Ночные смены медиков 😅


📍@Samurai_Science

Mikrorobotlar 🤖

Nanouzbek

📍@Samurai_Science

🫀Yurak tonlari va sistolik shovqinlar

Birinchi ton — S1 (mitral va trikuspidal klapanlarning yopilish toni)
Ikkinchi ton — S2 (aorta va o'pka arteriyasi klapanlarining yopilish toni)

🫀Sistolik shovqinlar

2. Aorta klapani stenozi
S1 — kuchayuvchi-pasayuvchi (rombsimon) shovqin — S2
Irradiatsiya: Uyqu arteriyalariga uzatiladi.

3. Mitral klapan yetishmovchiligi
S1 — golosistolik (pansiistolik) shovqin — S2
Irradiatsiya: Chap qo'ltiq osti sohasiga uzatiladi.

4. Mitral klapan prolapsi
S1 — chertish (shiqillash) bilan birga kechuvchi sistolik shovqin — S2

📱 Instagram

📱@Samurai_Science

🫀Diastolik shovqinlar

1. Aorta klapani yetishmovchiligi
S1 - S2 - past intensivlikdagi diastolik shovqin
Botkin erbi nuqtasida yaxshi eshitiladi

2. Uzluksiz shovqin (OAY)
Ochiq arterial yo’ldagi uzluksiz shovqin
S1 - sistolik shovqin
S2 - diastolik shovqin

📱@Samurai_Science

🔬Sentrifugada qonni fraksiyalarga ajratilgan holati

🩸PPP(Platelet-Poor Plasma): Trombotsitlar miqdori minimal bo’lgan plazmaning yuqori qatlami

🩸PRP(Platelet-Rich Plasma): Trombotsitlarga boy plazma

🩸Buffy Coat: Leykotsitar-Trombotsitar qatlam

🩸Separation gel: Ajratuvchi gel

🩸RBCs: Eritrotsitlar

📍@Samurai_Science

🧬Koenzim Q10 (Ubixinon): Mitoxondrial bioenergetika va antioksidant himoya
Koenzim Q10 (CoQ10) — barcha tirik hujayralarda sintezlanadigan, yog‘da eruvchi vitamin-simon birikma bo‘lib, u hujayra metabolizmida kritik rol o‘ynaydi.
Asosiy fiziologik funksiyalari:

1. Elektron transport zanjiri (ETZ): CoQ10 mitoxondriya ichki membranasida elektronlarning kompleks I va II dan kompleks III ga o‘tishini ta’minlovchi mobil tashiydir. Bu jarayon ATF (adenozintrifosfat) sintezi uchun fundamental ahamiyatga ega.
2. Antioksidant xususiyati: Ubixinonning qaytarilgan shakli (Ubixinol) lipid peroksidatsiyasini bloklaydi va boshqa antioksidantlarni (masalan, Vitamin E) regeneratsiya qiladi.
3. Endotelial funksiya: Nitrat oksidi (NO) bio-to'planishini yaxshilash orqali qon tomirlar elastikligini oshiradi.

Klinik ahamiyati:
🫀Kardiologiya: Surunkali yurak yetishmovchiligi (SYU) va kardiomiopatiyalarda miokardning energetik defitsitini qoplash uchun qo‘llaniladi.
🔬Statinlar va CoQ10: HMG-CoA reduktaza ingibitorlari (statinlar) nafaqat xolesterin, balki CoQ10 sintezini ham kamaytiradi. Bu esa ba'zi pasientlarda statin-induktsiyalangan miopatiya rivojlanishiga sabab bo'lishi mumkin.
🧠Nevrologiya: Mitoxondrial disfunksiya bilan bog'liq neyrodegenerativ kasalliklar profilaktikasida o'rganilmoqda.
💊Farmakokinetik eslatma:
CoQ10 gidrofob modda bo'lgani uchun uning so'rilishi ovqat tarkibidagi yog'larga bog'liq. Klinisyenlar ko'pincha absorbsiyasi yuqori bo'lgan suvda eruvchan yoki liposomal shakllarini tavsiya etishadi.

