیاه از آسیای مرکزی آغاز شده و سپس به اروپا گسترش یافته است.

نتیجه یافته‌ها به‌طور خلاصه این است. طاعون سیاه یک بیماری بسیار کشنده بود که در قرن چهاردهم میلادی از آسیای مرکزی شروع شد و از طریق جاده ابریشم به اروپا رسید. این بیماری باعث مرگ میلیون‌ها نفر شد و تأثیرات عمیقی بر تاریخ و جوامع انسانی گذاشت. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که منشأ این بیماری در منطقه‌ای نزدیک دریاچه ایسیک‌کول در قرقیزستان امروزی بوده است.

🔹 محققان همچنین دریافتند که سویه باکتری طاعون که باعث طاعون سیاه شد، متعلق به یک رویداد مهم در تاریخ تکامل این باکتری است که به آن «رویداد انفجار بزرگ تنوع طاعون» می‌گویند. این رویداد باعث ایجاد انواع مختلفی از باکتری طاعون شد که یکی از آن‌ها عامل طاعون سیاه بود.

🔹 امروزه، سویه‌های مدرن این باکتری که شباهت زیادی به سویه باستانی دارند، در جمعیت جوندگان وحشی در منطقه کوه‌های تیان‌شان در آسیای مرکزی یافت می‌شوند. این نشان می‌دهد که منشأ طاعون سیاه احتمالاً همین منطقه بوده است.

🔹 این تحقیق نشان می‌دهد که همکاری بین رشته‌ای تاریخ‌دانان، باستان‌شناسان و ژنتیک‌دانان می‌تواند به حل معماهای بزرگ تاریخ، مانند منشأ طاعون سیاه، کمک کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تاریخ #طاعون #باستان‌شناسی #ژنتیک #جاده_ابریشم
🔺 آیا ذراتی از ستاره‌های آلفا قنطورس به منظومه شمسی ما رسیده‌اند؟

🔹 دانشمندان می‌گویند ذراتی از ستاره‌های آلفا قنطورس، نزدیک‌ترین همسایه‌های ستاره‌ای ما، ممکن است همین حالا در منظومه شمسی ما وجود داشته باشند! این ذرات احتمالاً از طریق فرآیندهایی مثل پرتاب شدن توسط گرانش ستاره‌ها یا سیاره‌ها به فضا راه پیدا کرده‌اند و بعد از سفر طولانی به ما رسیده‌اند. آلفا قنطورس یک سیستم سه‌ستاره‌ای است که حدود ۴.۳ سال نوری از ما فاصله دارد و به سمت منظومه شمسی در حرکت است. محققان تخمین می‌زنند که حدود ۱ میلیون ذره بزرگ‌تر از ۱۰۰ متر از این سیستم در ابر اورت (منطقه‌ای دورافتاده در منظومه شمسی) وجود داشته باشد. البته احتمال دیدن این ذرات خیلی کم است، چون بیشترشان خیلی دور از خورشید هستند.

حالا بیایید یه کم درباره بزرگی منظومه شمسی و آلفا قنطورس صحبت کنیم. منظومه شمسی ما شامل خورشید، هشت سیاره اصلی (مثل زمین، مریخ و مشتری) و اجرام کوچک‌تری مثل سیارک‌ها و دنباله‌دارهاست. فاصله بین خورشید و دورترین سیاره، نپتون، حدود ۴.۵ میلیارد کیلومتره. اما اگه بخوایم به ابر اورت برسیم، که دورترین منطقه منظومه شمسیه، باید حدود ۱.۵ سال نوری دورتر بریم! این یعنی نور ۱.۵ سال طول می‌کشه تا از خورشید به اونجا برسه. از طرف دیگه، آلفا قنطورس که نزدیک‌ترین سیستم ستاره‌ای به ماست، حدود ۴.۳ سال نوری از ما فاصله داره. این فاصله به نظر زیاد میاد، ولی در مقایسه با بزرگی کهکشان راه‌شیری (۱۰۰ هزار سال نوری) یا کل جهان (میلیاردها سال نوری)، خیلی کوچیکه!

