#አብሽ (Fenugreek) በጤናው ዘርፍም ሆነ በምግብ ዝግጅት ውስጥ ከፍተኛ ቦታ የሚሰጠው ተክል ነው። ዘሩም ሆነ ቅጠሉ በርካታ ጠቃሚ ንጥረ ነገሮችን ይዘዋል።

#የአብሽን ዋና ዋና ጥቅሞች እና የአጠቃቀም ዘዴዎች እንደሚከተለው በዝርዝር ቀርበዋል፦
የአብሽ የጤና ጥቅሞች

#የደም ስኳር መጠንን ለመቆጣጠር፦ አብሽ በውስጡ የሚገኘው ከፍተኛ የፋይበር (Fiber) መጠን ስኳር ወደ ደም ውስጥ የሚገባበትን ፍጥነት ስለሚቀንስ ለስኳር ታካሚዎች እጅግ ጠቃሚ ነው።
* ለጥሩ የምግብ መፈጨት፦ በፋይበር የበለጸገ በመሆኑ የሆድ ድርቀትን ይከላከላል፣ የምግብ መፈጨት ሂደትን ያፋጥናል።

* የኮሌስትሮል መጠንን ለመቀነስ፦ በደም ውስጥ የሚገኘውን መጥፎ ኮሌስትሮል (LDL) ለመቀነስ እንደሚረዳ ጥናቶች ያመለክታሉ።

* ለጡት ወተት ማመንጫ፦ አብሽ ለሚያጠቡ እናቶች የጡት ወተት መጠን እንዲጨምር በማድረግ በባህላዊ ህክምና በስፋት ጥቅም ላይ ይውላል።

* የሰውነት ክብደትን ለመቀነስ፦ አብሽ በውስጡ የያዘው ፋይበር ሆድ ቶሎ እንዳይርበው በማድረግ የምግብ ፍላጎትን ለመቀነስ ይረዳል።

* ለቆዳ እና ለፀጉር ጤና፦ የአብሽ ዱቄት ከማር ወይም ከሌሎች ነገሮች ጋር ተቀላቅሎ ለፊት ጭምብል (Face mask) ሲሆን ለቆዳ ጥራትና ለፀጉር ጥንካሬ ይረዳል።

#የአብሽ አጠቃቀም ዘዴዎች
አብሽን በተለያዩ መንገዶች መጠቀም ይቻላል፦
* በመጠጥ መልክ (አብሽ ጭማቂ)፦
* አብሹን በደንብ አጥቦ ለሊቱን ሙሉ በውሃ ውስጥ ማዘፍዘፍ።

* በማግስቱ ጠዋት አብሹን በመፍጨት ወይም በማዋሃድ ከነ ውሃው መጠጣት። (ለደም ስኳር እና ለክብደት መቀነስ በጣም ውጤታማው ዘዴ ነው)።
* በምግብ ውስጥ፦

* የደረቀውን የአብሽ ዱቄት በወጥ፣ በሾርባ ወይም በሰላጣ ላይ በመነስነስ መጠቀም ይቻላል።
* በተለይ በኢትዮጵያ ምግብ አዘገጃጀት ውስጥ ለጥጥ፣ ለሽሮ እና ለተለያዩ ወጦች ልዩ ጣዕም እንዲሰጥ ተደርጎ ይጨመራል።
* የአብሽ ሻይ፦
* የአብሽ ዘሩን በውሃ ውስጥ ለጥቂት ደቂቃዎች በማፍላት፣ እንደ ሻይ በሙቅ መጠጣት ይቻላል። ለጣዕም ጥቂት ሎሚ መጨመር ይቻላል።
* ለቆዳ/ለፀጉር፦
* የአብሽ ዱቄቱን ከውሃ ጋር አዋህዶ ለብ ባለ ውሃ በተለይ ፀጉርን በመቀባት ለ30 ደቂቃ አቆይቶ መታጠብ የፀጉር መነቃቀልን ይከላከላል።
ጥንቃቄዎች
* ሽታ፦ አብሽ አዘውትሮ መጠቀም በሰውነት ላብ እና በሽንት ላይ ጠንከር ያለ ሽታ ሊያመጣ ይችላል።
* ለነፍሰ ጡሮች፦ ነፍሰ ጡር የሆኑ እናቶች አብሽን ከመጠን በላይ ከመጠቀማቸው በፊት ሀኪም ማማከር አለባቸው (ማህፀን የማነቃቃት ባህሪ ስላለው)።
* የመድሃኒት መጋጨት፦ የደም ስኳር መድሃኒት የሚወስዱ ሰዎች አብሽ ስኳርን የማውረድ አቅም ስላለው ከመጠን በላይ እንዳይወርድ ጥንቃቄ ማድረግ አለባቸው።

#የነቢዩ ኢብራሂም (ዐ.ሰ) እና የኢስማዒል (ዐ.ሰ) ዱአ
ይህ ዱአ ቤተሰብን ለአላህ ታዛዥ ለማድረግና ትውልድን ለማስተካከል የሚደረግ ታላቅ ዱአ ነው።
(ሱረቱ አል-በቀራህ 2:128)፦ رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِن ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَ
"ረበና ወጅዓልና ሙስሊመይኒ ለከ ወሚን ዙሪያቲና ኡመተን ሙስሊመተን ለከ"
* ትርጉም፦ "ጌታችን ሆይ! ላንተ ታዛዦች (ሙስሊሞች) አድርገን፤ ከዘሮቻችንም ላንተ ታዛዥ የሆኑ ሕዝቦችን (አድርግልን)።

#የነቢዩ ዘከሪያ (ዐ.ሰ) ዱአ
ብቸኝነትን ለማስቀረትና መልካም ትውልድን ለመተካት የተደረገ ዱአ ነው።
(ሱረቱ አሊ-ዒምራን 3:38)፦ رَبِّ هَبْ لِي مِن لَّدُنكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً ۖ إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ
ፈ"ረቢ ሀብ ሊ ሚን ለዱንከ ዙሪያተን ጠይበተን ኢነከ ሰሚኡ ዱዓእ"
* ትርጉም፦ "ጌታዬ ሆይ! ካንተ ዘንድ መልካምን ዝርያ ለእኔ ስጠኝ፤ አንተ ዱአን ሰሚ ነህና።

#የነቢዩ ሙሳ (ዐ.ሰ) ዱአ
ይህ ዱአ በችግርና በብቸኝነት ወቅት የሚደረግ ሲሆን፣ ነቢዩ ሙሳ ይህን ካሉ በኋላ ነው ትዳርና ስራ ያገኙት።
(ሱረቱ አል-ቀሰስ 28:24)፦ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ
"ረቢ ኢኒ ሊማ አንዘልተ ኢለየ ሚን ኸይሪን ፈቂር"
* ትርጉም፦ "ጌታዬ ሆይ! እኔ ወደ እኔ ከምታወርደው ከማንኛውም በጎ ነገር (ሲሳይ) ፈላጊ ነኝ።

#የአላህ ባሪያዎች (ዒባዱ አረህማን) ዱአ
ይህ ዱአ በትዳር ውስጥ ደስታንና የዓይን ማረፊያን ለማግኘት የሚጠየቅበት ምርጥ ዱአ ነው።
(ሱረቱ አል-ፉርቃን 25:74)፦ رَبَّنَا هَبْ لኑ مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ
ረበና ሀብ ለና ሚን አዝዋጂና ወዙሪያቲና ቁረተ አዕዩን"
* ትርጉም፦ "ጌታችን ሆይ! ከሚስቶቻችንና ከዘሮቻችን ለዓይኖች መርጊያን (ደስታን) ለእኛ ስጠን።

#የነቢዩ ዘከሪያ (ዐ.ሰ) ዱአ
ይህ ደግሞ በብቸኝነት እንዳይቀሩ የለመኑበት ዱአ ነው።
*
(ሱረቱ አል-አንቢያ 21:89)፦ رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنتَ خَيርُ الْوَارِثِينَ
* "ረቢ ላ ተዘርኒ ፈርደን ወአንተ ኸይሩል ዋሪሲን"
* ትርጉም፦ "ጌታዬ ሆይ! ብቻዬን አትተወኝ፤ አንተም ከወራሾች ሁሉ በላጭ ነህ።

እነዚህን ዱአዎች አላህ ዱአን ይቀበላል ተብሎ በሚታሰብባቸው ሰዓቶች (ለምሳሌ በሶላት ስግደት/ሱጁድ ላይ፣ በመጨረሻው የሌሊት ክፍለ ጊዜ እና በጁምዓ ቀን) ደጋግመው ይጠቀሙባቸው።

#ቀይ እንጀራ በምስር ወጥ የሚያስገኘው አስገራሚ 😱😱 ጥቅሞች
ይህ በምስሉ ላይ የሚታየው የምስር ወጥ ከአይብ፣ ከሰላጣና ከቃሪያ ጋር የቀረበው የጤፍ (ቀይ) እንጀራ ለጤና እጅግ ጠቃሚ የሆኑ ንጥረ ነገሮችን የያዘ ነው። ዋና ዋና ጥቅሞቹን እንደሚከተለው በዝርዝር ማየት ይቻላል

1. #በፕሮቲንና በብረት የበለፀገ (ከምስር የሚገኝ)
* የጡንቻ ጥንካሬ፦ ምስር ከፍተኛ የፕሮቲን መጠን ስላለው ለሰውነት ግንባታና ለጡንቻ ጥገና ይረዳል።
* ደም ማነስን መከላከል፦ ምስር በብረት (Iron) የበለፀገ በመሆኑ በሰውነታችን ውስጥ ቀይ የደም ሴሎች እንዲመረቱ በማድረግ የደም ማነስንና የድካም ስሜትን ይከላከላል።

2. #ለተስተካከለ የምግብ መፈጨት (ከእንጀራና ከምስር የሚገኝ)
* ፋይበር (Fiber)፦ ምስርም ሆነ እንጀራ በፋይበር የበለፀጉ በመሆናቸው ለምግብ መፈጨት ሥርዓት መሳለጥና ለሆድ ድርቀት መፍትሄ ይሆናሉ።
* ከግሉተን ነፃ (Gluten-free)፦ ጤፍ በተፈጥሮው ግሉተን ስለሌለው የሆድ መነፋት ወይም የግሉተን አለርጂ ላለባቸው ሰዎች ተመራጭ ነው።

3. #ለልብ ጤንነትና ለክብደት ቁጥጥር
* ኮሌስትሮልን መቀነስ፦ ምስር በውስጡ ያለው ፎሌት (Folate) እና ማግኒዥየም የልብን ጤንነት ለመጠበቅና የደም ዝውውርን ለማሻሻል ይረዳሉ።
* የመጥገብ ስሜት፦ ይህ ምግብ ውስብስብ ካርቦሃይድሬት (Complex Carbohydrates) ስለያዘ፣ ቶሎ የረሃብ ስሜት እንዳይሰማን በማድረግ የሰውነት ክብደትን ለመቆጣጠር ይረዳል።

4. #ቫይታሚኖችና ማዕድናት (ከአትክልትና ከአይብ የሚገኝ)
* ካልሲየም፦ አይቡ ለጥርስና ለአጥንት ጥንካሬ የሚረዳ ካልሲየም ይሰጣል።
* ቫይታሚን C፦ በምስሉ ላይ የሚታየው ቃሪያና ሰላጣ ለበሽታ መከላከል አቅም የሚረዳ ከፍተኛ የቫይታሚን C መጠን ይዘዋል።
* ፕሮባዮቲክስ፦ እንጀራ ሲቦካ የሚፈጠረው እርሾ (Fermentation) ለጨጓራ ጤንነት የሚረዱ ጠቃሚ ባክቴሪያዎችን ይይዛል።

5. #ለደም ስኳር ቁጥጥር
* ምስርና የጤፍ እንጀራ "Low Glycemic Index" ያላቸው ምግቦች በመሆናቸው፣ ከተመገብን በኋላ የደም ስኳር መጠን በከፍተኛ ሁኔታ እንዳይጨምር ያደርጋሉ። ይህም ለስኳር ታካሚዎች ተመራጭ ምግብ ያደርገዋል።

#ባጠቃላይ ይህ ምግብ ሙሉ ምግብ (Balanced Diet) የሚባል ሲሆን፣ ለቀን ውሎአችን የሚያስፈልጉ ካርቦሃይድሬትን፣ ፕሮቲንን፣ ቅባትንና ቫይታሚኖችን በአንድ ላይ የያዘ ድንቅ የሀገራችን ምግብ ነው።

#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#የወተትና የእርድ ድብልቅ (ብዙውን ጊዜ "Golden Milk" ተብሎ የሚጠራው) በጤና ላይ በርካታ ጥቅሞች እንዳሉት ይታወቃል። እርድ "ኩርኩሚን" (Curcumin) የተባለ ንጥረ ነገር ስላለው እንደ ተፈጥሯዊ መድኃኒት ያገለግላል።

ጥቅሞቹንና አዘገጃጀቱን እንደሚከተለው ማየት ይቻላል፡

#የወተትና የእርድ ጥቅሞች
#የሰውነት መቆጣትንና ሕመምን ይቀንሳል፦ እርድ በውስጡ ባለው ኩርኩሚን አማካኝነት የመገጣጠሚያ ሕመምንና በሰውነት ውስጥ የሚከሰቱ መቆጣቶችን የመከላከል አቅም አለው።

#የሰውነትን በሽታ የመከላከል አቅም ያጠናክራል፦ ወተትና እርድ ባክቴሪያዎችንና ቫይረሶችን የመዋጋት አቅም ስላላቸው፣ በተለይ ለጉንፋንና ለሳል ተመራጭ ናቸው።

#ለተስተካከለ የምግብ መፈጨት፦ እርድ የምግብ መፈጨት ሥርዓት እንዲቀላጠፍና የሆድ መነፋትን ለመቀነስ ይረዳል።

#ጥሩ እንቅልፍ ለመተኛት፦ ሞቅ ያለ ወተት ከእርድ ጋር ከመኝታ በፊት መጠጣት አእምሮ እንዲረጋጋና ጥልቅ እንቅልፍ እንዲወስደን ይረዳል።

#ለቆዳ ጤንነት፦ የሰውነትን መርዛማ ነገሮች ለማስወገድ ስለሚረዳ፣ ቆዳ ጥራትና ብሩህነት እንዲኖረው ያደርጋል።

#የአዘገጃጀት ሂደት
ይህን መጠጥ ለማዘጋጀት የሚከተሉትን ግብዓቶች ይጠቀሙ፡

#አስፈላጊ ግብዓቶች

#አንድ ኩባያ ወተት (የላም ወተት ወይም የአልሞንድ/አጃ ወተት ሊሆን ይችላል)
#ማሽ የሻይ ማንኪያ ንጹህ የእርድ ዱቄት
#ትንሽ ቁንጥጫ ጥቁር አዝሙድ ወይም ቁንዶ በርበሬ (ይህ እርዱ በሰውነታችን ውስጥ በፍጥነት እንዲዋሃድ ይረዳል

#ለጣዕም፦ ማር ወይም ቀረፋ (እንደ ምርጫዎ)
የአዘገጃጀት ቅደም ተከተል፦
#ወተቱን በደስታ (ድስት) ውስጥ አድርገው በመካከለኛ ሙቀት ማሞቅ።
#ወተቱ መፍላት ከመጀመሩ በፊት የእርድ ዱቄቱንና ቁንዶ በርበሬውን (ወይም ጥቁር አዝሙዱን) መጨመር።

#ሁለቱ በደንብ እንዲዋሃዱ ለ5 ደቂቃ ያህል በዝቅተኛ ሙቀት ላይ ማማሰል።
* ካወረዱት በኋላ ትንሽ ቀዝቀዝ ሲል ማር ወይም ቀረፋ ጨምረው በሞቃትነቱ ይጠጡት።

#ማሳሰቢያ፦ እርድ የደም ማቅጠኛ መድኃኒት ለሚወስዱ ሰዎች ወይም ለሐሞት ጠጠር ሕመምተኞች ከመጠን በላይ ባይወሰድ ይመከራል። ማንኛውም የጤና እክል ካለብዎ አስቀድሞ ባለሙያ ማማከር ተገቢ ነው።

#የወንድ ዘር (Sperm) ጥራትና ብዛት ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ ሊያሳድሩ የሚችሉ የምግብ ዓይነቶችን በሚከተለው መልኩ በዝርዝር ማየት ይቻላል።
እነዚህ ምግቦች በተለይ መጠናቸው ሲበዛ የሆርሞን መዛባትንና የሴሎችን መጎዳት ሊያስከትሉ ይችላሉ።

1. የተቀነባበሩ ስጋዎች (Processed Meats)
እንደ ሶusage፣ ሆት ዶግ፣ እና በቆርቆሮ የታሸጉ ስጋዎች ከፍተኛ የሳቹሬትድ ፋት (Saturated fat) ይዘት አላቸው። ጥናቶች እንደሚያሳዩት እነዚህን ምግቦች አዘውትሮ መመገብ የዘር ፍሬ ብዛትንና እንቅስቃሴን (Motility) ሊቀንስ ይችላል።

2. ትራንስ ፋት (Trans Fats)
በተደጋጋሚ በዘይት የተጠበሱ ምግቦች (ፈጣን ምግቦች)፣ ብስኩቶች እና ኬኮች ውስጥ የሚገኘው ትራንስ ፋት በሰውነት ውስጥ የደም ዝውውርን በማስተጓጎል እና ኦክሲዴቲቭ ስትረስ (Oxidative stress) በመፍጠር የዘር ፍሬ ጥራት ላይ ጉዳት ያደርሳል።

3. አኩሪ አተር እና ከአኩሪ አተር የሚዘጋጁ ምግቦች
አኩሪ አተር "ኢሶፍላቮንስ" (Isoflavones) የተባለ የሴት ሆርሞንን (Estrogen) የሚመስል ንጥረ ነገር ይዟል። ከመጠን በላይ አኩሪ አተርን መመገብ የወንድ ሆርሞን (Testosterone) እና የዘር ፍሬ ምርት ላይ መስተጓጎል ሊፈጥር ይችላል።

4. ከፍተኛ የስኳር መጠን ያላቸው ምግቦችና መጠጦች
ለስላሳ መጠጦች፣ የታሸጉ ጭማቂዎች እና ጣፋጭ ምግቦች የኢንሱሊን መጠንን ከፍ በማድረግ የዘር ፍሬ እንቅስቃሴን ሊቀንሱ ይችላሉ። በተጨማሪም ከመጠን በላይ ውፍረትን ስለሚያስከትሉ በሆርሞን ምርት ላይ ተጽዕኖ ይኖራቸዋል።

5. አልኮል
ከመጠን በላይ አልኮል መጠጣት የቴስቶስትሮን ሆርሞን መጠን እንዲቀንስ እና የወንድ ዘር ፍሬ ቅርጽና ጥራት እንዲበላሽ ያደርጋል።

6. ከፍተኛ የሜርኩሪ መጠን ያላቸው ዓሳዎች
አንዳንድ የባህር ዓሳዎች (ለምሳሌ፦ ቱና፣ ሰይፍ ዓሳ/Swordfish) ከፍተኛ የሜርኩሪ ክምችት ሊኖራቸው ይችላል። ሜርኩሪ ደግሞ ከመካንነት ጋር የተያያዘ የብረት አይነት ነው።

#ለተሻለ የዘር ፍሬ ጤና የሚመከሩ ነጥቦች፦
* አትክልትና ፍራፍሬ፦ በቫይታሚን C እና E የበለጸጉ ምግቦች የዘር ፍሬን ከጉዳት ይከላከላሉ።
* ዚንክ (Zinc)፦ እንደ ባቄላ፣ ለውዝ እና ቀይ ስጋ (ያለ ስብ) ያሉ ምግቦች ለዘር ፍሬ እድገት ጠቃሚ ናቸው።

#ውሃ መጠጣት፦ በቂ ውሃ መጠጣት ለዘር ፍሬ ፈሳሽ መጠን መጨመር ይረዳል።

#ክብደት መቀነስ እና የአካል ብቃት እንቅስቃሴ፦ ጤናማ የሰውነት ክብደት ለሆርሞን መመጣጠን ወሳኝ ነው።
#ማሳሰቢያ፦ እነዚህ ምግቦች በራሳቸው ብቻ ችግር ይፈጥራሉ ማለት ሳይሆን፣ የአመጋገብ ዘይቤው ጤናማ ካልሆነና እነዚህ ነገሮች ሲበዙ ነው ተጽዕኖው የሚታየው። የተለየ የጤና ችግር ካለ የህክምና ባለሙያ ማማከር ይመከራል።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#በተለይ ለኩላሊት አስገራሚ ነው
#የገብስ ውሃ (Barley water) መጠጣት በርካታ የጤና ጥቅሞች አሉት። ገብስ በፋይበር፣ በቪታሚኖች እና በማዕድናት የበለጸገ በመሆኑ በተለይ ለሚከተሉት ነገሮች ይጠቅማል፡

1. ለምግብ መፈጨት ሥርዓት
ገብስ ከፍተኛ የፋይበር መጠን ስላለው የሆድ ድርቀትን ለመከላከል እና የምግብ መፈጨት ሂደት እንዲሳለጥ ይረዳል። እንዲሁም ለጨጓራ መቆጣት ወይም ለቃጠሎ ስሜት እንደ ማስታገሻነት ያገለግላል።

2. ለኩላሊት ጤና
የገብስ ውሃ የሽንት መውረጃ ቱቦ ኢንፌክሽንን (UTI) ለመከላከል እና የኩላሊት ጠጠር እንዳይፈጠር ወይንም ካለ ጠጠር እንዲወጣ በመርዳት የታወቀ ነው። ሰውነት ውስጥ ያሉ መርዛማ ነገሮችን (Toxins) አጥቦ ለማውጣት ይረዳል።

3. የሰውነት ክብደትን ለመቀነስ
የገብስ ውሃ መጠጣት የረሃብ ስሜትን ስለሚቀንስ እና ሆድ የሞላ የመሰማት ስሜት ስለሚሰጥ፣ የሰውነት ክብደታቸውን ለመቀነስ ለሚፈልጉ ሰዎች ተመራጭ መጠጥ ነው።

4. የኮሌስትሮል መጠንን ለመቀነስ
በገብስ ውስጥ የሚገኘው ቤታ-ግሉካን (Beta-glucan) የተባለው ንጥረ ነገር በደም ውስጥ ያለውን መጥፎ የኮሌስትሮል መጠን ለመቀነስ እንደሚረዳ ጥናቶች ያሳያሉ።

5. ለቆዳ ጤና
በውስጡ ባለው የሴሊኒየም (Selenium) መጠን ምክንያት የቆዳን የመለጠጥ አቅም ለመጠበቅ እና ቆዳ በወጣትነቱ እንዲቆይ ይረዳል።

#አዘገጃጀት፡
* ገብሱን በደንብ አጥቦ በውሃ ውስጥ ለተወሰነ ሰዓት መዘፈቅ።
* ከዚያም ገብሱ እስኪለሰልስ ድረስ በደንብ ማፍላት።
* ሲቀዘቅዝ አጥልሎ ውሃውን መጠጣት (ለጣዕም ጥቂት የሎሚ ጭማቂ ወይም ማር መጨመር ይቻላል)።

ማሳሰቢያ፦ ገብስ ግሉተን (Gluten) ስላለው፣ የግሉተን አለርጂ ያለባቸው ሰዎች ጥንቃቄ ማድረግ አለባቸው። እንዲሁም ከመጠን በላይ መጠጣት የሆድ መነፋት ሊያስከትል ስለሚችል በመጠኑ መጠቀም ይመከራል።

የቁርንፉድ ውሃ (Clove water) ለፀጉር እድገትና ለራስ ቅል ጤንነት ጠቃሚ እንደሆነ በብዙዎች ዘንድ ይታመናል። ለዚህም ዋነኛው ምክንያት በውስጡ የያዛቸው ንጥረ ነገሮች ናቸው።

የቁርንፉድ ውሃ የሚሰጣቸው ጥቅሞች እና አጠቃቀሙ እንደሚከተለው ቀርቧል፦
ጥቅሞች

* የደም ዝውውርን ይጨምራል፦ ቁርንፉድ የራስ ቅል ላይ ያለውን የደም ዝውውር በማነቃቃት የፀጉር ሥሮች (follicles) በቂ ምግብና ኦክስጅን እንዲያገኙ ይረዳል። ይህም የፀጉርን እድገት ያፋጥናል።

* ፀጉር እንዳይበጠስ ይከላከላል፦ በውስጡ የሚገኘው ኢዩጂኖል (Eugenol) የተባለው ንጥረ ነገር የፀጉርን ዘንግ በማጠናከር የመሰባበርና የመሳሳት እድልን ይቀንሳል።

* የራስ ቅል ጤንነትን ይጠብቃል፦ የፀረ-ባክቴሪያ (Antibacterial) እና የፀረ-ፈንገስ (Antifungal) ባህሪ ስላለው እንደ ፎሮፎር እና ማሳከክ ያሉ ችግሮችን ለመከላከል ይረዳል።

* ለፀጉር ወዝ ይሰጣል፦ ፀጉር አንጸባራቂና ለስላሳ እንዲሆን ያደርጋል።

አዘገጃጀት
* ሁለት ብርጭቆ ውሃ ማፍላት።
* ውሃው ሲፈላ 10-15 የሚሆኑ የቁርንፉድ ፍሬዎችን መጨመር።

* ለ 5-10 ደቂቃ ያህል ውሃው ቀለሙ እስኪቀየር ድረስ ማፍላት።

* ከቀዘቀዘ በኋላ አጥልሎ በሚረጭ መያዣ (Spray bottle) ውስጥ ማድረግ።

አጠቃቀም
* እንደ መርጫ (Hair Spray): በየቀኑ ወይም በየሁለት ቀኑ የራስ ቅልዎ ላይ በመርጨት በቀስታ ማሳጅ (Massage) ማድረግ። ካልፈለጉ መታጠብ አያስፈልግዎትም።

* ከመታጠብዎ በፊት፦ ፀጉርዎን ከመታጠብዎ ከ 30 ደቂቃ በፊት የራስ ቅልዎን ተቀብተው ማቆየት።

ጥንቃቄ
* ከመጠን በላይ አለመጠቀም፦ የቁርንፉድ ውሃ በጣም ጠንካራ ስለሆነ በብዛት መጠቀም የራስ ቅልን ሊያደርቅ ይችላል።
* የአለርጂ ምርመራ፦ ከመጠቀምዎ በፊት በትንሽ የቆዳዎ ክፍል ላይ ሞክረው መቆጣት ወይም ማሳከክ አለመኖሩን ያረጋግጡ። ቆዳዎ በጣም ስሜታዊ ከሆነ በውሃ አጥልለው (Dilute አድርገው) መጠቀም ይመከራል።

ይህ ተፈጥሯዊ መፍትሄ ቢሆንም፣ ውጤቱ ከሰው ሰው ሊለያይ እንደሚችልና ለውጡን ለማየት ቢያንስ ለአንድ ወር ያህል በትግስት መጠቀም እንደሚያስፈልግ ማስታወስ ይገባል።

#ተልባ እና ተምር በአንድ ላይ ሲወሰዱ ለጤና እጅግ ከፍተኛ ጠቀሜታ ያላቸው ምግቦች ናቸው።
#ተልባ በውስጡ የያዘው Omega-3 እና ተምር የያዘው ተፈጥሯዊ ስኳርና ፋይበር ተዳምረው ለሰውነት ልዩ ኃይልና ጥንካሬ ይሰጣሉ።

የእነዚህ ጥምረት ጥቅሞች እና አዘገጃጀት እንደሚከተለው ቀርቧል

1. የተልባና የተምር ዋና ዋና ጥቅሞች
* ለልብ ጤና፦ ተልባ የደም ግፊትን ለመቀነስ እና የደም ስር መጥበብን ለመከላከል የሚረዱ ንጥረ ነገሮችን ይዟል። ተምር ደግሞ በውስጡ በያዘው ፖታሲየም አማካኝነት የልብ ምትን ለማስተካከል ይረዳል።

* ለአንጀት ጤና (ለሆድ ድርቀት)፦ ሁለቱም ምግቦች በፋይበር የበለፀጉ በመሆናቸው የምግብ መፈጨት ስርዓትን ያቀላጥፋሉ፤ የሆድ ድርቀትንም ይከላከላሉ።

* ለአንጎል እና ለነርቭ ስራ፦ በተልባ ውስጥ የሚገኘው ጤናማ ቅባት (Omega-3) የማስታወስ ችሎታን ለማሻሻልና የአንጎልን ጤና ለመጠበቅ ይረዳል።

* ኃይል ሰጪነት፦ ተምር ፈጣን ኃይል ሰጪ (Energy booster) ሲሆን፣ ተልባ ደግሞ ኃይሉ ረዘም ላለ ጊዜ በሰውነታችን ውስጥ እንዲቆይ ያደርጋል።

* ለቆዳና ለፀጉር፦ በውስጣቸው ያሉት ቫይታሚኖችና ማዕድናት ለቆዳ መለጠጥ (Elasticity) እና ለፀጉር ጥንካሬ አስተዋፅኦ ያደርጋሉ።

2. የአዘገጃጀት መንገዶች
ተልባንና ተምርን በተለያዩ መንገዶች አቀላቅሎ መጠቀም ይቻላል

ሀ. የተልባና የተምር ኳስ (Energy Balls)
ይህ ለቁርስ ወይም ከስራ በኋላ ለሚደክም ሰው እንደ ጤናማ መክሰስ (Snack) ያገለግላል።

* ተልባውን በድስት በጥንቃቄ ማመስ (እንዳያርር)።
* የተቆላውን ተልባ ደቅቆ መፍጨት።
* ተምሩን ፍሬውን አውጥቶ በደንብ ማሸት ወይም መፍጨት።

* የተፈጨውን ተልባና የተሸሸውን ተምር አንድ ላይ ማዋሃድ። (እንደ ምርጫዎ ጥቂት ማር ወይም ኦቾሎኒ መጨመር ይችላሉ)።
* በትንንሽ ኳስ መልክ መጠቅለልና በቀን 1 ወይም 2 መውሰድ።

ለ. በተልባ መጠጥ (ጁስ) ውስጥ መጨመር
* ተልባውን ለብ ባለ ውሃ ዘፍዝፎ ማቆየት (አላዝ እስኪል)።
* ተምሩን ፍሬ አውጥቶ በትንሽ ውሃ ማለስለስ።
* ሁለቱንም በብሌንደር (Juicer) አንድ ላይ መፍጨት።
* በጣም ወፍራም ከሆነ ትንሽ ውሃ ጨምሮ እንደ ጁስ መጠጣት።

ሐ. ለቁርስ (አጥሚት ወይም ገንፎ ላይ)
* የተፈጨ ተልባን እና በደቃቁ የተከተፈ ተምርን አጥሚት ወይም ኦትሜል (Oats) ላይ በመነስነስ መመገብ ይቻላል።

#ጠቃሚ ማሳሰቢያዎች
* ተልባን አለመቆየት፦ ተልባ አንዴ ከተፈጨ በኋላ ቶሎ የመበላሸት (ኦክሳይድ የመሆን) ባህሪ ስላለው፣ በትንሽ በትንሹ እየፈጩ መጠቀም ይመከራል።

#ውሃ መጠጣት፦ ተልባ ብዙ ፋይበር ስላለው፣ በሚወስዱበት ወቅት በቂ ውሃ መጠጣትዎን አይርሱ።

#የስኳር ህመም ካለብዎ፦ ተምር ተፈጥሯዊ ስኳር የበዛበት ስለሆነ፣ መጠኑን መጨመር የደም ስኳርን ሊጨምር ስለሚችል በጥንቃቄ መውሰድ ያስፈልጋል።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#ውሃ ከሎሚ ጋር በባዶ ሆድ መጠጣት በጠዋት ለሚደረግ የጤና ጥበቃ (Morning Routine) በጣም ተመራጭ ከሆኑ ልምዶች አንዱ ነው። ይህ ቀላል መጠጥ የሚከተሉትን ዋና ዋና ጥቅሞች ያስገኛል
1. #የምግብ መፈጨትን ያሻሽላል
ሎሚ በሆድ ውስጥ የሚገኙ የምግብ መፈጨት አሲዶችን ተግባር በማነቃቃት ጉበት "ባይል" (Bile) የተባለውን ፈሳሽ እንዲያመርት ይረዳል። ይህም የምግብ መፈጨት ሥርዓት ቀልጣፋ እንዲሆንና የሆድ መንፋትን ወይም ድርቀትን ለመከላከል ይረዳል።

2. #የሰውነትን በሽታ የመከላከል አቅም ይገነባል
ሎሚ ከፍተኛ የVitamin C ይዘት አለው። ይህ ቫይታሚን በሽታ የመከላከል አቅምን በማጠናከር ከጉንፋንና ከተለያዩ ኢንፌክሽኖች ይጠብቀናል። በተጨማሪም በሎሚ ውስጥ የሚገኘው ፖታሲየም ለአንጎልና ለነርቭ ሥራ እንዲሁም ለደም ግፊት መረጋጋት ይረዳል።

3. #የሰውነትን መርዛማ ነገሮች (Detox) ያስወግዳል
ሎሚ የሽንት ምርትን በመጨመር በሰውነታችን ውስጥ ያሉ አላስፈላጊ ቆሻሻዎችና መርዛማ ንጥረ ነገሮች (Toxins) በፍጥነት እንዲወጡ ያደርጋል። ይህም የኩላሊት ጤንነትን ለመጠበቅ ይረዳል።

4. #የቆዳ ጤንነትንና ውበትን ይጠብቃል
በሎሚ ውስጥ የሚገኙት አንቲኦክሲዳንቶች (Antioxidants) የቆዳ መሸብሸብንና ጥቁር ነጠብጣቦችን ለመቀነስ ይረዳሉ። ቫይታሚን ሲ ደግሞ ለቆዳ ጥንካሬና ውበት አስፈላጊ የሆነውን Collagen የተባለ ፕሮቲን ለማምረት ወሳኝ ነው።

5. #የሰውነት ክብደትን ለመቀነስ ይረዳል
ሎሚ Pectin የተባለ የፋይበር ዓይነት አለው። ይህ ፋይበር የረሃብ ስሜትን በመቀነስ ሰውነታችን ምግብ የመመኘት ፍላጎቱን እንዲቆጣጠር ይረዳል። እንዲሁም ሜታቦሊዝምን (የሰውነት ምግብን ወደ ኃይል የመቀየር ሂደት) ያፋጥናል።

6. #የሰውነትን የፈሳሽ መጠን (Hydration) ይጠብቃል
ጠዋት በባዶ ሆድ ውሃ መጠጣት በሌሊት እንቅልፍ ወቅት የቀነሰውን የሰውነት ፈሳሽ ለመተካት ከሁሉ የተሻለ መንገድ ነው። የሎሚው ጣዕም ደግሞ ብዙ ውሃ እንድንጠጣ ያበረታታናል።

#ጥንቃቄ የሚያስፈልጋቸው ነጥቦች፦
የጥርስ ንፅህና፦** በሎሚ ውስጥ ያለው አሲድ የጥርስን ሽፋን (Enamel) ሊያሳሳ ስለሚችል፣ የሎሚ ውሃ ከጠጡ በኋላ አፍን በንጹህ ውሃ መጉመጥመጥ ወይም በረጅሙ መጠጫ (Straw) መጠጣት ይመከራል።

#የጨጓራ ህመም፦** የጨጓራ ቁስለት ወይም ከፍተኛ የቃጠሎ ስሜት ያለባቸው ሰዎች በባዶ ሆድ ሲጠጡት ህመሙን ሊያባብሰው ስለሚችል መጠንቀቅ ይኖርባቸዋል።

#እንዴት ይዘጋጃል?**
ግማሽ ሎሚ በመጭመቅ ከአንድ ብርጭቆ ለብ ያለ ውሃ ጋር ቀላቅሎ መጠጣት። ውሃው በጣም የፈላ ወይም በጣም የቀዘቀዘ ባይሆን ይመረጣል።

#ባሚያ (Okra) በውስጡ በያዛቸው ጠቃሚ ንጥረ ነገሮች ምክንያት ለጤና በርካታ ጠቀሜታዎች አሉት።
ዋና ዋናዎቹን ጥቅሞች በዝርዝር እንደሚከተለው ማየት ይቻላል፦
1. #ለምግብ መፈጨት ሥርዓት
ባሚያ ከፍተኛ የፋይበር (Fiber) መጠን አለው። ይህም የሆድ ድርቀትን ለመከላከልና የምግብ መፈጨት ሂደት እንዲሳለጥ ይረዳል። በተጨማሪም በውስጡ ያለው የሚለጠጥ ፈሳሽ (Mucilage) የጨጓራ ግድግዳን ከቁስለት ለመከላከል ይረዳል ተብሎ ይታመናል።

2. #የደም ስኳርን ለመቆጣጠር
ጥናቶች እንደሚያመለክቱት ባሚያ በደማችን ውስጥ ያለውን የስኳር መጠን ለመቀነስ ይረዳል። በውስጡ ያለው ፋይበር ስኳር በሰውነታችን ውስጥ የሚመጠጥበትን ፍጥነት ስለሚቀንስ፣ ለስኳር ህመምተኞች ተመራጭ ምግብ ነው።

3. #ለልብ ጤና
ባሚያ ኮሌስትሮልን ዝቅ የሚያደርግ 'ፔክቲን' (Pectin) የተባለ ንጥረ ነገር አለው። ይህም በደም ስር ውስጥ የሚከማቸውን አላስፈላጊ ስብ በማስወገድ ለልብ ህመም የመጋለጥ እድልን ይቀንሳል።

4. #በሽታን የመከላከል አቅምን ለመጨመር
በቫይታሚን ሲ (Vitamin C) የበለፀገ በመሆኑ፣ የሰውነታችንን የነጭ የደም ሴሎች ምርት በማነቃቃት በሽታን የመከላከል አቅምን ያጠናክራል። ይህም ጉንፋንና መሰል ኢንፌክሽኖችን ለመከላከል ይረዳል።

5. #ለነፍሰ ጡር ሴቶች
ባሚያ 'ፎሌት' (Folate/Vitamin B9) በውስጡ ይዟል። ፎሌት በተለይ በመጀመሪያዎቹ የእርግዝና ወራት የፅንሱ አእምሮና የጀርባ አጥንት በትክክል እንዲያድግ ወሳኝ ሚና ይጫወታል።

6. #ለአይን እና ለቆዳ ጤና
በውስጡ የሚገኘው ቫይታሚን ኤ (Vitamin A) እና አንቲ-ኦክሲዳንቶች የአይንን እይታ ለማሻሻልና የቆዳን ጤና ለመጠበቅ (ከእርጅና ምልክቶች ለመከላከል) ይረዳሉ።

7. #ለአጥንት ጥንካሬ
ባሚያ የቫይታሚን ኬ (Vitamin K) ምንጭ ነው። ቫይታሚን ኬ ደግሞ አጥንታችን ካልሲየምን እንዲመጥና እንዲጠነክር ያደርጋል።

#ጥንቃቄ
#ባሚያን በብዛት መመገብ በአንዳንድ ሰዎች ላይ የኩላሊት ጠጠር (Kidney stones) እንዲፈጠር ምክንያት ሊሆን የሚችለውን 'ኦክሳሌት' (Oxalate) ስለሚይዝ፣ የኩላሊት ችግር ያለባቸው ሰዎች ከመጠን በላይ ባይጠቀሙ ይመከራል።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#የአጥንት መረቅ (Bone Broth) በተለይ ለጤና እጅግ ጠቃሚ የሆኑ ንጥረ ነገሮችን የያዘ ተፈጥሯዊ መጠጥ ነው። አጥንትን ለረጅም ሰዓታት በማፍላት የሚገኘው ይህ መረቅ ዋና ዋናዎቹ ጥቅሞች የሚከተሉት ናቸው

1. #ለቆዳ፣ ለፀጉር እና ለጥፍር ጤና
አጥንት ሲቀቀል በውስጡ ያለው ኮላጅን (Collagen) ወደ ጄላቲንነት ይቀየራል። ይህ ንጥረ ነገር
#የቆዳን የመለጠጥ አቅም በመጨመር መጨማደድን ይቀንሳል።
#የፀጉር እና የጥፍር ጥንካሬን ይጨምራል።

2. #ለመገጣጠሚያ ጤና
በመረቁ ውስጥ የሚገኙት ግሉኮሳሚን (Glucosamine) እና ኮንድሮይቲን (Chondroitin) የተባሉ ንጥረ ነገሮች በመገጣጠሚያዎች መካከል ያለውን ፈሳሽ እና የመለጠጥ ባህሪ በመጠበቅ የመገጣጠሚያ ህመምን ይቀንሳሉ።

3. #ለምግብ መፈጨት ሥርዓት
የአጥንት መረቅ በውስጡ የያዘው ጄላቲን በጨጓራና አንጀት ግድግዳ ላይ እንደ መከላከያ በመሆን ያገለግላል። ይህም፦
* የአንጀት መቆጣትን (Leaky Gut) ለመከላከል ይረዳል።
#ምግብ በቀላሉ እንዲፈጭና ንጥረ ነገሮች ወደ ሰውነት እንዲገቡ ያግዛል።

4. #የሰውነትን በሽታ የመከላከል አቅም ለማጠናከር
በመረቁ ውስጥ የሚገኙት አሚኖ አሲዶች (እንደ ግሊሲን እና አርጂኒን) በሰውነት ውስጥ የሚከሰቱ ቁስለቶችን (Inflammation) የመቀነስ ከፍተኛ አቅም አላቸው። ጉንፋን በሚይዘን ወቅት የአጥንት ሾርባ መጠጣት የሰውነትን ኃይል በፍጥነት ለመመለስ ይረዳል።

5. #ለተሻለ እንቅልፍ እና ለአእምሮ እረፍት
በውስጡ ያለው ግሊሲን (Glycine) የተባለው አሚኖ አሲድ የነርቭ ሥርዓትን በማረጋጋት ጥልቅ እና ሰላማዊ እንቅልፍ እንዲኖረን ያደርጋል።

6. #ጠቃሚ ማዕድናት ስብስብ
አጥንት በውስጡ እንደ ካልሲየም፣ ማግኒዥየም፣ ፎስፈረስ እና ሌሎች ለሰውነት አስፈላጊ የሆኑ ማዕድናትን ይዟል። እነዚህ ማዕድናት ለአጥንት ጥንካሬ እጅግ ወሳኝ ናቸው

#ጠቃሚ ምክር፦** መረቁን በሚያዘጋጁበት ወቅት ጥቂት የሎሚ ጭማቂ ወይም አፕል ሳይደር ቪኔጋር (Apple Cider Vinegar) ቢጨምሩበት፣ ከአጥንቱ ውስጥ ያሉትን ማዕድናት በተሻለ ሁኔታ አሟጥጦ ለማውጣት ይረዳል።
#ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