🔺 چرا مریخنوردها در شن گیر میکنند؟ یک متغیر فراموششده، معما را پس از ۵۰ سال حل کرد
🔹 برای دههها، مهندسان فضایی با یک مشکل تکرارشونده و پرهزینه روبرو بودند: چرا مریخنوردها و ماهنوردهای رباتیک ما مدام در خاک نرم سیارات دیگر گیر میکنند؟ مشهورترین نمونه، مریخنورد «اسپیریت» ناسا بود که در سال ۲۰۰۹ برای همیشه در شنهای مریخ زمینگیر شد. اکنون، مهندسان دانشگاه ویسکانسین-مدیسون پاسخ این معمای ۵۰ ساله را پیدا کردهاند: آنها یک متغیر ساده اما حیاتی را فراموش کرده بودند.
❕ اشتباه قدیمی در شبیهسازی چه بود؟
برای دههها، روش استاندارد برای آزمایش یک ماهنورد این بود که نمونهای با یک-ششم وزن واقعی آن بسازند و آن را در بیابانهای زمین آزمایش کنند تا اثر گرانش ضعیفتر ماه بر روی خود مریخنورد شبیهسازی شود.
اما خطای بزرگ اینجا بود: آنها فراموش کرده بودند که گرانش ضعیف، بر روی خود شنها نیز تأثیر میگذارد! شنهای بیابان در زمین، تحت تأثیر گرانش قوی، متراکم و محکم هستند. اما همان شن در ماه یا مریخ، به دلیل گرانش ضعیفتر، بسیار «پفکیتر»، نرمتر و روانتر است و چسبندگی بسیار کمتری دارد.
🔹 تیم تحقیقاتی با استفاده از یک موتور شبیهسازی فیزیک پیشرفته به نام «پروژه کرونو» (Project Chrono)، که خودشان آن را توسعه داده و در اختیار ناسا قرار دادهاند، متوجه این عدم تطابق شدند. شبیهسازیهای کامپیوتری آنها به وضوح نشان داد که یک مریخنورد در خاک «پفکی» و کمگرانش، بسیار راحتتر از آنچه در آزمایشهای زمینی پیشبینی میشد، گیر میکند.
🔹 این یافته، که در ژورنال رباتیک میدانی منتشر شده، درک ما از مهندسی فضایی را متحول میکند. این کشف ساده اما عمیق به مهندسان اجازه میدهد تا شبیهسازیهای بسیار دقیقتری انجام دهند و چرخها و سیستمهای حرکتی بهتری برای مأموریتهای آینده، از جمله برنامه «آرتمیس» برای بازگشت انسان به ماه، طراحی کنند تا دیگر شاهد زمینگیر شدن رباتهای چند میلیون دلاری خود در خاک سیارات دیگر نباشیم.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #مریخ_نورد #ناسا #مهندسی #شبیه_سازی #فیزیک #آرتمیس
🔹 برای دههها، مهندسان فضایی با یک مشکل تکرارشونده و پرهزینه روبرو بودند: چرا مریخنوردها و ماهنوردهای رباتیک ما مدام در خاک نرم سیارات دیگر گیر میکنند؟ مشهورترین نمونه، مریخنورد «اسپیریت» ناسا بود که در سال ۲۰۰۹ برای همیشه در شنهای مریخ زمینگیر شد. اکنون، مهندسان دانشگاه ویسکانسین-مدیسون پاسخ این معمای ۵۰ ساله را پیدا کردهاند: آنها یک متغیر ساده اما حیاتی را فراموش کرده بودند.
❕ اشتباه قدیمی در شبیهسازی چه بود؟
برای دههها، روش استاندارد برای آزمایش یک ماهنورد این بود که نمونهای با یک-ششم وزن واقعی آن بسازند و آن را در بیابانهای زمین آزمایش کنند تا اثر گرانش ضعیفتر ماه بر روی خود مریخنورد شبیهسازی شود.
اما خطای بزرگ اینجا بود: آنها فراموش کرده بودند که گرانش ضعیف، بر روی خود شنها نیز تأثیر میگذارد! شنهای بیابان در زمین، تحت تأثیر گرانش قوی، متراکم و محکم هستند. اما همان شن در ماه یا مریخ، به دلیل گرانش ضعیفتر، بسیار «پفکیتر»، نرمتر و روانتر است و چسبندگی بسیار کمتری دارد.
🔹 تیم تحقیقاتی با استفاده از یک موتور شبیهسازی فیزیک پیشرفته به نام «پروژه کرونو» (Project Chrono)، که خودشان آن را توسعه داده و در اختیار ناسا قرار دادهاند، متوجه این عدم تطابق شدند. شبیهسازیهای کامپیوتری آنها به وضوح نشان داد که یک مریخنورد در خاک «پفکی» و کمگرانش، بسیار راحتتر از آنچه در آزمایشهای زمینی پیشبینی میشد، گیر میکند.
🔹 این یافته، که در ژورنال رباتیک میدانی منتشر شده، درک ما از مهندسی فضایی را متحول میکند. این کشف ساده اما عمیق به مهندسان اجازه میدهد تا شبیهسازیهای بسیار دقیقتری انجام دهند و چرخها و سیستمهای حرکتی بهتری برای مأموریتهای آینده، از جمله برنامه «آرتمیس» برای بازگشت انسان به ماه، طراحی کنند تا دیگر شاهد زمینگیر شدن رباتهای چند میلیون دلاری خود در خاک سیارات دیگر نباشیم.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #مریخ_نورد #ناسا #مهندسی #شبیه_سازی #فیزیک #آرتمیس
ScienceAlert
NASA Rovers Keep Getting Stuck, And We Finally Know Why
It was right in front of us.
❤2
🔺 شکستن قفل پلاسما: کشف یک راز کلیدی برای همجوشی هستهای پایدار
🔹 دانشمندان در کره جنوبی به یک پیشرفت بنیادین در درک پلاسما دست یافتهاند که میتواند مسیر دستیابی به انرژی پاک و نامحدود از طریق همجوشی هستهای را هموارتر کند. این پژوهش که در ژورنال معتبر Nature منتشر شده، برای اولین بار به صورت تجربی نشان میدهد که چگونه آشفتگیهای بسیار کوچک در مقیاس ذرات میتوانند باعث تغییرات ناگهانی و بزرگ در کل سیستم شوند.
❕ پلاسما چیست و چرا کنترل آن دشوار است؟
پلاسما حالت چهارم ماده است؛ گازی فوقالعاده داغ که در آن الکترونها از اتمها جدا شدهاند. خورشید و ستارگان از پلاسما ساخته شدهاند. در رآکتورهای همجوشی، دانشمندان تلاش میکنند همین فرآیند را روی زمین شبیهسازی کنند، که این کار مانند تلاش برای «نگه داشتن خورشید در یک قفس مغناطیسی» است. پلاسما به شدت ناپایدار است و کوچکترین اختلالی میتواند کل سیستم را از هم بپاشد.
🔹 یکی از بزرگترین معماهای فیزیک پلاسما، پدیدهای به نام «جفتشدگی چندمقیاسی» بوده است: چگونه یک آشفتگی کوچک در سطح چند ذره (مقیاس میکرو) میتواند به سرعت رشد کرده و باعث تغییرات فاجعهبار در ساختار کلی پلاسما (مقیاس ماکرو) شود؟ تیمی از محققان در دانشگاه ملی سئول، با استفاده از دستگاه همجوشی VEST، برای اولین بار این فرآیند را به صورت زنده مشاهده و ثبت کردند.
❕ «اثر پروانهای» در پلاسما
مفهوم «جفتشدگی چندمقیاسی» شبیه «اثر پروانهای» است. همانطور که بال زدن یک پروانه در یک سوی جهان میتواند به صورت نظری باعث ایجاد طوفان در سوی دیگر شود، این تحقیق نشان میدهد که آشفتگیهای کوچک در سطح ذرات (بال زدن پروانه) میتواند باعث یک رویداد زنجیرهای به نام «بازاتصال مغناطیسی» شده و به سرعت ساختار میدان مغناطیسی که پلاسما را دربر گرفته، تغییر دهد (ایجاد طوفان).
🔹 در این آزمایش، دانشمندان دو طناب مغناطیسی از پلاسما ایجاد کردند و سپس با استفاده از پرتوهای الکترونی، آشفتگیهای کوچکی در آن به وجود آوردند. آنها مشاهده کردند که این آشفتگی کوچک باعث یک بازاتصال سریع شد که در نتیجه آن، دو طناب پلاسما به سرعت در هم ادغام شده و یک ساختار واحد و جدید تشکیل دادند. این یافته به دانشمندان کمک میکند تا بفهمند ناپایداریهای بزرگ چگونه آغاز میشوند و در نتیجه، راهکارهای بهتری برای جلوگیری از آنها و پایدار نگه داشتن پلاسما برای مدت طولانیتر طراحی کنند. این دانش نه تنها برای انرژی همجوشی، بلکه برای درک پدیدههای کیهانی مانند شرارههای خورشیدی نیز حیاتی است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_پلاسما #همجوشی_هسته_ای #انرژی_پاک #اختروفیزیک #فناوری
🔹 دانشمندان در کره جنوبی به یک پیشرفت بنیادین در درک پلاسما دست یافتهاند که میتواند مسیر دستیابی به انرژی پاک و نامحدود از طریق همجوشی هستهای را هموارتر کند. این پژوهش که در ژورنال معتبر Nature منتشر شده، برای اولین بار به صورت تجربی نشان میدهد که چگونه آشفتگیهای بسیار کوچک در مقیاس ذرات میتوانند باعث تغییرات ناگهانی و بزرگ در کل سیستم شوند.
❕ پلاسما چیست و چرا کنترل آن دشوار است؟
پلاسما حالت چهارم ماده است؛ گازی فوقالعاده داغ که در آن الکترونها از اتمها جدا شدهاند. خورشید و ستارگان از پلاسما ساخته شدهاند. در رآکتورهای همجوشی، دانشمندان تلاش میکنند همین فرآیند را روی زمین شبیهسازی کنند، که این کار مانند تلاش برای «نگه داشتن خورشید در یک قفس مغناطیسی» است. پلاسما به شدت ناپایدار است و کوچکترین اختلالی میتواند کل سیستم را از هم بپاشد.
🔹 یکی از بزرگترین معماهای فیزیک پلاسما، پدیدهای به نام «جفتشدگی چندمقیاسی» بوده است: چگونه یک آشفتگی کوچک در سطح چند ذره (مقیاس میکرو) میتواند به سرعت رشد کرده و باعث تغییرات فاجعهبار در ساختار کلی پلاسما (مقیاس ماکرو) شود؟ تیمی از محققان در دانشگاه ملی سئول، با استفاده از دستگاه همجوشی VEST، برای اولین بار این فرآیند را به صورت زنده مشاهده و ثبت کردند.
❕ «اثر پروانهای» در پلاسما
مفهوم «جفتشدگی چندمقیاسی» شبیه «اثر پروانهای» است. همانطور که بال زدن یک پروانه در یک سوی جهان میتواند به صورت نظری باعث ایجاد طوفان در سوی دیگر شود، این تحقیق نشان میدهد که آشفتگیهای کوچک در سطح ذرات (بال زدن پروانه) میتواند باعث یک رویداد زنجیرهای به نام «بازاتصال مغناطیسی» شده و به سرعت ساختار میدان مغناطیسی که پلاسما را دربر گرفته، تغییر دهد (ایجاد طوفان).
🔹 در این آزمایش، دانشمندان دو طناب مغناطیسی از پلاسما ایجاد کردند و سپس با استفاده از پرتوهای الکترونی، آشفتگیهای کوچکی در آن به وجود آوردند. آنها مشاهده کردند که این آشفتگی کوچک باعث یک بازاتصال سریع شد که در نتیجه آن، دو طناب پلاسما به سرعت در هم ادغام شده و یک ساختار واحد و جدید تشکیل دادند. این یافته به دانشمندان کمک میکند تا بفهمند ناپایداریهای بزرگ چگونه آغاز میشوند و در نتیجه، راهکارهای بهتری برای جلوگیری از آنها و پایدار نگه داشتن پلاسما برای مدت طولانیتر طراحی کنند. این دانش نه تنها برای انرژی همجوشی، بلکه برای درک پدیدههای کیهانی مانند شرارههای خورشیدی نیز حیاتی است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_پلاسما #همجوشی_هسته_ای #انرژی_پاک #اختروفیزیک #فناوری
Interesting Engineering
Magnetic secrets of plasma revealed for stable nuclear fusion reactor
A study from South Korea used the VEST device to show how small-scale turbulence can cause large-scale changes in plasma.
❤2
🔺 شخصیت و روانگردانها: چرا تجربیات افراد اینقدر متفاوت است؟ یک تحقیق جدید پاسخ میدهد
📌 توجه: این مطلب، نتایج یک مطالعه مبتنی بر «نظرسنجی آنلاین» را گزارش میدهد که روی یک گروه خود-انتخاب انجام شده و یک مطالعه بالینی کنترلشده نیست. یافتههای آن باید با احتیاط فراوان تفسیر شود و به هیچ عنوان توصیهای برای مصرف هیچ مادهای نیست.
🔹 چرا یک تجربه روانگردان برای یک فرد عمیقاً معنادار و مثبت است، اما برای دیگری چالشبرانگیز و اضطرابآور؟ یک پژوهش جدید که در ژورنال مطالعات روانگردان منتشر شده، نشان میدهد که بخشی از پاسخ ممکن است در ویژگیهای شخصیتی ما نهفته باشد.
❕ مدل پنج عاملی شخصیت (Big Five) چیست؟
این مدل، معتبرترین چارچوب برای توصیف شخصیت در روانشناسی مدرن است و شخصیت را در پنج بعد اصلی توصیف میکند:
۱- گشودگی به تجربه: میزان کنجکاوی، خلاقیت و تمایل به تجربههای جدید.
۲- وظیفهشناسی (وجدان): میزان نظم، مسئولیتپذیری و قابل اعتماد بودن.
۳- برونگرایی: میزان اجتماعی بودن و پرانرژی بودن.
۴- سازگاری (موافق بودن): میزان همدلی، مهربانی و روحیه همکاری.
۵- روانرنجوری (نوروتیسیزم): تمایل به تجربه هیجانات منفی مانند اضطراب، نگرانی و بیثباتی عاطفی.
🔹 در این مطالعه، محققان از ۴۰۰ فردی که تجربه مصرف روانگردان (عمدتاً LSD یا سیلوسایبین) داشتند، خواستند تا به پرسشنامههایی در مورد شخصیت خود و معنادارترین تجربه روانگردانی که داشتهاند، پاسخ دهند. نتایج یک الگوی واضح را نشان داد:
- گشودگی به تجربه: افرادی که نمره بالاتری در این ویژگی داشتند، به احتمال بیشتری تجربه خود را «عرفانی» و دارای «تأثیرات مثبت و ماندگار» توصیف میکردند.
- روانرنجوری: افرادی که نمره بالاتری در این ویژگی داشتند، به احتمال بیشتری از «عواقب منفی» و «چالشهای» حین تجربه گزارش میدادند.
❕ محدودیتهای بسیار مهم این مطالعه
این یافتهها بسیار جالب هستند اما باید با در نظر گرفتن محدودیتهای جدی مطالعه تفسیر شوند:
۱- نمونهگیری: این یک مطالعه بالینی کنترلشده نبود. شرکتکنندگان از طریق یک نظرسنجی آنلاین و به صورت داوطلبانه شرکت کردند و به احتمال زیاد افرادی بودهاند که از قبل تجربیات مثبت و معناداری داشتهاند. بنابراین، این نتایج به هیچ وجه قابل تعمیم به کل جمعیت نیست.
۲- عدم تعیین علت و معلول: این مطالعه نمیتواند ثابت کند که آیا شخصیت بر تجربه اثر میگذارد یا خود تجربه روانگردان در طول زمان باعث تغییر شخصیت میشود.
🔹 این پژوهش تأکید میکند که در کنار «محیط» (Setting) و «حالت ذهنی» (Set)، «شخصیت» فرد نیز یک عامل کلیدی در شکلدهی به تجربه روانگردان است. این یافتهها میتوانند در آینده به طراحی مطالعات بالینی بهتر و ایمنتر کمک کنند، اما در حال حاضر تنها یک سرنخ اولیه در یک حوزه تحقیقاتی بسیار پیچیده هستند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#روانشناسی #علوم_اعصاب #شخصیت #روانگردان_ها #روانپزشکی
📌 توجه: این مطلب، نتایج یک مطالعه مبتنی بر «نظرسنجی آنلاین» را گزارش میدهد که روی یک گروه خود-انتخاب انجام شده و یک مطالعه بالینی کنترلشده نیست. یافتههای آن باید با احتیاط فراوان تفسیر شود و به هیچ عنوان توصیهای برای مصرف هیچ مادهای نیست.
🔹 چرا یک تجربه روانگردان برای یک فرد عمیقاً معنادار و مثبت است، اما برای دیگری چالشبرانگیز و اضطرابآور؟ یک پژوهش جدید که در ژورنال مطالعات روانگردان منتشر شده، نشان میدهد که بخشی از پاسخ ممکن است در ویژگیهای شخصیتی ما نهفته باشد.
❕ مدل پنج عاملی شخصیت (Big Five) چیست؟
این مدل، معتبرترین چارچوب برای توصیف شخصیت در روانشناسی مدرن است و شخصیت را در پنج بعد اصلی توصیف میکند:
۱- گشودگی به تجربه: میزان کنجکاوی، خلاقیت و تمایل به تجربههای جدید.
۲- وظیفهشناسی (وجدان): میزان نظم، مسئولیتپذیری و قابل اعتماد بودن.
۳- برونگرایی: میزان اجتماعی بودن و پرانرژی بودن.
۴- سازگاری (موافق بودن): میزان همدلی، مهربانی و روحیه همکاری.
۵- روانرنجوری (نوروتیسیزم): تمایل به تجربه هیجانات منفی مانند اضطراب، نگرانی و بیثباتی عاطفی.
