تازه‌های علمی
709 subscribers
38 photos
3 videos
2.11K links
🔹 پوشش آخرین یافته‌ها از اعماق کیهان‌ و فیزیک تا دنیای ژنتیک، نوآوری‌های مهندسی، باستان‌شناسی و هوش مصنوعی، همه به زبانی قابل فهم.
Download Telegram
🔺 دنباله‌دار G3 (ATLAS) در آسمان شیلی: نمایشی خیره‌کننده بالای بزرگ‌ترین تلسکوپ آینده جهان

🔹 دنباله‌دار C/2024 G3 (ATLAS)، که به عنوان «دنباله‌دار بزرگ سال ۲۰۲۵» شناخته می‌شود، در ماه گذشته در آسمان شب بالای رصدخانه پارانال در شیلی، جایی که بزرگ‌ترین تلسکوپ جهان در حال ساخت است، ظاهر شد. این دنباله‌دار با دم درخشان و زیبایش، تصاویر خیره‌کننده‌ای را ایجاد کرد که توسط عکاسان و ستاره‌شناسان ثبت شد.

🔹 این دنباله‌دار در نزدیکی تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) و محل ساخت تلسکوپ فوق‌العاده بزرگ (ELT) دیده شد. ELT پس از تکمیل، بزرگ‌ترین تلسکوپ جهان خواهد بود که قادر به رصد کیهان در نور مرئی است. دنباله‌دار G3 (ATLAS) به دلیل قابلیت دیده شدن در روز و نمایش‌های شبانه‌اش، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است.

🔹 در تصاویر ثبت‌شده، دم دنباله‌دار به‌وضوح دیده می‌شود که از ذرات غبار و گاز تشکیل شده و توسط بادهای خورشیدی از هسته‌ی دنباله‌دار دور می‌شوند. این پدیده زمانی رخ می‌دهد که مواد جامد در اثر گرمای خورشید به گاز تبدیل می‌شوند. دنباله‌دار در تاریخ ۱۳ ژانویه ۲۰۲۵ به نزدیک‌ترین نقطه به خورشید (حضیض خورشیدی) رسید و اکنون در حال دور شدن از خورشید است.

دنباله‌دارها اجرام آسمانی هستند که از یخ، غبار و گاز تشکیل شده‌اند. وقتی به خورشید نزدیک می‌شوند، گرمای خورشید باعث تبخیر بخشی از مواد آن‌ها می‌شود و یک دم درخشان ایجاد می‌کند. این دم همیشه در جهت مخالف خورشید قرار دارد، زیرا توسط بادهای خورشیدی به بیرون رانده می‌شود. دنباله‌دار G3 (ATLAS) یکی از درخشان‌ترین دنباله‌دارهای سال‌های اخیر است و فرصت خوبی برای علاقه‌مندان به نجوم فراهم کرده تا این پدیده زیبا را مشاهده کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #دنباله‌دار #تلسکوپ #کیهان #فضا
🔺 کلسترول «خوب» ممکن است برای سلامت چشم مضر باشد

🔹 بر اساس یک مطالعه جدید، کلسترول HDL که به عنوان کلسترول خوب شناخته می‌شود و برای سلامت قلب مفید است، ممکن است خطر ابتلا به گلوکوم (آب سیاه) را در افراد بالای ۵۵ سال افزایش دهد. در مقابل، کلسترول LDL که به عنوان کلسترول «بد» شناخته می‌شود، ممکن است با کاهش خطر گلوکوم مرتبط باشد.

🔹 این مطالعه که در مجله British Journal of Ophthalmology منتشر شده است، داده‌های بیش از ۴۰۰,۰۰۰ شرکت‌کننده در پروژه تحقیقاتی UK Biobank را تحلیل کرد. شرکت‌کنندگان به طور متوسط ۱۴ سال تحت نظارت بودند و سطح چربی‌های خون آن‌ها اندازه‌گیری شد. حدود ۲٪ از شرکت‌کنندگان در طول این مدت به گلوکوم مبتلا شدند.

🔹 نتایج نشان داد افرادی که بالاترین سطح کلسترول HDL را داشتند، ۱۰٪ بیشتر در معرض خطر ابتلا به گلوکوم بودند. در مقابل، افرادی با بالاترین سطح کلسترول LDL، ۸٪ کمتر در معرض خطر گلوکوم قرار داشتند. همچنین، سطح بالای تری‌گلیسیرید (نوع دیگری از چربی خون) با ۱۴٪ کاهش خطر گلوکوم همراه بود.

گلوکوم یا آب سیاه یک بیماری چشمی است که در آن فشار داخل چشم افزایش می‌یابد و به عصب بینایی آسیب می‌زند. این بیماری یکی از علل اصلی نابینایی در جهان است. اگرچه کلسترول HDL معمولاً به عنوان «خوب» شناخته می‌شود زیرا به حذف کلسترول LDL از رگ‌ها کمک می‌کند، اما این مطالعه نشان می‌دهد که ممکن است اثرات متفاوتی بر سلامت چشم داشته باشد.

🔹 محققان هنوز به طور دقیق نمی‌دانند چرا کلسترول HDL خطر گلوکوم را افزایش می‌دهد. یکی از فرضیه‌ها این است که سطح بالای HDL ممکن است باعث تغییر در جریان خون به سمت عصب بینایی یا افزایش فشار داخل چشم شود. با این حال، این ارتباط فقط در افراد بالای ۵۵ سال مشاهده شد.

🔹 این یافته‌ها ممکن است بر نحوه مدیریت کلسترول در بیماران در معرض خطر گلوکوم تأثیر بگذارد. اگر مطالعات بعدی این نتایج را تأیید کنند، پزشکان ممکن است نیاز به تجدید نظر در تجویز داروهای کاهش‌دهنده کلسترول برای این بیماران داشته باشند.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت_چشم #کلسترول #گلوکوم #پزشکی #تحقیقات
🔺 مغز ممکن است حاوی مقادیر بیشتری میکروپلاستیک نسبت به سایر اندام‌ها باشد

🔹 بر اساس یک مطالعه جدید، بافت مغز ممکن است حاوی مقادیر بیشتری میکروپلاستیک نسبت به سایر اندام‌های بدن باشد. محققان از دانشگاه نیومکزیکو، دانشگاه ایالتی اوکلاهما، دانشگاه دوک و دانشگاه دل واله در کلمبیا، نمونه‌های مغز، کبد و کلیه از ۴۷ جسد را بررسی کردند.

🔹 نتایج این مطالعه که در مجله Nature Medicine منتشر شد، نشان داد که نمونه‌های مغز به طور متوسط ۱۰ برابر بیشتر از سایر اندام‌ها حاوی میکروپلاستیک هستند. مقدار متوسط میکروپلاستیک در بافت مغز حدود ۴۸۰۰ میکروگرم بر گرم بود که معادل مقدار موجود در یک قاشق پلاستیکی استاندارد است.

🔹 دکتر استفانی ویدمر، متخصص سم‌شناسی پزشکی و پزشکی اورژانس، که در این مطالعه مشارکت نداشت، به ABC News گفت که یافته‌های این مطالعه هنوز دلیلی برای نگرانی عمده نیست. او اشاره کرد که میکروپلاستیک‌ها به طور گسترده در محیط زیست وجود دارند و این اولین مطالعه‌ای نیست که حضور آن‌ها را در بافت‌های انسانی نشان می‌دهد.

میکروپلاستیک‌ها ذرات کوچک پلاستیکی هستند که معمولاً کمتر از ۵ میلی‌متر اندازه دارند. این ذرات می‌توانند از طریق غذا، آب و حتی هوا وارد بدن انسان شوند. اگرچه اثرات دقیق آن‌ها بر سلامت انسان هنوز به طور کامل شناخته نشده است، اما برخی مطالعات نشان می‌دهند که ممکن است بر سیستم ایمنی و سایر عملکردهای بدن تأثیر منفی بگذارند.

🔹 این مطالعه همچنین نمونه‌های مغز از افراد مبتلا به زوال عقل را بررسی کرد و سطح بالاتری از میکروپلاستیک‌ها را در آن‌ها یافت. محققان حدس می‌زنند که این میکروپلاستیک‌ها ممکن است در دیواره رگ‌های خونی و سلول‌های ایمنی تجمع کرده باشند. با این حال، این مطالعه ثابت نمی‌کند که میکروپلاستیک‌ها باعث بیماری‌هایی مانند زوال عقل می‌شوند یا چگونه وارد مغز می‌شوند.

