#مقاله_علمی_پژوهشی
۱۴۰۴/۱۱/۰۸

●واکاوی دلایل بروز پدیدۀ «زن‌کشی به‌نام ناموس» از منظر بازماندگان (خانواده‌های مقتول و قاتل)

✍نویسندگان:
#سیروان_محمودی (نویسندۀ مسئول)
#هانا_ابراهیم_پور
#علی_یعقوبی 
#حمیده_محمدزاده

●چکیده: 
بازتعریف و بازتولید «زن» به‌­عنوان «سوژۀ ناموسی» و متعاقب آن، «زن‌­کشی به‌­نام ناموس» در اغلب جوامع و کشورهای جهان رایج است. پدیدۀ زن‌­کشی به‌­نام ناموس در فرهنگ‌­های ناموس­‌محور و جوامع مردسالار رُخ می‌­دهد. هدف این پژوهش، کشف و بررسی دلایل بروز پدیدۀ «زن‌­کشی به‌­نام ناموس» از منظر بازماندگان آن در شهرستان #سردشت است. چارچوب مفهومی تحقیق، شامل مفاهیم یادگیری اجتماعی، جامعه‌­پذیری جنسیتی، مردسالاری، جامعۀ انضباطی فوکو و جامعۀ کنترل دلوز است. پژوهش حاضر با به‌کارگیری رویکرد کیفی و استفاده از تکنیک مصاحبۀ نیمه‌­ساختاریافته برای گردآوری اطلاعات تا رسیدن به اشباع نظری پیش رفت. برای استخراج و تحلیل یافته‌­ها از رویکرد تحلیل مضمون براون و کلارک (۲۰۰۶) بهره گرفته شده است. یافته‌­های حاصل از ۱۵ مصاحبه که با روش نمونه­‌گیری هدفمند و گلوله‌­برفی جمع­‌آوری شده­‌اند، شامل ۱۶۴ مفهوم اولیه، ۱۸ مضمون فرعی و ۴ مضمون اصلیِ «جامعه‌پذیری جنسیتی زن­‌ستیز»، «برساخت اجتماعی اُبژۀ ناموس»، «سلطۀ مردسالاری» و «جامعۀ پانوپتیک-کنترلی» است. می‌­توان گفت، پدیدۀ زن­‌کشی به‌­نام ناموس از منظر بازماندگان آن (خانواده­‌های مقتول و قاتل) به‌­عنوان مشارکت­‌کنندگان تحقیق، از یک زمینه و بستر با جامعه‌­پذیری ضدزنانه جهت کنترل و انقیاد زنان نشأت می­‌گیرد و با اُبژه‌­سازی ناموسی از زنان، همزمان با گسترش و تقویت سلطۀ مردسالاری در یک جامعۀ کنترلی-نظارتی به واقعیت مبدّل می­‌گردد.

●واژه‌های کلیدی: ناموس، زن‌کشی، قتل ناموسی، زن‌کشی به‌نام ناموس، خشونت علیه زنان

●فصلنامه "مسائل اجتماعی ایران"، دوره ۱۶، شماره ۴، زمستان ۱۴۰۴
(رتبه الف و Q1)

📌لینک مشاهده و دانلود فایل PDF مقاله👇

https://jspi.khu.ac.ir/article-1-3896-fa.html

(اگر لینک باز نشد روی عنوان مقاله کلیک کنید تا مستقیم فایل PDF مقاله را دانلود کنید یا این‌که "فصلنامه مسائل اجتماعی ایران" دانشگاه خوارزمی را در گوگل سرج نمایید)

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

در نگاه سیستم نازی کافی بود تو یهودی (دیگری) باشی، حتی هنگامی که یاورش بودی و حقیقت بر زبان می‌آوردی خونت حلال بود!

🎬 #فهرست_شیندلر

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

🎥مصاحبه با #حسین_کچویان، عضو هیات علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران!!!! در برنامه شوکران در ارتباط با #رفراندم

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

والتر بنیامین اشاره می‌کند که «سنت ستمدیدگان به ما می‌آموزد آن وضعیت استثنایی که در آن به‌سر می‌بریم همان قاعده است. باید به مفهومی از تاریخ برسیم که متناظر با این واقعیت است. آن‌گاه وظیفۀ پیش روی ما تولید وضعیت استثنایی واقعی خواهد بود».

📚 هوموساکر؛ قدرت حاکم و حیات برهنه
✍ جورجو آگامبن
🖊ترجمه مراد فرهادپور و صالح نجفی
📇نشر مرکز، چاپ سوم، ۱۴۰۳

📝یادداشت‌برداری و تنظیم:

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

سکانسی دردناک و قابل‌تامل از فیلم

🎬 The Tiger (2025)

⚠️فرمانده نازی درحال سلاخی‌کردن مردم روستایی که گویا به جبهه مقاومت کمک کرده‌اند:

دوران اردوگاه کار اجباری به‌سر اومده... همه را می‌سوزانیم، رایش آنقدر تمایل به خون و خونریزی داره که مهمات کم میاریم

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

دیالوگی به سنگینی چند کتاب

🎬 The Tiger (2025)

یک دیالوگ قابل‌تامل سرباز نازی داخل تانک؛ ببینید چطور ریشه‌های یوروسنتریزم یا همان اروپامحوری را با فاش کردن رومیان (مهد تمدن غرب) به لرزه درمی‌آورد! و البته کارکرد خیلی از حکومت‌های فاشیستی فعلی جهان را نیز افشا می‌کند!


👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

خشونتی که در وضعیت استثنایی
اعمال می‌شود به‌روشنی نه حافظ
قانون است و نه صرفاً واضع قانون،
بلکه با... (ادامه در تصویر👆)

📚 هوموساکر؛ قدرت حاکم و حیات برهنه
✍ جورجو آگامبن
🖊ترجمه مراد فرهادپور و صالح نجفی
📇نشر مرکز، چاپ سوم، ۱۴۰۳

📝یادداشت‌برداری و تنظیم:

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

📸تصاویر روغن‌مایع‌های کوچک مجهز به دزدگیر در فروشگاه‌ها!...

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

🎥توهم قدرت!

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

اگر شخصی هر روز بدون هیچ چون‌وچرا از مافوق بی‌کفایتی فرمان بگیرد، اگر هر روز در کمال جدیت دست به کارهایی تشریفاتی و آیینی بزند که در خلوت خودش به آن‌ها می‌خندد، اگر به پرسشنامه‌ها بدون معطلی پاسخ‌هایی بدهد که برخلاف عقاید واقعی‌اش هستند و حاضر باشد افکارش را علناً انکار کند، اگر جایی که در واقع تنها حسش بی‌تفاوتی یا تنفر بوده، تظاهر به همدلی یا حتی محبت برایش کاری نداشته باشد، معنایش هنوز این نیست که یکی از پایه‌ای‌ترین احساس‌های بشری، یعنی عزت‌نفس، در وجودش مرده است.
برعکس، مردم کاملاً می‌دانند بهای صلح و آرامش ظاهری اطرافشان چه بوده، حتی اگر حرفی از آن به زبان نیاورند: تحقیر همیشگی عزت‌ نفس‌شان ...

#واتسلاف_هاول
کتاب: نامه‌های سرگشاده
مترجم: احسان کیانی‌ خواه
کانال مخفیگاه

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

🖤داغ دیدن به روایت تصویر

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

⚠️سکانسی از جنایات رژیم نازی

کل خون بچه‌های یهودی را جهت مداوای سربازان و افسران زخمی نازی می‌گیرند...

🎬Blood Group (2025)

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

+چرا آلمانی‌ها از بچه‌های یهودی خون می‌گیرند؟
- چون آلمانی‌ها  فکر می‌کنند یه نژاد خاص‌اند، نژاد آریایی! از نظر آنها بقیه ارزش انسانی ندارند!

🎬Blood Group (2025)

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

دردها فراموش می‌شوند
ولی حرام‌زاده‌ها هرگز!

✍لویی فردینان سلین

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

از دیدگاه حقوقی می‌شود کل رایش سوم را «وضعیتی استثنایی» به‌شمار آورد که دوازده سال به طول انجامید. به این معنا، توتالیتاریسم مدرن را می‌توان برپاکردن جنگ داخلی قانونی از طریق اعلام «وضعیت استثنایی» تعریف کرد، جنگی که امکان حذف فیزیکی نه فقط دشمنان سیاسی، بلکه تمام آن گروه‌هایی از شهروندان را فراهم می‌آورد که به دلایلی قابل ادغام در کلیت نظام سیاسی نیستند. از آن زمان به بعد، ایجاد دل‌بخواهی وضعیت اضطراری دائمی به یکی از رویه‌های اصلی دولت‌های معاصر ازجمله دُول به‌اصطلاح دموکراتیک بدل شده است.


📚 #وضعیت_استثنایی
✍ #جورجو_آگامبن
🖊 ترجمه: پویا ایمانی
📇 نشر نی، چاپ پنجم؛ ۱۴۰۱

یادداشت‌برداری و تنظیم👇

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1n

🎥 #هانا_آرنت از اهمیت زبان مادری (ملیِ خود؛ آلمانی) می‌گوید:

"زبان مادری هیچ جایگزینی ندارد"!


👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

پس از این که بساط تظاهرات کنندگان را از خیابان برچیدی، یادت باشد هرکه را به ذهنت رسید مقصر اعلام کنی. به هر حال در جریان سرکوب‌ها عده‌ای کشته و زخمی شده‌اند و اپوزیسیون می‌کوشد تو را مقصر اعلام کند. اما پیش‌دستی کن و دیگران را مقصر اعلام کن.
به دیکتاتورهای پیش از خودت نگاهی بینداز؛ شک نکن آن‌ها هم از یک خودآموز برای رسیدن به اوج قدرت استفاده کرده بودند! چرا تو استفاده نکنی؟ لابد می‌پرسی مگر چنین خودآموزی وجود دارد؟ در جوابت می‌گوییم، بله، واقعاً وجود دارد و اتفاقاً الان آن را در دست داری. این کتاب راهنما را بخوان، قول می‌دهیم اگر دستورالعمل‌هایش را خوب بفهمی و خوب اجرا کنی، تو هم طعـم شیـرین قـدرت مطلقـه را خواهی چشید.

📘 #خودآموز_دیکتاتورها
✍ #رندال_ووده

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

🎥 سکانسی از فیلم بینوایان 2012

"یه زمانی ما شاه رو کشتیم..."

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

🎥سکانسی قابل‌تامل از فیلم:

🎬 Shelter (2026)

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

🎬انیمیشن قابل‌تحسین آخرین گره/پیوند، اثر «لائورا نیو وومن Laura newvovmen» از کشور فنلاند

علیه روزمرگی
رها کرد تا رها شد!

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

🎥سلاح مخفی آمریکا چیست!؟
جذب مغزها!

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1