🔹 در این مطالعه، محققان از ۴۰۰ فردی که تجربه مصرف روانگردان (عمدتاً LSD یا سیلوسایبین) داشتند، خواستند تا به پرسشنامههایی در مورد شخصیت خود و معنادارترین تجربه روانگردانی که داشتهاند، پاسخ دهند. نتایج یک الگوی واضح را نشان داد:
- گشودگی به تجربه: افرادی که نمره بالاتری در این ویژگی داشتند، به احتمال بیشتری تجربه خود را «عرفانی» و دارای «تأثیرات مثبت و ماندگار» توصیف میکردند.
- روانرنجوری: افرادی که نمره بالاتری در این ویژگی داشتند، به احتمال بیشتری از «عواقب منفی» و «چالشهای» حین تجربه گزارش میدادند.
❕ محدودیتهای بسیار مهم این مطالعه
این یافتهها بسیار جالب هستند اما باید با در نظر گرفتن محدودیتهای جدی مطالعه تفسیر شوند:
۱- نمونهگیری: این یک مطالعه بالینی کنترلشده نبود. شرکتکنندگان از طریق یک نظرسنجی آنلاین و به صورت داوطلبانه شرکت کردند و به احتمال زیاد افرادی بودهاند که از قبل تجربیات مثبت و معناداری داشتهاند. بنابراین، این نتایج به هیچ وجه قابل تعمیم به کل جمعیت نیست.
۲- عدم تعیین علت و معلول: این مطالعه نمیتواند ثابت کند که آیا شخصیت بر تجربه اثر میگذارد یا خود تجربه روانگردان در طول زمان باعث تغییر شخصیت میشود.
🔹 این پژوهش تأکید میکند که در کنار «محیط» (Setting) و «حالت ذهنی» (Set)، «شخصیت» فرد نیز یک عامل کلیدی در شکلدهی به تجربه روانگردان است. این یافتهها میتوانند در آینده به طراحی مطالعات بالینی بهتر و ایمنتر کمک کنند، اما در حال حاضر تنها یک سرنخ اولیه در یک حوزه تحقیقاتی بسیار پیچیده هستند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#روانشناسی #علوم_اعصاب #شخصیت #روانگردان_ها #روانپزشکی
PsyPost
Psychedelic benefits may partially depend on your personality, new research suggests
High openness nearly doubled the odds of reporting lasting positive changes from a psychedelic trip, while high neuroticism raised the odds of negative aftereffects by 56%, according to new research examining the role of the Big Five personality traits.
❤3
🔺 ساعت هستهای توریوم-۲۲۹: آیا دقیقترین ابزار جهان، راز ماده تاریک را فاش میکند؟
🔹 فیزیکدانان در حال کار بر روی ساخت دقیقترین ابزار زمانسنجی تاریخ هستند: یک «ساعت هستهای». این ساعت به قدری حساس خواهد بود که میتواند نیروهایی ۱۰ تریلیون بار ضعیفتر از گرانش را حس کند و این امید را ایجاد کرده که بتواند بالاخره راز بزرگ «ماده تاریک» را فاش کند.
❕ ساعت اتمی در برابر ساعت هستهای: یک جهش در دقت
دقیقترین ساعتهای امروزی، «ساعتهای اتمی» هستند که بر اساس نوسان الکترونها کار میکنند. اما الکترونها به راحتی تحت تأثیر میدانهای الکتریکی محیط قرار میگیرند. «ساعت هستهای» به جای الکترون، از نوسان خود «هسته اتم» استفاده میکند. از آنجایی که هسته بسیار کوچکتر و منزویتر است، تقریباً هیچ تأثیری از محیط نمیگیرد و این به آن دقتی بیسابقه میبخشد.
🔹 ایده اصلی این است: ماده تاریک که ۸۰٪ از جرم جهان را تشکیل میدهد، مانند یک نسیم کیهانی دائماً از میان ما عبور میکند و باعث ایجاد نوسانات بسیار بسیار کوچکی در ثابتهای بنیادی فیزیک میشود. یک ساعت فوق دقیق مانند ساعت هستهای میتواند این «لرزش» یا «تیکتاک نامنظم» ناشی از عبور ماده تاریک را ثبت کند.
❕ چرا توریوم-۲۲۹ اینقدر خاص است؟
برای ساخت ساعت هستهای، به هستهای نیاز داریم که بتوان با لیزرهای معمولی آن را «هل داد» یا برانگیخته کرد (مانند هل دادن یک تاب). هسته اکثر اتمها به انرژی بسیار بالایی نیاز دارد. اما ایزوتوپ توریوم-۲۲۹ یک استثنای شگفتانگیز است: نوسان هستهای آن به قدری کمانرژی است که میتوان آن را با لیزرهای فرابنفش استاندارد کنترل کرد. این ویژگی، آن را به تنها کاندیدای شناختهشده برای ساخت ساعت هستهای تبدیل کرده است.
🔹 یک میانبر هوشمندانه
ساخت یک ساعت هستهای کامل ممکن است سالها طول بکشد. اما یک تیم از فیزیکدانان نظری، در مقالهای که در ژورنال معتبر Physical Review X منتشر شده، یک راه هوشمندانه را پیشنهاد کردهاند. آنها میگویند نیازی نیست منتظر «تیکتاک» ساعت بمانیم. با استفاده از دادههای بسیار دقیقی که اخیراً از ویژگیهای توریوم-۲۲۹ به دست آمده، میتوانیم همین حالا به دنبال اثر ماده تاریک بگردیم. چگونه؟ با تحلیل دقیق «شکل طیف جذب» آن. هرگونه تغییر یا اعوجاج در این طیف، میتواند نشانه عبور ماده تاریک باشد. این روش، حتی پیش از ساخت کامل ساعت، حساسیت جستجو برای ماده تاریک را ۱۰۰,۰۰۰ برابر افزایش میدهد.
🔹 این تحقیق، یک نمونه زیبا از همکاری بین نظریه و آزمایش است که راهی کاملاً جدید برای شکار یکی از بزرگترین اسرار کیهان پیش روی ما قرار میدهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #ماده_تاریک #کیهان_شناسی #ساعت_هسته_ای #فیزیک_ذرات
🔹 فیزیکدانان در حال کار بر روی ساخت دقیقترین ابزار زمانسنجی تاریخ هستند: یک «ساعت هستهای». این ساعت به قدری حساس خواهد بود که میتواند نیروهایی ۱۰ تریلیون بار ضعیفتر از گرانش را حس کند و این امید را ایجاد کرده که بتواند بالاخره راز بزرگ «ماده تاریک» را فاش کند.
❕ ساعت اتمی در برابر ساعت هستهای: یک جهش در دقت
دقیقترین ساعتهای امروزی، «ساعتهای اتمی» هستند که بر اساس نوسان الکترونها کار میکنند. اما الکترونها به راحتی تحت تأثیر میدانهای الکتریکی محیط قرار میگیرند. «ساعت هستهای» به جای الکترون، از نوسان خود «هسته اتم» استفاده میکند. از آنجایی که هسته بسیار کوچکتر و منزویتر است، تقریباً هیچ تأثیری از محیط نمیگیرد و این به آن دقتی بیسابقه میبخشد.
🔹 ایده اصلی این است: ماده تاریک که ۸۰٪ از جرم جهان را تشکیل میدهد، مانند یک نسیم کیهانی دائماً از میان ما عبور میکند و باعث ایجاد نوسانات بسیار بسیار کوچکی در ثابتهای بنیادی فیزیک میشود. یک ساعت فوق دقیق مانند ساعت هستهای میتواند این «لرزش» یا «تیکتاک نامنظم» ناشی از عبور ماده تاریک را ثبت کند.
❕ چرا توریوم-۲۲۹ اینقدر خاص است؟
برای ساخت ساعت هستهای، به هستهای نیاز داریم که بتوان با لیزرهای معمولی آن را «هل داد» یا برانگیخته کرد (مانند هل دادن یک تاب). هسته اکثر اتمها به انرژی بسیار بالایی نیاز دارد. اما ایزوتوپ توریوم-۲۲۹ یک استثنای شگفتانگیز است: نوسان هستهای آن به قدری کمانرژی است که میتوان آن را با لیزرهای فرابنفش استاندارد کنترل کرد. این ویژگی، آن را به تنها کاندیدای شناختهشده برای ساخت ساعت هستهای تبدیل کرده است.
🔹 یک میانبر هوشمندانه
ساخت یک ساعت هستهای کامل ممکن است سالها طول بکشد. اما یک تیم از فیزیکدانان نظری، در مقالهای که در ژورنال معتبر Physical Review X منتشر شده، یک راه هوشمندانه را پیشنهاد کردهاند. آنها میگویند نیازی نیست منتظر «تیکتاک» ساعت بمانیم. با استفاده از دادههای بسیار دقیقی که اخیراً از ویژگیهای توریوم-۲۲۹ به دست آمده، میتوانیم همین حالا به دنبال اثر ماده تاریک بگردیم. چگونه؟ با تحلیل دقیق «شکل طیف جذب» آن. هرگونه تغییر یا اعوجاج در این طیف، میتواند نشانه عبور ماده تاریک باشد. این روش، حتی پیش از ساخت کامل ساعت، حساسیت جستجو برای ماده تاریک را ۱۰۰,۰۰۰ برابر افزایش میدهد.
🔹 این تحقیق، یک نمونه زیبا از همکاری بین نظریه و آزمایش است که راهی کاملاً جدید برای شکار یکی از بزرگترین اسرار کیهان پیش روی ما قرار میدهد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک #ماده_تاریک #کیهان_شناسی #ساعت_هسته_ای #فیزیک_ذرات
SciTechDaily
Scientists May Have Found the Ultimate Dark Matter Detector
Researchers are developing a thorium-229 nuclear clock so sensitive it could detect the faint, wave-like effects of dark matter, potentially solving one of physics’ greatest mysteries.
❤2
🔺 «مورچه فرانکنشتاین»: یک هیبرید تهاجمی جدید که بهترین و بدترین ویژگیهای والدینش را به ارث برده
🔹 دانشمندان در ایالات متحده نسبت به گسترش سریع یک گونه هیبریدی جدید از مورچههای آتشین هشدار میدهند. این حشره که توسط مردم محلی به دلیل سرسختی و خطرناک بودنش «مورچه فرانکنشتاین» نام گرفته، حاصل پیوند دو گونه مهاجم (مورچه آتشین قرمز و سیاه) است و به نظر میرسد بهترین ویژگیهای هر دو را برای بقا و تهاجم به ارث برده است.
❕ «قدرت هیبریدی» (Heterosis) چیست؟
گاهی اوقات، فرزندان حاصل از آمیزش دو گونه یا نژاد مختلف، ویژگیهایی برتر از هر دو والد خود نشان میدهند. این پدیده که به آن «قدرت هیبریدی» میگویند، میتواند منجر به ایجاد موجوداتی قویتر، سازگارتر و مقاومتر شود. به نظر میرسد «مورچه فرانکنشتاین» یک نمونه کامل از این پدیده در دنیای حشرات است.
🔹 مورچههای آتشین که در اوایل قرن بیستم از آمریکای جنوبی وارد آمریکا شدند، به تدریج در مناطق گرم جنوبی گسترش یافتند. اما این هیبرید جدید، با سرعتی بسیار فراتر از پیشبینیها در حال پیشروی است و صدها کیلومتر فراتر از مرزهای قبلی دیده شده. اما دلیل این موفقیت چیست؟
❕ ابرقدرتهای مورچه فرانکنشتاین:
این هیبرید مجموعهای از ویژگیهای مرگبار را از والدین خود به ارث برده است:
۱- تحمل سرما: آزمایشها نشان میدهد این هیبرید میتواند دو برابر بیشتر از والدینش در دمای نزدیک به انجماد زنده بماند. این ویژگی به آن اجازه میدهد به مناطق سردتر و کوهستانی نفوذ کند.
۲- چند ملکهای (پلیژنی): برخلاف بسیاری از کلونیهای مورچهها، کلونیهای این هیبرید میتوانند چندین ملکه داشته باشند. این یعنی حتی اگر یک ملکه از بین برود، کلونی به سرعت بازسازی میشود و نابود کردن آن بسیار دشوارتر است.
۳- انعطافپذیری در انتخاب زیستگاه: این هیبرید تقریباً در هر نوع محیطی، از جنگلهای کاج گرفته تا مزارع و چمنزارهای حومه شهر، میتواند لانه بسازد.
🔹 این مورچهها نه تنها با نیشهای دردناک خود برای انسان و حیوانات خطرناک هستند، بلکه با آسیب رساندن به محصولات کشاورزی و حتی تجهیزات الکتریکی، خسارات اقتصادی هنگفتی نیز به بار میآورند. گسترش سریع این گونه، که با گرم شدن زمستانها در اثر تغییرات اقلیمی تسهیل شده، یک نمونه هشداردهنده از این است که چگونه دخالت انسان و تغییرات محیطی میتواند منجر به ظهور تهدیدهای اکولوژیکی جدید و پیشبینینشده شود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #محیط_زیست #گونه_های_مهاجم #ژنتیک #تکامل #تغییرات_اقلیمی
🔹 دانشمندان در ایالات متحده نسبت به گسترش سریع یک گونه هیبریدی جدید از مورچههای آتشین هشدار میدهند. این حشره که توسط مردم محلی به دلیل سرسختی و خطرناک بودنش «مورچه فرانکنشتاین» نام گرفته، حاصل پیوند دو گونه مهاجم (مورچه آتشین قرمز و سیاه) است و به نظر میرسد بهترین ویژگیهای هر دو را برای بقا و تهاجم به ارث برده است.
❕ «قدرت هیبریدی» (Heterosis) چیست؟
گاهی اوقات، فرزندان حاصل از آمیزش دو گونه یا نژاد مختلف، ویژگیهایی برتر از هر دو والد خود نشان میدهند. این پدیده که به آن «قدرت هیبریدی» میگویند، میتواند منجر به ایجاد موجوداتی قویتر، سازگارتر و مقاومتر شود. به نظر میرسد «مورچه فرانکنشتاین» یک نمونه کامل از این پدیده در دنیای حشرات است.
🔹 مورچههای آتشین که در اوایل قرن بیستم از آمریکای جنوبی وارد آمریکا شدند، به تدریج در مناطق گرم جنوبی گسترش یافتند. اما این هیبرید جدید، با سرعتی بسیار فراتر از پیشبینیها در حال پیشروی است و صدها کیلومتر فراتر از مرزهای قبلی دیده شده. اما دلیل این موفقیت چیست؟
❕ ابرقدرتهای مورچه فرانکنشتاین:
این هیبرید مجموعهای از ویژگیهای مرگبار را از والدین خود به ارث برده است:
۱- تحمل سرما: آزمایشها نشان میدهد این هیبرید میتواند دو برابر بیشتر از والدینش در دمای نزدیک به انجماد زنده بماند. این ویژگی به آن اجازه میدهد به مناطق سردتر و کوهستانی نفوذ کند.
۲- چند ملکهای (پلیژنی): برخلاف بسیاری از کلونیهای مورچهها، کلونیهای این هیبرید میتوانند چندین ملکه داشته باشند. این یعنی حتی اگر یک ملکه از بین برود، کلونی به سرعت بازسازی میشود و نابود کردن آن بسیار دشوارتر است.
۳- انعطافپذیری در انتخاب زیستگاه: این هیبرید تقریباً در هر نوع محیطی، از جنگلهای کاج گرفته تا مزارع و چمنزارهای حومه شهر، میتواند لانه بسازد.
🔹 این مورچهها نه تنها با نیشهای دردناک خود برای انسان و حیوانات خطرناک هستند، بلکه با آسیب رساندن به محصولات کشاورزی و حتی تجهیزات الکتریکی، خسارات اقتصادی هنگفتی نیز به بار میآورند. گسترش سریع این گونه، که با گرم شدن زمستانها در اثر تغییرات اقلیمی تسهیل شده، یک نمونه هشداردهنده از این است که چگونه دخالت انسان و تغییرات محیطی میتواند منجر به ظهور تهدیدهای اکولوژیکی جدید و پیشبینینشده شود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_شناسی #محیط_زیست #گونه_های_مهاجم #ژنتیک #تکامل #تغییرات_اقلیمی
Earth.com
Invasive 'Frankenstein' hybrid insect harms plants and humans - Earth.com
A hybrid insect called "Frankenstein ant” is advancing across the eastern United States; it can withstand extreme weather and poses a threat.
❤2
🔺 چرا سگها و گربهها چمن میخورند؟ علم یک باور رایج را رد میکند
🔹 تقریباً تمام صاحبان حیوانات خانگی این صحنه را دیدهاند: سگ یا گربه دلبندشان در حال جویدن مشتاقانه چمن است. رایجترین باور این است که حیوان احساس بیماری میکند و برای وادار کردن خود به استفراغ این کار را انجام میدهد. اما تحقیقات علمی نشان میدهد که این باور، در اغلب موارد، صحیح نیست.
🔹 مطالعات نشان دادهاند که تنها درصد کمی از حیوانات (کمتر از ۱۰٪) قبل از خوردن چمن، علائم بیماری از خود نشان میدهند. همچنین بخش بزرگی از آنها پس از خوردن چمن استفراغ نمیکنند. پس اگر دلیلش بیماری نیست، توضیح علمی محتملتر چیست؟
❕ نظریه اصلی: یک رفتار اجدادی برای پاکسازی انگلها
محتملترین توضیح، یک رفتار غریزی و به ارث رسیده از اجداد وحشی آنهاست. سگسانان و گربهسانان وحشی (مانند گرگها و شیرها) به طور منظم چمن و گیاهان دیگر میخوردند. از آنجایی که آنها آنزیمهای لازم برای هضم سلولز (فیبر گیاهی) را ندارند، این رشتههای گیاهی هضمنشده از دستگاه گوارش عبور کرده و مانند یک تور یا برس، کرمها و انگلهای رودهای را به صورت فیزیکی به دام انداخته و با خود به بیرون دفع میکردند. حیوانات خانگی امروزی ما، حتی اگر انگل نداشته باشند، هنوز این غریزه باستانی را برای «پاکسازی سیستم» خود حفظ کردهاند.