🔹 پلی‌اتیلن، رایج‌ترین نوع پلاستیک که در همه چیز از ظروف پلاستیکی تا کفپوش و دستگاه‌های پزشکی یافت می‌شود، ۷۵٪ از میکروپلاستیک‌های موجود در نمونه‌های مغز را تشکیل می‌داد.

محققان اذعان کردند که روش‌های تشخیصی مورد استفاده ممکن است ذرات بسیار کوچک‌تر را از دست داده یا مواد را اشتباه شناسایی کرده باشند. همچنین، حجم کوچک نمونه‌ها محدودیت‌هایی در نتیجه‌گیری درباره چگونگی و زمان ورود این پلاستیک‌ها به بدن ایجاد می‌کند.

🔹 دکتر ویدمر افزود که این حوزه تحقیقاتی هنوز در مراحل اولیه است و اگرچه شواهدی وجود دارد که بار میکروپلاستیک در بافت‌های انسانی بالا است، اما این اعداد ممکن است دقیق نباشند و نویسندگان مطالعه نیز به این موضوع اذعان کرده‌اند.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #محیط_زیست #میکروپلاستیک #مغز
🔺 کووید-۱۹ ممکن است باعث افزایش خطر حمله قلبی حتی پس از بهبودی شود

🔹 یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که ویروس کووید-۱۹ می‌تواند باعث تسریع تجمع پلاک در شریان‌های کرونری شود و خطر حمله قلبی و سکته مغزی را حتی پس از بهبودی افزایش دهد. این مطالعه که در مجله Radiology منتشر شده است، تأکید می‌کند که التهاب ناشی از کووید-۱۹ می‌تواند اثرات طولانی‌مدتی بر سیستم قلبی-عروقی داشته باشد.

🔹 محققان از روش تصویربرداری سی‌تی آنژیوگرافی کرونری (CCTA) برای بررسی تغییرات در بافت اطراف شریان‌های کرونری استفاده کردند. آن‌ها علائم التهاب، تجمع پلاک و وجود انسدادهای پرخطر را در ۸۰۳ بیمار که بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ تحت تصویربرداری قرار گرفته بودند، تحلیل کردند. از این تعداد، ۶۹۰ بیمار به کووید-۱۹ مبتلا شده بودند.

🔹 نتایج نشان داد که حجم پلاک در بیماران مبتلا به کووید-۱۹ سریع‌تر افزایش یافته و احتمال تبدیل شدن این پلاک‌ها به پلاک‌های پرخطر (که می‌توانند باعث لخته شدن خون شوند) بیشتر بود. همچنین، التهاب شریان‌های کرونری در این بیماران بیشتر مشاهده شد. خطر نارسایی قلبی، حمله قلبی یا سکته مغزی در بیماران مبتلا به کووید-۱۹ تقریباً سه برابر بیشتر از افراد غیرمبتلا بود.

التهاب ناشی از کووید-۱۹ می‌تواند باعث رشد مداوم پلاک‌ها، به ویژه پلاک‌های غیرکلسیفیه (که از کلسترول و چربی تشکیل شده‌اند) شود. این پلاک‌ها بیشتر مستعد پارگی هستند و می‌توانند جریان خون را مسدود کنند، که منجر به حمله قلبی یا سکته مغزی می‌شود. این اثرات می‌توانند تا یک سال پس از عفونت ادامه یابند، حتی اگر بیماران به طور کامل بهبود یافته باشند.

🔹 دکتر جونبو گه، نویسنده ارشد این مطالعه، تأکید کرد که استراتژی‌های مدیریتی مؤثر برای بیماران بهبودیافته از کووید-۱۹ ضروری است. این شامل نظارت منظم بر سلامت قلب، تغییر سبک زندگی و در برخی موارد استفاده از داروهای ضدالتهاب یا استاتین‌ها برای کاهش التهاب و پیشگیری از پیشرفت پلاک‌ها است.

🔹 این یافته‌ها هشدار مهمی برای سیستم‌های بهداشتی در سراسر جهان است، زیرا با افزایش تعداد بهبودیافتگان از کووید-۱۹، بار بیماری‌های قلبی-عروقی نیز ممکن است به طور قابل توجهی افزایش یابد. محققان پیشنهاد می‌کنند که تحقیقات بیشتری برای درک مکانیسم‌های بیولوژیکی این اثرات و توسعه راهکارهای پیشگیرانه انجام شود.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#کووید۱۹ #سلامت_قلب #پزشکی
🔺 کشف سیاه‌چاله‌های «غیرممکن» توسط تلسکوپ جیمز وب: آیا ماده‌ای نادر پاسخ این معماست؟

🔹 تلسکوپ فضایی جیمز وب اخیراً سیاه‌چاله‌هایی را کشف کرده که به نظر می‌رسد با نظریه‌های فعلی ما درباره تشکیل سیاه‌چاله‌ها سازگار نیستند. این سیاه‌چاله‌ها بسیار بزرگ‌تر و قدیمی‌تر از حد انتظار هستند و دانشمندان را به این فکر واداشته‌اند که آیا وجود یک شکل نادر و فرضی از ماده به نام «ماده QCD» می‌تواند توضیح‌دهنده این پدیده باشد؟

🔹 بر اساس نظریه‌های فعلی، سیاه‌چاله‌ها معمولاً از فروپاشی ستاره‌های عظیم تشکیل می‌شوند. اما سیاه‌چاله‌های کشف‌شده توسط جیمز وب در کهکشان‌های بسیار دور و جوان قرار دارند و جرم آن‌ها به اندازه‌ای است که به نظر می‌رسد فرصت کافی برای رشد تا این حد را نداشته‌اند. این موضوع باعث شده دانشمندان به دنبال توضیحات جایگزین باشند.

ماده QCD (ماده کرومودینامیک کوانتومی) یک شکل فرضی از ماده است که ممکن است در شرایط بسیار خاص، مانند لحظات اولیه پس از بیگ‌بنگ، وجود داشته باشد. این ماده می‌تواند به طور مستقیم به سیاه‌چاله‌ها تبدیل شود، بدون اینکه نیاز به فروپاشی ستاره‌ها باشد. اگر این ماده واقعاً وجود داشته باشد، می‌تواند توضیح دهد که چگونه سیاه‌چاله‌های عظیم در زمان‌های بسیار کوتاه پس از تشکیل جهان به وجود آمده‌اند.

🔹 محققان پیشنهاد می‌کنند که ماده QCD ممکن است در اوایل جهان تشکیل شده و سپس به سرعت به سیاه‌چاله‌های اولیه تبدیل شده باشد. این سیاه‌چاله‌ها می‌توانند به عنوان «دانه‌های اولیه» برای تشکیل سیاه‌چاله‌های بزرگ‌تر عمل کرده باشند. این فرضیه اگر درست باشد، می‌تواند نه تنها معمای سیاه‌چاله‌های کشف‌شده توسط جیمز وب، بلکه سایر سوالات بی‌پاسخ در کیهان‌شناسی را نیز توضیح دهد.

منظور از «دانه‌های اولیه» در این متن، سیاه‌چاله‌های کوچکی است که ممکن است در اوایل تشکیل جهان به وجود آمده باشند. این سیاه‌چاله‌ها می‌توانند به عنوان نقطه شروع یا هسته اولیه برای تشکیل سیاه‌چاله‌های بزرگ‌تر عمل کنند.

🔹 با این حال، اثبات وجود ماده QCD و نقش آن در تشکیل سیاه‌چاله‌ها نیاز به تحقیقات بیشتری دارد. تلسکوپ جیمز وب و سایر رصدخانه‌های پیشرفته ممکن است در آینده نزدیک سرنخ‌های بیشتری در این زمینه ارائه دهند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سیاهچاله #کیهان #تلسکوپ_جیمز_وب #نجوم #ماده_QCD
🔺 کشف جت رادیویی عظیم از یک کوازار (Quasar) در ابتدای تشکیل جهان

🔹 تلسکوپ‌های سراسر جهان موفق به شناسایی یک جت رادیویی عظیم شده‌اند که از یک کوازار در فاصله‌ای بسیار دور، مربوط به اولین یک میلیارد سال تشکیل جهان، ساطع می‌شود. این جت رادیویی، با عرضی دو برابر کهکشان راه‌شیری، بزرگ‌ترین جت رادیویی است که تاکنون در چنین فاصله‌ای از ابتدای جهان کشف شده است.

