#ፔፕሲ፣ ኮካኮላ እና መሰል ለስላሳ መጠጦች በጤና ላይ የሚያስከትሏቸው ጉዳቶች በርካታ ናቸው። እነዚህ መጠጦች በውስጣቸው ከፍተኛ መጠን ያለው ስኳር፣ ካፌይን እና አሲድ ስለሚይዙ በሰውነታችን ውስጥ የተለያዩ ችግሮችን ሊፈጥሩ ይችላሉ።

#ዋና ዋናዎቹ ጉዳቶች የሚከተሉት ናቸው

1. #ከፍተኛ የስኳር መጠን እና ተያያዥ ችግሮች
አንድ ጣሳ (330ml) ለስላሳ መጠጥ ውስጥ እስከ 7-10 የሻይ ማንኪያ ስኳር ሊኖር ይችላል። ይህ ከፍተኛ መጠን ያለው ስኳር፦
* ለክብደት መጨመር፦ ሰውነታችን ትርፍ ስኳሩን ወደ ስብ ስለሚቀይረው ለከፍተኛ ውፍረት (Obesity) ይዳርጋል።

#ለስኳር በሽታ (Type 2 Diabetes)፦ የኢንሱሊን መቋቋም (Insulin resistance) በመፍጠር ለደም ስኳር መዛባት ምክንያት ይሆናል።
* ለጉበት ስብ (Fatty Liver)፦ በውስጣቸው ያለው "Fructose" የተባለው ስኳር በጉበት ላይ ጫና በመፍጠር ጉበት ላይ ስብ እንዲከማች ያደርጋል።

2. #የጥርስ ጤና መበላሸት
እነዚህ መጠጦች ከፍተኛ ፎስፎሪክ አሲድ (Phosphoric acid) እና ስኳር ይይዛሉ።
* አሲዱ የጥርስን ጠንካራ ክፍል (Enamel) ያሸርታል።
* ስኳሩ በአፍ ውስጥ ካሉ ባክቴሪያዎች ጋር በመቀናጀት ጥርስ እንዲበሰብስና እንዲቆስል ያደርጋል።

3. #ለአጥንት መሳሳት (Osteoporosis)
በለስላሳ መጠጦች ውስጥ ያለው ፎስፎሪክ አሲድ ሰውነታችን ካልሲየምን እንዳይመጥ ያደርጋል። ይህ ደግሞ በጊዜ ሂደት አጥንት እንዲሳሳ እና በቀላሉ እንዲሰበር ሊያደርግ ይችላል።

4. #የልብና የደም ዝውውር ችግር
ከፍተኛ የስኳር ፍጆታ የደም ግፊትን ከመጨመሩም በላይ በደም ውስጥ ያለውን መጥፎ ስብ (Triglycerides) ከፍ በማድረግ ለልብ ህመም የመጋለጥ እድልን ይጨምራል።

5. #የኩላሊት ጠጠር
ለስላሳ መጠጦችን አዘውትሮ መጠጣት ለኩላሊት ጠጠር መፈጠር አንዱ ምክንያት እንደሆነ ጥናቶች ያሳያሉ። በተለይ በውስጣቸው ያለው አሲድና ስኳር ለዚህ ከፍተኛ ድርሻ አላቸው።

#ጠቃሚ ማሳሰቢያ፦ የጤና ባለሙያዎች እነዚህን መጠጦች በውሃ፣ ባልተቀመመ የተፈጥሮ ፍራፍሬ ጭማቂ ወይም በቤት ውስጥ በሚዘጋጁ መጠጦች መተካት ለጤና እጅግ ጠቃሚ እንደሆነ ይመክራሉ
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#አቮካዶ (Avocado) በውስጡ በያዛቸው በርካታ ጠቃሚ ንጥረ ነገሮች ምክንያት "Superfood" ከሚባሉ ምግቦች አንዱ ነው። ለአካል ጤናም ሆነ ለቆዳ ውበት ያለውን ፋይዳ እና አዘገጃጀቱን
እንደሚከተለው በዝርዝር ቀርቧል።

#የአቮካዶ ዋና ዋና ጥቅሞች
#ለልብ ጤና፦** አቮካዶ ጤናማ ተብሎ የሚታወቀውን "Monounsaturated fatty acid" (ኦሊይክ አሲድ) በውስጡ ይዟል። ይህም መጥፎ ኮሌስትሮልን በመቀነስ ለልብ ህመም የመጋለጥ እድልን ይቀንሳል።

#ለአይን ጤና፦** በአቮካዶ ውስጥ የሚገኙት *Lutein* እና *Zeaxanthin* የተባሉ ንጥረ ነገሮች አይናችን በአልትራቫዮሌት ጨረር እንዳይጎዳና ከእድሜ ጋር ተያይዘው የሚመጡ የአይን ህመሞችን ለመከላከል ይረዳሉ።

#ለሰውነት ክብደት ቁጥጥር፦** አቮካዶ ከፍተኛ የፋይበር (Fiber) መጠን ስላለው፣ ከተመገብን በኋላ ለረጅም ሰዓት የጥጋብ ስሜት እንዲሰማን ያደርጋል። ይህም በየመካከሉ የሚወሰዱ ምግቦችን በመቀነስ ክብደት ለመቀነስ ይረዳል።

