بایرام اوچون بیر موصاحیبه شریفین تورک عائله سینن...📹🙏🌹
🆔@SUT_azarbayjan

📚ریشه کلمه #بایرام :
بایرام در زبان ترکی از ریشه «بایراماق» یعنی جشن گرفتن است. افراد هر ملتی متناسب با محیط جغرافیایی و ساختار باورهای خود، روزهایی را به عنوان عید جشن می گیرند. اگرچه «بایرام» در معنای کلی به معنای «جشن» است ولی چون مهمترین جشن در میان ترکان، جشن روز آغاز بهار است، از آن به عنوان «بایرام» در معنای کلی نام برده می شود. آنچه که روشن است جشن آغاز بهار در ابتدا فاقد هر گونه درونمایه دینی بوده و تماماً با آیینهای کشاورزی ارتباط داشته است ولی با گذشت زمان این جشن پیچیده تر شده و در ساختار باورهای اساطیری و دینی ترکان جای گرفته است.
عید نوروز زیباترین و قدیمی ترین روز برای سپاسگزاری از خداوند و روز خروج ترکان از ارکنه قون است. آیینی که در نقطه مشترک فهم، اندیشه و رفتار ترکان جای گرفته است. قدیمی ترین مراسم ترکان  که مفاهیم طبیعت، خدا و انسان را در محدوده دینی گؤگ ترکها یعنی باورهای شمنی و قامها در برمی‌گرفت. این عید در میان ترکان که بانی این عید باستانی هستند، با نامهای مختلفی چون اولوسون اولو گونو(روز بزرگ ایل)، یئنگی گون(نوروز)، مارت دوققوزو، مره که(جشن در گویش قزاقی)، قوجا بایرام(عید باستانی)، شکر بایرام(عید شیرین)، یاز بایرامی(عید بهار)، سلطان بایرام (عید بزرگ)  … نامیده می‌شد. بعدها در زمان دولتهای ترک مسلمان در ایران مانند غزنویان و سلجوقیان، نام یئنگی گون / یئنی­گون (به معنای روز نو) جای خود را به «نوروز» داد.
🆔@SUT_azarbayjan

#ماهنی

🎻🎻لاله لر (LALELER)🎻🎻

🎤ترانه سرا (bəstəkar): تلمان حاجی اف (Telman Hacıyevdir)
🎼شاعر (şair): اصلان اصلان اوا (Aslan Aslanova)

📌 تاریخچه:
دامنه های کوه های شهر گنجه در اوایل فصل بهار، پر از لاله و تماما سرخ می شود. شاعر این ترانه (اصلان اصلان اوا)، وقتی خود را محو در این گلشن می بیند، از زیبایی و تمامیت خلقت آن الهام گرفته و آنچه را که مشاهده و احساس می کند، به رشته نظم در می آورد. سپس این شعر تحویل به "تلمان حاجی اف" می شود تا ترانه کنونی که می شنویم، سرانجام عمل باشد.

▶️ از خوانندگان این ماهنی مشهور می توان این اسامی را عنوان کرد:
زینب خانلاراوا - گل آقا ممد اوا - رشید بهبوداف - آناتولی غنی اف - آیگون بیلر - ودود موذن زاده

🔷آنچه را که به اشتراک می گذاریم، "لاله لر" با صدای فراموش ناشدنی "رشید بهبود اف" حواهد بود.

🌷Her zeman hoş olun 💐xeyrli gece arzulerux sızlere
🆔@sharif_azarbayjan

پشت صحنه جشن نوروز ۹۸ آذربایجان😍🎊
یورولمییسوز❤️
@SUT_azarbayjan

آخیر چرشنبه مبارک🔥❣
#استاد_شهریار
🆔@sut_azarbayjan

🌸🌸🌸
چال آی عاشیق تئللی سازی...سالاملاسین کونلیم یازی
بولبوللرین خوش آوازی...دئییر یاز گلدی یاز گلدی
چمنلرین مه نفسی، چوبانلارین توته سسی
قاران قوش لارین گلمه سی دئییر یاز گلدی یاز گلدی
🌸🌸🌸