📱@Samurai_Science

🦠Epstein-Barr Virusi (EBV):

☢️Epstein-Barr virusi (Human Gammaherpesvirus 4) — dunyo aholisining ~95 foizida hayot davomida uchraydigan, B-limfotsitlar va epiteliy hujayralariga tropizmga ega bo‘lgan murakkab DNK-virusdir.
🔬Patogenetik xususiyatlari
EBVning o‘ziga xosligi uning dual hayotiy siklidadir:
1️⃣Litik sikl: Virus faol replikatsiya qilib, xo‘jayin hujayrasini destruksiyaga uchratadi (infeksion mononukleozning o‘tkir davri).
2️⃣Latent fazasi: Virus DNKsi hujayra yadrosida saqlanib qoladi. Aynan shu bosqichda virusli oqsillar (masalan, LMP-1) hujayra proliferatsiyasini stimullab, onkogen transformatsiyaga zamin yaratadi.
🏥 Klinik sindromlar:
⚠️O‘tkir faza: Infeksion mononukleoz (isitma, faringit, poliadenopatiya).
❗️Onkogenez: EBV drayver sifatida Burkitt limfomasi, nazofaringeal karsinoma va Xodjkin limfomasi patogenezida ishtirok etadi.
❌Autoimmun trigger: Oxirgi yirik tadqiqotlar EBVni Tarqoq skleroz (Multiple Sclerosis) rivojlanishidagi asosiy etiyologik omil deb tasdiqladi.
🧪 Differensial serodiagnostika
Klinik amaliyotda infeksiya bosqichini markerlar kombinatsiyasiga qarab aniqlash zarur:
1. VCA-IgM (+) va VCA-IgG (+): O‘tkir infeksiya yoki reaktivatsiya.
2. EBNA-IgG (+): Faqat uzoq muddatli latentlik (o‘tmishdagi infeksiya) belgisi. EBNA-IgG o‘tkir davrda shakllanmaydi.
3. PCR (PZR): Qon plazmasidagi virus yuklamasi (viral load) asosan immun tanqisligi bor bemorlarda monitoring uchun qo‘llaniladi.
💊Terapevtik prinsiplar
Hozirda EBVga qarshi FDA tomonidan tasdiqlangan spetsifik etiotrop dori mavjud emas.
💊Simptomatik terapiya: Gidratatsiya va nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalar.
💊Gansiklovir/Valasiklovir: Faqat og‘ir litik shakllarda (masalan, post-transplantatsiya limfoproliferativ kasalliklarida) qo‘llanilishi mumkin, ammo latent virusga ta’sir qilmaydi.

📱@Samurai_Science

🫀Trigger faolligi (trigger activity) — bu kardiomiotsitlar membranasi potensialining noodatiy tebranishlari natijasida yuzaga keladigan aritmiya turidir. Oddiy tilda aytganda, bu yurakning "navbatdan tashqari" qo'zg'alishi bo'lib, u asosiy impulsdan keyin paydo bo'ladi.
Trigger faolligining ikki asosiy turi mavjud:
1⃣Early Afterdepolarizations – EAD
2⃣Delayed Afterdepolarizations – DAD

✨Early Afterdepolarizations (EAD) - bu yurak hujayrasi hali dam olishga (diastolaga) o'tmasidan turib, repolyarizatsiya fazasida sodir bo'ladigan qo'zg'alish. Bu jarayon kardiomiotsit harakat potensialining 2 yoki 3-fazalarida sodir bo’ladi. Harakat potensialining 2-fazasi (plato) yoki 3-fazasida Ca2+ (kalsiy) kanallari qayta ochilib ketadi yoki sekinlashgan K+ (kaliy) oqimi hujayrani o'z vaqtida manfiy zaryadlay olmaydi.

💥

Delayed

Afterdepolarizations (DAD)

- repolyarizatsiya to'liq tugagandan so'ng, lekin navbatdagi normal impuls kelishidan oldin (4-fazada) sodir bo'ladi.
Bunda hujayra ichidagi Sarkoplazmatik retikulum (SR) (kalsiy ombori) kalsiyga to'lib ketadi va uni nazoratsiz ravishda hujayra suyuqligiga (sitozolga) chiqarib yuboradi. Hujayra bu ortiqcha kalsiydan qutulish uchun Natriy-Kalsiy almashinuvchisini ishga tushiradi. Natijada, bitta Ca2+ chiqib ketishiga javoban 3 ta Na+ (natriy) kirib keladi. Musbat zaryad ko'payishi esa bo'sag'adan oshib, trigger impulsini hosil qiladi. DAD odatda taxikardiya va adrenalin ko'payganda kuchayadi.

⚠️Trigger faolligining eng xavfli jihati — uning "avtogeneratsiya" qobiliyatidir. Birinchi trigger impuls (ekstrasistola) paydo bo'ladi. Bu impuls hujayra ichidagi kalsiy muvozanatini yanada buzadi. Buzilgan muvozanat ikkinchi trigger impulsini keltirib chiqaradi. Natijada, barqaror paroksizmal taxikardiya yuzaga keladi.

📱@Samurai_Science

🖥Smart Echocardiography


📱@Samurai_Science