#ለቆዳና ለፀጉር ውበት፦** በውስጡ የያዘው ቫይታሚን E እና C ለቆዳ መለስለስና ለፀጉር ጥንካሬ እጅግ በጣም ጠቃሚ ነው።

#ለአንጀት ጤና፦** ከፍተኛ ፋይበር ስላለው የምግብ መፈጨት ሂደትን በማሳለጥ የሆድ ድርቀትን ይከላከላል።

#ቀለል ያሉ የአቮካዶ አዘገጃጀቶች**
አቮካዶን በተለያዩ መንገዶች ማዘጋጀት ይቻላል፤ ጥቂቶቹ እነሆ

#1የአቮካዶ ሰላጣ (Guacamole style)**
ይህ አዘገጃጀት ለዳቦ ማባያ ወይም ከሌሎች ምግቦች ጋር እንደ ጎንዮሽ ምግብነት ያገለግላል።

#አስፈላጊ ነገሮች፦** የበሰለ አቮካዶ፣ በደቃቁ የተከተፈ ቀይ ሽንኩርት፣ ቲማቲም፣ ቃሪያ፣ ሎሚ እና ጨው።

#አዘገጃጀት፦** አቮካዶውን በትልቅ ሳህን ውስጥ አድርገው በሹካ ማሸት (መጨፍለቅ)፤ ከዚያም የተከተፉትን ግብዓቶች በመጨመር በሎሚና በጨው ማጣፈጫ ማዋሃድ።

#የአቮካዶ ጭማቂ (Smoothie)**
* አስፈላጊ ነገሮች፦ አቮካዶ፣ ወተት (ወይም ውሃ)፣ ማር ወይም ስኳር።
* አዘገጃጀት፦ ሁሉንም ግብዓቶች በመፍጫ (Blender) ውስጥ በማድረግ እስኪዋሃድ መፍጨት። ለተለየ ጣዕም ጥቂት የሎሚ ጭማቂ መጨመር ይቻላል።

#3አቮካዶ ለዳቦ (Avocado Toast)**
* አዘገጃጀት፦ ቶስት የተደረገ (የተጠበሰ) ዳቦ ላይ አቮካዶውን በመቀባት፣ በላዩ ላይ ጥቁር አዝሙድ፣ ጨውና ቁንዶ በርበሬ በመነስነስ መመገብ።

#ተጨማሪ ምክሮች
አቮካዶን ለማብሰል፦** አቮካዶ ቶሎ እንዲበስልልዎ ከፈለጉ ከሙዝ ወይም ከአፕል ጋር በአንድ ወረቀት ጠቅልለው ያስቀምጡት።
ቀለሙ እንዳይቀየር፦** የተቆረጠ አቮካዶ ቶሎ ጥቁር እንዳይል ጥቂት የሎሚ ጭማቂ በላዩ ላይ ማፍሰስ ይጠቅማል።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

በሶላት ወቅት የሚደረግ ሱጁድ ለመንፈሳዊ እርካታ ብቻ ሳይሆን ለሰውነት ጤናም በርካታ ጥቅሞች እንዳሉት የህክምና ጥናቶች ያመለክታሉ።

ዋና ዋናዎቹ የጤና ጥቅሞች የሚከተሉት ናቸው፦
#የደም ዝውውርን ማሻሻል
ሱጁድ በሚደረግበት ወቅት ጭንቅላት ከልብ በታች ዝቅ ይላል። ይህ ሁኔታ ደም በቀላሉና በከፍተኛ መጠን ወደ አእምሮ እንዲፈስ ይረዳል። ይህም ለአእምሮ ሴሎች በቂ ኦክስጅንና ንጥረ ነገር እንዲደርስ በማድረግ የትኩረት አቅምንና የማስታወስ ችሎታን ያሻሽላል።

#የአእምሮ ጤና እና የጭንቀት መቀነስ
በሱጁድ ወቅት ሰውነታችን መሬት ስለሚነካ፣ በውስጣችን ያለውን የኤሌክትሮ-ስታቲክ ሃይል (Electrostatic charges) ወደ መሬት ለማስወገድ እንደሚረዳ ይነገራል። ይህም

* የአእምሮ ውጥረትንና ጭንቀትን ይቀንሳል።
* ውስጣዊ ሰላምና መረጋጋት ይሰጣል።
* ራስ ምታትንና እንቅልፍ ማጣትን ለመቀነስ ይረዳል።

#ለጡንቻዎችና ለመገጣጠሚያዎች ጥንካሬ
ሱጁድ መላው የሰውነት ጡንቻዎች የሚሳተፉበት እንቅስቃሴ ነው።
* የአከርካሪ አጥንት፦ የአከርካሪ አጥንት እንዲተጣጠፍና እንዲለጠጥ በማድረግ የጀርባ ህመምን ይከላከላል።
* የሆድ ጡንቻዎች፦ በሱጁድ ወቅትና ከሱጁድ ሲነሱ የሆድ ጡንቻዎች ስለሚጨመቁ ለሆድ ጥንካሬና ለምግብ መፈጨት ሂደት ይጠቅማል።
* መገጣጠሚያዎች፦ የእጅ፣ የጉልበትና የእግር ጣቶች መገጣጠሚያዎች እንዲሳለጡ ይረዳል።