🔹 البته دلایل سادهتری هم میتواند وجود داشته باشد. گاهی حیوانات صرفاً از طعم یا بافت چمن لذت میبرند یا از روی بیحوصلگی و کنجکاوی این کار را انجام میدهند.
❕ یک نکته ایمنی بسیار مهم
با اینکه چمن خوردن معمولاً بیخطر است، اما صاحبان حیوانات باید به دو نکته حیاتی توجه کنند:
۱- گیاهان سمی: بسیاری از گیاهان آپارتمانی و باغچهای برای سگها و گربهها سمی هستند. اطمینان حاصل کنید که حیوان شما به گیاهان خطرناک دسترسی ندارد.
۲- آفتکشها و کودها: هرگز اجازه ندهید حیوان خانگی شما چمنی را بخورد که ممکن است به آفتکشها، علفکشها یا کودهای شیمیایی آغشته باشد. این مواد میتوانند باعث مسمومیت شدید شوند.
🔹 در نهایت، اگر حیوان شما به طور ناگهانی و به مقدار زیاد شروع به خوردن چمن کرد یا این رفتار با استفراغ مکرر و اسهال همراه بود، حتماً با دامپزشک مشورت کنید.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#جانورشناسی #دامپزشکی #رفتارشناسی_حیوانات #سگ #گربه #علمی
🔹 تقریباً تمام صاحبان حیوانات خانگی این صحنه را دیدهاند: سگ یا گربه دلبندشان در حال جویدن مشتاقانه چمن است. رایجترین باور این است که حیوان احساس بیماری میکند و برای وادار کردن خود به استفراغ این کار را انجام میدهد. اما تحقیقات علمی نشان میدهد که این باور، در اغلب موارد، صحیح نیست.
🔹 مطالعات نشان دادهاند که تنها درصد کمی از حیوانات (کمتر از ۱۰٪) قبل از خوردن چمن، علائم بیماری از خود نشان میدهند. همچنین بخش بزرگی از آنها پس از خوردن چمن استفراغ نمیکنند. پس اگر دلیلش بیماری نیست، توضیح علمی محتملتر چیست؟
❕ نظریه اصلی: یک رفتار اجدادی برای پاکسازی انگلها
محتملترین توضیح، یک رفتار غریزی و به ارث رسیده از اجداد وحشی آنهاست. سگسانان و گربهسانان وحشی (مانند گرگها و شیرها) به طور منظم چمن و گیاهان دیگر میخوردند. از آنجایی که آنها آنزیمهای لازم برای هضم سلولز (فیبر گیاهی) را ندارند، این رشتههای گیاهی هضمنشده از دستگاه گوارش عبور کرده و مانند یک تور یا برس، کرمها و انگلهای رودهای را به صورت فیزیکی به دام انداخته و با خود به بیرون دفع میکردند. حیوانات خانگی امروزی ما، حتی اگر انگل نداشته باشند، هنوز این غریزه باستانی را برای «پاکسازی سیستم» خود حفظ کردهاند.
🔹 البته دلایل سادهتری هم میتواند وجود داشته باشد. گاهی حیوانات صرفاً از طعم یا بافت چمن لذت میبرند یا از روی بیحوصلگی و کنجکاوی این کار را انجام میدهند.
❕ یک نکته ایمنی بسیار مهم
با اینکه چمن خوردن معمولاً بیخطر است، اما صاحبان حیوانات باید به دو نکته حیاتی توجه کنند:
۱- گیاهان سمی: بسیاری از گیاهان آپارتمانی و باغچهای برای سگها و گربهها سمی هستند. اطمینان حاصل کنید که حیوان شما به گیاهان خطرناک دسترسی ندارد.
۲- آفتکشها و کودها: هرگز اجازه ندهید حیوان خانگی شما چمنی را بخورد که ممکن است به آفتکشها، علفکشها یا کودهای شیمیایی آغشته باشد. این مواد میتوانند باعث مسمومیت شدید شوند.
🔹 در نهایت، اگر حیوان شما به طور ناگهانی و به مقدار زیاد شروع به خوردن چمن کرد یا این رفتار با استفراغ مکرر و اسهال همراه بود، حتماً با دامپزشک مشورت کنید.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#جانورشناسی #دامپزشکی #رفتارشناسی_حیوانات #سگ #گربه #علمی
Live Science
Why do cats and dogs eat grass?
There are many theories for why cats and dogs eat grass, and some could be "old wives' tales."
❤4
🔺 تقویت مدیتیشن با تحریک عصب گوش: آیا فناوری میتواند به مهربانی با خود کمک کند؟
🔹 مدیتیشن و تمرینات ذهنآگاهی فواید بسیاری دارند، اما انجام مداوم آنها برای بسیاری از افراد دشوار است. یک پژوهش جدید از دانشگاه کالج لندن (UCL) نشان میدهد که یک فناوری غیرتهاجمی میتواند به عنوان یک «تقویتکننده» عمل کرده و به افراد کمک کند تا سریعتر و عمیقتر از مزایای مدیتیشن بهرهمند شوند.
❕ عصب واگ: بزرگراه آرامش در بدن
عصب واگ (Vagus Nerve) طولانیترین عصب مغزی است که از ساقه مغز تا اندامهای اصلی شکم امتداد دارد. این عصب، جزء کلیدی سیستم عصبی پاراسمپاتیک یا همان سیستم «آرامش و گوارش» (Rest-and-Digest) است که با سیستم «جنگ و گریز» (Fight-or-Flight) مقابله میکند. فعالسازی این عصب میتواند به کاهش استرس و تنظیم هیجانات کمک کند.
🔹 در این مطالعه، محققان ۱۲۰ فرد سالم را به چهار گروه تقسیم کردند. آنها با استفاده از یک دستگاه کوچک که روی گوش قرار میگرفت، عصب واگ را با پالسهای الکتریکی ضعیف و بدون درد تحریک کردند. این تحریک یا واقعی بود یا ساختگی (پلاسیبو) و همزمان، شرکتکنندگان یا در تمرینات «مدیتیشن خویشتندوستی» شرکت میکردند یا در یک تمرین ذهنی خنثی.
🔹 نتایج شگفتانگیز بود: گروهی که به طور همزمان تحریک واقعی عصب واگ و مدیتیشن خویشتندوستی را دریافت کرده بودند، افزایش فوری و بسیار بیشتری را در احساس مهربانی به خود تجربه کردند. این یافته نشان میدهد که تحریک عصبی به تنهایی اثر چندانی ندارد، اما میتواند اثرات مثبت مدیتیشن را به شکل قابل توجهی «تقویت» کند.
❕ خویشتندوستی (Self-Compassion) چیست؟
این مفهوم به معنای رفتار کردن با خود با همان مهربانی، درک و پذیرشی است که با یک دوست خوب رفتار میکنیم، به خصوص در زمان شکست یا سختی. این با اعتماد به نفس (که بر پایه ارزیابی موفقیتهاست) تفاوت دارد و یکی از پایههای اصلی سلامت روان محسوب میشود.
🔹 این پژوهش راه را برای استفاده از فناوریهای نوین به عنوان یک ابزار کمکی در کنار رواندرمانیها هموار میکند. به گفته پروفسور سانجیو کامبوج، سرپرست تیم:
🔹 محققان تأکید میکنند که این یک مطالعه اولیه روی افراد سالم است و برای بررسی اثربخشی آن در افراد مبتلا به اضطراب یا افسردگی، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#علوم_اعصاب #روانشناسی #سلامت_روان #مدیتیشن #فناوری_عصبی #عصب_واگ
🔹 مدیتیشن و تمرینات ذهنآگاهی فواید بسیاری دارند، اما انجام مداوم آنها برای بسیاری از افراد دشوار است. یک پژوهش جدید از دانشگاه کالج لندن (UCL) نشان میدهد که یک فناوری غیرتهاجمی میتواند به عنوان یک «تقویتکننده» عمل کرده و به افراد کمک کند تا سریعتر و عمیقتر از مزایای مدیتیشن بهرهمند شوند.
❕ عصب واگ: بزرگراه آرامش در بدن
عصب واگ (Vagus Nerve) طولانیترین عصب مغزی است که از ساقه مغز تا اندامهای اصلی شکم امتداد دارد. این عصب، جزء کلیدی سیستم عصبی پاراسمپاتیک یا همان سیستم «آرامش و گوارش» (Rest-and-Digest) است که با سیستم «جنگ و گریز» (Fight-or-Flight) مقابله میکند. فعالسازی این عصب میتواند به کاهش استرس و تنظیم هیجانات کمک کند.
🔹 در این مطالعه، محققان ۱۲۰ فرد سالم را به چهار گروه تقسیم کردند. آنها با استفاده از یک دستگاه کوچک که روی گوش قرار میگرفت، عصب واگ را با پالسهای الکتریکی ضعیف و بدون درد تحریک کردند. این تحریک یا واقعی بود یا ساختگی (پلاسیبو) و همزمان، شرکتکنندگان یا در تمرینات «مدیتیشن خویشتندوستی» شرکت میکردند یا در یک تمرین ذهنی خنثی.
🔹 نتایج شگفتانگیز بود: گروهی که به طور همزمان تحریک واقعی عصب واگ و مدیتیشن خویشتندوستی را دریافت کرده بودند، افزایش فوری و بسیار بیشتری را در احساس مهربانی به خود تجربه کردند. این یافته نشان میدهد که تحریک عصبی به تنهایی اثر چندانی ندارد، اما میتواند اثرات مثبت مدیتیشن را به شکل قابل توجهی «تقویت» کند.
❕ خویشتندوستی (Self-Compassion) چیست؟
این مفهوم به معنای رفتار کردن با خود با همان مهربانی، درک و پذیرشی است که با یک دوست خوب رفتار میکنیم، به خصوص در زمان شکست یا سختی. این با اعتماد به نفس (که بر پایه ارزیابی موفقیتهاست) تفاوت دارد و یکی از پایههای اصلی سلامت روان محسوب میشود.
🔹 این پژوهش راه را برای استفاده از فناوریهای نوین به عنوان یک ابزار کمکی در کنار رواندرمانیها هموار میکند. به گفته پروفسور سانجیو کامبوج، سرپرست تیم:
«مدیتیشن میتواند کار سختی باشد. یافتن راهی برای تقویت و تسریع اثرات آن میتواند یک پیشرفت خوشایند برای درمانگران و بیماران باشد.»
🔹 محققان تأکید میکنند که این یک مطالعه اولیه روی افراد سالم است و برای بررسی اثربخشی آن در افراد مبتلا به اضطراب یا افسردگی، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#علوم_اعصاب #روانشناسی #سلامت_روان #مدیتیشن #فناوری_عصبی #عصب_واگ
Neuroscience News
Electric Ear Stimulation Boosts Power for Self-Compassion
A new study finds that stimulating the vagus nerve via a small electrical pulse to the outer ear can amplify the benefits of self-compassion meditation.
❤2
🔺 فراتر از کالریشماری: کشف نقش یک اسید آمینه در تبدیل چربی سفید به چربی قهوهای
🔹 همه میدانیم که محدودیت کالری میتواند به کاهش وزن کمک کند، اما دانشمندان همیشه به دنبال درک مکانیسمهای مولکولی دقیق پشت این پدیده بودهاند. یک پژوهش جدید و مهم که در ژورنال معتبر Nature Metabolism منتشر شده، یک عامل کلیدی و غیرمنتظره را در این فرآیند شناسایی کرده است: اسید آمینه «سیستئین».
❕ چربی سفید در برابر چربی قهوهای
در بدن ما دو نوع اصلی چربی وجود دارد. چربی سفید (White Fat) انرژی را به شکل تریگلیسیرید ذخیره میکند و مقدار زیاد آن با چاقی و بیماریهای متابولیک مرتبط است. چربی قهوهای (Brown Fat) سرشار از میتوکندری است و وظیفه اصلی آن سوزاندن انرژی برای تولید گرماست (ترموجنسیس). یکی از اهداف اصلی در تحقیقات چاقی، یافتن راهی برای «قهوهای کردن» چربی سفید و افزایش فعالیت آن است.
🔹 دانشمندان در یک کارآزمایی بالینی روی انسانها مشاهده کردند که وقتی افراد کالری دریافتی خود را محدود میکنند، سطح سیستئین در بافت چربی سفید آنها کاهش مییابد. این یک سرنخ مهم بود. آنها برای آزمودن این ایده، در یک مطالعه حیوانی، سیستئین را از رژیم غذایی موشها حذف کردند. نتایج شگفتانگیز و هشداردهنده بود:
موشها به سرعت شروع به سوزاندن چربی کردند، چربی سفید آنها شروع به قهوهای شدن کرد و وزنشان به شدت کاهش یافت.
❕ یک یافته حیاتی و هشداردهنده
سیستئین یک اسید آمینه ضروری برای بسیاری از فرآیندهای حیاتی بدن، از جمله ساخت پروتئین و آنتیاکسیدان اصلی بدن (گلوتاتیون) است. این پژوهش نشان داد که حذف کامل سیستئین از رژیم غذایی موشها، منجر به کاهش وزن کُشنده میشد، مگر اینکه این اسید آمینه دوباره به رژیم غذایی آنها بازگردانده میشد. این یافته به وضوح نشان میدهد که چرا دستکاری خودسرانه رژیم غذایی و حذف مواد مغذی ضروری، بسیار خطرناک است.
🔹 این پژوهش، سیستئین را به عنوان یک «تنظیمکننده اصلی» متابولیسم معرفی میکند. این یافته یک مسیر کاملاً جدید برای تحقیقات آینده باز میکند: به جای تلاش برای حذف یک ماده حیاتی از رژیم غذایی، دانشمندان اکنون میتوانند به دنبال طراحی داروهایی باشند که این مسیر متابولیکی خاص را در بافت چربی هدف قرار دهند و بدون ایجاد آسیب، به درمان چاقی و بیماریهای مرتبط با آن کمک کنند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پزشکی #متابولیسم #چاقی #کاهش_وزن #زیست_شناسی #تغذیه
🔹 همه میدانیم که محدودیت کالری میتواند به کاهش وزن کمک کند، اما دانشمندان همیشه به دنبال درک مکانیسمهای مولکولی دقیق پشت این پدیده بودهاند. یک پژوهش جدید و مهم که در ژورنال معتبر Nature Metabolism منتشر شده، یک عامل کلیدی و غیرمنتظره را در این فرآیند شناسایی کرده است: اسید آمینه «سیستئین».
❕ چربی سفید در برابر چربی قهوهای
در بدن ما دو نوع اصلی چربی وجود دارد. چربی سفید (White Fat) انرژی را به شکل تریگلیسیرید ذخیره میکند و مقدار زیاد آن با چاقی و بیماریهای متابولیک مرتبط است. چربی قهوهای (Brown Fat) سرشار از میتوکندری است و وظیفه اصلی آن سوزاندن انرژی برای تولید گرماست (ترموجنسیس). یکی از اهداف اصلی در تحقیقات چاقی، یافتن راهی برای «قهوهای کردن» چربی سفید و افزایش فعالیت آن است.
🔹 دانشمندان در یک کارآزمایی بالینی روی انسانها مشاهده کردند که وقتی افراد کالری دریافتی خود را محدود میکنند، سطح سیستئین در بافت چربی سفید آنها کاهش مییابد. این یک سرنخ مهم بود. آنها برای آزمودن این ایده، در یک مطالعه حیوانی، سیستئین را از رژیم غذایی موشها حذف کردند. نتایج شگفتانگیز و هشداردهنده بود:
موشها به سرعت شروع به سوزاندن چربی کردند، چربی سفید آنها شروع به قهوهای شدن کرد و وزنشان به شدت کاهش یافت.
❕ یک یافته حیاتی و هشداردهنده
سیستئین یک اسید آمینه ضروری برای بسیاری از فرآیندهای حیاتی بدن، از جمله ساخت پروتئین و آنتیاکسیدان اصلی بدن (گلوتاتیون) است. این پژوهش نشان داد که حذف کامل سیستئین از رژیم غذایی موشها، منجر به کاهش وزن کُشنده میشد، مگر اینکه این اسید آمینه دوباره به رژیم غذایی آنها بازگردانده میشد. این یافته به وضوح نشان میدهد که چرا دستکاری خودسرانه رژیم غذایی و حذف مواد مغذی ضروری، بسیار خطرناک است.
🔹 این پژوهش، سیستئین را به عنوان یک «تنظیمکننده اصلی» متابولیسم معرفی میکند. این یافته یک مسیر کاملاً جدید برای تحقیقات آینده باز میکند: به جای تلاش برای حذف یک ماده حیاتی از رژیم غذایی، دانشمندان اکنون میتوانند به دنبال طراحی داروهایی باشند که این مسیر متابولیکی خاص را در بافت چربی هدف قرار دهند و بدون ایجاد آسیب، به درمان چاقی و بیماریهای مرتبط با آن کمک کنند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پزشکی #متابولیسم #چاقی #کاهش_وزن #زیست_شناسی #تغذیه
SciTechDaily
This Little-Known Amino Acid Could Be the Secret to Rapid Weight Loss
Scientists have found that cutting cysteine triggers fat to burn energy instead of storing it. This shift from white to brown fat could open the door to powerful new weight loss strategies.
❤1👍1
🔺 سپر صوتی هوشمند: مادهای جدید که صدا را حذف میکند اما به هوا اجازه عبور میدهد
🔹 مهندسان دانشگاه بوستون یک «سپر صوتی» نوآورانه ساختهاند که میتواند طیف وسیعی از صداهای مزاحم را مسدود کند، در حالی که کاملاً باز است و به هوا اجازه میدهد آزادانه از آن عبور کند. این پیشرفت میتواند روش مقابله با آلودگی صوتی را در محیطهایی مانند دفاتر، کارخانهها و سیستمهای تهویه متحول کند.