🔹 کوازارها از درخشان‌ترین اجرام جهان هستند و زمانی تشکیل می‌شوند که گاز و غبار به داخل یک سیاه‌چاله سقوط می‌کنند و انرژی عظیمی آزاد می‌کنند. این کوازار خاص، زمانی شکل گرفته که جهان تنها ۹ درصد سن فعلی خود را داشته است. جت رادیویی این کوازار حداقل ۲۰۰ هزار سال نوری عرض دارد و به دلیل شدت و بزرگی آن، از زمین قابل مشاهده است.

کوازار یا اختروش‌ها مثل فانوس‌های کیهانی هستند که به ما کمک می‌کنند تا بخش‌های دور و تاریک جهان را ببینیم. این جت رادیویی عظیم به دانشمندان کمک می‌کند تا درک بهتری از چگونگی تشکیل و تکامل کهکشان‌ها و سیاه‌چاله‌ها در ابتدای جهان داشته باشند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #کیهان‌شناسی #کوازار #سیاه‌چاله #جهان_اولیه
🔺 سازگاری شگفت‌انگیز ساکنان فلات تبت با ارتفاعات بالا

🔹 انسان‌ها هنوز در حال تکامل هستند و خود را با محیط‌های مختلف وفق می‌دهند. یکی از جالب‌ترین نمونه‌های این تکامل، در فلات تبت دیده می‌شود. در این منطقه، سطح اکسیژن هوا به دلیل ارتفاع بالا، بسیار کمتر از مناطق دیگر است. با این حال، جوامع انسانی که هزاران سال است در این منطقه زندگی می‌کنند، توانسته‌اند خود را با این شرایط سخت تطبیق دهند.

🔹در مطالعه‌ای که بر روی ۴۱۷ زن ۴۶ تا ۸۶ ساله در نپال و در ارتفاعات بالای ۳۵۰۰ متر انجام شد، محققان دریافتند که بدن ساکنان تبت تغییراتی کرده تا بتواند اکسیژن کم‌تر موجود در هوا را بهتر استفاده کند. این تغییرات شامل سطح هموگلوبین (پروتئین موجود در گلبول‌های قرمز که اکسیژن را حمل می‌کند) و اشباع اکسیژن در خون است. جالب اینجاست که زنانی که بیشترین تعداد فرزند زنده به دنیا آورده‌اند، سطح هموگلوبین متوسطی داشتند، اما اشباع اکسیژن در خونشان بسیار بالا بود. این ویژگی‌ها به آن‌ها کمک می‌کند تا اکسیژن را به طور مؤثرتری به سلول‌ها و بافت‌های بدن برسانند.

🔹 علاوه بر این، مطالعات ژنتیکی نشان داده‌اند که ژن EPAS1، که در تنظیم پاسخ بدن به کمبود اکسیژن نقش دارد، در جمعیت تبتی به‌طور قابل‌توجهی متفاوت است. این ژن به تبتی‌ها کمک می‌کند تا با سطح اکسیژن پایین در ارتفاعات بالا سازگار شوند.

به زبان ساده، بدن مردم تبت طوری تغییر کرده که بتواند با اکسیژن کم‌تر بهتر کار کند. این تغییرات به آن‌ها کمک می‌کند تا در ارتفاع بالا زندگی سالم‌تری داشته باشند و فرزندان بیشتری به دنیا بیاورند. این یک نمونه عالی از تکامل طبیعی است که در حال حاضر در حال رخ دادن است.

🔹 این تحقیق نشان می‌دهد که حتی امروز هم انسان‌ها در حال تکامل هستند و خود را با محیط‌های چالش‌برانگیز تطبیق می‌دهند. این یافته‌ها به ما کمک می‌کند تا بهتر درک کنیم که چگونه انسان‌ها در طول زمان تغییر می‌کنند و با شرایط مختلف سازگار می‌شوند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فرگشت #تکامل #سلامتی #فلات_تبت #تطبیق_پذیری
🔺 بخش «باستانی» مغز به شما می‌گوید چه زمانی دست از غذا خوردن بکشید

🔹 تحقیقات جدید روی موش‌ها نشان می‌دهد که نورون‌های خاصی در ساقه مغز (یکی از قدیمی‌ترین بخش‌های مغز) کنترل می‌کنند که ما چه مقدار غذا می‌خوریم. این نورون‌ها که به نام نورون‌های «کوله‌سیستوکینین» (CCK) شناخته می‌شوند، سیگنال‌های مختلفی را که هنگام غذا خوردن تولید می‌شوند، ادغام می‌کنند و باعث می‌شوند احساس سیری کنیم و دیگر نخواهیم غذا بخوریم.

🔹 این نورون‌ها به سیگنال‌هایی مانند میزان غذایی که در دهان حس می‌شود، پر بودن معده و سطح هورمون‌های گرسنگی در خون پاسخ می‌دهند. این هورمون‌ها با مصرف غذا و متابولیسم بدن تغییر می‌کنند.

به زبان ساده، این نورون‌ها مثل یک سیستم هشدار عمل می‌کنند و به مغز می‌گویند که چه زمانی دیگر کافی است و باید دست از غذا خوردن بکشیم. این مکانیسم در موش‌ها کشف شده، اما از آنجایی که ساقه مغز انسان شباهت زیادی به موش دارد، احتمالاً همین سیستم در انسان‌ها هم وجود دارد.

🔹 محققان با استفاده از فناوری‌های ژنتیکی، نورون‌های CCK را در موش‌ها فعال و غیرفعال کردند و مشاهده کردند که وقتی این نورون‌ها فعال می‌شوند، موش‌ها کمتر غذا می‌خورند. همچنین، دارویی به نام «اگزندین-۴» که در دسته داروهای مشابه «اوزمپیک» و «وگووی» (داروهای درمان دیابت نوع ۲ و چاقی) قرار دارد، توانست این نورون‌ها را فعال کند و باعث توقف غذا خوردن در موش‌ها شود.

🔹 این یافته‌ها می‌توانند راه‌های جدیدی برای درمان چاقی و تنظیم رفتار غذایی در انسان‌ها ارائه دهند. البته، این تحقیقات هنوز در مراحل اولیه است و نیاز به مطالعات بیشتری روی انسان‌ها دارد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامتی #مغز #تغذیه #چاقی
تازه‌های علمی
🔺 برخورد سیارک تازه کشف‌شده با زمین در سال ۲۰۳۲؟ 🔹یه سیارک جدید کشف شده که ممکنه سال ۲۰۳۲ به زمین برخورد کنه! البته احتمال این برخورد خیلی کمه، حدود ۱ درصد. دانشمندان ناسا و سازمان فضایی اروپا این سیارک رو زیر نظر دارن تا ببینن چی می‌شه. 🔹 اسم این سیارک…
🔺 احتمال برخورد سیارک با زمین در سال ۲۰۳۲ دو برابر شد

🔹 به گفته ناسا، احتمال برخورد یک سیارک به نام 2024 YR4 به زمین در سال ۲۰۳۲ کمی بیشتر شده و از حدود ۱ درصد به ۲.۳ درصد رسیده است. این سیارک که سال گذشته کشف شده، تا ۹۰ متر قطر دارد و در ۲۲ دسامبر ۲۰۳۲ از کنار زمین عبور خواهد کرد. با اینکه احتمال برخورد بیشتر شده، اما باز هم خیلی کم است (حدود یک در ۴۳) و ناسا انتظار دارد با بررسی‌های بیشتر، این احتمال کمتر هم بشود.

🔹 این سیارک در حال حاضر در مقیاس خطر برخورد تورینو، رتبه ۳ را دارد. این مقیاس از ۰ تا ۱۰ است که ۱۰ به معنای نابودی تمدن است. قبلاً هم سیارک‌هایی بوده‌اند که اول رتبه بالایی داشتند، ولی بعداً با اطلاعات بیشتر، رتبه‌شان پایین آمده است.

🔹 پروفسور برایان کاکس، فیزیکدان مشهور، در واکنش به این خبر گفته که اگر این احتمال بالا بماند، بشر باید برای فرستادن یک ماموریت انحراف مسیر سیارک تصمیم بگیرد. او این وضعیت را مثل یک «آزمایش» از طرف جهان برای سنجش توانایی انسان‌ها در گرفتن تصمیمات منطقی دانسته است. سازمان فضایی اروپا (ESA) هم برای اولین بار در تاریخ خود، به این سیارک واکنش نشان داده و آن را در صدر فهرست سیارک‌های پرخطر قرار داده است.

