እሳት መሞቅ (በተለይም በክረምት ወይም በብርድ ወቅት) ከጥንት ጀምሮ የሰው ልጅ ባህልና የኑሮ ዘይቤ አካል ነው። ከቅዝቃዜ ከመከላከል ባለፈ እሳት መሞቅ በርካታ አካላዊ፣ ስነ-ልቦናዊና ማህበራዊ ጥቅሞች አሉት።

​ዋና ዋና ጥቅሞቹ የሚከተሉት ናቸው

​1. ለአካል ጤና (Physical Benefits)
​የሰውነት ሙቀትን መጠበቅ፦ ዋነኛው ጥቅሙ ቅዝቃዜን በመከላከል የሰውነት ሙቀት እንዳይቀንስና ለብርድ በሽታዎች (እንደ ጉንፋን ያሉ) እንዳንጋለጥ ይረዳል።
​የደም ዝውውርን ማሻሻል፦ ሙቀት የደም ስሮች እንዲለጠጡ ስለሚያደርግ ደም በሰውነታችን ውስጥ በተሻለ ሁኔታ እንዲዘዋወር ይረዳል። ይህም የጡንቻ መኮማተርንና ህመምን ይቀንሳል።
​የመገጣጠሚያ ህመምን ማስታገስ፦ ለቁርጥማት ወይም ለመገጣጠሚያ ህመም ያለባቸው ሰዎች እሳት ሲሞቁ የጡንቻ መላላጥ ስለሚፈጠር ህመም የመቀነስ ስሜት ይሰጣቸዋል።

​2. ለሥነ-ልቦና እና ለጭንቀት (Psychological Benefits)
​የአእምሮ ሰላም መስጠት፦ የእሳቱን ነበልባል መመልከትና የሚሰማው ድምፅ (Crackling sound) አእምሮን የማረጋጋትና ጭንቀትን (Stress) የመቀነስ ከፍተኛ አቅም አለው።
​የደም ግፊትን መቀነስ፦ ጥናቶች እንደሚያሳዩት ሰዎች እሳት ዳር ተቀምጠው ዘና ሲሉ የደም ግፊታቸው ዝቅ ይላል።
​ጥልቅ እንቅልፍ፦ ከእሳት የሚገኘው ሙቀት ሰውነትን ስለሚያዝናና የተሻለና ጥልቅ እንቅልፍ ለመተኛት ይረዳል።

​3. ለማህበራዊ ግንኙነት (Social Benefits)
​የመወያያ መድረክ፦ እሳት ዙሪያ መሰብሰብ የቤተሰብና የጓደኛ ግንኙነትን ያጠናክራል። በባህላችንም ተረቶች የሚነገሩትና ቁምነገሮች የሚመከሩት እሳት ዳር ነው።
​ብቸኝነትን ማስወገድ፦ የጋራ በሆኑ ቦታዎች እሳት መሞቅ ሰዎች እርስ በርስ እንዲገናኙና የብቸኝነት ስሜት እንዲወገድላቸው ያደርጋል
።
​4. ለቤት ውስጥ አገልግሎት
​ምግብ ማብሰል፦ በአብዛኛው የገጠር አካባቢዎች እሳት ለመሞቅ ብቻ ሳይሆን ምግብ ለማብሰልና ቡና ለማፍላት መሰረታዊ ግብዓት ነው።

​ብርሃን መስጠት፦ በጨለማ ጊዜ የተፈጥሮ ብርሃን ምንጭ በመሆን ያገለግላል።

​ማሳሰቢያ፦ እሳት ስንሞቅ ጥንቃቄ ማድረግ ይገባል። በተለይም በተዘጉ ክፍሎች ውስጥ የከሰል ጭስ (Carbon Monoxide) ለጤና አደገኛ ስለሆነ በቂ አየር እንዲገባ ማድረግና እሳቱን ያለሰው ክትትል አለመተው አስፈላጊ ነው።

​

#የሀገራችን ቅቤ አስገራሚ ጥቅሞችና #መጠንቀቅ ያለባቸው ሰው መረጃ በዝርዝር

#የሐበሻ ቅቤ (ልዩ በሆኑ ቅመሞች ተነጥሮ የሚዘጋጅ) በኢትዮጵያ የምግብ ባህል ውስጥ ትልቅ ቦታ አለው። ለምግብ ጣዕም ብቻ ሳይሆን ለጤናም የተለያዩ ጥቅሞች እንዳሉት ይታመናል።

​#የሐበሻ ቅቤ ለምግብነት ያለው ጥቅሞች
​ሀይል ሰጪነት፦ ቅቤ ከፍተኛ የካሎሪ መጠን ያለው በመሆኑ ለሰውነት ፈጣን ሀይል ይለግሳል።

​ለአንጎል ጤና፦ በቅቤ ውስጥ የሚገኙት ቅባቶች (Healthy Fats) ለአንጎል እድገትና ለነርቭ ሥርዓት ሥራ ጠቃሚ ናቸው።

​ቫይታሚኖችን ለመምጠጥ፦ በስብ ውስጥ የሚሟሙ ቫይታሚኖችን (እንደ ቫይታሚን A, D, E እና K) ሰውነታችን በቀላሉ እንዲመጥ ይረዳል።