دولی دیلخوشدیغ، ساغلیغ، اوغور و اونم لی زمانلار آرزولروخ تزه ایلده عزیزلرنن بیر یرده...
هامیسیننان باش و موقدس، بیتون لحظه لری "محبت" نن اولماغوزا اومیدیمیز وار.☺️🌹

یاشاسین بیتون گوزل لحظه لریمیز...
🆔@sut_azarbayjan

#ماهنی

🎻🎻چیخ یاشیل دوزه(Çıx Yaşıl Düzə)🎻🎻

🎤ترانه سرا (bəstəkar): عارف ملک اف (Arif Məlikov)
🎼شاعر (şair): اسلام صفرلی (İslam Səfərli)

📌 تاریخچه:
هر دو شاعر و ترانه سرا، از برجستگان ادبیات و موسیقی آذربایجان هستند. این ماهنی، از جمله موسیقی های بسیار ایفا شده هست که از قدیمی ترین های آن، می توان به صدای "آناتولی غنی اف" اشاره کرد.

▶️ از خوانندگان این ماهنی مشهور می توان این اسامی را عنوان کرد:
آناتولی غنی اف - گول آی قدیراوا - گول آی زینال اوا - عباس باقر اف - عالم قاسم او - نازپری دوست علی اوا

🔷آنچه را که به اشتراک می گذاریم، "چیخ یاشیل دوزه "با صدای بی همتای "آناتولی غنی اف (ANATOLLU QƏNİYEV)" حواهد بود.

🌷Her zeman xoş olun 💐xeyrli gün arzulerux sızlere
🆔@sut_azarbayjan

✏️Çıx yaşıl düzə

Qəlbimi dindir,
Sənə sözüm var.
Naz - naz eyləmə,
Gəl görüşək yar.
Çıx yaşıl düzə,
Qonaq gəl bizə,
Gözüm yoldadır,
Xoş xəyaldadır.
Tez gəl, ey gülüm,
Gözəl sevgilim,
Xəyalımda var
Sevdalı bir yar.
Çıx yaşıl düzə,
Qonaq gəl bizə.
Yanağı çiçək,
Gözləri göyçək,
Üzəngidən tut
Sən məni görcək.
Çıx yaşıl düzə,
Qonaq gəl bizə,
Gözüm yoldadır,
Xoş xəyaldadır.
Tez gəl, ey gülüm,
Gözəl sevgilim,
Xəyalımda var
Sevdalı bir yar
🆔@sut_azarbayjan

از جمله رسم های زیبای ایام نوروز که در آذربایجان غربی به فراموشی سپرده شده، رسم " تکم چی " ها نام دارد. چند روزی مانده به عید، تکم چی به طور نمادین، تکم، بز ساخته شده از قطعات چوب را در کوچه های روستاها و شهرها می چرخاند و در حالی که اشعاری به زبان ترکی و با صدای دلنشین می خواند نوید آمدن عید را می داد و پاداش خود را از مردم می گرفت.
 غوغا و ولوله کودکان و نوجوانان در پیرامون تکم چی ها جنب و جوش خاصی به این آیین می داد. صدای نوروز و نجوای آمدنش را به نوعی می توان از تکاپو و شور و شوق زنان برای تر و تمیز کردن خانه و خریدهای نوروزی استشمام کرد.
تکم عروسکی است  به شکل بز که بر سر چوب گردی سوار می‌شود. این بز روی یک صفحه چهارگوش یا گرد که سوراخی در وسط داشت قرارمی گیرد که چوب پایه آن از سوراخ وسط صفحه گذشته ، تکمچی چوب را بدست می‌گیرد و تکم را روی صفحه چوبی به حرکت درمی آورد و متناسب با حرکات آن اشعاری را به آواز می‌خواند، سر و صدای زنگوله‌ها و خوردن تکم بر صفحه چوبی نوعی ریتم و آهنگ برای آواز تکمچی بوجود می‌آورد.
🆔@sut_azarbayjan

