Science Updates Persian
529 subscribers
5.92K photos
1.87K videos
30 files
14.4K links
✍️ هدف کانال:
آگاهی و ترویج تفکر علمی و دستاوردهای جدید علمی

پیج اینستاگرام:
http://instagram.com/science__updates

ارتباط با من:
@Sci_Thinking
Download Telegram
#نقل_قول

«نخستین راه گریز، دین بود؛ دینی که از طریق ماشینِ آموزش سنتی در وجود هر کودکی کاشته می‌شود. بنابراین، با اینکه فرزندِ والدینی کاملاً غیرمذهبی بودم، به دینداری عمیقی رسیدم؛ اما این دینداری در دوازده‌سالگی ناگهان پایان یافت.

با خواندن کتاب‌های علمیِ عامه‌فهم، خیلی زود به این باور رسیدم که بسیاری از داستان‌های کتاب مقدس نمی‌توانند درست باشند. پیامد آن، نوعی آزاداندیشیِ تقریباً متعصبانه بود، همراه با این تصور که حکومت، جوانان را عمداً با دروغ فریب می‌دهد؛ و این برایم تکان‌دهنده بود.

از این تجربه، بی‌اعتمادی به هر نوع اقتدار و نگرشی شکاکانه نسبت به باورهای رایج در محیط‌های اجتماعی مختلف در من شکل گرفت؛ نگرشی که هرگز مرا ترک نکرد، هرچند بعدها با درک بهتر روابط علّی، تعدیل شد.»

— آلبرت اینشتین،
یادداشت‌های خودزندگی‌نامه‌ای، ۱۹۴۹

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates
⭕️ رباتی که با عضلهٔ زنده شنا می‌کند!

🦾 پژوهشگران MIT یک ربات بسیار نازک و زیست‌هیبریدی ساخته‌اند که برای حرکت در آب، به‌جای موتورهای مکانیکی از سلول‌های زندهٔ عضلهٔ اسکلتی استفاده می‌کند؛ ترکیبی از زیست‌شناسی و مهندسی که مرز میان سامانه‌های زنده و ماشین‌ها را کم‌رنگ‌تر می‌کند.

⚙️ در این ربات، لایه‌ای از سلول‌های عضلانی روی یک ساختار هیدروژلی قرار گرفته است. پژوهشگران این سلول‌ها را به‌صورت ژنتیکی مهندسی کرده‌اند تا به نور پاسخ دهند. با تاباندن نور، سلول‌های عضلانی منقبض می‌شوند و دو بالهٔ ربات را به حرکت درمی‌آورند. با کنترل نور روی هر باله، می‌توان جهت و سرعت حرکت ربات را تغییر داد.

💡 آزمایش‌ها نشان دادند که همین لایهٔ بسیار نازک از بافت عضلانی می‌تواند نیروی کافی برای به حرکت درآوردن ربات در آب ایجاد کند. ربات حتی توانست از یک مسیر آبی پیچ‌دار عبور کند.

🔬 این فناوری هنوز در مرحلهٔ پژوهشی است، اما می‌تواند در آینده به توسعهٔ ربات‌های زیست‌هیبریدی نرم و کوچک برای مطالعه و پایش محیط‌های آبی و دیگر محیط‌های حساس کمک کند.

MIT — 2026
https://scitechdaily.com/mits-paper-thin-swimming-robot-is-powered-by-living-muscle/

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates
❗️سرنخ‌های ژنتیکی طول عمر ۱۹۴ سالهٔ جاناتان!

🔬 پژوهشگران با توالی‌یابی ژنوم و بررسی اپی‌ژنومِ «جاناتان»، لاک‌پشت غول‌پیکر آلدابرا و پیرترین حیوان خشکی‌زیِ شناخته‌شده، سرنخ‌هایی دربارهٔ سازوکارهای احتمالی طول عمر استثنایی او پیدا کرده‌اند.

🧬 پژوهشگران ۲۸۷ واریانت ژنتیکی منحصربه‌فرد در جاناتان شناسایی کردند که در مسیرهای مرتبط با پیری، از جمله ترمیم DNA، عملکرد میتوکندری، تنظیم انسولین، تنظیم تلومرها و سرکوب تومورها، نقش دارند.