منظور از «ماموریت انحراف»، برنامه‌ایه که توش سعی می‌کنن مسیر یه سیارک رو تغییر بدن تا به زمین برخورد نکنه. این کار می‌تونه با روش‌های مختلفی انجام بشه، مثل برخورد دادن یه فضاپیما به سیارک یا استفاده از انفجارهای هسته‌ای.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #سیارک #زمین #ناسا #برایان_کاکس #ESA
🔺 آفریقا در حال تقسیم شدن: یک اقیانوس جدید با سرعتی غیرمنتظره در حال شکل‌گیری است

🔹 قاره آفریقا در حال تجربه یک تغییر بزرگ زمین‌شناسی است. نیروهای تکتونیکی (زمین‌ساختی) در حال جدا کردن بخش‌هایی از این قاره هستند و این فرآیند ممکن است منجر به شکل‌گیری یک اقیانوس جدید شود. سیستم شکاف شرق آفریقا، که از موزامبیک تا دریای سرخ امتداد دارد، در حال ایجاد تغییرات عمده در جغرافیای این منطقه است. دانشمندان قبلاً فکر می‌کردند این فرآیند ده‌ها میلیون سال طول بکشد، اما تحقیقات جدید نشان می‌دهد که ممکن است این اتفاق در کمتر از یک میلیون سال رخ دهد، یا حتی زودتر!.

🔹 صفحات تکتونیکی آفریقا و سومالی با سرعت حدود ۰٫۸ سانتی‌متر در سال در حال دور شدن از هم هستند. این حرکت آهسته اما پیوسته باعث ایجاد شکاف‌های بزرگ در شرق آفریقا شده است. به عنوان مثال، در منطقه آفار اتیوپی، یک شکاف ۶۰ کیلومتری با عمق ۱۰ متر ایجاد شده است. این شکاف‌ها نشانه‌های اولیه شکل‌گیری یک اقیانوس جدید هستند که ممکن است روزی بخش‌هایی از شرق آفریقا را از بقیه قاره جدا کند.

🔹 دانشمندان می‌گویند این فرآیند ممکن است با وقوع زمین‌لرزه‌ها یا فعالیت‌های آتشفشانی سریع‌تر هم شود. در سال ۲۰۰۵، بیش از ۴۲۰ زمین‌لرزه در مدت کوتاهی باعث ایجاد یک شکاف بزرگ در اتیوپی شد. این اتفاق نشان داد که تغییرات زمین‌شناسی می‌توانند بسیار سریع‌تر از آنچه فکر می‌کنیم رخ دهند.

به زبان ساده‌تر: زمین از چندین صفحه بزرگ به نام صفحات تکتونیکی تشکیل شده که مثل پازل به هم چسبیده‌اند. این صفحات همیشه در حال حرکت هستند، اما خیلی آهسته. در شرق آفریقا، دو صفحه در حال دور شدن از هم هستند و این دور شدن باعث ایجاد شکاف‌های بزرگ می‌شود. اگر این فرآیند ادامه پیدا کند، روزی آب‌های اقیانوس هند به این شکاف‌ها نفوذ می‌کنند و یک اقیانوس جدید به وجود می‌آورند. این اتفاق ممکن است خیلی دور به نظر برسد، اما برای زمین‌شناسان، این یک فرصت نادر است تا بتوانند شکل‌گیری یک اقیانوس را به طور زنده مطالعه کنند!

🔹 این تغییرات می‌توانند تأثیرات بزرگی روی جغرافیا، اقتصاد و اکوسیستم آفریقا داشته باشند. مثلاً کشورهایی مثل زامبیا و اوگاندا که الان محصور در خشکی هستند، ممکن است به اقیانوس دسترسی پیدا کنند. این موضوع می‌تواند فرصت‌های تجاری جدیدی ایجاد کند، اما در عین حال چالش‌هایی مثل تغییرات آب‌وهوایی و نیاز به سازگاری با شرایط جدید را هم به همراه دارد.

🔹 دانشمندان همچنان در حال مطالعه این پدیده هستند تا بهتر بفهمند چه زمانی و چگونه این تغییرات رخ خواهند داد. این فرآیند به ما یادآوری می‌کند که زمین همیشه در حال تغییر است و ما فقط ساکنان موقتی این سیاره هستیم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زمین‌شناسی #آفریقا #تکتونیک #اقیانوس_جدید #علوم_زمین
🔺 مریخ‌لرزه‌ها معمای ۵۰ ساله سیاره سرخ را حل می‌کنند

🔹 دانشمندان با بررسی لرزه‌های مریخ که توسط کاوشگر اینسایت ناسا ثبت شده، به یه کشف جالب رسیدن. به نظر می‌رسه دلیل اینکه چرا مریخ دو نیمه کاملاً متفاوت داره، به خاطر اتفاقات درونی خود سیاره‌ست، نه برخورد یه جسم بزرگ فضایی.

🔹 از دهه ۱۹۷۰ می‌دونستیم که مریخ به دو بخش اصلی تقسیم شده: دشت‌های شمالی که حدود دو سوم نیمکره شمالی رو پوشوندن و ارتفاعشون خیلی کمه، و ارتفاعات جنوبی که بقیه سیاره رو تشکیل دادن و خیلی بلندترن (حدود ۵ کیلومتر بالاتر از دشت‌های شمالی). حتی پوسته مریخ هم تو نیمه جنوبی ضخیم‌تره. به این تفاوت بزرگ بین دو نیمه مریخ می‌گن «دوگانگی مریخی».

🔹 دو تا نظریه اصلی برای این دوگانگی وجود داشت: یکی اینکه یه اتفاق درونی تو مریخ باعثش شده، و دیگری اینکه یه برخورد بزرگ فضایی (مثل یه ماه کوچیک یا چند تا سیارک بزرگ) سطح مریخ رو این شکلی کرده. ولی چون این اتفاق خیلی خیلی قدیم افتاده، مشخص کردن دقیق دلیلش سخت بوده.

🔹 حالا تو یه تحقیق جدید، دانشمندان اومدن داده‌های لرزه‌نگار اینسایت رو بررسی کردن. این دستگاه لرزه‌های مریخ رو ثبت می‌کنه و به دانشمندا کمک می‌کنه بفهمن امواج لرزه‌ای چطوری تو سیاره حرکت می‌کنن. محققان می‌خواستن ببینن آیا مدرکی هست که نشون بده دلیل این دوگانگی، اتفاقات درونی مریخ بوده یا نه.

🔹 اینسایت دقیقاً روی مرز بین دشت‌های شمالی و ارتفاعات جنوبی مریخ قرار داره. این موقعیت عالی به دانشمندا کمک کرد تا مقایسه کنن که امواج لرزه‌ای چطوری تو بخش‌های مختلف سیاره حرکت می‌کنن.

🔹 نتایج نشون داد که امواج لرزه‌ای تو ارتفاعات جنوبی سریع‌تر انرژیشون رو از دست می‌دن. به نظر می‌رسه بهترین دلیلش اینه که سنگ‌های مذاب زیر ارتفاعات جنوبی داغ‌تر از سنگ‌های مذاب زیر دشت‌های شمالی هستن. این تفاوت دما نشون می‌ده که احتمالاً دلیل دوگانگی مریخی، نیروهای درونی خود سیاره بوده، نه یه برخورد خارجی.

بزبان ساده: مریخ انگار دو تا نیمه داره که از زمین تا آسمون با هم فرق دارن. یه نیمه‌ش مثل دشته، صاف و پایینه، یه نیمه‌ش مثل کوهستان، پر از تپه و ماهوره و بالاست. دانشمندا ۵۰ ساله دنبال این بودن که بفهمن چرا مریخ اینجوریه. دو تا حدس اصلی داشتن: یا یه چیزی از داخل خود مریخ باعثش شده، یا یه سنگ آسمونی خیلی بزرگ بهش خورده و این شکلی شده. حالا با کمک دستگاه لرزه‌نگار اینسایت، انگار دارن به جواب نزدیک می‌شن. مثل اینکه فهمیدن زیر اون قسمت کوهستانی مریخ، انگار آتیش بیشتره! این نشون می‌ده شاید دلیل این دوگانگی، اتفاقات زیرپوستی خود مریخ باشه.

🔹 دانشمندان فکر می‌کنن این تفاوت دما می‌تونه به خاطر فعالیت‌های تکتونیکی خیلی قدیمی تو مریخ باشه که دیگه الان وجود نداره. می‌گن یه زمانی مریخ مثل زمین صفحه‌های تکتونیکی متحرک داشته. حرکت این صفحه‌ها و سنگ‌های مذاب زیرشون می‌تونسته باعث ایجاد دوگانگی بشه. بعد که این صفحه‌ها از حرکت ایستادن، این دوگانگی همونجا ثابت مونده و انگار مریخ یه درپوش سفت و سخت روی قسمت مذاب درونش گذاشته.