❕ متامتریالها: مهندسی خواص ناممکن
متامتریالها موادی هستند که خواص عجیب و غیرمعمول خود را نه از ترکیب شیمیایی، بلکه از طراحی هوشمندانه و پیچیده ساختارشان در مقیاس میکرو میگیرند. آنها میتوانند نور، صدا یا امواج دیگر را به روشهایی که در مواد طبیعی یافت نمیشود، دستکاری کنند.
🔹 مشکل بزرگ در طراحی عایقهای صوتی، معضل همیشگی «جریان هوا» بوده است. یک دیوار کاملاً بسته صدا را به خوبی مسدود میکند، اما جلوی تهویه را هم میگیرد. این سپر صوتی جدید که از یک متامتریال ساخته شده، این مشکل را حل میکند. این ماده به جای جذب یا بازتاب صدا، به آن «نیرنگ» میزند. ساختار آن به گونهای طراحی شده که امواج صوتی ورودی را به «امواج سطحی» تبدیل میکند؛ یعنی صدا مجبور میشود روی سطح ماده پخش شده و انرژی خود را از دست بدهد، در حالی که جریان هوا بدون مانع از حفرههای آن عبور میکند.
❕ جهش بزرگ: از صدای خاص تا سروصدای عمومی
نسخههای قبلی این فناوری تنها میتوانستند یک فرکانس خاص و از پیش تعیینشده را مسدود کنند (باند باریک)، مانند صدای یکنواخت یک موتور. اما این نسخه جدید «پهنباند» (Broadband) است؛ یعنی میتواند طیف وسیعی از صداهای غیرمنتظره و متغیر (مانند همهمه یک دفتر شلوغ یا صدای ترافیک) را به طور مؤثری حذف کند. این ویژگی، آن را برای استفاده در دنیای واقعی بسیار کارآمدتر میکند.
🔹 این فناوری که در ژورنال Scientific Reports منتشر شده، پتانسیل بالایی برای استفاده در محصولات تجاری و صنعتی، از سیستمهای تهویه مطبوع بیصدا گرفته تا دیوارهای جداکننده هوشمند در فضاهای کاری، دارد. این گامی مهم به سوی آیندهای آرامتر است که در آن، سکوت دیگر به قیمت خفگی و عدم تهویه تمام نمیشود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فناوری #آکوستیک #متامتریال #مهندسی #آلودگی_صوتی #سلامت_عمومی
🔹 مهندسان دانشگاه بوستون یک «سپر صوتی» نوآورانه ساختهاند که میتواند طیف وسیعی از صداهای مزاحم را مسدود کند، در حالی که کاملاً باز است و به هوا اجازه میدهد آزادانه از آن عبور کند. این پیشرفت میتواند روش مقابله با آلودگی صوتی را در محیطهایی مانند دفاتر، کارخانهها و سیستمهای تهویه متحول کند.
❕ متامتریالها: مهندسی خواص ناممکن
متامتریالها موادی هستند که خواص عجیب و غیرمعمول خود را نه از ترکیب شیمیایی، بلکه از طراحی هوشمندانه و پیچیده ساختارشان در مقیاس میکرو میگیرند. آنها میتوانند نور، صدا یا امواج دیگر را به روشهایی که در مواد طبیعی یافت نمیشود، دستکاری کنند.
🔹 مشکل بزرگ در طراحی عایقهای صوتی، معضل همیشگی «جریان هوا» بوده است. یک دیوار کاملاً بسته صدا را به خوبی مسدود میکند، اما جلوی تهویه را هم میگیرد. این سپر صوتی جدید که از یک متامتریال ساخته شده، این مشکل را حل میکند. این ماده به جای جذب یا بازتاب صدا، به آن «نیرنگ» میزند. ساختار آن به گونهای طراحی شده که امواج صوتی ورودی را به «امواج سطحی» تبدیل میکند؛ یعنی صدا مجبور میشود روی سطح ماده پخش شده و انرژی خود را از دست بدهد، در حالی که جریان هوا بدون مانع از حفرههای آن عبور میکند.
❕ جهش بزرگ: از صدای خاص تا سروصدای عمومی
نسخههای قبلی این فناوری تنها میتوانستند یک فرکانس خاص و از پیش تعیینشده را مسدود کنند (باند باریک)، مانند صدای یکنواخت یک موتور. اما این نسخه جدید «پهنباند» (Broadband) است؛ یعنی میتواند طیف وسیعی از صداهای غیرمنتظره و متغیر (مانند همهمه یک دفتر شلوغ یا صدای ترافیک) را به طور مؤثری حذف کند. این ویژگی، آن را برای استفاده در دنیای واقعی بسیار کارآمدتر میکند.
🔹 این فناوری که در ژورنال Scientific Reports منتشر شده، پتانسیل بالایی برای استفاده در محصولات تجاری و صنعتی، از سیستمهای تهویه مطبوع بیصدا گرفته تا دیوارهای جداکننده هوشمند در فضاهای کاری، دارد. این گامی مهم به سوی آیندهای آرامتر است که در آن، سکوت دیگر به قیمت خفگی و عدم تهویه تمام نمیشود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فناوری #آکوستیک #متامتریال #مهندسی #آلودگی_صوتی #سلامت_عمومی
Interesting Engineering
Breakthrough acoustic shield cancels noise without airflow loss
A new metamaterial silencer inspired by noise-canceling headphones offers dynamic sound control for offices, factories, and public spaces.
🔺 کشف یکی از سنگینترین سیاهچالههای عالم: هیولایی با جرم ۳۶ میلیارد خورشید که با روشی نوین اندازهگیری شد
🔹 اخترشناسان با استفاده از یک روش نوآورانه، جرم یکی از عظیمترین سیاهچالههای شناختهشده را با دقتی بیسابقه اندازهگیری کردهاند: یک هیولای کیهانی با جرم ۳۶.۳ میلیارد برابر خورشید که در قلب یک کهکشان بسیار دور به نام «نعل اسب کیهانی» کمین کرده است.
❕ لنز گرانشی و «نعل اسب کیهانی» چیست؟
بر اساس نظریه نسبیت عام اینشتین، اجرام بسیار پرجرم میتوانند تار و پود فضا-زمان را خمیده کنند و مانند یک عدسی غولپیکر (لنز گرانشی) عمل نمایند. کهکشانی که این سیاهچاله در آن قرار دارد، به قدری پرجرم است که نور یک کهکشان دورتر در پشت خود را خم کرده و تصویر آن را به شکل یک نعل اسب درخشان درآورده است.
🔹 وجه تمایز این کشف، نه فقط جرم عظیم، بلکه «روش اندازهگیری» آن است. اکثر سیاهچالههای دوردست، زمانی جرمشان تخمین زده میشود که «فعال» هستند و در حال بلعیدن مواد میباشند. اما این سیاهچاله «خاموش» است. دانشمندان برای اولین بار با ترکیب دو روش قدرتمند به صورت همزمان، جرم آن را محاسبه کردند:
۱- تحلیل لنز گرانشی: بررسی میزان خمیدگی نور توسط کل کهکشان.
۲- دینامیک ستارهای: اندازهگیری سرعت سرسامآور ستارههایی که با سرعت ۴۰۰ کیلومتر بر ثانیه در نزدیکی مرکز کهکشان در حال چرخش هستند.
این روش ترکیبی، یک اندازهگیری مستقیم از اثر گرانش سیاهچاله فراهم کرده و عدم قطعیت را به شدت کاهش داده است.
❕ داستان یک «کهکشان فسیلی»
کهکشان میزبان این سیاهچاله، یک «کهکشان فسیلی» است؛ یعنی یک کهکشان غولپیکر که در طول میلیاردها سال، تمام کهکشانهای همسایه خود را بلعیده و به تنهایی باقی مانده است. این کشف نشان میدهد که این سیاهچاله عظیم نیز احتمالاً حاصل ادغام سیاهچالههای مرکزی تمام آن کهکشانهای بلعیدهشده است. ما در حال تماشای «فصل پایانی» و باشکوه تکامل یک کهکشان و سیاهچاله آن هستیم.
🔹 این یافته که در ژورنال معتبر MNRAS منتشر شده، نه تنها یک رکوردشکن جدید را به ما معرفی میکند، بلکه با ارائه یک روش اندازهگیری دقیقتر، به دانشمندان کمک میکند تا رابطه بین رشد سیاهچالهها و کهکشانهای میزبانشان را در مقیاسهای کیهانی بهتر درک کنند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیاه_چاله #اختروفیزیک #لنز_گرانشی #کهکشان #کیهان_شناسی
🔹 اخترشناسان با استفاده از یک روش نوآورانه، جرم یکی از عظیمترین سیاهچالههای شناختهشده را با دقتی بیسابقه اندازهگیری کردهاند: یک هیولای کیهانی با جرم ۳۶.۳ میلیارد برابر خورشید که در قلب یک کهکشان بسیار دور به نام «نعل اسب کیهانی» کمین کرده است.
❕ لنز گرانشی و «نعل اسب کیهانی» چیست؟
بر اساس نظریه نسبیت عام اینشتین، اجرام بسیار پرجرم میتوانند تار و پود فضا-زمان را خمیده کنند و مانند یک عدسی غولپیکر (لنز گرانشی) عمل نمایند. کهکشانی که این سیاهچاله در آن قرار دارد، به قدری پرجرم است که نور یک کهکشان دورتر در پشت خود را خم کرده و تصویر آن را به شکل یک نعل اسب درخشان درآورده است.
🔹 وجه تمایز این کشف، نه فقط جرم عظیم، بلکه «روش اندازهگیری» آن است. اکثر سیاهچالههای دوردست، زمانی جرمشان تخمین زده میشود که «فعال» هستند و در حال بلعیدن مواد میباشند. اما این سیاهچاله «خاموش» است. دانشمندان برای اولین بار با ترکیب دو روش قدرتمند به صورت همزمان، جرم آن را محاسبه کردند:
۱- تحلیل لنز گرانشی: بررسی میزان خمیدگی نور توسط کل کهکشان.
۲- دینامیک ستارهای: اندازهگیری سرعت سرسامآور ستارههایی که با سرعت ۴۰۰ کیلومتر بر ثانیه در نزدیکی مرکز کهکشان در حال چرخش هستند.
این روش ترکیبی، یک اندازهگیری مستقیم از اثر گرانش سیاهچاله فراهم کرده و عدم قطعیت را به شدت کاهش داده است.
❕ داستان یک «کهکشان فسیلی»
کهکشان میزبان این سیاهچاله، یک «کهکشان فسیلی» است؛ یعنی یک کهکشان غولپیکر که در طول میلیاردها سال، تمام کهکشانهای همسایه خود را بلعیده و به تنهایی باقی مانده است. این کشف نشان میدهد که این سیاهچاله عظیم نیز احتمالاً حاصل ادغام سیاهچالههای مرکزی تمام آن کهکشانهای بلعیدهشده است. ما در حال تماشای «فصل پایانی» و باشکوه تکامل یک کهکشان و سیاهچاله آن هستیم.
🔹 این یافته که در ژورنال معتبر MNRAS منتشر شده، نه تنها یک رکوردشکن جدید را به ما معرفی میکند، بلکه با ارائه یک روش اندازهگیری دقیقتر، به دانشمندان کمک میکند تا رابطه بین رشد سیاهچالهها و کهکشانهای میزبانشان را در مقیاسهای کیهانی بهتر درک کنند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #سیاه_چاله #اختروفیزیک #لنز_گرانشی #کهکشان #کیهان_شناسی
IFLScience
New Monster Black Hole 36.3 Billion Times Our Sun May Be “Most Massive” Ever Found
It sits at the center of one of the most massive galaxies ever observed.
🔺 «چشم سائورون» در اعماق فضا: حل معمای یک جت کیهانی که مستقیم به ما نگاه میکند
🔹 اخترشناسان با استفاده از یک تلسکوپ به اندازه کره زمین، تصویری شگفتانگیز از یک جت کیهانی ثبت کردهاند که به دلیل شباهت خیرهکنندهاش به «چشم سائورون» در فیلم ارباب حلقهها، نامگذاری شده است. این کشف، معمای ده سالهای را در مورد یکی از درخشانترین و عجیبترین اجرام آسمان حل کرده است.
❕ معمای بزرگ: چگونه یک جت «کند» اینقدر «درخشان» است؟
جرم مورد مطالعه، یک بلازار به نام PKS 1424+240 است که میلیاردها سال نوری با ما فاصله دارد. این بلازار یکی از درخشانترین منابع پرتوهای گامای پرانرژی و نوترینوها در آسمان است. این درخشندگی شدید باید به این معنا باشد که جت پلاسمای آن با سرعتی نزدیک به سرعت نور به سمت ما حرکت میکند. اما مشاهدات رادیویی نشان میداد که سرعت این جت به طرز عجیبی «کند» است. این یک پارادوکس بزرگ بود.
🔹 تیمی از دانشمندان با ترکیب دادههای ۱۵ ساله از «آرایه خط پایه بسیار طولانی» (VLBA) - شبکهای از تلسکوپهای رادیویی در سراسر جهان که یک تلسکوپ مجازی به اندازه زمین میسازند - توانستند یک تصویر بسیار عمیق و با جزئیات بیسابقه از این جت تهیه کنند. این تصویر خیرهکننده، راهحل معما را فاش کرد: ما دقیقاً در حال نگاه کردن به «داخل لوله» یا مخروط این جت هستیم.
❕ راه حل فیزیکی: ترکیب «تقویت دوپلری» و «توهم نوری»
این زاویه دید مستقیم و بسیار نادر، دو اثر شگفتانگیز از نسبیت خاص اینشتین را به وجود میآورد:
۱- تقویت دوپلری: مانند صدای آمبولانسی که وقتی به سمت شما میآید زیرتر شنیده میشود، نوری که مستقیماً از یک منبع پرسرعت به سمت ما میآید، بسیار درخشانتر و پرانرژیتر به نظر میرسد. در این مورد، درخشندگی جت بیش از ۳۰ برابر تقویت شده است.
۲- توهم نوری: وقتی یک جسم تقریباً با سرعت نور مستقیماً به سمت شما حرکت میکند، حرکت جانبی آن بسیار ناچیز به نظر میرسد و این توهم را ایجاد میکند که جسم بسیار کند است.
🔹 بنابراین، این جت کیهانی اصلاً کند نیست؛ بلکه زاویه دید ما باعث شده هم به طرز اغراقآمیزی درخشان به نظر برسد و هم به طرز فریبندهای کند. این تصویر همچنین به دانشمندان اجازه داد تا برای اولین بار ساختار میدان مغناطیسی این جت را که شکلی چنبرهای (شبیه دونات) دارد، مشاهده کنند. این ساختار در شتاب دادن ذرات به انرژیهای فوقالعاده بالا نقش کلیدی دارد. این کشف، یک گام بزرگ در حوزه «اخترشناسی چندپیامی» و درک منشأ پرانرژیترین ذرات کیهان است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#اختروفیزیک #نجوم #بلازار #سیاه_چاله #نوترینو #نسبیت_خاص
🔹 اخترشناسان با استفاده از یک تلسکوپ به اندازه کره زمین، تصویری شگفتانگیز از یک جت کیهانی ثبت کردهاند که به دلیل شباهت خیرهکنندهاش به «چشم سائورون» در فیلم ارباب حلقهها، نامگذاری شده است. این کشف، معمای ده سالهای را در مورد یکی از درخشانترین و عجیبترین اجرام آسمان حل کرده است.
❕ معمای بزرگ: چگونه یک جت «کند» اینقدر «درخشان» است؟
جرم مورد مطالعه، یک بلازار به نام PKS 1424+240 است که میلیاردها سال نوری با ما فاصله دارد. این بلازار یکی از درخشانترین منابع پرتوهای گامای پرانرژی و نوترینوها در آسمان است. این درخشندگی شدید باید به این معنا باشد که جت پلاسمای آن با سرعتی نزدیک به سرعت نور به سمت ما حرکت میکند. اما مشاهدات رادیویی نشان میداد که سرعت این جت به طرز عجیبی «کند» است. این یک پارادوکس بزرگ بود.
🔹 تیمی از دانشمندان با ترکیب دادههای ۱۵ ساله از «آرایه خط پایه بسیار طولانی» (VLBA) - شبکهای از تلسکوپهای رادیویی در سراسر جهان که یک تلسکوپ مجازی به اندازه زمین میسازند - توانستند یک تصویر بسیار عمیق و با جزئیات بیسابقه از این جت تهیه کنند. این تصویر خیرهکننده، راهحل معما را فاش کرد: ما دقیقاً در حال نگاه کردن به «داخل لوله» یا مخروط این جت هستیم.
❕ راه حل فیزیکی: ترکیب «تقویت دوپلری» و «توهم نوری»
این زاویه دید مستقیم و بسیار نادر، دو اثر شگفتانگیز از نسبیت خاص اینشتین را به وجود میآورد:
۱- تقویت دوپلری: مانند صدای آمبولانسی که وقتی به سمت شما میآید زیرتر شنیده میشود، نوری که مستقیماً از یک منبع پرسرعت به سمت ما میآید، بسیار درخشانتر و پرانرژیتر به نظر میرسد. در این مورد، درخشندگی جت بیش از ۳۰ برابر تقویت شده است.
۲- توهم نوری: وقتی یک جسم تقریباً با سرعت نور مستقیماً به سمت شما حرکت میکند، حرکت جانبی آن بسیار ناچیز به نظر میرسد و این توهم را ایجاد میکند که جسم بسیار کند است.
🔹 بنابراین، این جت کیهانی اصلاً کند نیست؛ بلکه زاویه دید ما باعث شده هم به طرز اغراقآمیزی درخشان به نظر برسد و هم به طرز فریبندهای کند. این تصویر همچنین به دانشمندان اجازه داد تا برای اولین بار ساختار میدان مغناطیسی این جت را که شکلی چنبرهای (شبیه دونات) دارد، مشاهده کنند. این ساختار در شتاب دادن ذرات به انرژیهای فوقالعاده بالا نقش کلیدی دارد. این کشف، یک گام بزرگ در حوزه «اخترشناسی چندپیامی» و درک منشأ پرانرژیترین ذرات کیهان است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#اختروفیزیک #نجوم #بلازار #سیاه_چاله #نوترینو #نسبیت_خاص
phys.org
Astronomers spot the 'Eye of Sauron' in deep space
A stunning new image of a cosmic jet has helped astronomers unlock the mystery behind the unusually bright emission of high-energy gamma rays and neutrinos from a peculiar celestial object. The source ...