گلدی بهارین صداسی...🌷🍃
اوخویور 🎤

استاد عالیم قاسیم اوف
🆔@sut_azarbayjan

جمعیت حاضر در جشن نوروز ۹۸ آذربایجان📷 🍃
با تشکر از اساتید و دانشجویان و دیگر مهمانان عزیزی که در جشن شرکت کردند🙏🌹
🆔@sut_azarbayjan

هفت سین یا برکتلرین یئدی سین !!!!
(هفت سین یا هفت برکت)

برکت لردن یئدی سین(هفت تا از برکت ها)
<سین >پسوند ترکی و به معنای تعدای یا قسمتی از یک تعداد و... است که به اشتباه به حرف سین(س)معنی و تعبیر شده است

و اما ترکان باستان برکت لردن یئدی سین (هفت برکت) را این گونه معرفی می کردند 👇👇

1- گؤی برکتی و آیدینلیق
1-برکت آسمان و روشنایی
🕯⬜️🕯(آتش یا نور که شمع باشد، آذربایجان در باستان سرزمین آتش نامیده می‌شود، آینه و قرآن، آینه به عنوان روشنای و قرآن پس از اسلام هم به عنوان برکت آسمان)

2- سو برکتی
2-برکت آب 💦🐟(آب و ماهی به عنوان برکت آب ، البته آب را نیز می‌توان به عنوان برکت آسمان نام برد)

3- یئر برکتی
3-برکت زمین 🌾🌾(گندم)

4- حئیوان برکتی
4-برکت حیوان🐓(تخم مرغ)

5- آغاج برکتی
5-برکت درخت 🍎(سیب )

6- آل-وئر برکتی
6-برکت دادوستد 💰(سکه، حتما سکه پس از ضرب سکه نمادی از دادوستد شده است)

7- گؤیرمک برکتی
7-برکت رویش 🌱(سبزه نیز نماد برکت رویش و سرسبزی و نوید بهار است

🆔@sut_azarbayjan

#آیریلیق یکی از ترانه‌های مشهور آذربایجان به شمار می‌آید.
دستگاه بیات شیراز
اثر خانم وارتوش
سبک فولکلور آذری
ترانه‌سرا:رجب ابراهیمی (فرهاد)
آهنگ‌ساز:علی سلیمی
🔹رجب ابراهیمی (فرهاد) آن را در ۱۳۳۵ خورشیدی سرود واستاد علی سلیمی اردبیلی آهنگ سازی آنها را انجام داد و خانم وارتوش (همسر استاد سلیمی) از رادیو تبریز ان را اجرا کرد.

............................................................
گئجه‌لر فیکریندن یاتا بیلمیرم
بو فیکری باشیمدان آتا بیلمیرم
نئیله‌ییم کی سنه چاتا بیلمیرم
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درد‌دن اولار یامان آیریلیق
اوزوندور هیجرین‌دن قارا گئجه‌لر
بیلمیرم من گئدیم هارا گئجه‌لر
ووروبدور قلبیمه یارا گئجه‌لر
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درد‌دن اولار یامان آیریلیق
یادیما دوشنده آلا گوزلرین
گویده اولدوزلاردان آلام خبرین
نئیله‌ییم کسیبدیر مندن نظرین
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درد‌دن اولار یامان آیریلیق
آیریلیق دردینی چکمه‌ین بیلمز
یاردان آیری دوشن گوز یاشین سیلمز
دئییرلر اینتظار خسته‌سی اؤلمز
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درد‌دن اولار یامان آیریلیق
نئجه کی ائلیمدن آیری دوشندن
سورار بیربیرینی گوروب بیلندن
حسرتله سیزلار یار داییم بو غمدن
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اولار یامان آیریلیق
ایللردی اوزاغام آرخام ائلیم‌دن
بلبلم دوشموشم آیری گولوم‌دن
جورایله آییریب شیرین دیلیم‌دن
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اولار یامان آیریلیق
اولوبدور بیگانه یاریم_ یولداشیم
غریبه ساییلیر سئوگیم – سیرداشیم
بو جاوان چاغیمدا آغاردیب باشیم
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اولار یامان آیریلیق
منی آغلاداندان گولوش ایسته‌رم
آیری دوشنیمله گوروش ایسته‌رم
حصاری ییخماغا یوروش ایسته‌رم
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اولار یامان آیریلیق
سئوگیلیک اولوبدور شانی فرهادین
سئوگی‌سی هاردادیر، هانی فرهادین
دییه‌ره‌ک چیخاجاق جانی فرهادین
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درد دن اولار یامان آیریلیق
🆔@sut_azarbayjan