⏳ بخش جالب پژوهش به اپی‌ژنوم مربوط می‌شود؛ یعنی تغییرات شیمیایی‌ای که می‌توانند فعالیت ژن‌ها را تنظیم کنند. مقایسهٔ جاناتان با چهار لاک‌پشت آلدابرا در سنین مختلف نشان داد که برخی نواحی تنظیم‌کنندهٔ ژن‌های مرتبط با تولید انرژی و ترمیم DNA، الگوهای نسبتاً پایداری دارند.

🔬 پژوهشگران همچنین دریافتند برخی نواحی از اپی‌ژنوم جاناتان، به‌ویژه در نزدیکی ژن‌های مرتبط با عملکرد میتوکندری و پردازش RNA، از بی‌نظمی متیلاسیون کمتری برخوردارند؛ ویژگی‌ای که ممکن است به حفظ عملکرد سلولی در سنین بسیار بالا کمک کند.

💡 این یافته‌ها نشان نمی‌دهند که یک «ژن طول عمر» در جاناتان کشف شده یا علت ۱۹۴ سال زندگی او به‌طور قطعی مشخص شده است. بلکه شواهدی تازه دربارهٔ مجموعه‌ای از سازوکارهای ژنتیکی و اپی‌ژنتیکی ارائه می‌کنند که ممکن است به کندتر شدن فرسایش سلولی و حفظ عملکرد بدن در سنین بالا کمک کنند.

جاناتان احتمالاً در ۱۸۳۲ از تخم بیرون آمده و هم‌دورهٔ چارلز داروین و ملکه ویکتوریا بوده است.

Science Advances — 2026
https://www.genengnews.com/topics/omics/secrets-of-oldest-land-animals-194-year-lifespan-revealed-with-epigenetics/

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
تا حالا هر چی سینمای سه بعدی دیده بودی شوخی بود اینو ببین

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates
🧬 آیا نیاکان انسان حدود ۹۰۰ هزار سال پیش تا آستانهٔ انقراض پیش رفتند؟

🔬 پژوهشی منتشرشده در مجلهٔ Science در سال ۲۰۲۳ نشان داد که نیاکان انسان ممکن است حدود ۹۳۰ تا ۸۱۳ هزار سال پیش، دوره‌ای طولانی از کاهش شدید جمعیت را تجربه کرده باشند.

دانشمندان با بررسی ژنوم ۳٬۱۵۴ انسان امروزی و استفاده از یک روش محاسباتی، برآورد کردند که جمعیت مؤثر نیاکان ما در این دوره به حدود ۱٬۲۸۰ فرد تولیدمثل‌کننده رسیده بود. بر اساس مدل پژوهش، این وضعیت حدود ۱۱۷ هزار سال ادامه داشت.

🌍 پژوهشگران احتمال داده‌اند که تغییرات اقلیمی و شرایط محیطی نامساعد در این بحران نقش داشته باشند؛ بااین‌حال، علت دقیق آن مشخص نیست.

آیا واقعاً فقط ۱٬۲۸۰ انسان باقی مانده بودند؟

نه لزوماً. این عدد نشان‌دهندهٔ «جمعیت مؤثر» است، نه شمار واقعی تمام افراد زنده. جمعیت مؤثر شاخصی ژنتیکی است که اندازهٔ جمعیت تولیدمثلی را بر اساس ویژگی‌های انتقال ژن‌ها توصیف می‌کند.

این پژوهش فرضیه‌ای شگفت‌انگیز دربارهٔ گذشتهٔ تکاملی ما مطرح می‌کند؛ هرچند جزئیات آن به اعتبار مدل و شواهد مستقل بیشتری نیاز دارد.

Hu et al., Science, 2023
https://doi.org/10.1126/science.abq7487


┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates
Forwarded from » ذهن نقاد «
🧠 چرا گاهی در برابر شواهد مقاومت می‌کنیم؟

ذهن ما همیشه فقط در جست‌وجوی حقیقت نیست؛ گاهی در تلاش است باورهای قبلی‌مان را حفظ و از آن‌ها دفاع کند.