❤1
🔺 هورمون دوستی یا تنظیمگر اجتماعی؟ نقش پیچیده اکسیتوسین در انتخاب دوستان
🔹 همه ما شنیدهایم که اکسیتوسین «هورمون عشق» یا «ماده شیمیایی نوازش» است. اما یک پژوهش جدید و دقیق، این تصور سادهانگارانه را به چالش کشیده و نشان میدهد که نقش این هورمون در مغز بسیار پیچیدهتر و جالبتر است: اکسیتوسین نه یک کلید خاموش/روشن برای دوستی، بلکه یک «شتابدهنده» و «تنظیمکننده انتخاب اجتماعی» است.
❕ اکسیتوسین: فراتر از یک هورمون ساده
اکسیتوسین یک نورومودولاتور است که در تعاملات اجتماعی آزاد میشود. اما تحقیقات جدید نشان میدهد که نقش آن دوسویه است: این هورمون نه تنها به تقویت پیوند با افراد «خودی» و آشنا کمک میکند، بلکه همزمان باعث افزایش پرهیز و دوری از افراد «غریبه» نیز میشود. بنابراین، به جای آنکه صرفاً یک «هورمون عشق» باشد، بیشتر یک «تنظیمکننده مرزهای اجتماعی» است.
🔹 دانشمندان برای درک نقش اکسیتوسین در دوستی (و نه پیوند جفتی)، از وُل مرغزار (پستاندار شبیه به همستر است که در مرکز آمریکای شمالی یافت میشود.) استفاده کردند. آنها دریافتند ولهایی که به صورت ژنتیکی فاقد گیرنده اکسیتوسین بودند، همچنان میتوانستند دوست شوند، اما با دو تفاوت بزرگ:
۱- سرعت تشکیل پیوند: ولهای عادی طی ۲۴ ساعت یک پیوند دوستی قوی برقرار میکردند، اما ولهای فاقد گیرنده اکسیتوسین برای رسیدن به همین نقطه به یک هفته زمان نیاز داشتند.
۲- انتخاب اجتماعی: در یک محیط گروهی شبیه به مهمانی، ولهای عادی ابتدا کنار دوست خود میماندند و سپس با دیگران معاشرت میکردند. اما ولهای فاقد گیرنده، دوستان خود را نادیده گرفته و به صورت تصادفی با همه مخلوط میشدند. انگار که دوست خود را نمیشناختند!
❕ چرا «وُل مرغزار» مدل مناسبی برای مطالعه دوستی است؟
وُل مرغزار (Prairie Voles) از معدود پستاندارانی هستند که مانند انسانها، پیوندهای اجتماعی انتخابی و بلندمدت برقرار میکنند. آنها نه تنها جفتهای تکهمسر تشکیل میدهند، بلکه دوستیهای پایدار و گزینشی نیز با همسالان خود دارند. این رفتار اجتماعی پیچیده، آنها را به یک مدل حیوانی ایدهآل برای مطالعه نوروبیولوژی روابط انسانی تبدیل کرده است.
🔹 این یافتهها نشان میدهد که اکسیتوسین برای داشتن دوست «ضروری» نیست، اما برای «تسریع» در ایجاد دوستی و مهمتر از آن، برای «اولویتبندی» دوستان نسبت به غریبهها، نقشی حیاتی ایفا میکند. این تحقیق، درک ما را از شیمی مغز یک گام به واقعیت نزدیکتر کرده و نشان میدهد که فرآیندهای اجتماعی چقدر پیچیده و ظریف هستند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#علوم_اعصاب #مغز #دوستی #اکسی_توسین #روانشناسی_اجتماعی #زیست_شناسی
🔹 همه ما شنیدهایم که اکسیتوسین «هورمون عشق» یا «ماده شیمیایی نوازش» است. اما یک پژوهش جدید و دقیق، این تصور سادهانگارانه را به چالش کشیده و نشان میدهد که نقش این هورمون در مغز بسیار پیچیدهتر و جالبتر است: اکسیتوسین نه یک کلید خاموش/روشن برای دوستی، بلکه یک «شتابدهنده» و «تنظیمکننده انتخاب اجتماعی» است.
❕ اکسیتوسین: فراتر از یک هورمون ساده
اکسیتوسین یک نورومودولاتور است که در تعاملات اجتماعی آزاد میشود. اما تحقیقات جدید نشان میدهد که نقش آن دوسویه است: این هورمون نه تنها به تقویت پیوند با افراد «خودی» و آشنا کمک میکند، بلکه همزمان باعث افزایش پرهیز و دوری از افراد «غریبه» نیز میشود. بنابراین، به جای آنکه صرفاً یک «هورمون عشق» باشد، بیشتر یک «تنظیمکننده مرزهای اجتماعی» است.
🔹 دانشمندان برای درک نقش اکسیتوسین در دوستی (و نه پیوند جفتی)، از وُل مرغزار (پستاندار شبیه به همستر است که در مرکز آمریکای شمالی یافت میشود.) استفاده کردند. آنها دریافتند ولهایی که به صورت ژنتیکی فاقد گیرنده اکسیتوسین بودند، همچنان میتوانستند دوست شوند، اما با دو تفاوت بزرگ:
۱- سرعت تشکیل پیوند: ولهای عادی طی ۲۴ ساعت یک پیوند دوستی قوی برقرار میکردند، اما ولهای فاقد گیرنده اکسیتوسین برای رسیدن به همین نقطه به یک هفته زمان نیاز داشتند.
۲- انتخاب اجتماعی: در یک محیط گروهی شبیه به مهمانی، ولهای عادی ابتدا کنار دوست خود میماندند و سپس با دیگران معاشرت میکردند. اما ولهای فاقد گیرنده، دوستان خود را نادیده گرفته و به صورت تصادفی با همه مخلوط میشدند. انگار که دوست خود را نمیشناختند!
❕ چرا «وُل مرغزار» مدل مناسبی برای مطالعه دوستی است؟
وُل مرغزار (Prairie Voles) از معدود پستاندارانی هستند که مانند انسانها، پیوندهای اجتماعی انتخابی و بلندمدت برقرار میکنند. آنها نه تنها جفتهای تکهمسر تشکیل میدهند، بلکه دوستیهای پایدار و گزینشی نیز با همسالان خود دارند. این رفتار اجتماعی پیچیده، آنها را به یک مدل حیوانی ایدهآل برای مطالعه نوروبیولوژی روابط انسانی تبدیل کرده است.
🔹 این یافتهها نشان میدهد که اکسیتوسین برای داشتن دوست «ضروری» نیست، اما برای «تسریع» در ایجاد دوستی و مهمتر از آن، برای «اولویتبندی» دوستان نسبت به غریبهها، نقشی حیاتی ایفا میکند. این تحقیق، درک ما را از شیمی مغز یک گام به واقعیت نزدیکتر کرده و نشان میدهد که فرآیندهای اجتماعی چقدر پیچیده و ظریف هستند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#علوم_اعصاب #مغز #دوستی #اکسی_توسین #روانشناسی_اجتماعی #زیست_شناسی
Neuroscience News
Friendship Chemistry: How Oxytocin Shapes Who We Bond With
New research on prairie voles shows that while oxytocin is not strictly necessary for friendship, it plays a vital role in quickly forming and maintaining strong social bonds.
❤1
🔺 انگل هوشمند: کشف کرمی که «زنگ خطر» درد بدن را برای نفوذ مخفیانه خاموش میکند
🔹 دانشمندان کشف کردهاند که یک کرم انگلی به نام شیستوزوما مانسونی، یک ترفند تکاملی شگفتانگیز برای نفوذ به بدن میزبان خود دارد: این انگل قبل از ورود، سیستم هشدار درد و خارش پوست را «خاموش» میکند و به صورت کاملاً مخفیانه و بدون ایجاد هیچ حسی وارد بدن میشود.
❕نورون TRPV1+: زنگ خطر درد و حرارت بدن
در پوست ما، نورونهای عصبی خاصی وجود دارند که مجهز به گیرندهای به نام TRPV1 هستند. این گیرندهها مانند «حسگرهای حرارت و درد» عمل میکنند. آنها همان گیرندههایی هستند که با خوردن فلفل تند فعال شده و حس سوزش ایجاد میکنند. وقتی یک عامل خارجی به پوست آسیب میزند، این گیرندهها فعال شده و سیگنال درد و خارش را به مغز میفرستند و همزمان سیستم ایمنی را نیز باخبر میکنند.
🔹 این پژوهش جدید که در ژورنال ایمونولوژی منتشر شده، نشان میدهد که این کرم انگلی مولکولهایی ترشح میکند که به طور خاص این گیرندههای TRPV1 را مسدود و غیرفعال میکنند. در نتیجه، وقتی انگل از پوست عبور میکند، هیچ سیگنال دردی به مغز ارسال نمیشود و سیستم ایمنی نیز از این تهاجم آگاه نمیگردد. این یک نمونه خیرهکننده از «پنهانکاری بیوشیمیایی» در طبیعت است.
❕ دو روی سکه یک کشف: الهام برای دارو و پیشگیری
این یافته میتواند دو کاربرد کاملاً متضاد و هیجانانگیز داشته باشد:
۱- ساخت مسکنهای جدید: اگر دانشمندان بتوانند مولکولهایی که انگل برای خاموش کردن درد استفاده میکند را شناسایی و تولید کنند، میتوانند نسل جدیدی از داروهای ضددرد بسیار هدفمند و غیرمخدر (جایگزین اپیوئیدها) بسازند.
۲- پیشگیری از عفونت: از طرف دیگر، میتوان کرمهای موضعی ساخت که دقیقاً برعکس عمل کنند؛ یعنی حاوی مولکولهایی باشند که گیرندههای TRPV1 را «روشن» کنند. با این کار، هنگام تماس با آب آلوده، سیستم ایمنی بدن بلافاصله از حضور انگل آگاه شده و قبل از نفوذ کامل، آن را از بین میبرد.
🔹 این مطالعه که روی موشها انجام شده، نه تنها یک راز تکاملی را فاش میکند، بلکه بار دیگر نشان میدهد که چگونه طبیعت، حتی در قالب یک انگل، میتواند الهامبخش راهحلهای نوآورانه در پزشکی باشد. گام بعدی محققان، شناسایی و جداسازی مولکولهای دقیق مسئول این اثر شگفتانگیز است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پزشکی #انگل_شناسی #ایمونولوژی #علوم_اعصاب #داروسازی #زیست_شناسی #تکامل
🔹 دانشمندان کشف کردهاند که یک کرم انگلی به نام شیستوزوما مانسونی، یک ترفند تکاملی شگفتانگیز برای نفوذ به بدن میزبان خود دارد: این انگل قبل از ورود، سیستم هشدار درد و خارش پوست را «خاموش» میکند و به صورت کاملاً مخفیانه و بدون ایجاد هیچ حسی وارد بدن میشود.
❕نورون TRPV1+: زنگ خطر درد و حرارت بدن
در پوست ما، نورونهای عصبی خاصی وجود دارند که مجهز به گیرندهای به نام TRPV1 هستند. این گیرندهها مانند «حسگرهای حرارت و درد» عمل میکنند. آنها همان گیرندههایی هستند که با خوردن فلفل تند فعال شده و حس سوزش ایجاد میکنند. وقتی یک عامل خارجی به پوست آسیب میزند، این گیرندهها فعال شده و سیگنال درد و خارش را به مغز میفرستند و همزمان سیستم ایمنی را نیز باخبر میکنند.
🔹 این پژوهش جدید که در ژورنال ایمونولوژی منتشر شده، نشان میدهد که این کرم انگلی مولکولهایی ترشح میکند که به طور خاص این گیرندههای TRPV1 را مسدود و غیرفعال میکنند. در نتیجه، وقتی انگل از پوست عبور میکند، هیچ سیگنال دردی به مغز ارسال نمیشود و سیستم ایمنی نیز از این تهاجم آگاه نمیگردد. این یک نمونه خیرهکننده از «پنهانکاری بیوشیمیایی» در طبیعت است.
❕ دو روی سکه یک کشف: الهام برای دارو و پیشگیری
این یافته میتواند دو کاربرد کاملاً متضاد و هیجانانگیز داشته باشد:
۱- ساخت مسکنهای جدید: اگر دانشمندان بتوانند مولکولهایی که انگل برای خاموش کردن درد استفاده میکند را شناسایی و تولید کنند، میتوانند نسل جدیدی از داروهای ضددرد بسیار هدفمند و غیرمخدر (جایگزین اپیوئیدها) بسازند.
۲- پیشگیری از عفونت: از طرف دیگر، میتوان کرمهای موضعی ساخت که دقیقاً برعکس عمل کنند؛ یعنی حاوی مولکولهایی باشند که گیرندههای TRPV1 را «روشن» کنند. با این کار، هنگام تماس با آب آلوده، سیستم ایمنی بدن بلافاصله از حضور انگل آگاه شده و قبل از نفوذ کامل، آن را از بین میبرد.
🔹 این مطالعه که روی موشها انجام شده، نه تنها یک راز تکاملی را فاش میکند، بلکه بار دیگر نشان میدهد که چگونه طبیعت، حتی در قالب یک انگل، میتواند الهامبخش راهحلهای نوآورانه در پزشکی باشد. گام بعدی محققان، شناسایی و جداسازی مولکولهای دقیق مسئول این اثر شگفتانگیز است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پزشکی #انگل_شناسی #ایمونولوژی #علوم_اعصاب #داروسازی #زیست_شناسی #تکامل
ScienceDaily
The parasite that turns off your body’s pain alarm and sneaks in
Scientists have discovered a parasite that can sneak into your skin without you feeling a thing. The worm, Schistosoma mansoni, has evolved a way to switch off the body’s pain and itch signals, letting it invade undetected. By blocking certain nerve pathways…
🔺 چهره جدید ماریجوانا: چرا فرمهای پرقدرت امروزی، یک چالش بزرگ برای سلامت روان هستند؟
🔹 تصویری که از مصرف ماریجوانا در ذهن بسیاری وجود دارد، به گذشته تعلق دارد. امروزه، به ویژه در میان جوانان، روشهای مصرف و نوع محصولات به کلی دگرگون شدهاند. این تغییر، یک چالش بزرگ برای سلامت عمومی ایجاد کرده است: افزایش سرسامآور غلظت ماده روانگردان THC و خطرات ناشی از آن.
❕ روشهای جدید مصرف چه هستند؟
بر خلاف روش سنتی (سوزاندن گیاه خشک)، روشهای جدید بر پایه «عصارههای بسیار غلیظ» ماریجوانا کار میکنند. دو روش اصلی عبارتند از:
۱- ویپینگ (Vaping): در این روش، از دستگاههایی شبیه سیگارهای الکترونیکی به نام «ویپ» استفاده میشود. کارتریج این دستگاهها با یک روغن بسیار غلیظ پر شده که از گیاه ماریجوانا استخراج شده است. دستگاه این روغن را تا حدی داغ میکند که بخار شود (نه اینکه بسوزد) و فرد این بخار بسیار قوی را استنشاق میکند. این روش به دلیل بیبو بودن و سادگی استفاده، محبوبیت زیادی پیدا کرده است.
۲- دبینگ (Dabbing): این روش حتی از ویپینگ هم قویتر است. در این حالت، از عصارههای جامد و صمغیشکل ماریجوانا که به نامهای «وکس» (Wax) یا «شتر» (Shatter) شناخته میشوند، استفاده میشود. فرد تکه کوچکی از این ماده را روی یک سطح بسیار داغ (که اغلب با مشعل داغ میشود) قرار میدهد و بخار متصاعد شده را از طریق یک لوله آبی استنشاق میکند.
🔹 چرا این روشها نگرانکننده هستند؟ مشکل در «قدرت» است.
غلظت THC (ماده روانگردان اصلی) در ماریجوانای سنتی حدود ۴٪ بود. در گیاهان امروزی این رقم به ۱۸ تا ۳۵ درصد رسیده است. اما در عصارههایی که برای ویپینگ و دبینگ استفاده میشوند، این غلظت به طور میانگین بین ۶۵ تا ۹۵ درصد است! این یعنی مصرفکننده با هر پک، دوزی معادل چندین برابر یک سیگار ماریجوانای سنتی را وارد بدن خود میکند.
❕ چرا مغز نوجوانان به شدت آسیبپذیر است؟
مغز انسان تا اواسط دهه بیست زندگی در حال تکامل است. یکی از مهمترین فرآیندهای این تکامل، «هرس سیناپسی» نام دارد؛ مغز اتصالات عصبی ناکارآمد را حذف میکند تا مسیرهای کارآمدتر را تقویت کند. مصرف منظم THC با غلظت بالا میتواند این فرآیند حیاتی را مختل کرده و به رشد طبیعی مغز آسیب دائمی بزند. به همین دلیل، اثرات مخرب بر حافظه، تمرکز و کنترل تکانه در نوجوانان بسیار شدیدتر است.
🔹 خطرات اثباتشده برای سلامت روان:
- روانپریشی (Psychosis): یک مطالعه نشان داد نوجوانانی که به صورت هفتگی از ماریجوانای پرقدرت استفاده میکنند، ۱۱ برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به اختلالات روانپریشی هستند.
- اعتیاد: برخلاف تصور رایج، ماریجوانا اعتیادآور است. در گذشته ریسک «اختلال مصرف» کمتر از ۱ در ۱۰ نفر بود، اما با محصولات پرقدرت امروزی، این ریسک به ۱ در ۳ نفر افزایش یافته است. این خطر در نوجوانان به مراتب بیشتر است.
