Science Fantasy

‍ ‍ یک اتفاق ساده در زندگی محمد مرگ مادرش است، اما وقتی مادرش می‌میرد بعد از چندی فراموش می‌شود‌،گویی هیچ‌چیزی نشده است. یک اتفاق ساده شاید از نظر فیلمی بی زرق‌وبرق باشد، اما ضمینه‌ساز موج نو در سینمای ایران شد. همانطور که گفتم شهید ثالث به دنبال حادثه‌ آفرینی نیست، بلکه به دنبال حقایق زندگی است. کاری که شهید ثالث می‌کند با صحنه‌های عادی، تماشگران را به عمق فاجعه می‌برد و اعتراض خود را نمایان می‌کند. کسی که می‌توان تافته‌جدابافته سینمای آن زمان ایران بود، حرفش بوی سینمای نئورئالیسم ایتالیا و موج نو فرانسه می‌دهد . که کیارستمی نیز همین‌گونه بود. البته تافته‌جدابافته که گویم، مقابله‌ی خود با سینمای تجاری که در سطح سینمای درجه سه‌چهار هند بود. سینمایی که پیش برد همانند برسون سینمایی با کمترین دیالوگ بود. چه خوشمان بیاید،چه بدمان بیاید، شهید ثالث از زمان خود جلوتر بود و سینمایی جسورانه و نامتعارف ارائه می‌کرد. مسئله شهید ثالث نیز مانند بونوئل این بود: زندگی ما در حال بهتر شدن نیست. برای همین نیز فیلمی همچون یک اتفاق ساده و فیلم‌های بعدش طعنه‌ای به این موضوع می‌زند.

فیلم در سال 1352 ساخته شده زمانی که جشن‌های 2500 برقرار بودند. زمانی که به عقیده افرادی اوج حکومت شاه بود. البته که از نظر بنده ایران در آن موقع تحت جریان مدرنیزه،کالا های سطحی وارداتی غربی،فساد و ... بود. اتفاقی که افتاد، جدایی عاطفه از مردم آن زمان بود. دقیقا چیزی که در فیلم نیز نشان داده می‌شود. برای مثال پزشکی که به پیش مادر محمد می‌رود، فردی سرد است و جان بیمارش برای‌ش مهم نیست. فیلم به سیستم آموزشی مشکل‌دار زمان شاه نیز طعنه‌هایی می‌زند(سیستمی که هنوز نیست درست نشده) و به آن می‌پردازد. موضوع فساد و ریاکاری از طریق نظم و تنبیه کودکان توسط آدم‌هایی که خود نیز در اوج فاسد بودن نیز مطرح می‌شود.

مثلاً: پدر پسربچه ای که دوست کودک محمد است او را به خاطر کشیدن سیگار سیلی میزند و بعد بلافاصله خود را به کوری میزند و دست به شانه پسرش راه میافتد برای گدایی. یا معلمی که پسر را هنگام زنگ تفریح تنبیه و وادار به نوشتن مشق کرده خود در حال خوردن غذا و خلال دندانش است و مدیر مدرسه که بی اعتنا به پسربچه مضطرب که در دفتر او ایستاده و اجازه ورود می‌خواهد به تمیز کردن شیشه عینک خود مشغول می شود.

البته من نمی‌گویم کار پسر درست است(سیگار کشیدن) اما اگر پدر برای پسر الگویی مناسب نباشد و فردی ریاکار باشد، از پسر چه توقعی می‌توان داشت؟ یا همان معلم درست این که کودک باید درسش را بخواند، اما خود معلم نیز باید اینقدر سرد باشد و محمد برایش مهم نباشد؟ یک اتفاق ساده با تمرکز روی مردم فقیر با شرکت خودشان در نقش خودشان در تضاد با تصویر با شکوهی که سیستم شاه می‌خواست تولید کند حرف، سیاسی خود را می‌زند.

فیلم اتفاق ساده احتمالا تاثیرگذارترین فیلم وی بر سینمای ایران است، چونکه وی با این فیلم رئالیسم را در سینمای ایران بنا نهاد. رئالیسمی که بعدها استاد سینمای ایران کیارستمی در آن پا نهاد و خود را از بزرگان تاریخ سینمای جهان کرد! سینمایی روشنفکرانه بر خلاف سینمای تجاری و بد قبل از خود. سینمایی که می‌توان آن را "سینمای حقیقت" نامید. درست است که در اوایل ورود این سینما به سینما در غرب(اروپا) با مخالفت‌ از سوی تماشگران مواجه شد(البته هنوز نیز است) کسانی مثل برسون با اینکه کاری که می‌کردند از آن سینمای هیجانی برتر بود، اما مورد توجه قرار نمی‌گرفتند. درست مثل شهید ثالث که هنوز نیز در محل تولد خود ایران غامض است. اتفاقی بسیار ناراحت کننده که متاسفانه مردم کشور ما دچار آن هستند، البته که در خارج نیز همانطور که گفتم امثال برسون،آنتونیونی،ازو (در کشور خود) افرادی غامض هستند. اما شک دارم به اندازه ایران. کشوری که آثار بزرگان سینمای خویش حاتمی،کيارستمی، شهید ثالث، بیضایی،کیمیاوی، کیمیایی، مهرجویی و ... به دست فراموشی سپرده می‌شود و مردم به دنبال مشتی فیلم تجاری آبکی همانند سینمای قبل از انقلاب می‌روند. نمی‌گویم سینمای تجاری بد است، اما همان‌قدر که سینمای تجاری نیاز است، سینمای شاعرانه و هنری نیز نیاز است. چیزی که در ایران دارد به دست فراموشی سپرده می‌شود. متاسفانه راه را اشتباه امده‌آیم، وقتی کیارستمی کن می‌برد. می‌گویم به خاطر مسائل سیاسی است! آیا گدار، مجلات سینمایی مثل ساید اند ساوند، منتقدان سینما و ... نیز به این خاطر از کيارستمی تمجید می‌کنند؟ بله متاسفانه ما راه را اشتباه آمده‌ایم.راهی که اشتباه آمده‌ایم،موجب این شده که سینمای ایران به سطح همان گذشته خود بازگردد.

🐲 #Sohrab_Shahid_Saless | #Cinema
🏜 @ScienceFantasy

👍13

1.11K views12:55