وقتی با اطلاعات تازه‌ای روبه‌رو می‌شویم که با باورهای قبلی‌مان ناسازگار است، ممکن است در پذیرفتن آن مقاومت کنیم؛ نه لزوماً چون اطلاعات نادرست‌اند، بلکه چون پذیرفتنشان می‌تواند ما را وادار کند بخشی از باورهای قبلی خود را بازنگری کنیم.

حتی توانایی استدلال هم همیشه ما را از این دام نجات نمی‌دهد. گاهی انسان می‌تواند از توانایی استدلال خود برای دفاع از نتیجه‌ای که از قبل به آن گرایش دارد استفاده کند و برای باورش دلایل ظاهراً منطقی پیدا کند.

پس تفکر نقادانه فقط توانایی پیدا کردن دلیل برای باورهایمان نیست؛ تواناییِ به چالش کشیدن باورهای خودمان نیز هست.

ذهن باز یعنی نگوییم «حتماً حق با دیگران است»؛ بلکه آن‌قدر فروتن باشیم که بپذیریم:

«ممکن است چیزی را که امروز درست می‌دانم، با شواهد تازه فردا جور دیگری ببینم.»


دانایی فقط دانستن نیست؛
تواناییِ دوباره فکر کردن است.


https://www.eneuro.org/content/11/10/ENEURO.0415-24.2024?utm_source=chatgpt.com

@zehnnaghad
🥤 نوشابه‌های Diet و Zero چه تفاوتی دارند؟

نوشابه‌های Diet و Zero Sugar هر دو با این هدف تولید می‌شوند که نوشیدنی شیرین و گازدار، بدون شکر و با کالری بسیار کم یا تقریباً صفر، در اختیار مصرف‌کننده قرار گیرد.

اما این دو محصول لزوماً ترکیبات یکسانی ندارند.

یکی از تفاوت‌های مهم می‌تواند نوع و ترکیب شیرین‌کننده‌های مورد استفاده باشد.

برای مثال، فرمول Coca-Cola Zero Sugar در آمریکا از ترکیبی از آسپارتام و آسه‌سولفام پتاسیم استفاده می‌کند، در حالی که Diet Coke به‌طور سنتی عمدتاً بر پایهٔ آسپارتام شیرین می‌شود.

شیرین‌کننده‌های مختلف می‌توانند به شکل متفاوتی گیرنده‌های چشایی را تحریک کنند و در نتیجه، پروفایل طعم و پس‌مزهٔ متفاوتی ایجاد کنند.

ترکیب چند شیرین‌کننده نیز می‌تواند به تولید طعمی متعادل‌تر کمک کند و برخی پس‌مزه‌های نامطلوب را کاهش دهد؛ به همین دلیل ممکن است یک نوشابهٔ بدون شکر از نظر طعم به نوشابهٔ معمولی نزدیک‌تر احساس شود.

بنابراین، Diet و Zero الزاماً از نظر ترکیبات یکسان نیستند؛ حتی ممکن است فرمول یک محصول در کشورهای مختلف یا در طول زمان تغییر کند.

و یک نکتهٔ مهم:

«Diet» یا «Zero Sugar»
به‌خودی‌خود به معنی «سالم» نیست.

این برچسب‌ها عمدتاً دربارهٔ مقدار شکر و کالری صحبت می‌کنند، نه اینکه محصول را به یک نوشیدنی سالم تبدیل کنند.

در نهایت، اگر می‌خواهیم بدانیم یک نوشابهٔ بدون شکر دقیقاً چه چیزی دارد، بهترین راه بررسی فهرست مواد تشکیل‌دهندهٔ همان محصول و همان بازار است.

https://www.coca-cola.com/us/en/offerings/faq/whats-the-difference-between-coca-cola-zero-sugar-and-diet-coke

https://www.coca-colacompany.com/about-us/faq/ingredients

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates
🧬 گرمای شدید ممکن است با پیری زیستی سریع‌تر مرتبط باشد

دانشمندانی که ۳۶۸۶ فرد ۵۶ ساله و بالاتر را در آمریکا بررسی کردند، دریافتند افرادی که در مناطقی با روزهای بسیار گرم بیشتری زندگی می‌کردند، نشانه‌هایی از پیری اپی‌ژنتیکی سریع‌تر داشتند.