- سایر مشکلات: افزایش ریسک اضطراب، افسردگی و پارانویا نیز با مصرف دوزهای بالای THC در ارتباط است.
🔹 این یافتهها تأکید میکنند که بحث در مورد ماریجوانا دیگر نمیتواند بدون در نظر گرفتن این «جهش بزرگ در قدرت» و روشهای جدید مصرف آن انجام شود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت #سلامت_روان #مغز #اعتیاد #نوجوانان #ویپینگ
🔹 تصویری که از مصرف ماریجوانا در ذهن بسیاری وجود دارد، به گذشته تعلق دارد. امروزه، به ویژه در میان جوانان، روشهای مصرف و نوع محصولات به کلی دگرگون شدهاند. این تغییر، یک چالش بزرگ برای سلامت عمومی ایجاد کرده است: افزایش سرسامآور غلظت ماده روانگردان THC و خطرات ناشی از آن.
❕ روشهای جدید مصرف چه هستند؟
بر خلاف روش سنتی (سوزاندن گیاه خشک)، روشهای جدید بر پایه «عصارههای بسیار غلیظ» ماریجوانا کار میکنند. دو روش اصلی عبارتند از:
۱- ویپینگ (Vaping): در این روش، از دستگاههایی شبیه سیگارهای الکترونیکی به نام «ویپ» استفاده میشود. کارتریج این دستگاهها با یک روغن بسیار غلیظ پر شده که از گیاه ماریجوانا استخراج شده است. دستگاه این روغن را تا حدی داغ میکند که بخار شود (نه اینکه بسوزد) و فرد این بخار بسیار قوی را استنشاق میکند. این روش به دلیل بیبو بودن و سادگی استفاده، محبوبیت زیادی پیدا کرده است.
۲- دبینگ (Dabbing): این روش حتی از ویپینگ هم قویتر است. در این حالت، از عصارههای جامد و صمغیشکل ماریجوانا که به نامهای «وکس» (Wax) یا «شتر» (Shatter) شناخته میشوند، استفاده میشود. فرد تکه کوچکی از این ماده را روی یک سطح بسیار داغ (که اغلب با مشعل داغ میشود) قرار میدهد و بخار متصاعد شده را از طریق یک لوله آبی استنشاق میکند.
🔹 چرا این روشها نگرانکننده هستند؟ مشکل در «قدرت» است.
غلظت THC (ماده روانگردان اصلی) در ماریجوانای سنتی حدود ۴٪ بود. در گیاهان امروزی این رقم به ۱۸ تا ۳۵ درصد رسیده است. اما در عصارههایی که برای ویپینگ و دبینگ استفاده میشوند، این غلظت به طور میانگین بین ۶۵ تا ۹۵ درصد است! این یعنی مصرفکننده با هر پک، دوزی معادل چندین برابر یک سیگار ماریجوانای سنتی را وارد بدن خود میکند.
❕ چرا مغز نوجوانان به شدت آسیبپذیر است؟
مغز انسان تا اواسط دهه بیست زندگی در حال تکامل است. یکی از مهمترین فرآیندهای این تکامل، «هرس سیناپسی» نام دارد؛ مغز اتصالات عصبی ناکارآمد را حذف میکند تا مسیرهای کارآمدتر را تقویت کند. مصرف منظم THC با غلظت بالا میتواند این فرآیند حیاتی را مختل کرده و به رشد طبیعی مغز آسیب دائمی بزند. به همین دلیل، اثرات مخرب بر حافظه، تمرکز و کنترل تکانه در نوجوانان بسیار شدیدتر است.
🔹 خطرات اثباتشده برای سلامت روان:
- روانپریشی (Psychosis): یک مطالعه نشان داد نوجوانانی که به صورت هفتگی از ماریجوانای پرقدرت استفاده میکنند، ۱۱ برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به اختلالات روانپریشی هستند.
- اعتیاد: برخلاف تصور رایج، ماریجوانا اعتیادآور است. در گذشته ریسک «اختلال مصرف» کمتر از ۱ در ۱۰ نفر بود، اما با محصولات پرقدرت امروزی، این ریسک به ۱ در ۳ نفر افزایش یافته است. این خطر در نوجوانان به مراتب بیشتر است.
- سایر مشکلات: افزایش ریسک اضطراب، افسردگی و پارانویا نیز با مصرف دوزهای بالای THC در ارتباط است.
🔹 این یافتهها تأکید میکنند که بحث در مورد ماریجوانا دیگر نمیتواند بدون در نظر گرفتن این «جهش بزرگ در قدرت» و روشهای جدید مصرف آن انجام شود.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#سلامت #سلامت_روان #مغز #اعتیاد #نوجوانان #ویپینگ
Health
Here's how your dab pen and vape could affect your mental health
Why researchers are raising red flags about super-concentrated pot—especially among teens.
🔺 قدرت پنهان تقلید: یک ابزار ذهنی برای یادگیری سریعتر
🔹 گاهی اوقات، سادهترین راه برای بهتر شدن فوری در یک کار، این است که از فکر کردن به «چگونه انجام دادن» آن دست برداریم و در عوض، از خود بپرسیم: «یک فرد بسیار ماهر چگونه این کار را انجام میدهد؟» و سپس سعی کنیم از او تقلید کنیم. این یک ابزار ذهنی قدرتمند است که ریشه در نحوه عملکرد مغز ما دارد.
❕ دو سیستم یادگیری در مغز: صریح در برابر ضمنی
مغز ما دو راه اصلی برای یادگیری دارد:
۱- یادگیری صریح (Explicit): این سیستم آگاهانه و تحلیلی است. وقتی سعی میکنیم یک مهارت را به مراحل کوچک تقسیم کنیم (مانند یادگیری گرامر زبان یا دستورالعملهای یک مربی تنیس)، از این سیستم استفاده میکنیم.
۲- یادگیری ضمنی (Implicit): این سیستم ناخودآگاه و شهودی است. این همان روشی است که یک کودک زبان مادری خود را بدون دانستن گرامر یاد میگیرد یا راه رفتن را میآموزد. این سیستم در تقلید از الگوهای کامل و کلی بسیار قدرتمندتر عمل میکند.
🔹کیت هال، (شطرنجباز/ بازیکن حرفهای پوکر/ شیمیدان/ فلسفهدان/ حقوقدان) استدلال میکند که ما با بزرگ شدن، بیش از حد به سیستم صریح تکیه کرده و قدرت سیستم ضمنی را فراموش میکنیم. وقتی در یک مکالمه ناجور به دنبال کلمات میگردیم، در حال استفاده از سیستم کند و تحلیلی خود هستیم. اما اگر به سادگی از خودمان بخواهیم که «مانند یک فرد کاریزماتیک رفتار کنیم»، مغز ما به صورت ضمنی الگوی کلی آن فرد را تقلید میکند و اغلب نتیجه روانتر و طبیعیتر است. به قول هال:
❕ چرا پرسیدن «فلان شخص چه میکرد؟» اینقدر مؤثر است؟
وقتی شما این سوال را میپرسید، در واقع در حال اجرای یک شبیهسازی قدرتمند در مغز خود هستید. شما به جای تکیه بر دانش محدود و سوگیریهای خودتان، به یک مدل ذهنی از یک فرد ماهر دسترسی پیدا میکنید. این کار به شما اجازه میدهد تا از «فلج تحلیلی» (analysis paralysis) و اضطراب یک تازهکار عبور کرده و مستقیماً به الگوی یک فرد موفق جهش کنید. این همان منطق پشت سوال معروف «مسیح چه میکرد؟» یا پرسیدن یک شطرنجباز مبتدی از خود است که «یک استاد بزرگ در این موقعیت چه حرکتی میکرد؟».
🔹 این ابزار ذهنی نه تنها در مهارتهای اجتماعی، بلکه در یادگیری مهارتهای فیزیکی (مانند ورزش یا کار با ابزار) و حتی کارهای کاملاً جدید نیز کاربرد دارد. با تظاهر به اینکه شما یک «فرد عموماً باکفایت» هستید (حتی اگر آن فرد در این کار خاص متخصص نباشد)، میتوانید بر اضطراب اولیه غلبه کرده و با اعتماد به نفس بیشتری با چالش روبرو شوید. این روش به شما کمک میکند تا باورهای محدودکنندهای که در مورد تواناییهای خودتان دارید را کنار بگذارید و به استاندارد بسیار بالاتری از آنچه تصور میکردید، دست یابید.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مهارت_آموزی #روانشناسی #یادگیری #خودسازی #ابزار_ذهنی
🔹 گاهی اوقات، سادهترین راه برای بهتر شدن فوری در یک کار، این است که از فکر کردن به «چگونه انجام دادن» آن دست برداریم و در عوض، از خود بپرسیم: «یک فرد بسیار ماهر چگونه این کار را انجام میدهد؟» و سپس سعی کنیم از او تقلید کنیم. این یک ابزار ذهنی قدرتمند است که ریشه در نحوه عملکرد مغز ما دارد.
❕ دو سیستم یادگیری در مغز: صریح در برابر ضمنی
مغز ما دو راه اصلی برای یادگیری دارد:
۱- یادگیری صریح (Explicit): این سیستم آگاهانه و تحلیلی است. وقتی سعی میکنیم یک مهارت را به مراحل کوچک تقسیم کنیم (مانند یادگیری گرامر زبان یا دستورالعملهای یک مربی تنیس)، از این سیستم استفاده میکنیم.
۲- یادگیری ضمنی (Implicit): این سیستم ناخودآگاه و شهودی است. این همان روشی است که یک کودک زبان مادری خود را بدون دانستن گرامر یاد میگیرد یا راه رفتن را میآموزد. این سیستم در تقلید از الگوهای کامل و کلی بسیار قدرتمندتر عمل میکند.
🔹کیت هال، (شطرنجباز/ بازیکن حرفهای پوکر/ شیمیدان/ فلسفهدان/ حقوقدان) استدلال میکند که ما با بزرگ شدن، بیش از حد به سیستم صریح تکیه کرده و قدرت سیستم ضمنی را فراموش میکنیم. وقتی در یک مکالمه ناجور به دنبال کلمات میگردیم، در حال استفاده از سیستم کند و تحلیلی خود هستیم. اما اگر به سادگی از خودمان بخواهیم که «مانند یک فرد کاریزماتیک رفتار کنیم»، مغز ما به صورت ضمنی الگوی کلی آن فرد را تقلید میکند و اغلب نتیجه روانتر و طبیعیتر است. به قول هال:
«تقلید از یک کل، آسانتر از مونتاژ آن از قطعات است.»
❕ چرا پرسیدن «فلان شخص چه میکرد؟» اینقدر مؤثر است؟
وقتی شما این سوال را میپرسید، در واقع در حال اجرای یک شبیهسازی قدرتمند در مغز خود هستید. شما به جای تکیه بر دانش محدود و سوگیریهای خودتان، به یک مدل ذهنی از یک فرد ماهر دسترسی پیدا میکنید. این کار به شما اجازه میدهد تا از «فلج تحلیلی» (analysis paralysis) و اضطراب یک تازهکار عبور کرده و مستقیماً به الگوی یک فرد موفق جهش کنید. این همان منطق پشت سوال معروف «مسیح چه میکرد؟» یا پرسیدن یک شطرنجباز مبتدی از خود است که «یک استاد بزرگ در این موقعیت چه حرکتی میکرد؟».
🔹 این ابزار ذهنی نه تنها در مهارتهای اجتماعی، بلکه در یادگیری مهارتهای فیزیکی (مانند ورزش یا کار با ابزار) و حتی کارهای کاملاً جدید نیز کاربرد دارد. با تظاهر به اینکه شما یک «فرد عموماً باکفایت» هستید (حتی اگر آن فرد در این کار خاص متخصص نباشد)، میتوانید بر اضطراب اولیه غلبه کرده و با اعتماد به نفس بیشتری با چالش روبرو شوید. این روش به شما کمک میکند تا باورهای محدودکنندهای که در مورد تواناییهای خودتان دارید را کنار بگذارید و به استاندارد بسیار بالاتری از آنچه تصور میکردید، دست یابید.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#مهارت_آموزی #روانشناسی #یادگیری #خودسازی #ابزار_ذهنی
Big Think
How to instantly be better at things
One simple yet surprisingly effective way to improve at something is to imitate someone more skilled than you.
🔺 شکوه زندگی پیش از مرگ بزرگ: فسیلها نشان میدهند حیات قبل از بزرگترین انقراض زمین در حال شکوفایی بود
🔹 درست پیش از آنکه بزرگترین فاجعه تاریخ حیات روی زمین رخ دهد، سیاره ما سرشار از زندگی و اکوسیستمهای پیچیده و پررونق بود. نتایج یک پروژه تحقیقاتی عظیم ۱۵ ساله در آفریقا، با کشف فسیلهای جدید و شگفتانگیز، تصویری واضح از این دنیای گمشده ارائه میدهد و نشان میدهد که انقراض بزرگ پایانی دوره پرمین، یک اکوسیستم شکوفا را به ورطه نابودی کشاند.
❕ «مرگ بزرگ» چه بود؟
انقراض پرمین-تریاس، که حدود ۲۵۲ میلیون سال پیش رخ داد، مرگبارترین رویداد انقراض در تاریخ زمین است. در این فاجعه، حدود ۹۶٪ از گونههای دریایی و ۷۰٪ از مهرهداران خشکی برای همیشه از بین رفتند. علت دقیق آن همچنان مورد بحث است، اما فعالیتهای آتشفشانی عظیم در سیبری و تغییرات اقلیمی شدید ناشی از آن، محتملترین گزینهها هستند. این رویداد، مسیر تکامل را کاملاً تغییر داد و راه را برای ظهور دایناسورها هموار کرد.
🔹 این پژوهش که حاصل کار تیمی به رهبری دانشگاه واشنگتن است، بر اساس یافتههای سه حوضه فسیلی غنی در تانزانیا و زامبیا انجام شده است. دانشمندان با کشف گونههای جدیدی از حیوانات، تصویری دقیق از زنجیره غذایی در واپسین روزهای دوره پرمین ترسیم کردهاند:
- دیسینودونتها (Dicynodonts): خزندگان گیاهخوار و فراوانی که پوزهای منقارمانند و دو عاج کوچک برای حفر زمین داشتند.
- گورگونوپسینها (Gorgonopsians): شکارچیان رأس هرم غذایی که دندانهایی شمشیرمانند داشتند و اربابان آن دوران محسوب میشدند.
- تمنوسپوندیلها (Temnospondyls): دوزیستان درشتهیکلی شبیه به سمندر که در رودخانهها و باتلاقها زندگی میکردند.
❕ چرا مقایسه مناطق مختلف جغرافیایی مهم است؟
تا پیش از این، بیشتر دانش ما از این دوره به فسیلهای یک منطقه در آفریقای جنوبی (حوضه کارو) محدود بود. این مانند آن است که بخواهیم با مطالعه یک شهر، کل جهان را بشناسیم. این تحقیق جدید با ارائه دادههایی از مناطق دیگر، به دانشمندان اجازه میدهد تا الگوهای جهانی انقراض را از رویدادهای محلی تفکیک کنند و بفهمند که آیا این فاجعه در همه جا به یک شکل رخ داده است یا خیر.
🔹 این یافتهها نشان میدهند که برخلاف تصورات قبلی، حیات در آستانه انقراض در حال ضعیف شدن یا افول نبود، بلکه در اوج تنوع و پویایی خود قرار داشت. این تضاد، ماهیت فاجعهبار و ناگهانی «مرگ بزرگ» را بیش از پیش آشکار میکند و به دانشمندان کمک میکند تا بفهمند اکوسیستمها در برابر فشارهای شدید چگونه واکنش نشان میدهند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دیرینه_شناسی #فسیل #انقراض_پرمین #تکامل #تاریخ_زمین #جانورشناسی
🔹 درست پیش از آنکه بزرگترین فاجعه تاریخ حیات روی زمین رخ دهد، سیاره ما سرشار از زندگی و اکوسیستمهای پیچیده و پررونق بود. نتایج یک پروژه تحقیقاتی عظیم ۱۵ ساله در آفریقا، با کشف فسیلهای جدید و شگفتانگیز، تصویری واضح از این دنیای گمشده ارائه میدهد و نشان میدهد که انقراض بزرگ پایانی دوره پرمین، یک اکوسیستم شکوفا را به ورطه نابودی کشاند.
❕ «مرگ بزرگ» چه بود؟
انقراض پرمین-تریاس، که حدود ۲۵۲ میلیون سال پیش رخ داد، مرگبارترین رویداد انقراض در تاریخ زمین است. در این فاجعه، حدود ۹۶٪ از گونههای دریایی و ۷۰٪ از مهرهداران خشکی برای همیشه از بین رفتند. علت دقیق آن همچنان مورد بحث است، اما فعالیتهای آتشفشانی عظیم در سیبری و تغییرات اقلیمی شدید ناشی از آن، محتملترین گزینهها هستند. این رویداد، مسیر تکامل را کاملاً تغییر داد و راه را برای ظهور دایناسورها هموار کرد.
🔹 این پژوهش که حاصل کار تیمی به رهبری دانشگاه واشنگتن است، بر اساس یافتههای سه حوضه فسیلی غنی در تانزانیا و زامبیا انجام شده است. دانشمندان با کشف گونههای جدیدی از حیوانات، تصویری دقیق از زنجیره غذایی در واپسین روزهای دوره پرمین ترسیم کردهاند:
- دیسینودونتها (Dicynodonts): خزندگان گیاهخوار و فراوانی که پوزهای منقارمانند و دو عاج کوچک برای حفر زمین داشتند.
- گورگونوپسینها (Gorgonopsians): شکارچیان رأس هرم غذایی که دندانهایی شمشیرمانند داشتند و اربابان آن دوران محسوب میشدند.
- تمنوسپوندیلها (Temnospondyls): دوزیستان درشتهیکلی شبیه به سمندر که در رودخانهها و باتلاقها زندگی میکردند.