​የምግብ መፈጨት፦ በጥንቃቄ የተነጠረ ቅቤ (Ghee) የሆድ መነፋትን የመቀነስና የምግብ መፈጨትን የማቀላጠፍ ባህሪ አለው።

​ፀረ-ባክቴሪያ ባህሪ፦ ቅቤው በሚነጠርበት ጊዜ የሚገቡት ቅመሞች (እንደ ኮረሪማ፣ ነጭ ሽንኩርት፣ ዝንጅብል እና ኮሰረት) ለጤና ተስማሚ የሆኑና በሽታ የመከላከል አቅምን የሚያሳድጉ ንጥረ ነገሮችን ይዘዋል።

​#ጥንቃቄ ማድረግ ያለባቸው ሰዎች
​ምንም እንኳን ጥቅሞች ቢኖሩትም፣ ከፍተኛ የስብ መጠን (Saturated Fat) ስላለው የሚከተሉት ሰዎች ጥንቃቄ ሊያደርጉ ይገባል

​የልብ ሕመም ያለባቸው፦ ቅቤ በደም ውስጥ ያለውን የኮሌስትሮል መጠን ሊጨምር ስለሚችል፣ የልብና የደም ዝውውር ችግር ያለባቸው ሰዎች መጠኑን መገደብ አለባቸው።

​ከፍተኛ የደም ግፊት ያለባቸው፦ ከመጠን ያለፈ የቅቤ አጠቃቀም ለደም ቧንቧ መጥበብና ለደም ግፊት መጨመር ምክንያት ሊሆን ይችላል።

​የክብደት ቁጥጥር የሚያደርጉ፦ ቅቤ ከፍተኛ ካሎሪ ስላለው፣ ክብደት ለመቀነስ ለሚጥሩ ሰዎች መጠኑን ካልቀነሱ በስተቀር አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል።

​የጉበት ችግር ያለባቸው፦ ስብን ለማንሸራሸር የጉበት አቅም ለተዳከመባቸው ሰዎች ቅቤ መመገብ ጫና ሊፈጥር ይችላል።

​#ጠቃሚ ምክር
​የሐበሻ ቅቤን ጠቃሚ የሚያደርገው አነጣጠሩ እና የአጠቃቀም መጠኑ ነው። ቅቤውን ሲነጥሩ እርጥበቱና የላም ወተቱ ፕሮቲን (Milk solids) ተለይተው እስከሚወጡ ድረስ በጥንቃቄ ማጥለል ለጤና ይበልጥ ተስማሚ ያደርገዋል።
​#ተጨማሪ መረጃ በኮመንት ሥር ያለውን የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ

#የአቮካዶ አስገራሚ ጥቅሞች
#አቮካዶ በውስጡ ለጤና እጅግ አስፈላጊ የሆኑ ንጥረ ነገሮችን የያዘ ድንቅ ፍሬ ነው። የአቮካዶን ዋና ዋና የጤና ጥቅሞች እንደሚከተለው በዝርዝር ማየት እንችላለን

​1. #ለልብ ጤንነት
​አቮካዶ በውስጡ "ሞኖ-ሳቹሬትድ" (Monounsaturated) የተባለ ጠቃሚ ስብ ይዟል። ይህ ስብ፦
​በደም ውስጥ ያለውን መጥፎ የኮሌስትሮል መጠን ይቀንሳል።
​የልብ ህመም እና የስትሮክ (Stroke) አደጋን ለመከላከል ይረዳል።

​2. #ለተስተካከለ የምግብ መፈጨት
​አቮካዶ ከፍተኛ የፋይበር (Fibre) ይዘት አለው። ይህ ደግሞ፦
​የሆድ ድርቀትን ይከላከላል።
​በአንጀት ውስጥ ጠቃሚ ባክቴሪያዎች እንዲራቡ በማድረግ የምግብ መፈጨት ሂደትን ያቀላጥፋል።
​ሰውነታችን መርዛማ ነገሮችን በቀላሉ እንዲያስወግድ ይረዳል።

​3. #ለዓይን ጤንነት
​በአቮካዶ ውስጥ "ሉቲን" (Lutein) እና "ዚአክሳንቲን" (Zeaxanthin) የተባሉ የፎቶ-ኬሚካል አይነቶች ይገኛሉ። እነዚህ ንጥረ ነገሮች፦
​ዓይናችን በአልትራ-ቫዮሌት ጨረር እንዳይጎዳ ይከላከላሉ።
​በዕድሜ መግፋት የሚመጣን የዓይን እይታ መቀነስ ይቀንሳሉ።

​4. #ለቆዳ እና ለፀጉር ውበት
​አቮካዶ በቪታሚን C እና E የበለፀገ በመሆኑ፦
​ቆዳ እንዳይሸበሸብ እና ወዛም እንዲሆን ያደርጋል።
​ፀጉር እንዳይነቃቀልና ጥንካሬ እንዲኖረው ይረዳል።
​ቁስል ቶሎ እንዲድን የማድረግ አቅም አለው።