🔹 تو این حالت، ماگما (همون سنگ مذاب) زیر نیمه جنوبی دائم داره به پوسته فشار میاره بالا، ولی زیر نیمه شمالی انگار داره میره پایین‌تر به سمت هسته سیاره. این می‌تونه دلیل ضخیم‌تر بودن پوسته مریخ تو نیمه جنوبی رو هم توضیح بده.

🔹 البته هنوز زوده که بگیم برخورد خارجی کاملاً منتفی شده، چون بعضی از تحقیقات جدید نشون می‌دن که اون نظریه هم هنوز می‌تونه درست باشه. دانشمندا می‌گن برای اینکه جواب قطعی رو پیدا کنیم، به داده‌های لرزه‌ای بیشتری از مریخ و همینطور مدل‌های دقیق‌تری از نحوه تشکیل مریخ نیاز داریم. ولی این تحقیق جدید یه قدم مهم تو حل این معمای قدیمی مریخ به حساب میاد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مریخ #علوم_فضایی #زلزله_مریخی #ناسا #نجوم
حلقه‌ی اینشتینِ کامل: پدیده‌ای نادر و شگفت‌انگیز در فضا

🔹 اخترشناسان اخیراً یک حلقه‌ی نوری کامل و بسیار نادر را در اطراف کهکشان NGC 6505 کشف کرده‌اند. این پدیده که به نام «حلقه‌ی اینشتین» شناخته می‌شود، توسط تلسکوپ فضایی اقلیدس (Euclid) متعلق به آژانس فضایی اروپا (ESA) رصد شده است. حلقه‌های اینشتین قبلاً هم دیده شده‌اند، اما این نمونه به دلیل کامل بودن و نزدیکی به زمین بسیار خاص و نادر است.

🔹 حلقه‌ی اینشتین زمانی ایجاد می‌شود که نور یک کهکشان دورتر، تحت تأثیر گرانش یک کهکشان نزدیک‌تر، خمیده و بزرگ‌نمایی می‌شود. در این مورد، نور کهکشانی که ۴.۴۲ میلیارد سال نوری از ما فاصله دارد، توسط کهکشان NGC 6505 که تنها ۵۹۰ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد، خمیده شده و به شکل یک حلقه‌ی کامل درآمده است. این پدیده نه تنها زیباست، بلکه برای مطالعه‌ی کهکشان‌های دور دست نیز بسیار مفید است.

برای درک بهتر این پدیده، فضا را مثل یک تشک ترامپولین تصور کنید. اگر یک توپ سنگین مثل توپ بولینگ (مثل یک کهکشان) روی تشک بگذارید، تشک خم می‌شود. حالا اگر یک تیله (مثل نور یک کهکشان دور) روی تشک بغلتانید، مسیر آن به دلیل خمیدگی تشک تغییر می‌کند. در فضا هم جرم زیاد کهکشان‌ها باعث خمیدگی فضا-زمان می‌شود و نور کهکشان‌های دورتر را منحرف و بزرگ‌نمایی می‌کند. به این اثر «عدسی گرانشی» می‌گویند.

🔹 این کشف نه تنها زیبا و نادر است، بلکه نشان می‌دهد که تلسکوپ اقلیدس به خوبی کار می‌کند. این تلسکوپ برای مطالعه‌ی ماده‌ی تاریک و انرژی تاریک طراحی شده است، که بیشتر جهان را تشکیل می‌دهند اما دیده نمی‌شوند. کشف این حلقه‌ی اینشتین در اطراف کهکشانی که از سال ۱۸۸۴ شناخته شده بود، نشان می‌دهد که هنوز چیزهای زیادی برای کشف در جهان وجود دارد.

🔹 اخترشناسان پیشنهاد کرده‌اند که این پدیده به نام «عدسی آلتیری» نام‌گذاری شود، به افتخار برونو آلتیری، اخترشناسی که این حلقه را در داده‌های تلسکوپ اقلیدس کشف کرد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فضا #حلقه_اینشتین #تلسکوپ_اقلیدس #کیهان‌شناسی
🔺 دانشمندان: هسته داخلی زمین احتمالا تغییر شکل داده است!

🔹 یه گروه از دانشمندان میگن هسته داخلی زمین احتمالا تو 20 سال گذشته تغییر شکل داده. معمولا فکر می‌کنیم هسته داخلی مثل یه توپه، اما ممکنه لبه‌هاش تا 100 متر یا بیشتر تغییر ارتفاع داده باشن.

🔹 هسته زمین مثل قلب تپنده سیاره‌مونه، چون یه میدان مغناطیسی تولید می‌کنه که از زندگی روی زمین در برابر تشعشعات سوزان خورشید محافظت می‌کنه. هسته داخلی مستقل از هسته خارجی مایع و بقیه سیاره می‌چرخه. بدون این حرکت، زمین می‌میره و مثل مریخ خشک و بی‌حاصل می‌شه، چون مریخ میلیاردها سال پیش میدان مغناطیسیش رو از دست داد.

محققان امواج شوک ناشی از زلزله‌ها رو اندازه می‌گیرن، چون این امواج از داخل سیاره رد می‌شن. نحوه حرکت این امواج نشون می‌ده که از چه نوع موادی رد شدن، از جمله هسته داخلی، و کمک می‌کنه تا یه تصویری از زیر پاهامون داشته باشیم.

🔹 این تغییر شکل ممکنه جایی اتفاق بیفته که لبه هسته داخلی جامد با هسته خارجی فلزی مایع خیلی داغ تماس پیدا می‌کنه. دانشمندان در اصل دنبال این بودن که چرا هسته داخلی قبل از اینکه دوباره تو سال 2010 سرعتش زیاد بشه، سرعتش نسبت به چرخش زمین کم شده بود.

🔹 تحلیل جدید الگوهای امواج لرزه‌ای زلزله‌هایی رو بررسی کرده که بین سال‌های 1991 تا 2023 تو یه مکان تکرار شدن. این کار کمک کرده تا نشون داده بشه که هسته داخلی تو طول زمان چطور تغییر می‌کنه. به نظر می‌رسه این تغییر شکل تو مرز هسته داخلی و خارجی اتفاق می‌افته، جایی که هسته داخلی نزدیک نقطه ذوبه. جریان مایع هسته خارجی و همچنین کشش میدان گرانشی ناهموار ممکنه باعث تغییر شکل بشه.

هسته زمین یه بخش جامد از نیکل و آهن تو مرکزش داره که تو یه لایه مایع داغ شناوره. حالا فکر کن این هسته داخلی مثل یه توپ پلاستیکی باشه که تو یه ظرف پر از آب داغ می‌چرخه. اگه جریان آب یا نیروی جاذبه یه کم نامتعادل باشه، ممکنه این توپ تو بعضی جاها فشرده بشه یا کش بیاد و شکلش عوض بشه. این چیزیه که دانشمندا فکر می‌کنن داره تو هسته زمین اتفاق می‌افته. این تغییر شکل می‌تونه روی میدان مغناطیسی زمین، که مثل یه سپر محافظ برای ما عمل می‌کنه، تأثیر بذاره. اگه این سپر ضعیف بشه، اشعه‌های خورشید می‌تونن به زمین آسیب بزنن و زندگی رو سخت‌تر کنن.

🔹 درسته که این یافته‌ها احتمالا تاثیری تو زندگی روزمره ما ندارن، اما دانشمندان می‌خوان بدونن وسط زمین چه خبره. ممکنه این تغییرات با تغییرات میدان مغناطیسی زمین مرتبط باشن.

[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#زمین‌شناسی #هسته_زمین #میدان_مغناطیسی #زلزله #تغییرات_زمین
🔺 کشف بزرگترین ساختار شناخته شده در جهان: کیپو (Quipu) با طول ۱.۳ میلیارد سال نوری

🔹 اخیراً ستاره‌شناسان یک ساختار عظیم کیهانی به نام «کیپو» را کشف کرده‌اند که با طول ۱.۳ میلیارد سال نوری، بزرگترین ساختار شناخته شده در جهان است. این ساختار که به نام سیستم ثبت داده‌های اینکاها (طناب‌های گره‌دار) نامگذاری شده، از یک رشته اصلی بلند تشکیل شده که چندین رشته کوچک‌تر از آن منشعب می‌شوند.