❕ چرا مقایسه مناطق مختلف جغرافیایی مهم است؟
تا پیش از این، بیشتر دانش ما از این دوره به فسیلهای یک منطقه در آفریقای جنوبی (حوضه کارو) محدود بود. این مانند آن است که بخواهیم با مطالعه یک شهر، کل جهان را بشناسیم. این تحقیق جدید با ارائه دادههایی از مناطق دیگر، به دانشمندان اجازه میدهد تا الگوهای جهانی انقراض را از رویدادهای محلی تفکیک کنند و بفهمند که آیا این فاجعه در همه جا به یک شکل رخ داده است یا خیر.
🔹 این یافتهها نشان میدهند که برخلاف تصورات قبلی، حیات در آستانه انقراض در حال ضعیف شدن یا افول نبود، بلکه در اوج تنوع و پویایی خود قرار داشت. این تضاد، ماهیت فاجعهبار و ناگهانی «مرگ بزرگ» را بیش از پیش آشکار میکند و به دانشمندان کمک میکند تا بفهمند اکوسیستمها در برابر فشارهای شدید چگونه واکنش نشان میدهند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دیرینه_شناسی #فسیل #انقراض_پرمین #تکامل #تاریخ_زمین #جانورشناسی
Earth.com
Fossils reveal thriving life before Earth’s greatest mass extinction - Earth.com
Fossils from Tanzania and Zambia reveal thriving ecosystems before Earth's worst extinction, reshaping our view of the late Permian world.
🔺 درخت خانوادگی ما شلوغتر از تصور بود: فسیلها نشان میدهند اجداد ما تنها نبودهاند
🔹 تصویری که از تکامل انسان در ذهن داریم، اغلب یک خط مستقیم از یک گونه به گونه دیگر است. اما یک کشف جدید و بسیار مهم در اتیوپی، این تصویر ساده را در هم میشکند و نشان میدهد که تاریخ خانواده ما بسیار شلوغتر و پیچیدهتر بوده است. دانشمندان فسیلهایی از یک گونه ناشناخته از آسترالوپیتکوس پیدا کردهاند که حدود ۲.۶ میلیون سال پیش، همزمان و در همان مکان با یکی از اولین اعضای سرده هومو (سرده خود ما) زندگی میکرده است.
❕ آسترالوپیتکوس در برابر هومو
- آسترالوپیتکوس: یک سرده بسیار موفق از انسانتباران اولیه که میلیونها سال در آفریقا زندگی کردند. مشهورترین عضو آنها «لوسی» است. آنها ترکیبی از ویژگیهای انسانمانند و میمونمانند داشتند.
- هومو: سردهای که گونه ما، هومو ساپینس (انسان خردمند)، به آن تعلق دارد. اولین اعضای این سرده حدود ۲.۸ میلیون سال پیش ظاهر شدند.
🔹 این کشف که در ژورنال معتبر Nature منتشر شده، بر اساس ۱۰ دندان فسیلشده صورت گرفته است. این یافته به این معناست که در یک دوره زمانی حساس از تاریخ تکامل، حداقل چهار گونه مختلف انسانتبار (شامل آسترالوپیتکوس، پارانتروپوس و هومو) به طور همزمان در شرق آفریقا در حال پرسه زدن بودند. این یافته، ایده تکامل خطی را با تصویر یک «درخت پر از شاخ و برگ» جایگزین میکند که در آن، گونههای مختلفی به موازات هم تکامل یافته و بسیاری از آنها منقرض شدهاند.
❕ چرا «همزیستی» اینقدر مهم است؟
اینکه دو گونه مختلف از انسانتباران در یک مکان و زمان زندگی میکردند، سوالات بسیار مهمی را مطرح میکند. آیا آنها برای منابع غذایی مشابهی با هم رقابت میکردند؟ آیا با یکدیگر تعامل داشتند؟ یا هر کدام گوشه متفاوتی از اکوسیستم را اشغال کرده بودند؟ این کشف، پنجرهای جدید به روی درک پیچیدگیهای تعاملات اجداد ما باز میکند.
🔹 محققان تأکید میکنند که این گونه جدید، یک «حلقه گمشده» نیست. به گفته برایان ویلمور، نویسنده اصلی مقاله: «این یافته این ایده را تقویت میکند که داستان تکامل انسان، داستان یک خط منفرد که به آرامی در طول زمان تغییر میکند، نیست.» هر کشف جدید، قطعهای دیگر از پازلی است که نشان میدهد خانواده ما چقدر متنوع و شگفتانگیز بوده است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دیرینه_شناسی #تکامل_انسان #فسیل #انسان_نخستین #آسترالوپیتکوس #هومو
🔹 تصویری که از تکامل انسان در ذهن داریم، اغلب یک خط مستقیم از یک گونه به گونه دیگر است. اما یک کشف جدید و بسیار مهم در اتیوپی، این تصویر ساده را در هم میشکند و نشان میدهد که تاریخ خانواده ما بسیار شلوغتر و پیچیدهتر بوده است. دانشمندان فسیلهایی از یک گونه ناشناخته از آسترالوپیتکوس پیدا کردهاند که حدود ۲.۶ میلیون سال پیش، همزمان و در همان مکان با یکی از اولین اعضای سرده هومو (سرده خود ما) زندگی میکرده است.
❕ آسترالوپیتکوس در برابر هومو
- آسترالوپیتکوس: یک سرده بسیار موفق از انسانتباران اولیه که میلیونها سال در آفریقا زندگی کردند. مشهورترین عضو آنها «لوسی» است. آنها ترکیبی از ویژگیهای انسانمانند و میمونمانند داشتند.
- هومو: سردهای که گونه ما، هومو ساپینس (انسان خردمند)، به آن تعلق دارد. اولین اعضای این سرده حدود ۲.۸ میلیون سال پیش ظاهر شدند.
🔹 این کشف که در ژورنال معتبر Nature منتشر شده، بر اساس ۱۰ دندان فسیلشده صورت گرفته است. این یافته به این معناست که در یک دوره زمانی حساس از تاریخ تکامل، حداقل چهار گونه مختلف انسانتبار (شامل آسترالوپیتکوس، پارانتروپوس و هومو) به طور همزمان در شرق آفریقا در حال پرسه زدن بودند. این یافته، ایده تکامل خطی را با تصویر یک «درخت پر از شاخ و برگ» جایگزین میکند که در آن، گونههای مختلفی به موازات هم تکامل یافته و بسیاری از آنها منقرض شدهاند.
❕ چرا «همزیستی» اینقدر مهم است؟
اینکه دو گونه مختلف از انسانتباران در یک مکان و زمان زندگی میکردند، سوالات بسیار مهمی را مطرح میکند. آیا آنها برای منابع غذایی مشابهی با هم رقابت میکردند؟ آیا با یکدیگر تعامل داشتند؟ یا هر کدام گوشه متفاوتی از اکوسیستم را اشغال کرده بودند؟ این کشف، پنجرهای جدید به روی درک پیچیدگیهای تعاملات اجداد ما باز میکند.
🔹 محققان تأکید میکنند که این گونه جدید، یک «حلقه گمشده» نیست. به گفته برایان ویلمور، نویسنده اصلی مقاله: «این یافته این ایده را تقویت میکند که داستان تکامل انسان، داستان یک خط منفرد که به آرامی در طول زمان تغییر میکند، نیست.» هر کشف جدید، قطعهای دیگر از پازلی است که نشان میدهد خانواده ما چقدر متنوع و شگفتانگیز بوده است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#دیرینه_شناسی #تکامل_انسان #فسیل #انسان_نخستین #آسترالوپیتکوس #هومو
Reuters
Ethiopian fossils reveal new species in human evolutionary lineage
Researchers have unearthed tooth fossils in Ethiopia dating to about 2.65 million years ago of a previously unknown species in the human evolutionary lineage, one that lived in the same time and place as the earliest-known member of the genus Homo to which…
🔺 دو چهره دوپامین در یادگیری: کشف نقش دوگانه یک ماده شیمیایی کلیدی در مغز
🔹 همه ما نام دوپامین را به عنوان «ماده شیمیایی پاداش و لذت» شنیدهایم. اما یک پژوهش جدید و بسیار دقیق که در ژورنال معتبر Nature Communications منتشر شده، نشان میدهد که نقش این ماده در یادگیری بسیار پیچیدهتر و هوشمندانهتر از تصورات قبلی ماست. دوپامین در واقع دو نقش کاملاً متفاوت در دو سیستم اصلی یادگیری مغز ایفا میکند.
❕ مغز ما چگونه یاد میگیرد؟ دو سیستم اصلی
۱- حافظه کاری (Working Memory): این سیستم مانند «تخته سفید ذهنی» یا رم (RAM) کامپیوتر شماست. سریع، انعطافپذیر و آگاهانه است، اما ظرفیت محدودی دارد و نیازمند تلاش ذهنی است. (مثلاً وقتی یک شماره تلفن را برای چند ثانیه به خاطر میسپارید).
۲- یادگیری تقویتی (Reinforcement Learning): این سیستم مانند «شکلگیری عادت» است. کند، تدریجی و ناخودآگاه است و بر اساس آزمون و خطا کار میکند. (مثلاً یادگیری دوچرخهسواری که در ابتدا دشوار است اما سپس به یک مهارت خودکار تبدیل میشود).
🔹 دانشمندان با استفاده از تصویربرداری مغز و داروهای تعدیلکننده دوپامین، به یک کشف شگفتانگیز دست یافتند:
- دوپامین پایه (طبیعی): افرادی که به طور طبیعی ظرفیت تولید دوپامین بالاتری داشتند، بیشتر تمایل داشتند از «تخته سفید ذهنی» (حافظه کاری) خود استفاده کنند. به نظر میرسد دوپامین پایه ما را به سمت استفاده از استراتژیهای سریع، انعطافپذیر اما پرهزینه سوق میدهد.
- افزایش دوپامین (با دارو): وقتی محققان با استفاده از داروی متیلفنیدیت (که به عنوان ابزاری علمی برای این تحقیق استفاده شد) سطح دوپامین را افزایش دادند، برخلاف انتظار، عملکرد حافظه کاری بهبود نیافت. در عوض، سیستم «یادگیری تقویتی» (شکلگیری عادت) تقویت شد! به عبارت دیگر، افزایش دوپامین باعث شد مغز از آزمون و خطاهای خود درسهای بهتری بگیرد و سریعتر عادتهای جدید را شکل دهد.
❕ نقش دوگانه و هوشمندانه دوپامین
این یافته نشان میدهد که دوپامین یک «تنظیمکننده ارشد» در مغز است. دوپامین پایه به ما کمک میکند تا تصمیم بگیریم که آیا میخواهیم از انرژی ذهنی خود برای استفاده از «تخته سفید» سریع و پرهزینه استفاده کنیم یا خیر. از طرف دیگر، یک جهش در سطح دوپامین (مانند زمانی که یک پاداش غیرمنتظره دریافت میکنیم) به عنوان سیگنالی عمل میکند که به سیستم کندترِ «شکلگیری عادت» میگوید: "این نکته مهم بود، آن را یاد بگیر!"
🔹 این پژوهش نه تنها درک ما از یادگیری را عمیقتر میکند، بلکه میتواند به روشن شدن نقش دوپامین در اختلالاتی مانند ADHD (که با داروهای تعدیلکننده دوپامین درمان میشود) نیز کمک شایانی کند و نشان میدهد که چگونه یک ماده شیمیایی واحد میتواند به شکلی هوشمندانه دو استراتژی کاملاً متفاوت یادگیری را در مغز مدیریت نماید.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#علوم_اعصاب #مغز #یادگیری #حافظه #دوپامین #روانشناسی_شناختی
🔹 همه ما نام دوپامین را به عنوان «ماده شیمیایی پاداش و لذت» شنیدهایم. اما یک پژوهش جدید و بسیار دقیق که در ژورنال معتبر Nature Communications منتشر شده، نشان میدهد که نقش این ماده در یادگیری بسیار پیچیدهتر و هوشمندانهتر از تصورات قبلی ماست. دوپامین در واقع دو نقش کاملاً متفاوت در دو سیستم اصلی یادگیری مغز ایفا میکند.
❕ مغز ما چگونه یاد میگیرد؟ دو سیستم اصلی
۱- حافظه کاری (Working Memory): این سیستم مانند «تخته سفید ذهنی» یا رم (RAM) کامپیوتر شماست. سریع، انعطافپذیر و آگاهانه است، اما ظرفیت محدودی دارد و نیازمند تلاش ذهنی است. (مثلاً وقتی یک شماره تلفن را برای چند ثانیه به خاطر میسپارید).
۲- یادگیری تقویتی (Reinforcement Learning): این سیستم مانند «شکلگیری عادت» است. کند، تدریجی و ناخودآگاه است و بر اساس آزمون و خطا کار میکند. (مثلاً یادگیری دوچرخهسواری که در ابتدا دشوار است اما سپس به یک مهارت خودکار تبدیل میشود).
🔹 دانشمندان با استفاده از تصویربرداری مغز و داروهای تعدیلکننده دوپامین، به یک کشف شگفتانگیز دست یافتند:
- دوپامین پایه (طبیعی): افرادی که به طور طبیعی ظرفیت تولید دوپامین بالاتری داشتند، بیشتر تمایل داشتند از «تخته سفید ذهنی» (حافظه کاری) خود استفاده کنند. به نظر میرسد دوپامین پایه ما را به سمت استفاده از استراتژیهای سریع، انعطافپذیر اما پرهزینه سوق میدهد.
- افزایش دوپامین (با دارو): وقتی محققان با استفاده از داروی متیلفنیدیت (که به عنوان ابزاری علمی برای این تحقیق استفاده شد) سطح دوپامین را افزایش دادند، برخلاف انتظار، عملکرد حافظه کاری بهبود نیافت. در عوض، سیستم «یادگیری تقویتی» (شکلگیری عادت) تقویت شد! به عبارت دیگر، افزایش دوپامین باعث شد مغز از آزمون و خطاهای خود درسهای بهتری بگیرد و سریعتر عادتهای جدید را شکل دهد.
❕ نقش دوگانه و هوشمندانه دوپامین
این یافته نشان میدهد که دوپامین یک «تنظیمکننده ارشد» در مغز است. دوپامین پایه به ما کمک میکند تا تصمیم بگیریم که آیا میخواهیم از انرژی ذهنی خود برای استفاده از «تخته سفید» سریع و پرهزینه استفاده کنیم یا خیر. از طرف دیگر، یک جهش در سطح دوپامین (مانند زمانی که یک پاداش غیرمنتظره دریافت میکنیم) به عنوان سیگنالی عمل میکند که به سیستم کندترِ «شکلگیری عادت» میگوید: "این نکته مهم بود، آن را یاد بگیر!"
🔹 این پژوهش نه تنها درک ما از یادگیری را عمیقتر میکند، بلکه میتواند به روشن شدن نقش دوپامین در اختلالاتی مانند ADHD (که با داروهای تعدیلکننده دوپامین درمان میشود) نیز کمک شایانی کند و نشان میدهد که چگونه یک ماده شیمیایی واحد میتواند به شکلی هوشمندانه دو استراتژی کاملاً متفاوت یادگیری را در مغز مدیریت نماید.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#علوم_اعصاب #مغز #یادگیری #حافظه #دوپامین #روانشناسی_شناختی
PsyPost
Dopamine’s role in learning may be broader than previously thought
New research reveals dopamine helps the brain juggle fast, flexible problem-solving with gradual habit formation. By boosting working memory use and enhancing trial-and-error learning, dopamine influences both how quickly we learn and how costly mental effort…
🔺 پرتاب بینقص راکت ولکان: یک پیروزی در فضا، اما مسابقه اصلی روی زمین است
🔹 راکت قدرتمند «ولکان» متعلق به شرکت ULA (اتحادیه پرتابهای متحد)، در سومین پرواز خود، اولین مأموریت عملیاتی و امنیت ملی خود را با موفقیت کامل به انجام رساند و چندین ماهواره نظامی را در یک مدار بسیار پیچیده قرار داد. این یک پیروزی بزرگ فنی برای این راکت جدید بود، اما تحلیلگران معتقدند که چالش اصلی ULA تازه آغاز شده است.
❕ چرا این مأموریت یک آزمون بزرگ فنی بود؟
این پرتاب به مقصد «مدار زمینهمگام» (Geosynchronous Orbit) در ارتفاع حدود ۳۶ هزار کیلومتری انجام شد. چنین مأموریتی بسیار دشوار است زیرا مرحله فوقانی راکت باید برای ساعتها در فضا باقی بماند، چندین بار موتورهای خود را روشن و خاموش کند، و در عین حال سوخت فوق سرد خود را در برابر تشعشعات شدید فضایی و نوسانات دمایی شدید، در دمای مناسب نگه دارد. موفقیت در این مأموریت، قابلیتهای بالای مهندسی ولکان را به اثبات رساند.
🔹 با این پیروزی، ULA اکنون با یک چالش بزرگتر روبروست: «نرخ تولید و پرتاب». این شرکت یک لیست بلند از بیش از ۷۰ پرتاب قرارداد بسته شده (عمدتاً برای نیروی فضایی آمریکا و اینترنت ماهوارهای آمازون) دارد. اما برای انجام آنها، باید بتواند راکتهای خود را با سرعت بسیار بالایی تولید و پرتاب کند. اینجاست که رقابت با اسپیسایکس اهمیت پیدا میکند.
❕ «گلوگاه تولید»: تفاوت استراتژی ULA و اسپیسایکس
مسابقه فضایی مدرن تنها بر سر ساخت راکتهای بهتر نیست، بلکه بر سر پرتاب سریعتر و ارزانتر است.
- استراتژی ULA: راکت ولکان عمدتاً یکبارمصرف است. این یعنی برای هر پرتاب باید یک راکت تقریباً کامل از نو ساخته شود.
- استراتژی اسپیسایکس: راکتهای فالکون ۹ از بوسترهای قابل استفاده مجدد بهره میبرند که هزینهها و زمان بین پرتابها را به شدت کاهش میدهد.