🔹 این تحقیق نشان می‌دهد که منظومه شمسی ما کاملاً جدا از بقیه جهان نیست و مواد از ستاره‌های دیگر می‌تونن به ما برسن. حتی ممکنه بعضی از این ذرات از موادی ساخته شده باشن که سیاره‌های دور آلفا قنطورس هم از اون‌ها تشکیل شدن. این یعنی شاید بتونیم بدون سفر به اون ستاره‌ها، اطلاعاتی درباره سیاره‌هاشون به دست بیاریم.

نکته جالب اینه که بعضی از این ذرات ممکنه به زمین هم برسن و به صورت شهاب‌سنگ دیده بشن. البته تعدادشون خیلی کمه و تشخیصشون سخت. دانشمندان تخمین می‌زنند که الان حدود ۱۰ ذره از آلفا قنطورس هر سال وارد جو زمین می‌شن. این عدد در آینده، وقتی آلفا قنطورس به ما نزدیک‌تر بشه، بیشتر هم می‌شه.

🔹 این کشف نه‌تنها به ما کمک می‌کنه بفهمیم مواد چطور بین ستاره‌ها جابه‌جا می‌شن، بلکه ممکنه راهی برای مطالعه سیاره‌های دور دست هم باز کنه. شاید روزی بتونیم با بررسی این ذرات، بفهمیم آیا حیات در جای دیگری از کهکشان وجود داره یا نه!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #آلفا_قنطورس #منظومه_شمسی #کیهان‌شناسی
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺 ابرهای درخشان در آسمان مریخ؛ تصاویر شگفت‌انگیز ناسا

🔹 مریخ‌نورد «کنجکاوی» ناسا تصاویری خیره‌کننده از ابرهای درخشان در آسمان مریخ ثبت کرده است. این تصاویر نشان می‌دهند که ابرهای مریخی، مانند ابرهای زمین، در الگوهای زیبایی حرکت می‌کنند. اما نکته جالب اینجاست که این ابرها رنگ‌هایی مانند قرمز و سبز دارند که باعث می‌شود آسمان مریخ در هنگام غروب حالتی درخشان و جذاب پیدا کند.

🔹 این ابرها در واقع از بلورهای یخ ساخته شده‌اند و در ارتفاعات بالای جو مریخ شکل می‌گیرند. دانشمندان با مطالعه این ابرها می‌توانند اطلاعات بیشتری درباره جو مریخ و تغییرات آب‌وهوایی آن به دست آورند.

جو مریخ بسیار نازک‌تر از جو زمین است و بیشتر از دی‌اکسید کربن تشکیل شده است. به همین دلیل، ابرهای مریخی با ابرهای زمین تفاوت دارند. بیشتر این ابرها از یخ خشک (دی‌اکسید کربن منجمد) تشکیل شده‌اند، اما برخی از آن‌ها، به‌ویژه ابرهای مرتفع، از بلورهای یخ آب ساخته می‌شوند. نور خورشید وقتی از میان این بلورها عبور می‌کند، باعث ایجاد رنگ‌های درخشان و زیبایی در آسمان مریخ می‌شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مریخ #فضا #ناسا #ابرهای_مریخی
👍1
🔺 ابررایانه «فرانتیِر» بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین شبیه‌سازی جهان را انجام داد!

🔹 ابررایانه‌ای به نام «فرانتیِر» (Frontier) در آزمایشگاه ملی اوک ریج آمریکا، بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین شبیه‌سازی از جهان را انجام داده است. این شبیه‌سازی با استفاده از نرم‌افزار HACC و در قالب پروژه‌ای به نام «اکسااسکای» (ExaSky) انجام شده که بخشی از پروژه ۱.۸ میلیارد دلاری وزارت انرژی آمریکا برای توسعه فناوری‌های ابررایانه‌ای است. این شبیه‌سازی نه‌تنها بزرگ‌ترین مدل جهان تا به امروز است، بلکه ۳۰۰ برابر سریع‌تر از شبیه‌سازی‌های قبلی اجرا شده!