🔹 کیپو حدود ۲۰۰ کوادریلیون برابر جرم خورشید دارد و یکی از پرجرم‌ترین ساختارهای کیهانی مشاهده شده است. دانشمندان موسسه مکس پلانک این ساختار را حین بررسی خوشه‌های کهکشانی در فاصله ۴۲۵ تا ۸۱۵ میلیون سال نوری از زمین کشف کردند.

🔹 علاوه بر کیپو، محققان چهار ابَرساختار عظیم دیگر را نیز شناسایی کرده‌اند. این پنج ابَرساختار در مجموع ۴۵٪ خوشه‌های کهکشانی شناخته شده، ۳۰٪ کهکشان‌های قابل مشاهده و ۲۵٪ ماده جهان را در خود جای داده‌اند، در حالی که تنها ۱۳٪ حجم آن را اشغال می‌کنند.

برای درک بهتر اندازه کیپو، تصور کنید که کهکشان راه شیری ما مثل یک سکه است. در این مقیاس، کیپو به اندازه یک زمین فوتبال خواهد بود! این ساختار آنقدر بزرگ است که نور برای طی کردن طول آن به ۱.۳ میلیارد سال زمان نیاز دارد. جالب است بدانید که این ساختارهای عظیم دائمی نیستند و با گذشت میلیاردها سال، به دلیل انبساط جهان، به تدریج به ساختارهای کوچک‌تر تجزیه خواهند شد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #کیهان‌شناسی #فضا #کیپو
🔺 دانشمندان با تلسکوپ جیمز وب تصویر خیره‌کننده‌ای از شکل‌گیری یک ستاره تازه متولد شده ثبت کردند

🔹 تلسکوپ فضایی جیمز وب تصویری خیره‌کننده از یک ستاره نو متولد شده به نام HH30 ثبت کرده که جزئیات بی‌سابقه‌ای از شکل‌گیری این ستاره را نشان می‌دهد. این ستاره در فاصله 450 سال نوری از ما در صورت فلکی ثور قرار دارد.

صورت فلکی ثور یکی از صور فلکی قدیمی و شناخته‌شده در نجوم است که به شکل یک گاو نر نشان داده می‌شود. این صورت فلکی در نیمکره شمالی آسمان قرار دارد و یکی از صور فلکی مهم در نجوم باستانی به شمار می‌رفت. ثور همچنین به خاطر داشتن خوشه ستاره‌ای هیادها و سحابی خرچنگ معروف است.

🔹 این تصویر جدید که به عنوان عکس ماه انتخاب شده، دیسک پیش‌سیاره‌ای اطراف این ستاره را به صورت لبه‌ای نشان می‌دهد که با یک جریان گازی و غباری مخروطی شکل و یک جت باریک که به فضای بیرون می‌زند، همراه است.

🔹 تلسکوپ جیمز وب با ابزارهای فروسرخ قدرتمند خود می‌تواند از طریق غبار به مطالعه شکل‌گیری ستارگان، کهکشان‌ها و حتی جو سیارات فراخورشیدی بپردازد.

🔹 مشاهدات تلسکوپ هابل قبلاً نمایشی خیره‌کننده از دیسک غباری این ستاره را نشان داده بود، اما تلسکوپ جیمز وب اکنون جزئیات بی‌سابقه‌ای از این سیستم را آشکار کرده است.

🔹 تیمی از اخترشناسان تصاویر تلسکوپ جیمز وب، هابل و آرایه میلی‌متری آتاکاما را ترکیب کردند تا ظاهر دیسک را در طول موج‌های مختلف مطالعه کنند.

🔹 این مشاهدات نشان داد که دانه‌های غبار کوچک در ناحیه وسیع‌تری پخش شده‌اند، در حالی که دانه‌های بزرگ‌تر در یک ناحیه باریک در صفحه دیسک قرار دارند. این یافته‌ها به درک فرآیند شکل‌گیری سیارات کمک می‌کند.

🔹 مطالعه اخیر نه تنها رفتار دانه‌های غبار را در HH30 آشکار کرد، بلکه ساختارهای مختلفی را نیز درون یکدیگر آشکار ساخت، از جمله یک جت باریک با سرعت بالا که از دیسک مرکزی بیرون می‌زند.

🔹 این مطالعه به ما کمک می‌کند تا درباره چگونگی تشکیل سیستم‌های سیاره‌ای فراخورشیدی و همچنین منشأ منظومه شمسی خود بیشتر بدانیم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تلسکوپ_جیمزوب #ستاره_شناسی #کیهان #ستارگان #سیارات
🔺 کشف حالت کوانتومی جدید در گرافن که می‌تواند محاسبات کوانتومی را متحول کند

🔹 گرافن، که به عنوان ماده شگفت‌انگیز شناخته می‌شود، بار دیگر دانشمندان را شگفت‌زده کرده است. این بار، حالت‌های کوانتومی جدیدی در لایه‌های پیچ‌خورده گرافن کشف شده است. یک تیم تحقیقاتی موفق به شناسایی کریستال‌های الکترونیکی توپولوژیکی در این لایه‌ها شده‌اند.

🔹 این مطالعه نشان می‌دهد که الکترون‌ها در گرافن می‌توانند به شکلی کاملاً منظم و ثابت قرار بگیرند، در حالی که همگی با هم می‌چرخند، مانند رقصنده‌های باله که حرکات هماهنگ انجام می‌دهند. این رفتار کوانتومی عجیب باعث می‌شود جریان الکتریکی به راحتی در لبه‌های ماده جریان یابد، در حالی که داخل ماده غیرهادی باقی می‌ماند، زیرا الکترون‌ها در جای خود ثابت هستند.

🔹 این حالت‌های کوانتومی می‌توانند در آینده برای توسعه دستگاه‌های الکترونیکی کم‌مصرف و کاربردهای محاسبات کوانتومی مقاوم در برابر خطا استفاده شوند.

توپولوژی مطالعه شکل‌ها و فضاهایی است که حتی اگر کشیده، پیچ‌خورده یا تغییر شکل داده شوند، بدون برش یا چسباندن، تغییر نمی‌کنند. یک مثال ساده از توپولوژی، نوار موبیوس است که نمی‌توان آن را بدون پاره کردن به حالت اولیه بازگرداند. مواد توپولوژیکی به دلیل مقاومت در برابر عوامل خارجی، رفتار کوانتومی پایدار و قوی‌ای از خود نشان می‌دهند.

🔹 در این مطالعه، محققان دو لایه نازک گرافن را روی هم قرار دادند و یکی از آن‌ها را کمی چرخاندند. این چرخش کوچک باعث ایجاد الگوی موآر (moiré) شد که در آن برخی اتم‌های کربن از هر دو لایه کاملاً هم‌تراز شدند، اما برخی دیگر ناهم‌تراز باقی ماندند. این ساختار پیچ‌خورده رفتار الکترون‌ها را به طور کامل تغییر داد و باعث شد الکترون‌ها در داخل ماده ثابت بمانند، اما در لبه‌ها به راحتی حرکت کنند.

این کشف می‌تواند به توسعه دستگاه‌های الکترونیکی بسیار کارآمد و کاربردهای محاسبات کوانتومی کمک کند. این مطالعه در مجله Nature منتشر شده است.

[منبع] [منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#گرافن #کوانتوم #فناوری #محاسبات_کوانتومی #علم_مواد #فیزیک
🔺 جنت پترو، منتخب ترامپ به عنوان سرپرست موقت ناسا کیست؟

🔹 جنت پترو در پی انتخابش توسط دونالد ترامپ در اولین روز بازگشت او به دفتر ریاست جمهوری، در ۲۰ ژانویه، اولین زنی شد که رهبری ناسا را بر عهده می‌گیرد. این انتصاب برای بسیاری غافلگیرکننده بود، زیرا معمولاً با روی کار آمدن دولت جدید، مدیر ناسا جای خود را به فرد دیگری می‌دهد و این سمت به بالاترین مقام کارمند غیرنظامی آژانس، یعنی معاون مدیر، جیم فری، می‌رسد. اما ترامپ، پترو را به جای فری منصوب کرد.

🔹 پترو متولد میشیگان در سال ۱۹۶۰ است. علاقه او به فضا و برنامه فضایی آمریکا از سنین پایین و تحت تأثیر کار پدرش با شرکت کرایسلر در پروژه‌های ناسا شکل گرفت که باعث نقل مکان خانواده‌اش به فلوریدا شد. این امر به او و خواهر و برادرانش این امکان را داد که پرتاب ماموریت‌های تاریخی مرکوری، جمینی و آپولو را از ساحل تماشا کنند.