#ለሳንባ ጤና
በሱጁድ ወቅት የሰውነት አቀማመጥ ሳንባዎች በሙሉ አቅማቸው እንዲተነፍሱና በታችኛው የሳንባ ክፍል የታመቀ አየር እንዲወጣ ይረዳል። ይህም የሳንባን ኢንፌክሽን ለመከላከል አስተዋጽኦ አለው።

#ለፊት ውበትና ጤና
ወደ ፊት የሚፈሰው የደም ዝውውር መጨመር የፊት ቆዳ ሴሎች እንዲታደሱና ጤናማ ቀለም እንዲኖራቸው ያደርጋል። በተጨማሪም በሳይነስ (Sinus) አካባቢ የሚጠራቀሙ ፈሳሾች በቀላሉ እንዲወገዱ ይረዳል።

በአጠቃላይ ሱጁድ አዘውትሮ መተግበሩ ለሰውነት መለዋወጥ (Flexibility) እና ለጠቅላላ የሰውነት ሚዛን መጠበቅ ከፍተኛ ሚና ይጫወታል።

#በየቀኑ ሁለት ፍሬ (cloves) ነጭ ሽንኩርት መመገብ ለጤና ከፍተኛ ጠቀሜታ አለው።
#ነጭ ሽንኩርት በተለይ አሊሲን (Allicin) የተባለውን ንጥረ ነገር በውስጡ ስለሚይዝ እንደ ተፈጥሯዊ መድኃኒት ያገለግላል።

#ዋና ዋና ጥቅሞቹ እና አጠቃቀሙን በሚከተለው መልኩ ማየት ይቻላል፦
1 #የነጭ ሽንኩርት የጤና ጥቅሞች
* የሰውነት በሽታ የመከላከል አቅምን ያጠናክራል፦ የጉንፋን እና የሳል ምልክቶች በፍጥነት እንዲጠፉ ይረዳል። የሰውነትን ነጭ የደም ሴሎች በማነቃቃት ቫይረሶችን የመዋጋት አቅምን ይጨምራል።

#ለልብ ጤንነት፦** በደም ውስጥ ያለውን መጥፎ ኮሌስትሮል (LDL) ለመቀነስ ይረዳል። እንዲሁም የደም ቧንቧዎች እንዳይጠቡ በማድረግ የደም ዝውውርን ያሻሽላል።

#የደም ግፊትን ለመቆጣጠር፦** ከፍተኛ የደም ግፊት ላለባቸው ሰዎች እንደ ተፈጥሯዊ ግፊት መቀነሻ ሆኖ ያገለግላል።

#ፀረ-ባክቴሪያ እና ፀረ-ፈንገስ፦** በሰውነታችን ውስጥ ያሉ ጎጂ ባክቴሪያዎችን እና ጥገኛ ተህዋሲያንን (parasites) ለመዋጋት ይረዳል።

#ለቆዳ እና ለፀጉር፦** በውስጡ ባለው የፀረ-ኦክሳይድ (Antioxidant) ይዘት ምክንያት የቆዳ እርጅናን ይከላከላል፤ ለፀጉር መቆራረጥም መፍትሄ ይሆናል።

2. #እንዴት መመገብ አለብን?
የነጭ ሽንኩርትን ሙሉ ጥቅም ለማግኘት አዘገጃጀቱ ወሳኝ ነው።

#ጥሬውን መመገብ፦** ነጭ ሽንኩርት ሲበስል በውስጡ ያለው የአሊሲን ይዘት ስለሚቀንስ፣ ጥሬውን መመገብ ይመረጣል።

#መጨፍለቅ ወይም መከተፍ፦ ነጭ ሽንኩርቱን ከላጡ በኋላ ከመመገብዎ በፊት ቀጥቅጠው ወይም ከትፈው ለ 10 ደቂቃ** ያህል ማቆየት አለብዎት። ይህ የሚሆነው አሊሲን የተባለው ንጥረ ነገር ከአየር ጋር ተገናኝቶ እንዲነቃቃ (Activate እንዲሆን) ነው።

#ከማር ወይም ከወይራ ዘይት ጋር፦** ጥሬ ነጭ ሽንኩርት ለብቻው ሲወሰድ ጨጓራን ሊያቃጥል ስለሚችል፣ በትንሽ ማር ወይም በወይራ ዘይት በመቀላቀል መውሰድ ይቻላል።

#ከምግብ በኋላ፦** ጨጓራዎ ስስ ከሆነ በባዶ ሆድ ከመውሰድ ይልቅ ምግብ ከተመገቡ በኋላ መውሰድ ይመከራል።

3. #ሊታወቁ የሚገቡ ጥንቃቄዎች
* የአፍ ጠረን፦ የነጭ ሽንኩርት ጠረንን ለመቀነስ ከወሰዱ በኋላ ፓርስሊ (Parsley)፣ ፖም ወይም የሎሚ ጭማቂ መጠቀም ይቻላል።

#የደም ማቅጠኛ መድኃኒት፦** የደም ማቅጠኛ መድኃኒቶችን የሚወስዱ ሰዎች ወይም ቀዶ ጥገና የሚጠብቃቸው ከሆነ ነጭ ሽንኩርት ደምን የማቅጠን ባህሪ ስላለው አስቀድመው ሐኪም ማማከር አለባቸው።