حالا بیایید یه کم درباره قدرت این ابررایانه صحبت کنیم. فرانتیِر می‌تونه ۱.۴ اگزافلاپس قدرت پردازش داشته باشه. اما اگزافلاپس یعنی چی؟ اگزافلاپس یعنی یه ابررایانه می‌تونه ۱.۴ تریلیارد (یعنی ۱,۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰) محاسبه ریاضی در هر ثانیه انجام بده! این عدد آنقدر بزرگه که حتی تصورش هم سخته. برای مقایسه، یه کامپیوتر معمولی خونه‌تون شاید چند گیگافلاپس قدرت داشته باشه، یعنی چند میلیارد محاسبه در ثانیه. پس فرانتیِر واقعاً یه غول پردازشیه!

🔹 این شبیه‌سازی از ۹۰۰۰ واحد پردازشی فرانتیِر استفاده کرده که هر کدومشون مجهز به کارت‌های گرافیکی پیشرفته MI250X شرکت AMD هستن. این قدرت خارق‌العاده به دانشمندان اجازه داده تا مدل‌های پیچیده‌تری از جهان بسازن که مثلاً شامل تأثیر ماده تاریک و انبساط جهان هم میشه. مدل‌های قبلی فقط گرانش یا گاز رو در نظر می‌گرفتن.

اهمیت این شبیه‌سازی اینه که به دانشمندان کمک می‌کنه بهتر بفهمن جهان چطور کار می‌کنه. مثلاً می‌تونن ببینن کهکشان‌ها چطور تشکیل شدن یا ماده تاریک چطور روی حرکت ستاره‌ها تأثیر می‌ذاره. این اطلاعات می‌تونه به سوال‌های بزرگ‌تری مثل «منشأ جهان» یا «سرنوشت نهایی جهان» هم جواب بده.

🔹 فرانتیِر فقط برای شبیه‌سازی جهان استفاده نمی‌شه. این ابررایانه قبلاً برای مدل‌سازی آب‌وهوا هم به کار رفته. مثلاً در آوریل ۲۰۲۳، دانشمندان با استفاده از فرانتیِر، یک سال کامل از داده‌های آب‌وهوایی جهان رو با دقت ۳ کیلومتر شبیه‌سازی کردن! این مدل‌های پیچیده به دانشمندان کمک می‌کنه تا تغییرات آب‌وهوایی رو بهتر پیش‌بینی کنن و راه‌هایی برای مقابله با اون پیدا کنن.

در کل، این شبیه‌سازی یه قدم بزرگ برای علم کیهان‌شناسی و فیزیکه. با این کار، دانشمندان می‌تونن به سوال‌های قدیمی درباره جهان جواب بدن و حتی چیزهای جدیدی کشف کنن. شاید روزی بتونیم بفهمیم جهان از کجا اومده و به کجا می‌ره!

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #کیهان‌شناسی #ابررایانه #شبیه‌سازی #فناوری
👍1
🔺 بهترین زمان برای نوشیدن قهوه و فواید آن برای سلامتی

🔹 محققان ارتباط قوی‌ای بین مصرف قهوه و میکروبیوم روده پیدا کرده‌اند. در بزرگ‌ترین مطالعه‌ای که تا به حال در این زمینه انجام شده، دانشمندان DNA مدفوع بیش از ۲۰ هزار نفر را بررسی کردند و دریافتند که نوشیدن منظم قهوه با رشد یک باکتری خاص روده به نام «لاوسونی‌باکتر آساکارولیتیکوس» مرتبط است. این باکتری که در سال ۲۰۱۸ کشف شد، ماده‌ای به نام بوتیرات تولید می‌کند که نشان‌دهنده سلامت روده و جذب بهتر مواد مغذی است.