🔹 او پس از فارغ‌التحصیلی از دبیرستان، با الهام از پذیرش زنان در آکادمی‌های نظامی، در آموزش رهبری آکادمی نظامی ایالات متحده در وست پوینت پذیرفته شد. در آنجا، درس‌های ارزشمندی در مدیریت زمان، انگیزه و همکاری آموخت که در طول دوران حرفه‌ای‌اش مؤثر بوده است.

🔹 پترو در سال ۱۹۸۱ با مدرک لیسانس علوم در مهندسی از وست پوینت فارغ‌التحصیل شد و قبل از ورود به ارتش، با هلیکوپتر در آلمان خدمت کرد. پس از پنج سال خدمت، به مشاغل مهندسی و مدیریتی در بخش خصوصی رفت و در سال ۱۹۸۸ مدرک کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی را از دانشگاه بوستون دریافت کرد.

🔹 پترو در سال ۲۰۰۷ به عنوان معاون مدیر مرکز فضایی جان اف کندی، جایی که پدرش قبلاً کار می‌کرد، منصوب شد. در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۱، توسط بیل نلسون، مدیر وقت ناسا، به عنوان اولین مدیر زن KSC منصوب شد.

🔹 پس از آن، او به عنوان اولین زنی که از زمان تأسیس ناسا در سال ۱۹۵۸ ریاست آن را بر عهده می‌گیرد، منصوب شد. پترو در پستی در لینکدین ابراز تواضع و افتخار کرد و نوشت: «ناسا به حمایت و همسویی با سیاست‌های دولت جدید ادامه خواهد داد، در حالی که به تعهد خود به مأموریت و ارزش‌های اصلی ناسا پایبند است.»

🔹 یکی از اولین اقدامات او به عنوان سرپرست ناسا، ارسال ایمیل به کارکنان برای اطلاع‌رسانی در مورد گام‌های آژانس برای بستن تمام دفاتر «تنوع، برابری، شمول و دسترسی (DEIA)» و پایان دادن به تمام قراردادهای مرتبط با DEIA، مطابق با دستور اجرایی رئیس جمهور ترامپ بود. طبق گزارش Ars Technica، در یادداشتی از طرف پترو آمده است: «این برنامه‌ها آمریکایی‌ها را بر اساس نژاد تقسیم می‌کرد، پول مالیات دهندگان را هدر می‌داد و منجر به تبعیض شرم‌آور می‌شد.»

🔹 با وجود تأکید بر سیاست‌های مذکور در روزهای اخیر، پترو قبلاً به طور علنی به مشکلاتی که زنان با آن روبرو هستند اشاره کرده بود. او در مقاله‌ای شخصی در وب‌سایت ناسا نوشته بود: «ما زنان، برای رسیدن به جایگاهی که امروز در آن هستیم، مجبور بوده‌ایم بر موانع ذاتی خاصی در زندگی‌مان غلبه کنیم. این نه درست است و نه غلط، فقط همین است. اما در درازمدت، من فکر می‌کنم زنان را به رقبای قوی‌تر و بهتری تبدیل می‌کند.»

🔹 پترو اخیراً مایکل آلتنهوفن، یک مدیر فنی باسابقه در اسپیس ایکس، را به عنوان مشاور ارشد سرپرست ناسا منصوب کرده است. این اقدام پس از نگرانی‌هایی مطرح می‌شود که ایلان ماسک و اسپیس ایکس ممکن است با توجه به نزدیکی ماسک به رئیس جمهور ترامپ و نقش او در کارزار انتخاباتی، نفوذ فزاینده‌ای بر آژانس داشته باشند.

🔹 انتظار می‌رود پس از پترو، جرد آیزاکمن، میلیاردر، نیکوکار و فضانورد خصوصی که با فضاپیمای دراگون اسپیس ایکس پرواز کرده است، جانشین او شود. آیزاکمن که توسط ترامپ در اواخر سال گذشته برای ریاست ناسا نامزد شده است، باید مراحل تأیید در سنای ایالات متحده را طی کند. نامزدی او به طور رسمی در ۲۰ ژانویه به سنا ارسال شد، اما در حال حاضر هیچ نشانه‌ای از مدت زمان لازم برای تأیید او وجود ندارد.

🔹 پترو تا زمان تأیید آیزاکمن، به عنوان سرپرست ناسا به کار خود ادامه خواهد داد و مسئولیت هدایت آژانس، از جمله بودجه و برنامه‌ها را بر عهده خواهد داشت.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#ناسا #فضا #زنان #ترامپ
🔺 عینک‌های برفی توله: عینک‌های ۱۰۰۰ ساله قطبی ساخته‌شده از عاج گراز دریایی

🔹 این عینک‌های برفی که از عاج گراز دریایی ساخته شده‌اند، توسط مردم توله (Thule) که بین سال‌های ۸۰۰ تا ۱۶۰۰ میلادی در آلاسکا و شمال کانادا زندگی می‌کردند، استفاده می‌شدند. این عینک‌ها که در زبان اینوکتیتوت «ایگاک» (iggaak) نامیده می‌شوند، نمونه‌ای اولیه از لوازم محافظتی برای چشم‌ها در برابر برف و یخ قطب شمال هستند.

🔹 این عینک‌ها که بین سال‌های ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ میلادی ساخته شده‌اند، حدود ۱۲٫۷ سانتی‌متر عرض و ۲٫۹ سانتی‌متر ارتفاع دارند و احتمالاً در گذشته دارای بندهای چرمی یا زردپی برای بسته شدن به صورت بوده‌اند. این نمونه خاص در حدود سال ۱۹۳۰ توسط یک افسر پلیس سواره‌نظام سلطنتی کانادا در جزیره بافین شمالی در نوناووت جمع‌آوری شده و اکنون در موزه هنر متروپولیتن نیویورک به نمایش گذاشته شده است.

🔹 این عینک‌های برفی با شکاف‌های باریک و بلند برای چشم‌ها طراحی شده‌اند تا از سوختگی چشم‌ها در اثر نور خورشید و همچنین از برف و یخ محافظت کنند، در حالی که میدان دید وسیعی را برای کاربر فراهم می‌کنند. این عینک‌ها در سراسر قطب شمال یافت شده‌اند که نشان‌دهنده کارایی بالای آن‌ها به عنوان محافظ چشم است. این نمونه خاص با حکاکی‌هایی از خطوط دوتایی، خارها و شکل‌های Y تزئین شده که احتمالاً برای استفاده‌کننده آن معنای خاصی داشته است.

مردم توله که اجداد مدرن اینویت (Inuit) محسوب می‌شوند، در سازگاری با شرایط قطب شمال مهارت داشتند. آن‌ها روش‌هایی مانند شکار پستانداران دریایی، استفاده از سگ‌ها برای کشیدن سورتمه و ساخت خانه‌های برفی یا ایگلو را توسعه دادند. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد توله‌ها با وایکینگ‌ها در اطراف خلیج بافین تجارت می‌کردند.

🔹 عینک‌های ایگاک به عنوان یکی از اولین نمونه‌های عینک‌های محافظ در جهان شناخته می‌شوند که حداقل ۱۲۰۰ سال قدمت دارند. امروزه، بیشتر اینویت‌ها به جای عینک‌های برفی سنتی، از عینک‌های آفتابی مدرن با لنزهای پولاریزه استفاده می‌کنند.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان‌شناسی #قطب_شمال #فرهنگ_بومی #هنر_سنتی
🔺 دانشمندان دلیل ناپدید شدن پستانداران بزرگ از آمریکای شمالی را در ۵۰,۰۰۰ سال پیش کشف کردند

🔹 حدود ۵۰,۰۰۰ سال پیش، آمریکای شمالی خانه گونه‌های متنوعی از حیوانات غول‌پیکر بود. ماموت‌ها در توندرا پرسه می‌زدند، ماستودون‌ها و ببرهای دندان‌خنجری در جنگل‌ها زندگی می‌کردند و گله‌های گرگ‌های بزرگ، بوفالوها و شترهای بلندقامت در دشت‌ها حرکت می‌کردند. با پایان آخرین عصر یخبندان، بیشتر این حیوانات عظیم‌الجثه ناپدید شدند. دلیل این انقراض گسترده هنوز یکی از بحث‌های بزرگ علمی است.