مشکل اصلی ULA در حال حاضر، زیرساختهای زمینی است. این شرکت تنها یک سکوی پرتاب فعال برای ولکان و یک آشیانه مونتاژ دارد که این موضوع، توانایی آن برای افزایش سرعت پرتابها را به شدت محدود میکند.
🔹 در حالی که ULA سخت در تلاش است تا زیرساختهای خود را گسترش دهد، این موفقیت فنی بزرگ در فضا، اهمیت چالش لجستیکی روی زمین را برجستهتر میکند. راکت ولکان ثابت کرده که یک پرتابگر بسیار تواناست، اما در نهایت، پیروز این رقابت شرکتی خواهد بود که بتواند با بیشترین سرعت، ماهوارهها را از کارخانه به مدار برساند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #فناوری #راکت #ولکان #ULA #اسپیس_ایکس #صنعت_فضا
🔹 راکت قدرتمند «ولکان» متعلق به شرکت ULA (اتحادیه پرتابهای متحد)، در سومین پرواز خود، اولین مأموریت عملیاتی و امنیت ملی خود را با موفقیت کامل به انجام رساند و چندین ماهواره نظامی را در یک مدار بسیار پیچیده قرار داد. این یک پیروزی بزرگ فنی برای این راکت جدید بود، اما تحلیلگران معتقدند که چالش اصلی ULA تازه آغاز شده است.
❕ چرا این مأموریت یک آزمون بزرگ فنی بود؟
این پرتاب به مقصد «مدار زمینهمگام» (Geosynchronous Orbit) در ارتفاع حدود ۳۶ هزار کیلومتری انجام شد. چنین مأموریتی بسیار دشوار است زیرا مرحله فوقانی راکت باید برای ساعتها در فضا باقی بماند، چندین بار موتورهای خود را روشن و خاموش کند، و در عین حال سوخت فوق سرد خود را در برابر تشعشعات شدید فضایی و نوسانات دمایی شدید، در دمای مناسب نگه دارد. موفقیت در این مأموریت، قابلیتهای بالای مهندسی ولکان را به اثبات رساند.
🔹 با این پیروزی، ULA اکنون با یک چالش بزرگتر روبروست: «نرخ تولید و پرتاب». این شرکت یک لیست بلند از بیش از ۷۰ پرتاب قرارداد بسته شده (عمدتاً برای نیروی فضایی آمریکا و اینترنت ماهوارهای آمازون) دارد. اما برای انجام آنها، باید بتواند راکتهای خود را با سرعت بسیار بالایی تولید و پرتاب کند. اینجاست که رقابت با اسپیسایکس اهمیت پیدا میکند.
❕ «گلوگاه تولید»: تفاوت استراتژی ULA و اسپیسایکس
مسابقه فضایی مدرن تنها بر سر ساخت راکتهای بهتر نیست، بلکه بر سر پرتاب سریعتر و ارزانتر است.
- استراتژی ULA: راکت ولکان عمدتاً یکبارمصرف است. این یعنی برای هر پرتاب باید یک راکت تقریباً کامل از نو ساخته شود.
- استراتژی اسپیسایکس: راکتهای فالکون ۹ از بوسترهای قابل استفاده مجدد بهره میبرند که هزینهها و زمان بین پرتابها را به شدت کاهش میدهد.
مشکل اصلی ULA در حال حاضر، زیرساختهای زمینی است. این شرکت تنها یک سکوی پرتاب فعال برای ولکان و یک آشیانه مونتاژ دارد که این موضوع، توانایی آن برای افزایش سرعت پرتابها را به شدت محدود میکند.
🔹 در حالی که ULA سخت در تلاش است تا زیرساختهای خود را گسترش دهد، این موفقیت فنی بزرگ در فضا، اهمیت چالش لجستیکی روی زمین را برجستهتر میکند. راکت ولکان ثابت کرده که یک پرتابگر بسیار تواناست، اما در نهایت، پیروز این رقابت شرکتی خواهد بود که بتواند با بیشترین سرعت، ماهوارهها را از کارخانه به مدار برساند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فضا #فناوری #راکت #ولکان #ULA #اسپیس_ایکس #صنعت_فضا
Ars Technica
After first operational launch, here’s the next big test for ULA’s Vulcan rocket
This launch was a big success, but it doesn’t necessarily quash anxieties about ULA’s ability to deliver.
🔺 پروتئینها، کلید اسرار باستانی: چگونه دانشمندان از تاریخ انقضای DNA عبور میکنند؟
🔹 مولکول DNA یک محدودیت بزرگ دارد: تاریخ انقضا. به طور متوسط، نیمی از آن هر ۵۲۱ سال از بین میرود و پس از چند ده هزار سال در مناطق گرمسیری مانند آفریقا (مهد تکامل انسان) و پس از چند میلیون سال در بهترین شرایط، دیگر اطلاعاتی برای ارائه ندارد. اما اکنون یک رشته علمی انقلابی به نام «دیرینپروتئینشناسی» در حال شکستن این محدودیت زمانی و فاش کردن اسرار اجداد بسیار کهن ماست.
❕ دیرینپروتئینشناسی (Paleoproteomics) چیست؟
این رشته، علم مطالعه پروتئینهای باستانی است. پروتئینها که از روی دستورالعمل DNA ساخته میشوند، ساختاری بسیار فشردهتر و مقاومتر از DNA دارند و میتوانند برای میلیونها سال در فسیلها باقی بمانند. دانشمندان با استخراج و توالییابی این پروتئینهای باستانی (عمدتاً از مینای دندان که سختترین بخش بدن است)، میتوانند اطلاعات ژنتیکی اجداد ما را مدتها پس از نابودی DNA آنها بازیابی کنند.
🔹 این فناوری جدید در حال حل کردن معماهایی است که DNA هرگز قادر به حلشان نبود:
۱- تعیین جایگاه Homo antecessor: تحلیل پروتئین دندان فسیل ۸۰۰ هزار ساله این گونه در اروپا نشان داد که او یک شاخه خواهر برای انسانهای مدرن، نئاندرتالها و دنیسوواها بوده، نه یک جد مستقیم.
۲- شناسایی دنیسوواها در تایوان: پروتئینهای استخراجشده از یک آرواره مرموز در تایوان ثابت کرد که این فسیل به یک دنیسووا تعلق داشته است. این اولین مدرک فیزیکی از حضور این انسانتباران در یک منطقه گرم و مرطوب است.
۳- تعیین جنسیت فسیلهای ۲ میلیون ساله: دانشمندان با تحلیل پروتئین دندانهای فسیل Paranthropus robustus در آفریقای جنوبی، توانستند برای اولین بار جنسیت این موجودات را (دو نر و دو ماده) مشخص کنند.
❕ پروتئین در برابر DNA: یک مقایسه
- مولکول DNA: دقت فوقالعاده بالایی دارد و میتواند روابط خانوادگی بین افراد را مشخص کند، اما بسیار شکننده است و تاریخ انقضای نسبتاً کوتاهی دارد.
- پروتئین: دقت کمتری دارد و بیشتر برای تعیین روابط بین «گونهها» مناسب است تا افراد، اما به طرز شگفتانگیزی مقاوم است و میتواند ما را به میلیونها سال قبل ببرد.
این دو روش مکمل یکدیگر هستند؛ DNA برای تاریخ نزدیک و پروتئین برای تاریخ عمیق.
🔹 دیرینپروتئینشناسی هنوز در ابتدای راه خود قرار دارد، اما در حال باز کردن پنجرهای بینظیر به گذشتههای بسیار دوری است که تا پیش از این برای همیشه از دسترس ما خارج به نظر میرسید.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تکامل #دیرینه_شناسی #باستان_شناسی #ژنتیک #پروتئین #انسان_نخستین
🔹 مولکول DNA یک محدودیت بزرگ دارد: تاریخ انقضا. به طور متوسط، نیمی از آن هر ۵۲۱ سال از بین میرود و پس از چند ده هزار سال در مناطق گرمسیری مانند آفریقا (مهد تکامل انسان) و پس از چند میلیون سال در بهترین شرایط، دیگر اطلاعاتی برای ارائه ندارد. اما اکنون یک رشته علمی انقلابی به نام «دیرینپروتئینشناسی» در حال شکستن این محدودیت زمانی و فاش کردن اسرار اجداد بسیار کهن ماست.
❕ دیرینپروتئینشناسی (Paleoproteomics) چیست؟
این رشته، علم مطالعه پروتئینهای باستانی است. پروتئینها که از روی دستورالعمل DNA ساخته میشوند، ساختاری بسیار فشردهتر و مقاومتر از DNA دارند و میتوانند برای میلیونها سال در فسیلها باقی بمانند. دانشمندان با استخراج و توالییابی این پروتئینهای باستانی (عمدتاً از مینای دندان که سختترین بخش بدن است)، میتوانند اطلاعات ژنتیکی اجداد ما را مدتها پس از نابودی DNA آنها بازیابی کنند.
🔹 این فناوری جدید در حال حل کردن معماهایی است که DNA هرگز قادر به حلشان نبود:
۱- تعیین جایگاه Homo antecessor: تحلیل پروتئین دندان فسیل ۸۰۰ هزار ساله این گونه در اروپا نشان داد که او یک شاخه خواهر برای انسانهای مدرن، نئاندرتالها و دنیسوواها بوده، نه یک جد مستقیم.
۲- شناسایی دنیسوواها در تایوان: پروتئینهای استخراجشده از یک آرواره مرموز در تایوان ثابت کرد که این فسیل به یک دنیسووا تعلق داشته است. این اولین مدرک فیزیکی از حضور این انسانتباران در یک منطقه گرم و مرطوب است.
۳- تعیین جنسیت فسیلهای ۲ میلیون ساله: دانشمندان با تحلیل پروتئین دندانهای فسیل Paranthropus robustus در آفریقای جنوبی، توانستند برای اولین بار جنسیت این موجودات را (دو نر و دو ماده) مشخص کنند.
❕ پروتئین در برابر DNA: یک مقایسه
- مولکول DNA: دقت فوقالعاده بالایی دارد و میتواند روابط خانوادگی بین افراد را مشخص کند، اما بسیار شکننده است و تاریخ انقضای نسبتاً کوتاهی دارد.
- پروتئین: دقت کمتری دارد و بیشتر برای تعیین روابط بین «گونهها» مناسب است تا افراد، اما به طرز شگفتانگیزی مقاوم است و میتواند ما را به میلیونها سال قبل ببرد.
این دو روش مکمل یکدیگر هستند؛ DNA برای تاریخ نزدیک و پروتئین برای تاریخ عمیق.
🔹 دیرینپروتئینشناسی هنوز در ابتدای راه خود قرار دارد، اما در حال باز کردن پنجرهای بینظیر به گذشتههای بسیار دوری است که تا پیش از این برای همیشه از دسترس ما خارج به نظر میرسید.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تکامل #دیرینه_شناسی #باستان_شناسی #ژنتیک #پروتئین #انسان_نخستین
Live Science
DNA has an expiration date. But proteins are revealing secrets about our ancient ancestors we never thought possible.
Analysis of ancient proteins may fill in the gaps of human evolution left by the decomposition of DNA.
👍1
تازههای علمی
🔺 کشف نوترینوی پرانرژیترین ذرهی تاریخ در اعماق دریای مدیترانه 🔹 تیمی از محققان اعلام کردند که به طور تصادفی موفق به کشف نوترینویی با انرژی بیسابقه شدهاند. این نوترینو که توسط آشکارساز KM3Net در کف دریای مدیترانه شناسایی شد، انرژی بین ۶۰ تا ۲۳۰ پتاآلکترونولت…
🔺 «ذره شبح» رکوردشکن: تأیید رسمی پرانرژیترین نوترینویی که به زمین برخورد کرده است
🔹 اکنون تایید شده: سیگنالی که در فوریه ۲۰۲۳ توسط یک آشکارساز در اعماق دریای مدیترانه ثبت شد، یک خطای دستگاهی نبود، بلکه برخورد یک «ذره شبح» یا نوترینو با انرژی بیسابقه و رکوردشکن بود. این تأییدیه که در ژورنال معتبر Physical Review X منتشر شده، پنجرهای جدید به روی خشنترین و پرانرژیترین پدیدههای کیهان باز میکند.
❕ نوترینو یا «ذره شبح» چیست؟
نوترینوها یکی از فراوانترین ذرات بنیادی در کیهان هستند. آنها تقریباً بدون جرم و بدون بار الکتریکی هستند و به ندرت با ماده برهمکنش میکنند. همین حالا، صدها میلیارد نوترینو از بدن شما عبور میکنند بدون آنکه متوجه شوید. به همین دلیل به آنها «ذره شبح» میگویند و شناسایی آنها نیازمند آشکارسازهای غولپیکر در مکانهای ایزوله مانند اعماق اقیانوس یا یخهای قطب جنوب است.
🔹 این ذره که با کد KM3-230213A شناخته میشود، توسط آشکارساز KM3NeT در عمق ۳۴۵۰ متری دریای مدیترانه شناسایی شد. انرژی تخمینزده شده برای آن ۲۲۰ پتاالکترونولت (PeV) بود. این انرژی آنقدر زیاد بود که جامعه علمی را شگفتزده کرد، زیرا رکورد قبلی ثبتشده برای یک نوترینو تنها ۱۰ PeV بود! تحلیلهای جامع جدید اکنون تأیید میکنند که این سیگنال کاملاً واقعی بوده است.
❕ انرژی ۲۲۰ پتاالکترونولتی چقدر زیاد است؟
یک پتاالکترونولت (PeV) برابر با یک میلیون میلیارد الکترونولت است. برای مقایسه، انرژی کل برخورد دو پروتون در برخورددهنده بزرگ هادرونی (LHC)، قدرتمندترین شتابدهنده ساخته دست بشر، حدود ۱۳ تراالکترونولت (TeV) است. این بدان معناست که این یک نوترینوی تنها، بیش از ۱۵ برابر انرژی کل برخورد در LHC را با خود حمل میکرده است!
🔹 بزرگترین معما اکنون این است: این ذره از کجا آمده است؟ تحلیلها نشان میدهند که منشأ آن به احتمال قریب به یقین، از خارج از کهکشان راه شیری ما بوده است. نامزدهای احتمالی، خشنترین پدیدههای کیهانی هستند: سیاهچالههای ابرپرجرم در مرکز کهکشانهای فعال، انفجارهای پرتو گاما، یا شاید حتی برهمکنش پرتوهای کیهانی با «تابش زمینه کیهانی» (پژواک بیگ بنگ). این ذره، سرنخی از جهانی پرانرژیتر از آن چیزی است که تاکنون دیدهایم و تلاشها برای ردیابی مسیر آن و یافتن منشأ این هیولای کیهانی ادامه دارد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_ذرات #اختروفیزیک #نوترینو #کیهان_شناسی #نجوم
🔹 اکنون تایید شده: سیگنالی که در فوریه ۲۰۲۳ توسط یک آشکارساز در اعماق دریای مدیترانه ثبت شد، یک خطای دستگاهی نبود، بلکه برخورد یک «ذره شبح» یا نوترینو با انرژی بیسابقه و رکوردشکن بود. این تأییدیه که در ژورنال معتبر Physical Review X منتشر شده، پنجرهای جدید به روی خشنترین و پرانرژیترین پدیدههای کیهان باز میکند.
❕ نوترینو یا «ذره شبح» چیست؟
نوترینوها یکی از فراوانترین ذرات بنیادی در کیهان هستند. آنها تقریباً بدون جرم و بدون بار الکتریکی هستند و به ندرت با ماده برهمکنش میکنند. همین حالا، صدها میلیارد نوترینو از بدن شما عبور میکنند بدون آنکه متوجه شوید. به همین دلیل به آنها «ذره شبح» میگویند و شناسایی آنها نیازمند آشکارسازهای غولپیکر در مکانهای ایزوله مانند اعماق اقیانوس یا یخهای قطب جنوب است.
🔹 این ذره که با کد KM3-230213A شناخته میشود، توسط آشکارساز KM3NeT در عمق ۳۴۵۰ متری دریای مدیترانه شناسایی شد. انرژی تخمینزده شده برای آن ۲۲۰ پتاالکترونولت (PeV) بود. این انرژی آنقدر زیاد بود که جامعه علمی را شگفتزده کرد، زیرا رکورد قبلی ثبتشده برای یک نوترینو تنها ۱۰ PeV بود! تحلیلهای جامع جدید اکنون تأیید میکنند که این سیگنال کاملاً واقعی بوده است.
❕ انرژی ۲۲۰ پتاالکترونولتی چقدر زیاد است؟
یک پتاالکترونولت (PeV) برابر با یک میلیون میلیارد الکترونولت است. برای مقایسه، انرژی کل برخورد دو پروتون در برخورددهنده بزرگ هادرونی (LHC)، قدرتمندترین شتابدهنده ساخته دست بشر، حدود ۱۳ تراالکترونولت (TeV) است. این بدان معناست که این یک نوترینوی تنها، بیش از ۱۵ برابر انرژی کل برخورد در LHC را با خود حمل میکرده است!
🔹 بزرگترین معما اکنون این است: این ذره از کجا آمده است؟ تحلیلها نشان میدهند که منشأ آن به احتمال قریب به یقین، از خارج از کهکشان راه شیری ما بوده است. نامزدهای احتمالی، خشنترین پدیدههای کیهانی هستند: سیاهچالههای ابرپرجرم در مرکز کهکشانهای فعال، انفجارهای پرتو گاما، یا شاید حتی برهمکنش پرتوهای کیهانی با «تابش زمینه کیهانی» (پژواک بیگ بنگ). این ذره، سرنخی از جهانی پرانرژیتر از آن چیزی است که تاکنون دیدهایم و تلاشها برای ردیابی مسیر آن و یافتن منشأ این هیولای کیهانی ادامه دارد.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#فیزیک_ذرات #اختروفیزیک #نوترینو #کیهان_شناسی #نجوم
ScienceAlert
It's Official: 'Ghost Particle' That Smashed Into Earth Breaks Records
Hot damn.
👍1