ترانه #آیریلیق 🎵
🆔@sut_azarbayjan

در زبان مادری ما (تورکی) برخی کلمات مرکب و اصطلاحاتی وجود دارد که از ترکیب اسمِ یک عضو بدن با یک قید یا صفت به وجود آمده و در بیشتر موارد معنا و مفهومی متفاوت از معنای اجزای تشکیل دهنده اش دارد.

۱) اَلی دُولی ( دست پُر)
۲) اَلی اوزون ( متجاوز)
۳) اَلی دالی ( فقیر)
۴) اَلی اَیری( دزد)
۵) اَلی یونگول ( بابرکت)
۶) اَلی آغیر ( بی خیر و برکت)
۷) اَلی بوش ( بیکار)
۸) اَلی سولی(ماهر - کاربلد)
۹) اَلی آچیق ( دست و دل باز)
۱۰) آل ایاقسیز ( دست و پا چلفتی)
۱۱) دیرناقسیز( بی انصاف- خسیس)
۱۲) قلبی قره ( متعصب شدید)
۱۳) قارنی زیغلی ( حسود)
۱۴) قیچی اوزون (کسی که یک جا بند نمیشود)
۱۵) دیلی اوزون ( زبان دراز)
۱۶) قورساق سیز ( کم صبر و تحمل)
۱۷)جیرت قوز ( کسی که زود از کوره در میرود)
۱۸)گُونی قالین( نفهم- یک دنده- لجباز)
۱۹) اوزی قره ( روسیاه)
۲۰) گُزی قره ( عزیزِ دل)
۲۱)شور گُز ( هیز)
۲۲) اَتی آجی (آدم نچسب - گوشت تلخ)
۲۳)آل یاناق ( خونگرم)
۲۴)بویوک باش ( کلّه گنده)
۲۵) باشی سویوق( بی قید ، بی تفاوت ،بی دقت)
۲۶) باشی اَشاغی( محجوب- سر به زیر)
۲۷) بوینو بوکوک( بیکس ،یتیم)
۲۸)بورنی هاوالی ( پرفیس و افاده)
۲۹) گودنسیز ( ندید بدید ،نامعقول)
۳۰)آلنی آچیق ( روسفید - کار درست)
۳۱) باشی داشلی( بدبخت - بیچاره)
۳۲) باشی آلچاق( بی آبرو- گناهکار)
۳۳) باشی اوجا ( سربلند)
۳۴) گُزی دار ( بدخواه - پخیل)
۳۵)گُزی توخ ( چشم پر- بی نیاز)
۳۶)قولاغی توکلو ( متحجر- خرافاتی)
۳۷) آغزی بوتون ( رازدار)
۳۸) آغزی آچیق ( متعجب)
۳۹) آغزی پوزوق ( فحاش)
۴۰) اَنگی بوش ( پر حرف)
۴۱) بوینی یوغون (ظالم، گردن کلفت)
۴۲)کال بئیین ( نفهم)
۴۳) قوش بئیین( کم عقل)
۴۴)گُزی آج ( طمعکار)
۴۵)اورگی صاف ( ساده دل)
۴۶)دیلی آجی( کسی که زبانش تلخ است)
۴۷) قارنی ییرتیق ( سخن چین)
۴۸) آغزی چیریق ( سخن چین)
۴۹) اوزی قیرمیزی ( پررو - بی حیا)
۵۰) دیلی پوتموش(کسیکه زبانش اختلاف میندازد)