پژوهشگران داده‌های مربوط به گرما را با الگوهای متیلاسیون DNA در نمونه‌های خون این افراد مقایسه کردند. متیلاسیون DNA یکی از سازوکارهای اپی‌ژنتیکی است که می‌تواند بر فعالیت ژن‌ها تأثیر بگذارد و الگوهای آن با افزایش سن تغییر می‌کند. دانشمندان از این الگوها در ابزارهایی به نام ساعت‌های اپی‌ژنتیکی برای برآورد برخی جنبه‌های سن زیستی استفاده می‌کنند.

نتایج نشان داد افرادی که در مناطقی با دست‌کم ۱۴۰ روز گرمای شدید در سال زندگی می‌کردند، در مقایسه با افرادی که در مناطقی با کمتر از ۱۰ روز گرمای شدید در سال زندگی می‌کردند، در برخی شاخص‌های پیری اپی‌ژنتیکی، تا حدود ۱۴ ماه پیری زیستی بیشتر نشان می‌دادند.

در این پژوهش، روز گرم به روزی گفته می‌شد که شاخص گرما (Heat Index) از ۹۰ درجهٔ فارنهایت، یعنی حدود ۳۲٫۲ درجهٔ سانتی‌گراد، بیشتر بود. شاخص گرما فقط دمای هوا را در نظر نمی‌گیرد و تأثیر رطوبت بر میزان گرمای احساس‌شده توسط بدن را نیز دربرمی‌گیرد.

این ارتباط پس از درنظرگرفتن عواملی مانند فعالیت بدنی، وضعیت اقتصادی‌ـ‌اجتماعی، سیگارکشیدن، مصرف الکل و برخی ویژگی‌های دیگر همچنان مشاهده شد.

گرمای شدید می‌تواند بدن را تحت فشار فیزیولوژیک قرار دهد و با فرایندهایی مانند اختلال در تنظیم دمای بدن، التهاب، فشار قلبی‌ـ‌عروقی و اختلال عملکرد کلیه‌ها ارتباط داشته باشد. همچنین برخی پژوهش‌های آزمایشگاهی و حیوانی نشان داده‌اند که گرما می‌تواند بر فرایندهای اپی‌ژنتیکی، از جمله الگوهای متیلاسیون DNA، اثر بگذارد.

بااین‌حال، این مطالعه یک مطالعه مشاهده‌ای بود و نشان نمی‌دهد که گرما مستقیماً باعث این میزان پیری شده است. همچنین اندازه‌گیری‌های آب‌وهواییِ منطقه محل زندگی، لزوماً میزان واقعی گرمایی را که هر فرد تجربه کرده است نشان نمی‌دهد؛ عواملی مانند استفاده از سیستم سرمایشی، مدت حضور در فضای باز و نوع شغل می‌توانند میزان مواجهه واقعی را تغییر دهند.

بنابراین، «۱۴ ماه پیری زیستی بیشتر» به این معنا نیست که فرد واقعاً ۱۴ ماه از طول عمر خود را از دست داده است؛ بلکه نشان‌دهندهٔ تفاوت برآوردشده در برخی نشانگرهای پیری اپی‌ژنتیکی میان گروه‌های مورد مطالعه است.

پ.ن: این پژوهش یک ارتباط میان گرمای شدید و پیری زیستی را نشان می‌دهد؛ اما به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که گرما مستقیماً باعث این میزان پیری شده است. «۱۴ ماه پیری زیستی بیشتر» نیز به معنای آن نیست که هر فرد دقیقاً ۱۴ ماه از عمرش را از دست می‌دهد.