#የጨጓራ ህመም፦** ከፍተኛ የጨጓራ ህመም (Gastritis) ያለባቸው ሰዎች በጥሬው ሲወስዱ ህመም ሊያባብስባቸው ስለሚችል ጥንቃቄ ማድረግ አለባቸው።

#በአጠቃላይ በቀን 2 ፍሬ ነጭ ሽንኩርት ለረጅም ጊዜ መውሰድ ለጤና በጣም ጠቃሚ ቢሆንም፣ ከልክ በላይ አለመውሰድና የሰውነትዎን ሁኔታ ማዳመጥ አስፈላጊ ነው።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#የወር አበባ ህመምን ለመቀነስ እና ዑደት እንዲስተካከል የሚረዱ በቤት ውስጥ በቀላሉ የሚዘጋጁ መጠጦች አሉ። እነዚህ መጠጦች የጡንቻ መኮማተርን በመቀነስ እና የደም ዝውውርን በማሻሻል ከፍተኛ እገዛ ያደርጋሉ።

1 #የዝንጅብል ሻይ (Ginger Tea)
ዝንጅብል የወር አበባ ህመምን በመቀነስ ረገድ በጣም ውጤታማ ነው። በውስጡ የሚገኙት ንጥረ ነገሮች እንደ ማስታገሻነት ያገለግላሉ።
#አዘገጃጀት፡** ትኩስ ዝንጅብል ቀቅለው ጥቂት ማር እና ሎሚ በመጨመር በቀን 2-3 ጊዜ ይጠጡ።

2 #የቀረፋ ሻይ (Cinnamon Tea)
ቀረፋ የደም መፍሰስን ለማስተካከል እና የማህፀን መኮማተርን (Cramp) ለመቀነስ ይረዳል።
አዘገጃጀት፡** ግማሽ የሻይ ማንኪያ የቀረፋ ዱቄት በአንድ ብርጭቆ የፈላ ውሃ ውስጥ በጥብጥው ለ 10 ደቂቃ አቆይተው ይጠጡ።

3. #የእርድ መጠጥ (Turmeric Milk/Tea)
እርድ በሰውነት ውስጥ ያሉ ቁስለቶችን እና ህመሞችን የመቀነስ ከፍተኛ አቅም አለው። በተጨማሪም የሆርሞን መዛባትን ለማስተካከል ይረዳል።
#አዘገጃጀት፡** በሙቅ ወተት ወይም በውሃ ውስጥ ግማሽ የሻይ ማንኪያ እርድ እና ጥቂት ጥቁር አዝሙድ (ለመምጠጥ እንዲረዳ) ጨምረው ይጠጡ።

4. #የፔፐርሚንት (የናና) ሻይ
ናና በማህፀን አካባቢ ያሉ ጡንቻዎች እንዲዝናኑ በማድረግ የሆድ ቁርጠትን ያስታግሳል።
#አዘገጃጀት፡** ትኩስ ወይም የደረቀ ናናን በፈላ ውሃ ዘፍዝፈው መጠጣት።

#ተጨማሪ ጠቃሚ ምክሮች፡
ሙቅ ውሃ መጠጣት፡** በቂ ውሃ መጠጣት በሰውነት ውስጥ ፈሳሽ እንዳይከማች እና የሆድ መነፋትን ለመቀነስ ይረዳል።

ሙቅ ውሃ መያዣ (Hot Water Bag)፦** በታችኛው የሆድ ክፍል ላይ ሙቅ ውሃ መያዣ ማድረግ ህመምን በፍጥነት ያስታግሳል።

#ከፍተኛ ጨውና ስኳር መቀነስ፦** የወር አበባ በሚመጣበት ወቅት ጨውና ስኳር የበዛባቸውን ምግቦች መቀነስ መቆጣትን (Inflammation) ይቀንሳል።

#ማሳሰቢያ፦** ህመሙ በጣም ከፍተኛ ከሆነ፣ መደበኛ ያልሆነ የደም መፍሰስ ካጋጠመዎት ወይም ዑደትዎ በጣም የሚዛባ ከሆነ የጤና ባለሙያ ማማከር አስፈላጊ ነው።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#የቤት ሽያጭ አዳማ
#ለኑሮ ተስማሚና እጅግ ማራኪ በአዳማ
በአዳማ ከተማ ለኑሮ ምቹ በሆነ ሰፈር ላይ በጥራት የተገነባና በአይነቱ ልዩ የሆነ ቤት ለሽያጭ አቅርበናል። ቤቱ በዘመናዊ መልኩ የተሰራና ሁሉንም አስፈላጊ ነገሮች ያሟላ ነው።
#የቤቱ ዝርዝር መረጃ
#ቦታ ስፋት 105 ካሬ ሜትር
#የቤቱ ሁኔታ በሚገባ የተሰራና ለነዋሪዎች ምቹ እንዲሆን ተደርጎ የተቀረጸ
#አካባቢ መሰረተ ልማቶች (ውሃ፣ መብራት) የተሟሉለት
#የሽያጭ ዋጋ 6,300,000 (ስድስት ሚሊዮን ሶስት መቶ ሺህ) ብር
#ከዋናው አስፋልትና ከመሰረታዊ አገልግሎቶች ቅርብ
#ዋጋው ከቤቱ ጥራትና ካለበት ቦታ አንጻር በጣም ተመጣጣኝ መሆኑ
ይህንን ድንቅ አጋጣሚ ሳይጠቀሙበት እንዳያልፍዎ!**
ለበለጠ መረጃ እና ቤቱን በአካል ለመመልከት በቴሌግራም @Smedia09 ያነጋግሩን።