جالب دی حتما اوخویون و پایلاشین😍

🆔@sut_azarbayjan

#ماهنی

🎻🎻قاراگیله (Qaragilə)🎻🎻
🎹 Xalq Mahnısı
🎤از جمله آثار شفاهی ادبیات آذربایجان

📌 تاریخچه:
ایللر بویی دی کی، دیلیمیزدن دوشمین بیر ماهنی ائللر ایچینده گزیب دولانیر. بو ماهی دا آیریلیقین حسرتینه دوچار اولان عاشیقین یار یولوندا جفاسیننان و عهده صادیقلیغینن صحبت آچیلیر.
گورسن "قاراگیله" کیم اولموش دیر؟
بلکه بیر نفرین آدی دیر؟ یا بلکه قارا گوزلو بیر گوزلین ، عاشیقین طرفین دن خیطاب دیر؟
“Gəlmişəm otağına oyadam səni, Qaragilə, oyadam səni”.
بی سحر ده عاشیق اوغلان، وعده الیدیغی زماننان تز گلیر و ایستیدیغین اویاتماغ ایسترکن، شاعیر قلبینن قوپان الهام نان بئله بو سوزلری دوزیر. بیز بونی بیلمیریک کی بو روایت نقدیر دوزدی. آما بونی دیه بیلریک کی ماهنی نین سوزلری بو فیکیرین دوغرولیغینا اینان وریر.
سوزلردن معین دی کی قیز دا چوخ هیجان لی دیر! اوغلانین بئله ایفا و گدیشی اونین اورگینی تیتردیر. قاراگیله لر دن یاش آخیر:
Qızıl gül əsdi,
Səbrimi kəsdi.
Sil gözün yaşın
Ağlama, bəsdi.
قیزین دوداغی هیجاننان تیترینده، اونین قیزیل گولون لچیینه بنزمه سی نقدیر تشبیهلی دیر! بئله حال دا عاشیقین صبرینین کسیلمه سی تعجوبلی اولماز.
بو ماهنی بونا گورا کی نظره گلیر بیر کیشی نین اورگین نن چیخان سوزلری وار، بیزه عاید اولان بودیر کی چوخ لی کیشی لر طرفینن اوخونیب. آما بو ماهنی چوخ قادین ایفاچیلار طرفین دن ده اوخونموش دیر. چوخ لی فرق قادین لار و کیشی لر ایفاچیلاری آراسنیدا بو بیت ده اولور:
Nə mənə qız gəhətdir, nə sənə oğlan, qaragiləm, nə sənə oğlan.
Nə sənə qız gəhətdir, nə mənə oğlan, qaragiləm, nə mənə oğlan.

▶️ از خوانندگان این ماهنی مشهور می توان این اسامی را عنوان کرد:
روبابه موراد اوا - عالم قاسم او - گوللو موراد اوا - سخاوت ممد اف - نوروز فضل الله او - شوکت علی اکبر اوا - عاکیف ایسلام زاده - آیشن مهدی اوا - قدیر روستم او - احتیرام حسین اف

🔷آنچه را که به اشتراک می گذاریم، "Qaragilə "با آوای "گوللو موراد اوا (Güllü Muradova)" حواهد بود.

🌷Her zeman xoş olun 💐xeyrli zemanlar arzulerux sızlere
🆔@sut_azarbayjan

Gəlmişəm otağına, oyadam səni, qaragilə, oyadam səni.
Nə gözəl xəlq eyləyib yaradan səni, qaragilə, yaradan səni.
Götürüb mən qaçaram aradan səni, qaragilə, aradan səni.
Qızıl gül əsdi, səbrimi kəsdi,
Sil gözün yaşın, qaragilə, Ağlama, bəsdi.

Təbrizin küçələri dolanbadolan, qaragiləm, dolanbadolan.
Sən ki məni sevmədin, get ayrı dolan, qaragilə, get ayrı dolan.
Nə mənə qız gəhətdir, nə sənə oğlan, qaragilə, nə sənə oğlan.
Ağac olaydım, yolda duraydım,
Sən gələn yollara, qaragilə, kölgə salaydım.

🆔@sut_azarbayjan

[ Güllü Muradova – Qaragile ]
قاراگیله...🌷🍃
اوخویور 🎤
گوللو موراداوا
🆔@sut_azarbayjan