https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adr0616

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates
Forwarded from » ذهن نقاد «
اگر با دو شر روبه‌رو شوید، استدلال رایج این است که وظیفه دارید شر کمتر را انتخاب کنید... ضعف این استدلال در این است که کسانی که شر کمتر را انتخاب می‌کنند، خیلی زود فراموش می‌کنند که بالاخره شر را انتخاب کرده‌اند»
#هانا_آرنت
مقالهٔ «مسئولیت شخصی در دوران دیکتاتوری»


https://www.instagram.com/reel/Dechkc-yAm8/?vrfl=d2sydzNsOTc3aXli

@zehnnaghad
🧠 مغز چگونه می‌فهمد وقت تغییر عادت رسیده است؟

پژوهشگران در آزمایشی روی موش‌ها دریافتند که استیل‌کولین، یکی از مواد شیمیایی مهم مغز، ممکن است در زمانی که شرایط تغییر می‌کند و رفتار قبلی دیگر نتیجه نمی‌دهد، به انعطاف‌پذیری رفتاری کمک کند.

موش‌ها در یک ماز Y مجازی یاد گرفته بودند برای دریافت پاداش از یک مسیر مشخص استفاده کنند. سپس پژوهشگران بدون هشدار، قاعده را تغییر دادند؛ مسیری که قبلاً پاداش داشت، دیگر پاداشی نداشت.

در این شرایط، افزایش قابل‌توجهی در آزادشدن استیل‌کولین در جسم مخطط پشتی (dorsal striatum) مشاهده شد. هرچه این افزایش بیشتر بود، احتمال اینکه موش در تلاش بعدی مسیر خود را تغییر دهد نیز بیشتر بود.

پژوهشگران سپس نورون‌های کولینرژیکِ مسئول آزادسازی استیل‌کولین را مهار کردند. در این حالت، موش‌ها در تغییر راهبرد پس از دریافت نکردن پاداش، انعطاف‌پذیری کمتری نشان دادند.

بنابراین یافته‌ها نشان می‌دهند که استیل‌کولین ممکن است در مغز نقشی شبیه سیگنالِ به‌روزرسانی رفتار داشته باشد: وقتی نتیجهٔ مورد انتظار رخ نمی‌دهد، این سیستم می‌تواند به تغییر راهبرد و امتحان‌کردن گزینه‌های دیگر کمک کند.

البته نباید از این یافته نتیجه گرفت که استیل‌کولین به‌تنهایی «عامل تغییر عادت» است. یادگیری و انعطاف‌پذیری رفتاری حاصل فعالیت مجموعه‌ای از شبکه‌ها و پیام‌رسان‌های عصبی است.

همچنین این پژوهش روی موش‌ها انجام شده و نمی‌توان نتایج آن را مستقیماً به انسان تعمیم داد. ارتباط مطرح‌شده با اختلال‌هایی مانند اعتیاد و رفتارهای وسواسی نیز بیشتر یک مسیر پژوهشی برای مطالعات آینده است، نه یک نتیجهٔ بالینی قطعی.

شاید تغییر عادت فقط مسئلهٔ «اراده» نباشد؛ بلکه به این هم مربوط باشد که مغز چگونه تشخیص می‌دهد قانون قبلی دیگر کار نمی‌کند و زمان امتحان‌کردن راهی تازه فرارسیده است.

✍:علی روستایی

DOI: 10.1038/s41467-025-66826-1
https://doi.org/10.1038/s41467-025-66826-1?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates
🧬 کامپیوتری که با DNA محاسبه می‌کند!

پژوهشگران دانشگاه مینوث (Maynooth) در ایرلند، نوع جدیدی از کامپیوتر مولکولی را ساخته‌اند که برای انجام محاسبات، به‌جای تراشه‌های سیلیکونی و مدارهای الکترونیکی، از رشته‌های DNA استفاده می‌کند.

این سامانه که Scaffolded DNA Computer (SDC) یا «کامپیوتر DNA داربست‌دار» نام دارد، در سپتامبر ۲۰۲۶ در مجلهٔ Nature معرفی شد. این فناوری نخستین کامپیوتر DNA نیست، بلکه معماری جدیدی برای انجام محاسبات مولکولی با DNA ارائه می‌کند.

🔹 چطور کار می‌کند؟

رشته‌های کوتاه DNA همراه با یک رشتهٔ بلندتر که نقش داربست یا پایهٔ مولکولی را دارد، در محلولی حاوی آب و نمک قرار می‌گیرند.