#የልባችንን ጤንነት ለመጠበቅና ከልብ ጋር የተያያዙ በሽታዎችን ለመከላከል የምንመገባቸው ምግቦች ከፍተኛ ሚና አላቸው።
#ለልብ ጤንነት ተስማሚ የሆኑ ዋና ዋና የምግብ አይነቶች የሚከተሉት ናቸው፦
1. #ጥራጥሬዎችና አትክልቶች
* ጥራጥሬዎች (Beans and Lentils): ባቄላ፣ ምስር እና አተር በውስጣቸው ከፍተኛ ፋይበር (Fiber) ስለሚይዙ በደም ውስጥ ያለውን መጥፎ ኮሌስትሮል ለመቀነስ ይረዳሉ።

#አረንጓዴ ቅጠላቅጠል (Leafy Greens):** እንደ ቆስጣ እና ሰላጣ ያሉ አትክልቶች በቫይታሚን K እና በናይትሬት የበለጸጉ በመሆናቸው የደም ግፊትን ለመቀነስና የደም ስሮችን ለመጠበቅ ይረዳሉ።

2 #ሙሉ እህሎች (Whole Grains)
ገብስ፣ ስንዴ እና አጃ (Oats):** እነዚህ ምግቦች ፋይበር ስላላቸው የደም ግፊትን ለማስተካከልና የልብ ስራን ለማቀላጠፍ ይጠቅማሉ። ነጭ ዱቄትን ከመጠቀም ይልቅ ሙሉ እህልን መጠቀም ይመከራል።

3. #ለጤና ተስማሚ የሆኑ ቅባቶች
* ወይራ ዘይት (Olive Oil): ለልብ ጤንነት በጣም ጠቃሚ ከሆኑ የቅባት አይነቶች አንዱ ነው። በውስጡ "Antioxidants" ስላለው የልብ እብጠትን ይከላከላል።

ለውዝ እና ፍራፍሬዎች:** ለውዝ፣ ወልዝ (Walnuts) እና ተልባ በውስጣቸው "Omega-3" የተባለ ጠቃሚ ቅባት ስለሚይዙ የልብ ምትን ለማስተካከል ይረዳሉ።

4. #ፍራፍሬዎች
* አቮካዶ: በውስጡ ያለው ጤናማ ቅባት ኮሌስትሮልን ለመቀነስ ይረዳል።
* ቤሪ (Berries): እንደ እንጆሪ ያሉ ፍራፍሬዎች የልብ ህዋሳት እንዳይጎዱ የሚከላከሉ ንጥረ ነገሮችን ይይዛሉ።
* ሎሚ እና ብርቱካን: በቫይታሚን C የበለጸጉ በመሆናቸው የደም ስርን ጤንነት ይጠብቃሉ።

5. #ሌሎች ጠቃሚ ነጥቦች
* ነጭ ሽንኩርት: የደም ግፊትን ለመቀነስና የደም መርጋትን ለመከላከል ይረዳል።
#ጥቁር ቸኮሌት (Dark Chocolate):** በውስጡ "Flavonoids" ስላለው የልብ በሽታ ስጋትን ሊቀንስ ይችላል (ነገር ግን መጠኑ አነስተኛ መሆን አለበት)።
* ውሃ: በቂ ውሃ መጠጣት ደም በቀላሉ እንዲዘዋወር በማድረግ የልብን ጫና ይቀንሳል።

#ልብ ሊባሉ የሚገቡ ነገሮች፦
* የጨው መጠንን መቀነስ (ከፍተኛ ጨው የደም ግፊትን ይጨምራል)።
* ከመጠን ያለፈ ስኳርና ቅባት የበዛባቸውን ምግቦች ማስወገድ።
* በየቀኑ መጠነኛ አካል ብቃት እንቅስቃሴ ማድረግ።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#ጫት መቃም በጤና፣ በማህበራዊ ህይወት እና በኢኮኖሚ ላይ በርካታ አሉታዊ ተፅዕኖዎች አሉት። ዋና ዋናዎቹን ጉዳቶች በሚከተለው መልኩ መዘርዘር ይቻላል፦
1. #በጤና ላይ የሚያስከትለው ጉዳት
የልብና የደም ዝውውር ችግር
ጫት የደም ግፊትን ይጨምራል፣ የልብ ምትን ያፈጥናል እንዲሁም ለድንገተኛ የልብ ህመም ተጋላጭነትን ይጨምራል።

#የአዕምሮ ጤና መታወክ፦** ከፍተኛ ጭንቀት (Anxiety)፣ እንቅልፍ ማጣት፣ መመረቅ (Depression) እና አልፎ ተርፎም ለከፋ የአዕምሮ ህመም (Psychosis) ሊዳርግ ይችላል።

#የምግብ መፈጨት ችግር፦** የምግብ ፍላጎትን ስለሚዘጋ ለከፍተኛ የምግብ እጥረት ያጋልጣል። በተጨማሪም የሆድ ድርቀት፣ የጨጓራ ቁስለት እና የሄሞሮይድ (የኪንታሮት) ችግር ያስከትላል።

#የአፍና የጥርስ ጤና፦** የጥርስ መበስበስ፣ የድድ መድማት እና በአፍ ውስጥ ለሚከሰት ካንሰር የመጋለጥ እድልን ይጨምራል

#የወሲብ ብቃት መቀነስ፦** በወንዶች ላይ የወሲብ ፍላጎትንና ብቃትን ቀስ በቀስ እንዲቀንስ ሊያደርግ ይችላል።

2. #ማህበራዊና ስነ-ልቦናዊ ጉዳቶች
የጊዜ ብክነት፦** ጫት ለመቃም እና ተያያዥ ለሆኑ ነገሮች (መጫር፣ ቃም ቃም ማለት) ረጅም ሰዓታት ስለሚወስድ ለስራ እና ለቤተሰብ የሚሰጠውን ጊዜ ይሻማል።

#የባህሪ መለወጥ፦** ቃሚዎች ጫት በማይኖራቸው ጊዜ ብስጩ፣ ተሳዳቢ እና በቀላሉ የሚቆጡ ሊሆኑ ይችላሉ።

#የሱስ ተገዥነት፦** ጫት ከፍተኛ የሆነ የስነ-ልቦና ሱስ ስለሚያስከትል፣ ግለሰቡ ያለ ጫት ምንም አይነት ስራ መስራት ወይም መረጋጋት የማይችልበት ደረጃ ላይ ሊደርስ ይችላል።

3. #ኢኮኖሚያዊ ጉዳቶች
* የገንዘብ ብክነት፦ ለጫት ግዢ የሚወጣው ገንዘብ ከፍተኛ በመሆኑ ለቤተሰብ መሰረታዊ ፍላጎቶች (ለምግብ፣ ለትምህርት፣ ለጤና) መዋል የሚገባውን ገቢ ይበላል።

#የስራ ምርታማነት መቀነስ፦** በቃም ማግስት የሚከሰት የድካም ስሜት (መቃም/Hangover) በስራ ላይ ትኩረት እንዳይኖርና ውጤታማነት እንዲቀንስ ያደርጋል።

4. #ሌሎች ተያያዥ ጉዳቶች
* ተጓዳኝ ሱሶች፦ ጫት የሚቅሙ ሰዎች ጫቱን "ለመስበር" በሚል ለሲጋራ፣ ለሺሻ እና ለአልኮል መጠጦች የመጋለጥ እድላቸው ሰፊ ነው።

#የኬሚካል አደጋ፦** አርሶ አደሮች ጫት ላይ የሚረጩት ፀረ-ተባይ ኬሚካሎች በአግባቡ ሳይታጠቡ ሲቀሩ ለተለያዩ የውስጥ ደዌ ህመሞች እና ለካንሰር መንስኤ ሊሆኑ ይችላሉ።

#ባጠቃላይ ጫት ለአላፊ ደስታ የሚቃም ቢመስልም፣ የረጅም ጊዜ ጉዳቱ ግን ዘርፈ ብዙና ህይወትን የሚያመሰቃቅል ነው።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#ሲጋራና ሺሻ ማጨስ በጤና ላይ የሚያደርሱት ጉዳት እጅግ ከፍተኛና ዘርፈ ብዙ ነው።
#ብዙ ሰዎች ሺሻ ከሲጋራ የተሻለ ወይም ጉዳት የሌለው ይመስላቸዋል፤ ነገር ግን ጥናቶች እንደሚያሳዩት ሺሻ ከሲጋራ ባልተነሰ አልፎ ተርፎም በከፋ መልኩ ጤናን ይጎዳል።

#ዋና ዋናዎቹን ጉዳቶች እንደሚከተለው በዝርዝር ማየት ይቻላል

1. #የልብና የደም ዝውውር ሥርዓት ላይ የሚደርስ ጉዳት
የደም ግፊት መጨመር፦** በትንባሆ ውስጥ የሚገኘው ኒኮቲን የልብ ምትን በመጨመርና የደም ቧንቧዎችን በማጥበብ የደም ግፊት እንዲጨምር ያደርጋል

#የልብ ድካምና ስትሮክ የደም ቧንቧዎች እንዲጠብቁና እንዲደፈኑ በማድረግ ለልብ ድካም (Heart Attack) እና ለስትሮክ (Stroke) ተጋላጭነትን ይጨምራል።

2. #የመተንፈሻ አካላት ላይ የሚደርስ ጉዳት
#የሳንባ ካንሰር በሲጋራና በሺሻ ጭስ ውስጥ የሚገኙ ከ7,000 በላይ ኬሚካሎች (ከነዚህም ውስጥ 70 የሚሆኑት ካንሰር አምጪ ናቸው) ለሳንባ ካንሰር ቀጥተኛ መንስኤ ናቸው።

#ሥር የሰደደ የሳንባ በሽታ (COPD)፦** ሳንባን በማቁሰልና የአየር መተላለፊያዎችን በመዝጋት ለከባድ የመተንፈስ ችግር ይዳርጋል።

3. #በሺሻ ላይ የሚታዩ ልዩ ጉዳቶች
ሺሻ በውሃ ውስጥ አልፎ ስለሚመጣ ጉዳቱ የቀነሰ ቢመስልም የሚከተሉት አደገኛ ሁኔታዎች አሉት
#ከፍተኛ የካርቦን ሞኖክሳይድ መጠን ሺሻን ለማቀጣጠል የሚጠቀሙት ከሰል ከፍተኛ መጠን ያለው ካርቦን ሞኖክሳይድ እንዲመነጭ ያደርጋል፤ ይህም በደም ውስጥ ያለውን ኦክስጅን ይቀንሳል።

ተላላፊ በሽታዎች የሺሻውን ቧንቧ (piping) በጋራ መጠቀም እንደ ሄፓታይተስ፣ የሳንባ ነቀርሳ (TB) እና የኸርፒስ ቫይረስ ላሉ ተላላፊ በሽታዎች ያጋልጣል።

ረጅም የቆይታ ጊዜ አንድ ሰው ለ45 ደቂቃ ሺሻ ሲያጨስ ከ100 በላይ ሲጋራዎችን እንዳጨሰ ያህል ከፍተኛ መጠን ያለው ጭስ ወደ ውስጥ ይስባል።

4. #ሌሎች የጤና ችግሮች
የአፍና የጉሮሮ ካንሰር ለከንፈር ለምላስ፣ ለድድና ለጉሮሮ ካንሰር የመጋለጥ እድልን በእጅጉ ይጨምራል።

#የመካንነት ችግር በወንዶች ላይ የዘር ፍሬ (Sperm) ጥራትና መጠን እንዲቀንስ ሲያደርግ፣ በሴቶች ላይ ደግሞ ፅንስ የመያዝ እድልን ያጠባል።

#የቆዳ መሸብሸብ፦** የደም ዝውውርን ስለሚቀንስ ቆዳ ቀድሞ እንዲሸበሸብና የዕድሜ መግፋት ምልክቶች እንዲታዩ ያደርጋል።

#ጠቃሚ ማሳሰቢያ
ሁለተኛ ደረጃ አጫሽነት (Second-hand smoke)፦ አጫሾች የሚያወጡትን ጭስ ወደ ውስጥ የሚስቡ ሰዎች (ቤተሰብ፣ ልጆች፣ ጓደኞች) ልክ እንደ አጫሹ ሁሉ ለላይ ለተጠቀሱት የጤና ችግሮች ይጋለጣሉ።

ለማጠቃለል፣ ሺሻም ሆነ ሲጋራ "ንጹህ" ወይም "ደህንነቱ የተጠበቀ" የሚባል አማራጭ የላቸውም። ጤናዎን ለመጠበቅ ከሁለቱም መራቅ የተሻለው ውሳኔ ነው።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#አልኮል መጠጣት በአጭርና በረጅም ጊዜ በጤና ላይ በርካታ ጉዳቶችን ያስከትላል። እነዚህም ጉዳቶች በአካል፣ በአእምሮ እና በማህበራዊ ህይወት ላይ ሊከፈሉ ይችላሉ።
ዋና ዋናዎቹ ጉዳቶች የሚከተሉት ናቸው

1. #በአካል ክፍል ላይ የሚደርሱ ጉዳቶች
#የጉበት በሽታ፦** አልኮልን ከመጠን በላይ መጠቀም የጉበት ስብ መከማቸት፣ የጉበት መቆጣት (Hepatitis) እና በመጨረሻም የጉበት ጠባሳ (Cirrhosis) ያስከትላል።

#የልብና የደም ዝውውር ችግር፦** ለደም ግፊት መጨመር፣ ለልብ ምት መዛባት እና ለስትሮክ (Stroke) የመጋለጥ እድልን ይጨምራል።

#የምግብ መፈጨት ሥርዓት፦** የሆድ ዕቃና የጨጓራ መቁሰል (Gastritis) ያስከትላል። እንዲሁም ሰውነት አስፈላጊ የሆኑ ቫይታሚኖችንና ንጥረ ነገሮችን እንዳይመጥ ይከላከላል።

#ለካንሰር የመጋለጥ እድል፦** የአፍ፣ የጉሮሮ፣ የጉበት፣ የጡት እና የጨጓራ ካንሰር ተጋላጭነትን ይጨምራል።

#የሰውነት መከላከል አቅም፦** የሰውነትን በሽታ የመከላከል አቅም በማዳከም ለተላላፊ በሽታዎች (እንደ ሳንባ ነቀርሳ እና የሳንባ ምች) በቀላሉ እንዲጋለጡ ያደርጋል።

2. #በአእምሮና በስነ-ልቦና ላይ የሚደርሱ ጉዳቶች
#የማስታወስ ችሎታ መቀነስ፦** አልኮል የአንጎልን ሴሎች በመጉዳት የማሰብ፣ የማስታወስ እና ውሳኔ የመስጠት ብቃትን ያዳክማል።
#ጭንቀትና ድብርት፦** አልኮል ለጊዜው ደስተኛ የሚያደርግ ቢመስልም፣ በረጅም ጊዜ ግን ለከፍተኛ ጭንቀትና ለድብርት (Depression) ይዳርጋል።
#ሱስ መሆን አልኮልን አዘውትሮ መጠጣት ራስን መቆጣጠር ወደማይቻልበት የሱስ ደረጃ ያደርሳል።

3.#ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ጉዳቶች
የስራ አፈጻጸም መውረድ፦** ትኩረትን በመንጠቅ በስራ ወይም በትምህርት ላይ ውጤታማ እንዳይሆኑ ያደርጋል።

#ግጭትና ጥቃት፦** አልኮል የሰውን ልጅ የማመዛዘን ችሎታ ስለሚቀንስ ለጠብ፣ ለቤተሰብ መፍረስ እና ለተለያዩ ወንጀሎች መንስኤ ይሆናል።
#አደጋዎች በመኪና አደጋ እና በሌሎች ድንገተኛ አደጋዎች ለሞት ወይም ለከባድ አካል ጉዳት የመጋለጥ እድልን በከፍተኛ ሁኔታ ይጨምራል።

4. #በእርግዝና ወቅት የሚደርስ ጉዳት
አንዲት ነፍሰ ጡር ሴት አልኮል ስትጠጣ ፅንሱ በአካልና በአእምሮ የመጎዳት (Fetal Alcohol Syndrome) ከፍተኛ ስጋት ይገጥመዋል።
#ማሳሰቢያ አልኮልን ማቆም ለጤና ወዲያውኑ መሻሻልን ያመጣል። ሱስ አስቸጋሪ ሆኖ ካገኙት የህክምና ባለሙያዎችን ወይም የምክር አገልግሎቶችን ማግኘት የተሻለ መፍትሄ ነው።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#ማሳሰቢያ ይህ መረጃ በፋብሪካ የተቀነባበረ ዘይት ሳይሆን ያለ ምንም ኬሚካል በቤት ውስጥ ለሚናዘጋጅው ብቻ ነው
#የኑግ ዘይት (Niger seed oil) በኢትዮጵያ ውስጥ በስፋት ጥቅም ላይ የሚውልና በርካታ የጤና ጥቅሞች ያሉት የዘይት ዓይነት ነው። ዋና ዋናዎቹ ጥቅሞች የሚከተሉት ናቸው

1. #ለልብ ጤንነት
የኑግ ዘይት በውስጡ ኦሜጋ-3 (Omega-3) እና ኦሜጋ-6 (Omega-6) ፋቲ አሲዶችን በከፍተኛ መጠን ይይዛል። እነዚህ ንጥረ ነገሮች በደም ውስጥ ያለውን መጥፎ የኮሌስትሮል መጠን በመቀነስ ለልብ ድካም እና ለሌሎች የልብ ሕመሞች የመጋለጥ እድልን ይቀንሳሉ።

2. የሰውነትን መቆጣት (Inflammation) ለመቀነስ
በውስጡ ባሉት ፀረ-ኦክሳይደንት (Antioxidant) ንጥረ ነገሮች አማካኝነት በሰውነት ውስጥ የሚከሰቱ መቆጣቶችን የመከላከል አቅም አለው። በተለይም እንደ ቁርጥማት (Rheumatism) እና አርትራይተስ ላሉ የሕመም ዓይነቶች እፎይታን ሊሰጥ ይችላል።

3. ለቆዳ ጤንነት
የኑግ ዘይት ለቆዳ ጠቃሚ የሆኑ ንጥረ ነገሮችን ይዟል። ቆዳን ለማለስለስ፣ ቁስልን ቶሎ ለማዳን እና እንደ ጭርት ወይም ሽፍታ ያሉ የቆዳ ችግሮችን ለመከላከል ይረዳል።

4. በሽታን የመከላከል አቅምን ይጨምራል
በውስጡ ያሉት የተለያዩ ማዕድናት እና ፕሮቲኖች የሰውነትን በሽታ የመከላከል ሥርዓት በማጠናከር ሰውነታችን ባክቴሪያዎችንና ቫይረሶችን እንዲቋቋም ይረዳሉ።

5. ለእንቅልፍ እጥረት
በአንዳንድ ጥናቶች መሠረት የኑግ ዘይት በውስጡ እንደ ማግኒዥየም፣ ፖታሺየም እና ዚንክ ያሉ ማዕድናትን ስለሚይዝ፣ በሰውነት ውስጥ የሆርሞን መዛባትን በማስተካከል ጥልቅና የተረጋጋ እንቅልፍ እንዲኖረን ሊረዳ ይችላል።

6. ለምግብ መፈጨት ሥርዓት
የሆድ መነፋትን ለመቀነስ እና የምግብ መፈጨት ሥርዓት የተስተካከለ እንዲሆን የማድረግ አቅም አለው።

#ማሳሰቢያ ምንም እንኳን የኑግ ዘይት ለጤና ጠቃሚ ቢሆንም፣ ከመጠን በላይ መጠቀም ካሎሪው ከፍተኛ ስለሆነ ለክብደት መጨመር ምክንያት ሊሆን ይችላል። እንዲሁም ለውዝ ወይም ሌሎች የቅባት እህሎች አለርጂ ያለባቸው ሰዎች በጥንቃቄ መጠቀም አለባቸው።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