میکروبیوم روده مجموعه‌ای از باکتری‌هاست که در روده زندگی می‌کنند و نقش مهمی در سلامتی ما دارند. این باکتری‌ها به هضم غذا، جذب مواد مغذی و حتی سیستم ایمنی بدن کمک می‌کنند. قهوه، با تأثیر بر این باکتری‌ها، می‌تواند به سلامت روده و کاهش خطر بیماری‌هایی مانند دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی و سرطان روده کمک کند.

🔹 مطالعات دیگر نیز نشان داده‌اند که مصرف متعادل قهوه (بین ۲ تا ۴ فنجان در روز) می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سکته و دیابت را کاهش دهد. با این حال، مصرف بیش از حد کافئین می‌تواند باعث تپش قلب، اضطراب و مشکلات خواب شود. سازمان غذا و داروی آمریکا مصرف حداکثر ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز (معادل حدود ۴ فنجان قهوه) را برای بزرگ‌سالان بی‌خطر می‌داند.

اگر قهوه دوست ندارید، چای هم می‌تواند فواید مشابهی داشته باشد. برخی مطالعات نشان داده‌اند که نوشیدن چای نیز با کاهش خطر مرگ و برخی بیماری‌ها مرتبط است. اما نوشیدنی‌های انرژی‌زا و نوشابه‌ها، به دلیل داشتن قند و مواد شیمیایی اضافی، چنین فوایدی ندارند.

🔹 بر اساس تحقیقات علوم اعصاب، نوشیدن قهوه بلافاصله بعد از بیدار شدن ممکن است ایده‌آل نباشد. دلیل این موضوع ارتباط کافئین با هورمون کورتیزول (هورمون استرس) است. وقتی صبح‌ها بیدار می‌شویم، سطح کورتیزول به طور طبیعی بالا است و نوشیدن قهوه در این زمان می‌تواند باعث افزایش بیشتر این هورمون شود. این افزایش کورتیزول ممکن است احساس استرس و اضطراب را بیشتر کند.

🔹 بهتر است نوشیدن اولین فنجان قهوه را به چند ساعت بعد از بیدار شدن موکول کنید. مثلاً به جای نوشیدن قهوه در ساعت ۷ یا ۸ صبح، آن را به حدود ۱۰ صبح یا بعد از آن موکول کنید. این کار به بدن فرصت می‌دهد تا سطح کورتیزول به طور طبیعی کاهش یابد و اثرات مثبت کافئین بهتر احساس شود.

علاوه بر این، نوشیدن قهوه بلافاصله بعد از بیدار شدن ممکن است باعث کم‌آبی بدن شود، زیرا کافئین یک ماده ادرارآور است. بهتر است روز خود را با یک لیوان آب شروع کنید تا بدن پس از خواب شبانه هیدراته شود.

🔹 برای افرادی که مشکلات گوارشی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) دارند، نوشیدن قهوه با معده خالی می‌تواند باعث ناراحتی معده یا تشدید علائم شود. بنابراین، بهتر است ابتدا کمی غذا بخورید و سپس قهوه بنوشید.

[منبع] [منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #قهوه #میکروبیوم_روده #تغذیه_سالم #کافئین
👍1
🔺 بزرگ‌ترین آتشفشان آلاسکا در حال بیدار شدن است و احتمال فوران آن ۵۰-۵۰ است

🔹 بزرگ‌ترین آتشفشان آلاسکا، کوه اسپور، نشانه‌هایی از فوران قریب‌الوقوع را نشان می‌دهد. از آوریل ۲۰۲۴، زلزله‌های متعددی در اطراف این کوه رخ داده که نشان می‌دهد ماگما ممکن است در زیر سطح در حال حرکت باشد. دانشمندان هشدار می‌دهند که این آتشفشان می‌تواند هر لحظه فوران کند و جریان‌های آتشفشانی، گدازه و ابرهای خاکستر ایجاد کند که می‌تواند ترافیک هوایی منطقه را مختل کند.

کوه اسپور یک آتشفشان استراتوولکانو (آتشفشان لایه‌ای) است که حدود ۱۲۴ کیلومتر از شهر انکوریج فاصله دارد. این کوه قبلاً در سال‌های ۱۹۵۳ و ۱۹۹۲ فوران کرده و ابرهای خاکستری تا ارتفاع ۲۰ هزار متری به هوا فرستاده است. اگر این آتشفشان دوباره فوران کند، می‌تواند تأثیرات جدی بر جوامع محلی و پروازهای هوایی داشته باشد.

🔹 دانشمندان می‌گویند احتمال فوران این آتشفشان ۵۰-۵۰ است. یعنی ممکن است فعالیت‌های لرزه‌ای ادامه پیدا کند بدون اینکه فورانی رخ دهد، یا ممکن است آتشفشان وارد فاز فعال‌تر شود. در صورت فوران، جریان‌های آتشفشانی سریع (پیروکلاستیک) و جریان‌های گلی (لاهار) می‌توانند مناطق اطراف را تخریب کنند.

جریان‌های پیروکلاستیک مخلوطی از گاز داغ، خاکستر و سنگ هستند که با سرعت بیش از ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت به پایین کوه سرازیر می‌شوند. لاهارها نیز جریان‌های گلی هستند که از ترکیب خاکستر آتشفشانی با آب حاصل از ذوب برف و یخ ایجاد می‌شوند و می‌توانند باعث سیل‌های ویرانگر شوند.

🔹 در حال حاضر، خطری وجود ندارد، اما بزرگ‌ترین نگرانی تأثیر فوران بر ترافیک هوایی است. در سال ۱۹۹۲، فوران این آتشفشان باعث تعطیلی فرودگاه انکوریج و پوشیده شدن شهر با لایه‌ای از خاکستر شد. امروزه با افزایش تعداد پروازها، فوران احتمالی می‌تواند تأثیرات بسیار بیشتری داشته باشد.

🔹 دانشمندان از تکنیک‌های پیشرفته نظارتی برای رصد فعالیت‌های لرزه‌ای استفاده می‌کنند تا در صورت نزدیک‌بودن فوران، هشدارهای لازم را به مردم و مسئولان بدهند. هفته‌ها و ماه‌های آینده مشخص خواهد کرد که آیا کوه اسپور فوران خواهد کرد یا این دوره از فعالیت‌های لرزه‌ای بدون فوران به پایان می‌رسد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#آتشفشان #زلزله #علوم_زمین #آلاسکا #فوران
🔥1
🔺 هوش مصنوعی آنزیمی طراحی کرد که می‌تواند برخی پلاستیک‌ها را تجزیه کند

🔹 محققان با استفاده از هوش مصنوعی موفق به طراحی آنزیمی جدید شده‌اند که می‌تواند پلاستیک‌ها را تجزیه کند. این آنزیم با شکستن پیوندهای استری که در بسیاری از پلاستیک‌ها مانند پلی‌استر وجود دارد، عمل می‌کند. طراحی این آنزیم به دلیل پیچیدگی مکانیسم‌های آنزیمی، چالش‌برانگیز بود، اما با کمک ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی، محققان توانستند آنزیمی بسازند که می‌تواند چندین مرحله از واکنش‌های شیمیایی را انجام دهد.

آنزیم‌ها پروتئین‌هایی هستند که به عنوان کاتالیزور عمل می‌کنند و سرعت واکنش‌های شیمیایی را افزایش می‌دهند. در این تحقیق، محققان از هوش مصنوعی برای طراحی آنزیمی استفاده کردند که می‌تواند پیوندهای استری را در پلاستیک‌ها بشکند. این پیوندها در بسیاری از پلاستیک‌ها مانند پلی‌استر وجود دارند و تجزیه آن‌ها می‌تواند به کاهش آلودگی پلاستیکی کمک کند.

🔹 برای طراحی این آنزیم، محققان از ابزارهای هوش مصنوعی مانند RFDiffusion و PLACER استفاده کردند. این ابزارها به آن‌ها کمک کردند تا ساختارهای پروتئینی را طراحی کنند که می‌توانند پیوندهای استری را تجزیه کنند. پس از چندین مرحله آزمایش و بهبود، آن‌ها موفق به طراحی آنزیمی شدند که می‌تواند چندین بار واکنش تجزیه را انجام دهد.

طراحی آنزیم‌ها هنوز چالش‌برانگیز است و نیاز به تحقیقات بیشتری دارد. این کشف می‌تواند گامی مهم در جهت کاهش آلودگی پلاستیکی و توسعه فناوری‌های سبز باشد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#هوش_مصنوعی #آنزیم #پلاستیک #محیط_زیست #فناوری_سبز
🔺 کشف جدید: کاهش طبیعی علائم پیری با بازگرداندن سطح جوانی آنزیم تلومراز

🔹 محققان مرکز سرطان اندرسون دانشگاه تگزاس موفق به شناسایی مولکولی کوچک شده‌اند که می‌تواند سطح جوانی آنزیم تلومراز را بازگرداند. این کشف می‌تواند علائم پیری را در مدل‌های آزمایشگاهی معکوس کند. اگر این یافته‌ها در انسان نیز تأیید شود، می‌تواند راه‌حلی برای درمان بیماری‌های مرتبط با پیری مانند آلزایمر، پارکینسون، بیماری‌های قلبی و سرطان باشد.

تلومراز آنزیمی است که نقش کلیدی در حفظ طول تلومرها (ساختارهای محافظ در انتهای کروموزوم‌ها) دارد. با افزایش سن، فعالیت این آنزیم کاهش می‌یابد و منجر به کوتاه‌شدن تلومرها و پیری سلولی می‌شود. در این مطالعه، محققان با بازگرداندن سطح جوانی آنزیم تلومراز، بهبود عملکرد عصبی، کاهش التهاب و افزایش رشد نورون‌ها را مشاهده کردند.

🔹 این مطالعه نشان داد که بازگرداندن سطح جوانی آنزیم تلومراز نه تنها طول تلومرها را حفظ می‌کند، بلکه به عنوان یک فاکتور رونویسی نیز عمل کرده و بیان ژن‌های مرتبط با یادگیری، حافظه و عملکرد عضلانی را تنظیم می‌کند. این یافته‌ها می‌توانند به توسعه درمان‌های جدید برای بیماری‌های مرتبط با پیری کمک کنند.

پیری با تغییرات اپی‌ژنتیکی همراه است که منجر به کاهش عملکرد سلولی و افزایش التهاب می‌شود. این مطالعه نشان می‌دهد که با بازگرداندن سطح جوانی آنزیم تلومراز، می‌توان برخی از این تغییرات را معکوس کرد و سلامت سلولی را بهبود بخشید.

🔹 محققان با استفاده از یک مولکول کوچک به نام TAC، موفق به فعال‌سازی مجدد آنزیم تلومراز شدند. این درمان در مدل‌های آزمایشگاهی منجر به تشکیل نورون‌های جدید در هیپوکامپ (مرکز حافظه مغز)، بهبود عملکرد شناختی و کاهش التهاب شد. همچنین، عملکرد عصبی-عضلانی و هماهنگی حرکتی نیز بهبود یافت.

این یافته‌ها امیدوارکننده هستند، اما برای تأیید ایمنی و اثربخشی این روش در انسان، مطالعات بیشتری لازم است. با این حال، این کشف می‌تواند راه را برای توسعه درمان‌های جدید برای بیماری‌های مرتبط با پیری هموار کند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پیری #سلامتی #تلومراز #علم_و_فناوری #پژوهش_پزشکی