🔹 برخی محققان معتقدند که انسان‌های اولیه نقش مهمی در این انقراض داشتند. آن‌ها با شکار این حیوانات، تغییر زیستگاه‌ها و رقابت برای منابع، باعث کاهش جمعیت آن‌ها شدند. زمان ورود انسان‌ها به آمریکای شمالی تقریباً با ناپدید شدن این حیوانات هم‌زمان است، که این فرضیه را تقویت می‌کند.

🔹 از سوی دیگر، برخی دانشمندان تغییرات آب‌وهوایی را عامل اصلی می‌دانند. با گرم شدن زمین و عقب‌نشینی یخ‌چال‌ها، اکوسیستم‌ها به سرعت تغییر کردند. برخی گونه‌ها ممکن است نتوانسته‌اند خود را با محیط‌های جدید سازگار کنند و به تدریج منقرض شدند. با این حال، نقش تغییرات آب‌وهوایی به تنهایی هنوز نامشخص است، زیرا برخی از این حیوانات در مناطق خاصی باقی ماندند، در حالی که دیگران کاملاً ناپدید شدند.

یکی از چالش‌های اصلی در حل این معما، حفظ ضعیف بقایای این حیوانات است. بسیاری از استخوان‌ها به دلیل قرار گرفتن در معرض عوامل طبیعی، ساییدگی و تخریب مولکولی، برای تحلیل دقیق مناسب نیستند. با این حال، فناوری‌های مدرن مانند «زوم‌اس» (ZooMS) که بر اساس تجزیه‌وتحلیل پروتئین‌های کلاژن در استخوان‌ها کار می‌کند، به دانشمندان کمک کرده‌اند تا اطلاعات جدیدی از این بقایای قدیمی به دست آورند.

🔹 این فناوری نشان داده است که حتی استخوان‌های خردشده و فرسوده نیز می‌توانند حاوی اطلاعات ارزشمندی باشند. برای مثال، در یک مطالعه اخیر، ۸۰٪ از نمونه‌های استخوانی که از موزه‌ها بررسی شدند، حاوی کلاژن کافی برای تجزیه‌وتحلیل بودند و ۷۳٪ از آن‌ها تا سطح جنس شناسایی شدند. این یافته‌ها شامل گونه‌هایی مانند بوفالو، ماموت، شتر و احتمالاً ماستودون بود.

این تحقیقات نشان می‌دهد که موزه‌ها و مجموعه‌های باستان‌شناسی چقدر مهم هستند. حتی استخوان‌هایی که سال‌ها بدون توجه باقی مانده‌اند، می‌توانند با استفاده از فناوری‌های جدید، اطلاعات مهمی درباره گذشته زمین ارائه دهند. حفظ و مطالعه این مجموعه‌ها می‌تواند به ما کمک کند تا به تدریج به پاسخ این سوال نزدیک‌تر شویم: چرا برخی از بزرگ‌ترین حیوانات تاریخ، از مناظر باستانی آمریکای شمالی ناپدید شدند؟

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#انقراض #دیرینه‌شناسی #تاریخ_طبیعی
تازه‌های علمی
🔺 احتمال برخورد سیارک با زمین در سال ۲۰۳۲ دو برابر شد 🔹 به گفته ناسا، احتمال برخورد یک سیارک به نام 2024 YR4 به زمین در سال ۲۰۳۲ کمی بیشتر شده و از حدود ۱ درصد به ۲.۳ درصد رسیده است. این سیارک که سال گذشته کشف شده، تا ۹۰ متر قطر دارد و در ۲۲ دسامبر ۲۰۳۲ از…
🔺 ناسا از تلسکوپ وب برای ردیابی سیارک خطرناک جدید استفاده می‌کند

🔹 ناسا تصمیم گرفته از تلسکوپ فضایی جیمز وب برای ردیابی سیارک 2024 YR4 استفاده کند که احتمال برخورد آن با زمین در سال 2032 وجود دارد. این سیارک، در حال حاضر ۲.۱٪ احتمال برخورد با زمین را دارد. اگرچه این احتمال کم است، اما ناسا آن را جدی گرفته و قصد دارد با استفاده از تلسکوپ وب، اطلاعات بیشتری درباره این سیارک جمع‌آوری کند تا تخمین‌های فعلی را دقیق‌تر کند.

🔹 این سیارک توسط سیستم هشدار برخورد سیارکی (ATLAS) در شیلی در ۲۷ دسامبر ۲۰۲۴ کشف شد. در ابتدا احتمال برخورد آن ۱.۳٪ بود، اما با مشاهده‌های بیشتر، این احتمال به ۲.۳٪ افزایش یافت و سپس به ۲.۱٪ کاهش پیدا کرد. این اعداد هنوز اولیه هستند و نیاز به بررسی‌های بیشتری دارند.

🔹 سیارک 2024 YR4 در حال حاضر بین ۴۰ تا ۹۰ متر عرض دارد و اگر به زمین برخورد کند، انرژی معادل ۸ مگاتن آزاد می‌کند. این مقدار انرژی بیش از ۵۰۰ برابر انرژی بمب اتمی هیروشیما است و می‌تواند خسارات قابل توجهی ایجاد کند. با این حال، این سیارک آنقدر بزرگ نیست که باعث نابودی کامل زمین شود.

🔹 ناسا امیدوار است با استفاده از تلسکوپ وب، اندازه دقیق‌تر و سایر ویژگی‌های این سیارک را تعیین کند. این اطلاعات به دانشمندان کمک می‌کند تا خطر برخورد را بهتر ارزیابی کنند. البته، ممکن است با جمع‌آوری داده‌های بیشتر، احتمال برخورد به صفر کاهش یابد، همان‌طور که در گذشته برای برخی سیارک‌ها اتفاق افتاده است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیارک #تلسکوپ_وب #ناسا #فضا
🔺 ناسا اسپیس‌ایکس را برای پرتاب مأموریت فضایی کوچک اخترفیزیکی انتخاب کرد

🔹 ناسا اخیراً اسپیس‌ایکس را برای پرتاب یک مأموریت علمی کوچک به نام «پاندورا» انتخاب کرده است. این مأموریت که بخشی از برنامه «پیشگامان اخترفیزیک» ناسا است، قرار است به عنوان یک محموله اشتراکی (rideshare) در سپتامبر ۲۰۲۵ پرتاب شود. هدف اصلی پاندورا مطالعه جو سیارات فراخورشیدی است.

🔹 پاندورا یک ماهواره کوچک است که مجهز به تلسکوپی با قطر ۴۵ سانتی‌متر و حسگرهای نوری و مادون قرمز است. این ماهواره قرار است به مدت یک سال، ۲۰ ستاره را که سیارات فراخورشیدی به دور آنها می‌چرخند، رصد کند. هدف این مأموریت این است که مشخص کند آیا سیگنال‌های طیفی مشاهده‌شده در جو این سیارات ناشی از وجود هیدروژن یا آب است یا اینکه این سیگنال‌ها به دلیل تغییرات در خود ستاره‌ها ایجاد می‌شوند.

به زبان ساده، پاندورا می‌خواهد بفهمد که آیا نشانه‌های شیمیایی که در جو سیارات فراخورشیدی دیده می‌شوند، واقعاً مربوط به جو آن سیارات هستند یا اینکه این نشانه‌ها به دلیل فعالیت‌های ستاره‌ای ایجاد می‌شوند. این موضوع برای درک بهتر شرایط سیارات فراخورشیدی و امکان حیات در آنها بسیار مهم است.

🔹 پاندورا یک ماهواره از کلاس ESPA Grande است که وزن آن تا ۳۲۰ کیلوگرم می‌رسد و قرار است در مدار خورشیدآهنگ (sun-synchronous orbit) قرار بگیرد. این مدار به ماهواره اجازه می‌دهد تا در شرایط نوری ثابتی به رصد بپردازد. احتمالاً این مأموریت به عنوان بخشی از پرتاب‌های اشتراکی سری Transporter اسپیس‌ایکس انجام خواهد شد، اما جزئیات دقیق پرتاب هنوز اعلام نشده است.

🔹 ناسا هزینه این قرارداد را فاش نکرده است، زیرا اطلاعات مربوط به قراردادهای VADR (که برای مأموریت‌های کوچک و کم‌هزینه طراحی شده‌اند) معمولاً محرمانه باقی می‌ماند. با این حال، این مأموریت گامی مهم در جهت پیشبرد تحقیقات اخترفیزیکی با هزینه‌های کمتر است.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #ناسا #اسپیس‌ایکس #سیارات_فراخورشیدی #اخترفیزیک