با گرم‌کردن و سپس سردکردن محلول، رشته‌های DNA می‌توانند به داربست متصل شوند یا از آن جدا شوند. این برهم‌کنش‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که حالت مربوط به پاسخ درست از نظر ترمودینامیکی مطلوب‌تر باشد.

در نتیجه، سامانه از طریق جابه‌جایی و اتصال رشته‌های DNA، به‌تدریج به سمت حالت خروجی موردنظر حرکت می‌کند؛ یعنی محاسبه بدون استفاده از مدارهای الکترونیکی انجام می‌شود.

🔹 چه محاسباتی انجام داد؟

پژوهشگران این سیستم را برای اجرای ۱۰ برنامهٔ مختلف آزمایش کردند؛ از جمله:

• جمع دو عدد
• تقسیم بر دو
• ضرب در سه
• تشخیص زوج یا فرد بودن تعداد بیت‌های «۱»
• و چند محاسبهٔ منطقی دیگر

برخی از این برنامه‌ها نیز می‌توانستند چندین بار برای محاسبات جدید مورد استفاده قرار گیرند.

برای مثال، محاسبهٔ ساده‌ای مانند ۱۰ + ۳ حدود ۳۰ ثانیه زمان برد؛ اما جمع‌کردن اعداد بزرگ در محدودهٔ ده‌ها میلیون می‌توانست تا حدود ۱۴ ساعت طول بکشد.

منظور از این زمان، محاسبهٔ یک مسئله با اعداد بزرگ است، نه انجام میلیون‌ها محاسبهٔ جداگانه.

🔹 آیا این کامپیوتر انرژی مصرف نمی‌کند؟

خیر.

«بدون مدار الکترونیکی» به معنی «بدون مصرف انرژی» نیست. آماده‌سازی و اجرای آزمایش به تجهیزات و فرایندهایی مانند گرم‌کردن و سردکردن محلول نیاز دارد و خود سامانه نیز هزینه‌های انرژی و مواد دارد.

🔹 چرا این پژوهش مهم است؟

این فناوری هنوز یک کامپیوتر سریع و جایگزین رایانه‌های معمولی نیست. اهمیت آن بیشتر در نشان‌دادن یک مسیر تازه برای محاسبات مولکولی با DNA است؛ مسیری که در آینده ممکن است در زمینه‌هایی مانند ذخیره و پردازش اطلاعات مولکولی یا سامانه‌های زیستی مورد بررسی قرار گیرد.

حتی کاربردهایی مانند انجام محاسبات یا تشخیص مولکولی درون سلول‌ها، در حال حاضر بیشتر چشم‌انداز پژوهشی هستند، نه فناوری آمادهٔ استفادهٔ پزشکی.

📌 نکتهٔ مهم:
این پژوهش نشان نمی‌دهد که DNA می‌تواند به‌زودی جایگزین تراشه‌های سیلیکونی شود؛ بلکه نشان می‌دهد مولکول‌های زیستی را می‌توان به‌گونه‌ای مهندسی کرد که خودِ فرایندهای مولکولی، بخشی از عملیات محاسباتی را انجام دهند.

منابع:
1. مجلهٔ نیچر — مقالهٔ «یک کمپیوتر مولکولی با پایداری مطلوب ترمودینامیکی»، نوشتهٔ تریستان استرین و همکاران، ۱۶ سپتمبر ۲۰۲۶.
2. دانشگاه مینوث — گزارش معرفی کمپیوتر DNA و نتایج آزمایش‌های آن، ۱۶ سپتمبر ۲۰۲۶.
3. گروه پژوهشی محاسبات DNA در مؤسسهٔ همیلتون — توضیح روش کار سیستم و کاربرد احتمالی آن در ذخیرهٔ اطلاعات، ۱۶ سپتمبر ۲۰۲۶.
https://www.nature.com/articles/s41586-026-10996-5

https://www.maynoothuniversity.ie/computer-science/news/mu-researchers-build-world-first-dna-computer-published-nature
#علم #فناوری #DNA #محاسبات_مولکولی #زیست_فناوری #کامپیوتر

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates