#የታሸጉ የእህል ዘይቶች (Vegetable/Seed Oils) በምግብ ዝግጅት ውስጥ በስፋት ጥቅም ላይ ቢውሉም፣ በጤና ባለሙያዎች ዘንድ ግን የብዙ በሽታዎች መንስኤ ሊሆኑ እንደሚችሉ ይነገራል።

በተለይም በከፍተኛ የኢንዱስትሪ ሂደት (Refining) ውስጥ የሚያልፉ ዘይቶች (ለምሳሌ፡ የሱፍ፣ የአኩሪ አተር፣ የጥጥ እና የቆሎ ዘይቶች) የሚከተሉት የጤና ጉዳቶች ሊኖሯቸው ይችላል።

1. #የሰውነት ውስጥ መቆጣት (Chronic Inflammation)
አብዛኞቹ የታሸጉ የእህል ዘይቶች Omega-6 የተባለ ፋቲ አሲድ በከፍተኛ መጠን ይይዛሉ። በሰውነታችን ውስጥ ያለው የOmega-6 እና የOmega-3 ጥምረት መመጣጠን አለበት።
* ችግሩ፡ Omega-6 ከመጠን በላይ ሲበዛ በሰውነት ውስጥ "Inflammation" ወይም ሥር የሰደደ መቆጣትን ያስከትላል።
* ውጤቱ፡ ይህ መቆጣት ለልብ በሽታ፣ ለስኳር እና ለካንሰር መነሻ ሊሆን ይችላል።

2. #የኦክሳይድ ጉዳት (Oxidation)
የእህል ዘይቶች "Polyunsaturated fats" በመሆናቸው ለሙቀት፣ ለብርሃን እና ለአየር በጣም ስስ ናቸው።
#በማምረት ሂደት፡ ዘይቶቹ በፋብሪካ ውስጥ በከፍተኛ ሙቀትና በኬሚካሎች ስለሚቀነባበሩ ገና ሳይታሸጉ "Oxidize" ይሆናሉ (ይበላሻሉ)።
* በምግብ ዝግጅት፡ እነዚህን ዘይቶች ለጥብስ (Frying) ስንጠቀምባቸው ወደ መርዛማነት ይቀየራሉ። ይህ ሂደት በሰውነት ውስጥ ያሉ ሴሎችን የሚያጠቁ Free Radicals እንዲፈጠሩ ያደርጋል።

3. #ለልብ ጤና ያላቸው ተጋላጭነት
ከዚህ ቀደም የእህል ዘይቶች ለልብ ጤና ተስማሚ እንደሆኑ ቢታሰብም፣ የቅርብ ጊዜ ጥናቶች ግን ተቃራኒውን ያሳያሉ።
* በዘይቱ ውስጥ ያለው ኦክሳይድ የሆነ ኮሌስትሮል በደም ቧንቧዎች ውስጥ በመከማቸት የልብ ድካም (Heart Attack) የመያዝ እድልን ሊጨምር ይችላል።

4. #የንጥረ-ነገሮች እጥረት
የኢንዱስትሪ ዘይቶች ሲመረቱ ጠቃሚ የሆኑ ቪታሚኖችና ማዕድናት ይወገዱባቸዋል። በተጨማሪም ዘይቱ እንዳይበላሽ የሚጨመሩ ሰው ሰራሽ ማቆያ ኬሚካሎች (እንደ BHA እና BHT) በረጅም ጊዜ ጤና ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ ሊኖራቸው ይችላል።

ምን ዓይነት ዘይቶችን መጠቀም ይሻላል?
የታሸጉ የኢንዱስትሪ ዘይቶችን አጠቃቀም መቀነስ ለጤና በጣም ጠቃሚ ነው። በምትኩ የሚከተሉትን ቢጠቀሙ ይመከራል፡-
| የሚመከሩ (Healthy) | መወገድ ያለባቸው (Avoid)
#ንጹህ የወይራ ዘይት (Extra Virgin Olive Oil የአኩሪ አተር ዘይት (Soybean Oil) |
#የኮኮናት ዘይት (Coconut Oil) | የቆሎ ዘይት (Corn Oil

#የእንስሳት ቅቤ (Ghee/Butter) | የሱፍ ዘይት (Sunflower Oil
#አቮካዶ ዘይት | የጥጥ ዘይት (Cottonseed Oil

ማጠቃለያ፡ የታሸጉ ዘይቶችን ሙሉ በሙሉ ማቆም ባይቻል እንኳ፣ አጠቃቀማቸውን በመቀነስ እና ለጥብስ የሚውሉ ዘይቶችን ደጋግሞ አለመጠቀም ለጤናዎ ወሳኝ ነው።#ተጨማሪ መረጃ ከፈሉ በኮመንት ሥር ባለው የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ

#ሎዝ #ወተት #ተምር #ሙዝ በአንድላይ ጭማቂውን ብንጠጣ የሚናገኘው አስገራሚ ጥቅሞች

#የለውዝ (Almond)፣ ወተት፣ ተምር እና ሙዝ ቅልቅል ጭማቂ እጅግ በጣም ጠቃሚ እና ኃይል ሰጪ መጠጥ ነው። ይህ መጠጥ በተለይ የተመጣጠነ ምግብ ፍላጎት ላላቸው፣ ስፖርተኞች እና የሰውነት ክብደት ለመጨመር ለሚፈልጉ ሰዎች ተመራጭ ነው።

#ዝርዝር ጥቅሞቹን እና ጥንቃቄ የሚያስፈልጋቸው ወገኖችን እንደሚከተለው አቅርባለሁ

1. #የጤና ጥቅሞች

* ከፍተኛ የኃይል ምንጭ፦ ተምር እና ሙዝ ተፈጥሯዊ ስኳር (Fructose/Glucose) ስላላቸው ፈጣንና ቀጣይነት ያለው ኃይል ይሰጣሉ።
* ለጡንቻ ግንባታ፦ ወተት እና ለውዝ ከፍተኛ የፕሮቲን ምንጭ በመሆናቸው ለጡንቻ ጥንካሬ እና እድገት ይረዳሉ።

* ለአንጎል ጤና፦ ለውዝ ውስጥ የሚገኘው ቪታሚን E እና ጤናማ ቅባቶች የማስታወስ ችሎታን ይጨምራሉ።

* ለአጥንት ጥንካሬ፦ በወተት ውስጥ የሚገኘው ካልሲየም እና ማግኒዥየም አጥንትን ያጠነክራሉ።
* ለደም ማነስ (Anemia)፦ ተምር ከፍተኛ የብረት (Iron) ይዘት ስላለው የደም ማነስን ለመከላከል ይረዳል።

* ለልብ ጤና፦ ሙዝ እና ለውዝ የፖታስየም እና የጤናማ ቅባቶች ምንጭ በመሆናቸው የደም ግፊትን ለማስተካከል ይረዳሉ።

* ለምግብ መፈጨት፦ ሙዝ እና ተምር በፋይበር የበለጸጉ በመሆናቸው የሆድ ድርቀትን ይከላከላሉ።

2. #ይህንን መጠጥ በጥንቃቄ መውሰድ ያለባቸው ወይም መውሰድ የሌለባቸው ሰዎች

ምንም እንኳን መጠጡ የተፈጥሮ ቢሆንም፣ ለአንዳንዶች የጤና እክል ሊፈጥር ይችላል

* የስኳር ህመም ያለባቸው ሰዎች፦ ተምር እና ሙዝ ከፍተኛ የተፈጥሮ ስኳር ስላላቸው የደም ስኳር መጠንን ሊያናጉ ይችላሉ። የግድ መጠጣት ካለባቸው መጠኑን በጣም መቀነስ አለባቸው።

* የወተት ተዋጽኦ አለርጂ (Lactose Intolerance) ያለባቸው፦ ወተት ሆድ መነፋት፣ ቁርጠት ወይም ተቅማጥ ሊያስከትልባቸው ይችላል። (እነዚህ ሰዎች በላክቶስ-ፍሪ ወተት ወይም በውሃ መተካት ይችላሉ

* የለውዝ አለርጂ ያለባቸው፦ ለለውዝ (Nuts) አለርጂክ የሆኑ ሰዎች ከባድ የጤና ችግር ሊገጥማቸው ስለሚችል በፍጹም መጠቀም የለባቸውም።

* ክብደት መቀነስ የሚፈልጉ ሰዎች፦ ይህ መጠጥ ከፍተኛ ካሎሪ ስላለው፣ ክብደት ለመቀነስ ለሚሞክር ሰው ተቃራኒ ውጤት ሊያመጣ ይችላል።

* የኩላሊት ጠጠር ወይም የኩላሊት ችግር ያለባቸው፦ በሙዝ እና በተምር ውስጥ ያለው ከፍተኛ የፖታስየም መጠን ለኩላሊት ታማሚዎች ጫና ሊፈጥር ይችላል።

#ጥቂት ምክሮች
* ጭማቂው ላይ ተጨማሪ ስኳር ባይጨመር ይመረጣል፤ የተምሩና የሙዙ ጣፋጭነት በቂ ነው።
* ለተሻለ ውጤት ጠዋት በቁርስ ሰዓት ወይም ስፖርት ከመስራትህ በፊት ብትጠጣው ይመረጣል።
ተጨማሪ መረጃ በኮመንት ሥር ያለውን የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ

#ሰውነታችን የውሃ እጥረት ስያጋጥም የሚሰማን ምልክቶች
#ሰውነታችን በቂ ፈሳሽ ሲያጣ (Dehydration) የተለያዩ የማስጠንቀቂያ ምልክቶችን ያሳያል። እነዚህን ምልክቶች ቀድሞ መረዳት ለጤናችን በጣም አስፈላጊ ነው።

​ዋና ዋናዎቹ ምልክቶች የሚከተሉት ናቸው

​1. የቀለምና የሽንት ለውጥ
​ይህ በጣም ቀላሉ መለያ መንገድ ነው።
​የሽንት ቀለም መጨለም፦ የሽንት ቀለም ደማቅ ቢጫ ወይም ብርቱካናማ ከሆነ ሰውነታችን ውሃ እየተጠማው መሆኑን ያሳያል።
​የሽንት መጠን መቀነስ፦ በቀን ውስጥ የምንሸናው መጠን በከፍተኛ ሁኔታ መቀነስ።

​2. የአፍና የቆዳ መድረቅ
​የአፍ መድረቅ፦ በአፋችን ውስጥ ያለው የምራቅ መጠን መቀነስና የመጣበቅ ስሜት።
​የቆዳ መድረቅ፦ ቆዳችን ሲቆነጠጥ ቶሎ ወደ ቦታው የማይመለስ ከሆነ የፈሳሽ እጥረት መኖሩን ያሳያል።

​3. የራስ ምታትና መፍዘዝ
​ራስ ምታት፦ ውሃ ሲያንስ የአንጎል ቲሹዎች መጠናቸው በትንሹ ስለሚቀንስ የራስ ምታት ሊያስከትል ይችላል።
​ድካምና መፍዘዝ፦ በቂ ፈሳሽ ከሌለ የደም ግፊት ሊቀንስ ይችላል፤ ይህም ድካም፣ መጫጫንና የማዞር ስሜት ይፈጥራል።

​4. ከፍተኛ የጥም ስሜትና የምግብ ፍላጎት
​ከፍተኛ ጥም፦ ይህ ሰውነታችን "አሁኑኑ ውሃ እፈልጋለሁ" የሚልበት የመጨረሻው የማስጠንቀቂያ ደወል ነው።
​የምግብ መራብ፦ አንዳንዴ ሰውነታችን ውሃ ሲጠማው እንደ ረሃብ ሊሰማን ይችላል (በተለይ ጣፋጭ ነገሮችን የመፈለግ ስሜት)።

​5. ሌሎች ምልክቶች
​የልብ ምት መጨመር።
​ትኩረት መሰብሰብ አለመቻል።
​የሆድ ድርቀት።

​መፍትሄው፦ ጠምቶን እስኪጨንቀን ድረስ ከመጠበቅ ይልቅ፣ ቀኑን ሙሉ በጥቂቱ ውሃ የመጠጣት ልምድን ማዳበር ይገባል። በተለይ በሞቃት የአየር ፀባይ እና ስፖርት በሚሰሩበት ወቅት የውሃ ፍላጎታችን ይጨምራል።
​#ተጫማሪ መረጃ በኮመንት ሥር ያለውን ሊንክ ይጫኑ

#የቀይሥር ቅጤል አስገራሚ #ጥቅሞችና አዘገጃጀት
#የቀይ ሥር (Beetroot) ቅጠል እጅግ በጣም ከፍተኛ የሆኑ የጤና ጥቅሞች አሉት። ብዙ ሰዎች ሥሩን ብቻ ተጠቅመው ቅጠሉን ቢጥሉትም፣ ቅጠሉ ከሥሩ ባልተነሰ አልፎ ተርፎም በአንዳንድ ንጥረ-ነገሮች ከሥሩ የበለጠ ጥቅም ይሰጣል።

ዋና ዋና ጥቅሞቹ የሚከተሉት ናቸው

1. #በቪታሚኖች የበለፀገ ነው
* ቪታሚን K፦ ለደም መርጋትና ለአጥንት ጥንካሬ በጣም አስፈላጊ ነው። አንድ ሲኒ የቀይ ሥር ቅጠል ለቀን የሚያስፈልገንን የቪታሚን K መጠን በከፍተኛ ሁኔታ ይሸፍናል።
* ቪታሚን A፦ ለዓይን ጤና፣ ለቆዳ ውበትና ለሰውነት በሽታ የመከላከል አቅምን ለመገንባት ይረዳል።
* ቪታሚን C፦ በሽታ የመከላከል አቅምን ይጨምራል።

2. #ለአጥንት ጤና
በውስጡ የያዘው ካልሲየም፣ ማግኒዥየም እና ቪታሚን K አጥንት እንዳይሳሳና ጠንካራ እንዲሆን ያደርጋሉ።

3. #የደም ማነስን ይከላከላል
የቀይ ሥር ቅጠል ከፍተኛ የብረት (Iron) መጠን አለው። ይህም በደም ውስጥ የሂሞግሎቢን መጠን እንዲጨምር በማድረግ የደም ማነስን (Anemia) ለመከላከልና ለማከም ይረዳል።

4. #ለልብ ጤና እና ለደም ግፊት
በውስጡ የሚገኘው ፖታሲየም የደም ግፊትን ለማመጣጠንና ለልብ ትክክለኛ የሥራ እንቅስቃሴ ይረዳል።

5. #ለምግብ መፈጨት
እንደማንኛውም አረንጓዴ ቅጠል፣ በፋይበር (Fiber) የበለፀገ በመሆኑ የምግብ መፈጨት ሥርዓትን ያቀላጥፋል፣ የሆድ ድርቀትንም ይከላከላል።
እንዴት መጠቀም ይቻላል?
የቀይ ሥር ቅጠልን ልክ እንደ ቆስጣ ወይም ጎመን አጥቦ በመቆራረጥ በተለያዩ መንገዶች መጠቀም ይቻላል፡

* በጥብስ፦ በትኩስነቱ በነጭ ሽንኩርትና በሽንኩርት ጠብሶ መብላት።
* በሰላጣ፦ ለጋ የሆኑትን ቅጠሎች ከሌሎች ሰላጣዎች ጋር በመቀላቀል።

* በጭማቂ (Smoothie)፦ ከሌሎች ፍራፍሬዎች ጋር ፈጭቶ በመጠጣት።

#ማሳሰቢያ፦ የቀይ ሥር ቅጠል "ኦክሳሌት" (Oxalates) ስለሚገኝበት፣ የኩላሊት ጠጠር ችግር ያለባቸው ሰዎች በመጠን ቢጠቀሙ ወይም ከመመገባቸው በፊት በባለሙያ ቢመከሩ ይመረጣል።#ተጫማሪ መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ያለውን የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ

የቀይሥር ቅጠል ሻይ አዘገጃጀት
የቀይ ሥር ቅጠልን እንደ ጤናማ የቅጠል ሻይ (Herbal Tea) አዘጋጅቶ መጠጣት ይቻላል።

እንዲያውም ቅጠሉን አፍልቶ መጠጣት በውስጡ ያሉትን ማዕድናት በቀላሉ ወደ ሰውነታችን ለማስገባት ጥሩ መንገድ ነው።

​አዘገጃጀቱ በጣም ቀላል ነው
​የሚያስፈልጉ ነገሮች
​የቀይ ሥር ቅጠል፦ በሚገባ የታጠበና የተቆራረጠ (ከ3-5 ቅጠሎች)።
​ውሃ፦ 2 ሲኒ።

​ተጨማሪ ጣዕሞች (እንደ ምርጫዎ)፦ ዝንጅብል፣ ሎሚ፣ ወይም ማር።

​የአዘገጃጀት ቅደም ተከተል
​ውሃውን ማፍላት፦ መጀመሪያ ውሃውን በድስት ወይም በከረከሬ ጥደው እንዲፈላ ያድርጉ።

​ቅጠሉን መጨመር፦ ውሃው መፍላት ሲጀምር የተቆራረጠውን የቀይ ሥር ቅጠል ይጨምሩበት።
​ማንተክትክ፦ እሳቱን ቀነስ አድርገው ለ 5-10 ደቂቃ ያህል እንዲንተከተክ ይተውት። የውሃው ቀለም ወደ ቀይ ወይም ጥቁር አረንጓዴነት ሊቀየር ይችላል።

​ማጥለል፦ ቅጠሉን አጥልለው ሻዩን ወደ ሲኒ ይቅዱ።
​ጣዕም መጨመር፦ እንደ ምርጫዎ ጥቂት የሎሚ ጭማቂ (ለቀለሙም ውበት ይሰጠዋል)፣ ዝንጅብል ወይም ማር ጨምረው ይጠጡ።

​የዚህ ሻይ ጥቅሞች

​ሰውነትን ለማፅዳት (Detox): ጉበት ላይ ያሉ መርዛማ ነገሮችን ለማስወገድ ይረዳል።
​ኃይል ለመስጠት: ድካም ሲሰማዎት የደም ዝውውርን በማስተካከል ንቁ ያደርጋል።

​ለደም ግፊት: የደም ስሮች እንዲለጠጡ በማድረግ ግፊትን ለመቀነስ ያግዛል።

​ማሳሰቢያ: ሻዩን አፍልተው ሲጨርሱ የተቀቀለውን ቅጠል አይጣሉት፤ በውስጡ ብዙ ፋይበር ስላለው በምግብነት ሊጠቀሙበት ይችላሉ።
​

#አስገራሚ የአህያ ወተት ጥቅሞች 😎
#በሀገራችን ባህል የአህያ ወተት መጠጣት የተለመደ ባይሆንም፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ ግን በተለይ ለጤና እና ለውበት ባለው ከፍተኛ ጥቅም "ነጭ ወርቅ" ተብሎ ይጠራል። በጥንቷ ግብፅ ንግሥት ክሊዎፓትራ ቆዳዋ እንዲያምር የአህያ ወተት ትጠቀም እንደነበር ይነገራል።

​የአህያ ወተት ዋና ዋና ጥቅሞች እነሆ፦
​1. ለሰውነት በሽታ መከላከያ (Immune System)
​የአህያ ወተት በውስጡ ሊሶዛይም (Lysozyme) እና ላክቶፌሪን (Lactoferrin) የተባሉ ኢንዛይሞችን ይዟል። እነዚህ ንጥረ ነገሮች፦
​ባክቴሪያንና ቫይረስን የመከላከል አቅም አላቸው።
​በአንጀት ውስጥ ያሉ ጠቃሚ ባክቴሪያዎች እንዲራቡ ይረዳሉ።

​2. ከላም ወተት ጋር ሲነጻጸር ያለው ልዩነት
​የአህያ ወተት ይዘት ከላም ወተት ይልቅ ከእናተ ጡት ወተት ጋር በጣም ይቀራረባል።
​ለአለርጂ፦ የላም ወተት ለማይስማማቸው (Lactose intolerant ላልሆኑ ነገር ግን የላም ወተት ፕሮቲን ለሚያስቸግራቸው) ልጆችና አዋቂዎች እንደ ምርጥ አማራጭ ይወሰዳል።
​ቀላል የምግብ መፈጨት፦ በውስጡ ያለው የቅባት (fat) መጠን አነስተኛ በመሆኑ ለሆድ አይከብድም።

​3. ለቆዳ ውበት እና ጤንነት
​ይህ ምናልባት የአህያ ወተት በብዛት ጥቅም ላይ የሚውልበት ዘርፍ ነው። ብዙ ውድ የሳሙና እና የፊት ክሬም አይነቶች ከአህያ ወተት ይዘጋጃሉ።
​ቪታሚኖች፦ በቪታሚን A, B1, B2, B6, C, D እና E የበለፀገ ነው።
​እርጥበት፦ ቆዳን የማለስለስ እና እርጥበትን የመጠበቅ ከፍተኛ ችሎታ አለው።
​ፀረ-እርጅና፦ የቆዳ መሸብሸብን የመከላከል እና የሞቱ የቆዳ ሴሎችን የማደስ ብቃት አለው።

​4. ለልብ ጤንነት
​በውስጡ የሚገኘው የኦሜጋ-3 (Omega-3) እና ኦሜጋ-6 (Omega-6) ፋቲ አሲድ መጠን፦
​የደም ግፊትን ለማስተካከል ይረዳል።
​ለልብ ጤንነት ተስማሚ ነው።

​ጠቃሚ ማሳሰቢያ #ተጨማሪ #መረጃ ኮመንት ሥር
​የአህያ ወተት ጥቅሙ ብዙ ቢሆንም፣ እንደማንኛውም የወተት አይነት ሳይፈላ ወይም በደንብ ሳይቀነባበር (Pasteurization) መጠጣት ለተለያዩ በሽታ አምጪ ተህዋሲያን ሊያጋልጥ ስለሚችል ጥንቃቄ ያስፈልገዋል።
#በተለይ ለፊት ማስክ እንደት ማዘጋጀት እንዳለበት
የአህያ ወተት በቪታሚን እና በፕሮቲን የበለፀገ ስለሆነ ለቆዳህ/ሽ ተፈጥሯዊ ወዝን ይሰጣል። ወተቱን ፈሳሹን ማግኘት ካልተቻለ፣ በገበያ ላይ የሚሸጡ የአህያ ወተት ዱቄቶችን (Donkey Milk Powder) መጠቀም ይቻላል።

ለተለያዩ የቆዳ አይነቶች የሚሆኑ 3 ቀላል የፊት ማስክ አሰራሮች እነሆ

1. ለደረቅ ቆዳ (እርጥበት ሰጭ ማስክ)
ይህ ማስክ ቆዳ እንዲለሰልስ እና ድርቀት እንዳይሰነጣጠቅ ይረዳል።
* የሚያስፈልጉ ነገሮች፦
* 2 የሾርባ ማንኪያ የአህያ ወተት
* 1 የሾርባ ማንኪያ ንጹህ ማር
* አዘገጃጀት፦ ሁለቱን በመቀላቀል ፊት ላይ መቀባት። ለ 15-20 ደቂቃ አቆይቶ በለሰለሰ (ለብ ባለ) ውሃ መታጠብ።

2. ለሚያዝ ቆዳ (ለማጥራት እና ለማለስለስ)
ቆዳ ላይ ያሉ ጥቁር ነጠብጣቦችን ለማጥፋት እና ፊትን ለማንጣት ይረዳል።
* የሚያስፈልጉ ነገሮች፦
* 2 የሾርባ ማንኪያ የአህያ ወተት
* 1 የሾርባ ማንኪያ ነጭ አጃ (Oats) ዱቄት
* አዘገጃጀት፦ ወተቱን እና አጃውን ቀላቅሎ እንደ ኩልል (Paste) ማዘጋጀት። ፊት ላይ ቀብቶ ለ 15 ደቂቃ ማቆየት። ሲታጠቡ በክብ ቅርጽ (Circular motion) እያሹ በመታጠብ የሞቱ የቆዳ ሴሎችን ማስወገድ ይቻላል።

3. ለቆዳ መሸብሸብ እና ጥራት (Anti-Aging)
ይህ ማስክ ቆዳ እንዲወጠርና የወጣትነት ገጽታ እንዲኖረው ያደርጋል።
* የሚያስፈልጉ ነገሮች፦
* 2 የሾርባ ማንኪያ የአህያ ወተት
* ጥቂት ጠብታ የሎሚ ጭማቂ (ቆዳህ/ሽ ስሱ ካልሆነ ብቻ)
* አዘገጃጀት፦ ድብልቁን ጥጥ በመጠቀም ፊት ላይ መቀባት። ለ 10 ደቂቃ አቆይቶ በቀዝቃዛ ውሃ መታጠብ።

ጥቂት ምክሮች
* መሞከር፦ ማንኛውንም ማስክ ሙሉ ፊት ላይ ከመቀባትህ/ሽ በፊት፣ ትንሽ ቦታ ላይ (ለምሳሌ ከጆሮ ጀርባ) ቀብቶ አለርጂ አለመኖሩን ማረጋገጥ ይመከራል።
* ንጽህና፦ ማስኩን ከመቀባት በፊት ፊትን በንጹህ ውሃ መታጠብ ውጤቱን የተሻለ ያደርገዋል።

#የወይራ ዘይት ጥቅሞችና አጠቃቀሞች በዝርዝር ከዚህ በታች ቀርቧል

1. የወይራ ዘይት ዋና ዋና የጤና ጥቅሞች
* ለልብ ጤና፡ በውስጡ ከፍተኛ መጠን ያለው "Monounsaturated fatty acids" (በተለይም Oleic acid) በመያዙ፣ መጥፎ ኮሌስትሮልን (LDL) በመቀነስ የልብ ሕመምን ይከላከላል።

* ፀረ-አልባጭ (Anti-inflammatory) ባህሪ፡ በውስጡ ያለው "Oleocanthal" የተባለ ንጥረ ነገር በሰውነት ውስጥ ያሉ ቁስለቶችንና ሕመሞችን የመቀነስ አቅም አለው።

* ለአንጎል ጤና፡ አዘውትሮ መውሰድ የማስታወስ ችሎታን እንደሚያሻሽልና እንደ አልዛይመር ያሉ የነርቭ በሽታዎችን የመከላከል አቅም እንዳለው ጥናቶች ያመለክታሉ።

* ለቆዳና ለፀጉር፡ በቪታሚን E እና በፀረ-ኦክሳይድ (Antioxidants) የበለፀገ በመሆኑ ቆዳ እንዳይሸበሸብና ፀጉር እንዳይሰባበር ይረዳል።

* ለደም ስኳር ቁጥጥር፡ የኢንሱሊን ስሜትን በማሻሻል የደም ስኳር መጠንን ለማስተካከል ይረዳል።

2. #የአጠቃቀም ዘዴዎች
ይህ ዘይት "Extra Virgin" (መጀመሪያ የታመቀ) በመሆኑ፣ በሙቀት ሳይጎዳ በጥሬው መጠቀም የተሻለ ጥቅም ይሰጣል።

ለምግብ ዝግጅት፡

* ለሰላጣ፡ በተለያዩ ሰላጣዎች ላይ ጥቂት ጠብታዎችን በማፍሰስ ልዩ ጣዕምና ጤናማነትን መጨመር ይቻላል።

* ለቁርስ (ፉል እና በለው): እንደ ፉል፣ በለው ወይም ለቁርስ ባሉ ምግቦች ላይ ከላይ ጣል በማድረግ መጠቀም በጣም የተለመደና ጤናማ ነው።
* በጥሬው ለመጠጣት፡ በየቀኑ ጠዋት አንድ የሾርባ ማንኪያ የወይራ ዘይት መጠጣት ለምግብ መፈጨትና ለሆድ ድርቀት መፍትሔ ይሆናል።

* ለማብሰል፡ ይህ ዘይት ለቀላል ጥብስ (Sautéing) ሊያገለግል ይችላል፣ ነገር ግን በጣም ለረጅም ጊዜ ለሚቆይ ከፍተኛ ሙቀት (Deep frying) ባይጠቀሙበት ይመረጣል።
ለውበት ጥበቃ፡
* ለቆዳ፡ ገላዎን ከታጠቡ በኋላ ለስላሳና አንጸባራቂ ቆዳ እንዲኖርዎት መቀባት ይቻላል።

* ለፀጉር፡ ከታጠቡ በኋላ ጥቂት ጠብታዎችን ፀጉርዎ ላይ በመቀባት እርጥበትን ጠብቆ እንዲቆይ ማድረግ ይቻላል።

⚠️ #ጥንቃቄ እና አያያዝ
* በቀዝቃዛና ጨለማ ቦታ ያስቀምጡት፦ የወይራ ዘይት ለብርሃንና ለሙቀት ከተጋለጠ ቶሎ ሊበላሽና ጥቅሙ ሊቀንስ ይችላል።
* ከመጠን በላይ አይጠቀሙ፦ ምንም እንኳን ጤናማ ቢሆንም፣ ከፍተኛ ካሎሪ ስላለው መጠኑን ማመጣጠን ያስፈልጋል።
ተጨማሪ መረጃ በኮመንት ሥራ ያለውን የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ

ንጹህ ማር በቁስል ላይ መቀባት እጅግ በጣም ጠቃሚና በሳይንስም የተረጋገጠ የቤት ውስጥ ህክምና ነው።
ማር በተፈጥሮው ፀረ-ባክቴሪያ (Antibacterial) እና ፀረ-ብግነት (Anti-inflammatory) ባህሪያት ስላሉት ለቁስል መድረቅና መዳን ትልቅ አስተዋጽኦ ያደርጋል።

በቁስል ላይ የማር አጠቃቀምና ጥቅሞቹን እንደሚከተለው በዝርዝር እንመልከት

1. የማር ዋና ዋና ጥቅሞች
ማር በቁስል ላይ ሲቀባ የሚከተሉትን ጥቅሞች ይሰጣል፡

* ባክቴሪያን ይገድላል፡ ማር በውስጡ ሃይድሮጅን ፐርኦክሳይድ (Hydrogen peroxide) እና አሲዳማነት ስላለው ባክቴሪያዎች ቁስሉ ላይ እንዳይራቡ ያደርጋል።

* እርጥበትን ይጠብቃል፡ ቁስሉ ሳይደርቅና ሳይሰነጣጠቅ እንዲድን በማድረግ ጠባሳ እንዳይቀር ይረዳል።

* መጥፎ ሽታን ያስወግዳል፡ በባክቴሪያ ምክንያት የሚመጣን የቁስል ሽታ በፍጥነት ያጠፋል።

* ህመምንና እብጠትን ይቀንሳል፡ የቁስሉን ማቃጠልና እብጠት የማለስለስ ብቃት አለው።

* ፈጣን የሴል እድገት፡ አዳዲስ የቆዳ ሴሎች በፍጥነት እንዲተኩ በማድረግ የቁስሉን የመድኃኒትነት ሂደት ያፋጥናል።

2. አጠቃቀሙ (እንዴት መቀባት አለብን?)
ቁስሉ እንዳይበከል የሚከተሉትን ቅደም ተከተሎች ይከተሉ፡

* እጅን መታጠብ፡ በመጀመሪያ እጅዎን በሳሙናና በንጹህ ውሃ በሚገባ ይታጠቡ።
* ቁስሉን ማጽዳት፡ ቁስሉን በንጹህ ውሃ ወይም በጨው ውሃ (Saline solution) በጥንቃቄ ያጽዱ።

* ማሩን መቀባት፡ ማሩን በቀጥታ ቁስሉ ላይ መቀባት ይችላሉ። ወይም ደግሞ ንጹህ ፋሻ (Gauze) ላይ ማሩን አድርገው ቁስሉ ላይ መለጠፍ ይቻላል።

* መሸፈን፡ ማሩ እንዳይፈስና አቧራ እንዳይገባ በንጹህ ፋሻ ወይም ፕላስተር ይሸፍኑት።

* መቀየር፡ እንደ ቁስሉ ሁኔታ በቀን አንድ ወይም ሁለት ጊዜ ማሩንና ፋሻውን መቀየር ያስፈልጋል።

3. ጥንቃቄዎች

* የማሩ አይነት፡ የሚቀቡት ማር የተበረዘ (ስኳር የተደባለቀበት) መሆን የለበትም። ከተቻለ በህክምና ደረጃ የተዘጋጀ (Medical grade) ማር ቢሆን ይመረጣል፤ ካልሆነ ግን ፍጹም ንጹህና ያልተፈላ ማር ይጠቀሙ።

* ለጥልቅ ቁስሎች፡ በጣም ጥልቅ ለሆኑ፣ በከፍተኛ ሁኔታ ለተመረዙ ወይም ደም ለማይቆምላቸው ቁስሎች ወደ ህክምና ተቋም መሄድ አስፈላጊ ነው።

* አለርጂ፡ ለንብ ወይም ለንብ ውጤቶች አለርጂ ካለብዎ ማር አይጠቀሙ።

ማሳሰቢያ፦
ማር ለጨቅላ ህጻናት (ከአንድ አመት በታች) በምግብነትም ሆነ በቁስል ላይ መቀባት አይመከርም፤ ምክንያቱም "Botulism" ለሚባል የባክቴሪያ መርዝ ሊያጋልጣቸው ስለሚችል

#ጤናማ በሆነ መንገድ ክብደት ለመጨመር በካሎሪ የበለፀጉ ነገር ግን ለሰውነት አስፈላጊ የሆኑ ንጥረ ነገሮችን (Nutrients) የያዙ ምግቦችን መምረጥ ያስፈልጋል።
በስኳርና በቅባት ብቻ የተሞሉ ምግቦች ክብደት ሊጨምሩ ቢችሉም ለልብና ለሌሎች በሽታዎች ስለሚያጋልጡ ጥንቃቄ ማድረግ ይገባል።

#ጤናማ ክብደት ለመጨመር የሚረዱ የምግብ አይነቶች ዝርዝር እነሆ

1. #የፕሮቲን ምንጮች (ለጡንቻ ግንባታ)
ጡንቻን ለመገንባትና ጤናማ ክብደት ለመጨመር ፕሮቲን ወሳኝ ነው።

#እንቁላል፦ ሙሉውን እንቁላል መመገብ (ቢጫውን ጨምሮ) ጤናማ ስብና ፕሮቲን ይሰጣል።
#ቀይ ስጋ፦ ጡንቻን ለመገንባት የሚረዱ ንጥረ ነገሮች (Creatine) ይዘዋል።
#አሳ (እንደ ሳልመን ያሉ)፦ ጠቃሚ የሆነውን ኦሜጋ-3 ፋቲ አሲድ ይዘዋል።
#አተር፣ ባቄላ፣ ሽምብራና ምስር፦ ለተመጣጣኝ የሰውነት ክብደት ምርጥ የሆኑ የዕፅዋት ፕሮቲኖች ናቸው።

2. #የካርቦሃይድሬት ምንጮች (ለሀይል)
* ሩዝ፦ በአነስተኛ ወጪ ከፍተኛ ካሎሪ ለማግኘት ይረዳል።
* አጃ (Oats)፦ ከፍተኛ ፋይበርና ጠቃሚ ንጥረ ነገሮችን የያዘ ነው።
* ድንችና ስኳር ድንች፦ ውስብስብ ካርቦሃይድሬት ስላላቸው ለረጅም ጊዜ ሀይል ይሰጣሉ።
* ሙሉ እህል (ገብስ፣ ስንዴ፣ ዳቦ)፦ የተጣራ ካርቦሃይድሬት (እንደ ነጭ ፓስታ) ከመጠቀም ይልቅ እነዚህን መምረጥ ይሻላል።

3. #ጤናማ ስብና ዘይቶች
* አቮካዶ፦ በጤናማ ስብና በካሎሪ እጅግ የበለፀገ ነው።
* ለውዝ እና ቅቤው (Peanut butter)፦ በቀን ጥቂት እፍኝ ለውዝ መመገብ ከፍተኛ ካሎሪ ይጨምራል።
* የወይራ ዘይት፦ በምግቦች ላይ በመጨመር ካሎሪውን ከፍ ማድረግ ይቻላል።

4. #የወተት ተዋጽኦዎች
* ሙሉ ወተት (Full-fat milk)፦ ከፍተኛ ፕሮቲንና ካልሲየም ይዟል።
* አይብ እና እርጎ፦ ለምግብ መፈጨት የሚረዱ ባክቴሪያዎችንና ካሎሪን በአንድ ላይ ይዘዋል።

#ተጨማሪ ጠቃሚ ምክሮች
#በተደጋጋሚ መመገብ፦ በቀን ሦስት ጊዜ ትልልቅ ምግብ ከመብላት ይልቅ፣ በየመሀሉ መክሰስ (Snacks) በመጨመር በቀን 5-6 ጊዜ ይመገቡ።
#ውሃን ከምግብ በፊት አለመጠጣት፦ ከምግብ በፊት ውሃ መጠጣት ሆድ እንዲሞላ ስለሚያደርግ የምግብ ፍላጎትን ይቀንሳል።

#የሰውነት እንቅስቃሴ፦ ክብደቱ ወደ ስብ ብቻ ሳይሆን ወደ ጡንቻ እንዲቀየር የጥንካሬ ልምምዶችን (Weight lifting) ማድረግ ይመከራል።
#ተጨማሪ መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ያለውን የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