​5. #ክብደትን ለመቀነስ
​አቮካዶ በውስጡ ያለው ጤናማ ስብ እና ፋይበር ቶሎ የመጥገብ ስሜት እንዲሰማን ያደርጋል። ይህም በየመሃሉ የሚወሰዱ አላስፈላጊ ምግቦችን በመቀነስ የሰውነት ክብደትን ለመቆጣጠር ይረዳል።

​6. #ለአጥንት ጤንነት
​በአቮካዶ ውስጥ የሚገኘው ቪታሚን K (Vitamin K) አጥንታችን ካልሲየምን በቀላሉ እንዲመጥ ያደርገዋል። ይህም አጥንት እንዳይሰበር እና ጥንካሬ እንዲኖረው ይረዳል።

​7. #በሽታን የመከላከል አቅም
​አቮካዶ በቪታሚን B6፣ C፣ E እና በፖታሲየም የበለፀገ ነው። እነዚህ ንጥረ ነገሮች የሰውነትን በሽታ የመከላከል አቅም (Immune System) በማጠናከር ከተላላፊ በሽታዎች ይጠብቁናል።

​#ማሳሰቢያ ፦ አቮካዶ ምንም እንኳን በጣም ጠቃሚ ቢሆንም፣ ከፍተኛ ካሎሪ ስላለው መጠኑን አግባብ ባለው መልኩ (በቀን ግማሽ ወይም አንድ አቮካዶ) መጠቀም ይመከራል።

#የአናናስና #የሎሚ ጭማቂ አስገራሚ ጥቅሞችና አዘገጃጀት

​#አናናስ እና የሎሚ ጭማቂን ቀላቅሎ መጠጣት እጅግ በጣም ጥሩ ጣዕም ያለው ብቻ ሳይሆን ለጤና ብዙ ጠቀሜታዎች ያሉት ተፈጥሯዊ መጠጥ ነው። ይሁን እንጂ እንደማንኛውም ነገር ሁሉ ልናውቃቸው የሚገቡ ጥንቃቄዎች አሉ።

ዝርዝር ጥቅሞቹን እና ጥንቃቄ የሚያስፈልጋቸውን ሁኔታዎች እንደሚከተለው አቀርባለሁ

1. #የአናናስ እና የሎሚ ጭማቂ ጥቅሞች
አናናስ ብሮሜላይን (Bromelain) የተባለ ኢንዛይም ሲኖረው፣ ሎሚ ደግሞ በቫይታሚን ሲ የበለፀገ ነው። ሁለቱ ሲቀላቀሉ የሚከተሉትን ጥቅሞች ይሰጣሉ፡-
* የሰውነትን በሽታ የመከላከል አቅም ማጠናከር፡ ሁለቱም ፍራፍሬዎች በቫይታሚን ሲ የበለፀጉ በመሆናቸው ሰውነታችን ጉንፋንና መሰል ኢንፌክሽኖችን እንዲከላከል ይረዳሉ።

* ለስርዓተ የምግብ መፈጨት፡ በአናናስ ውስጥ ያለው ብሮሜላይን ፕሮቲኖችን ለመሰባበርና ለምግብ መፈጨት ይረዳል። ይህም የሆድ መነፋትንና ድርቀትን ይቀንሳል።

* ሰውነትን ከመርዝ ማጽዳት (Detoxification)፦ ይህ ውህድ በጉበት ውስጥ ያሉ መርዛማ ነገሮችን ለማስወገድና የደም ዝውውርን ለማሳለጥ ከፍተኛ ሚና ይጫወታል።

* የቆዳ ጤንነት፡ የኮላጅን (Collagen) ምርትን በማነቃቃት ቆዳ ጥራት እንዲኖረውና ያለ ዕድሜ ማርጀትን ለመከላከል ይረዳል።

* ክብደት ለመቀነስ፡ ካሎሪው ዝቅተኛ በመሆኑና የምግብ ፍላጎትን የመቆጣጠር ባህሪ ስላለው ለክብደት መቀነስ ጉዞ ጥሩ አጋዥ ነው።

2. #ጥንቃቄ ማድረግ ያለባቸው ወይም መጠቀም የሌለባቸው ሰዎች

ምንም እንኳን ተፈጥሯዊ ቢሆንም፣ የሚከተሉት ችግሮች ያሉባቸው ሰዎች ጥንቃቄ ማድረግ አለባቸው

* የጨጓራ ህመም (Gastritis/Ulcer) ያለባቸው፡ ሁለቱም ፍራፍሬዎች ከፍተኛ አሲድ ስላላቸው የጨጓራ ህመምን ሊቀሰቅሱ ወይም ሊያባብሱ ይችላሉ።
* የጥርስ ስሜታዊነት (Tooth Sensitivity)፡ በአሲድነታቸው ምክንያት የጥርስን የውጪ ክፍል (Enamel) ሊሸረሽሩ ይችላሉ።
(ከተጠቀሙ በኋላ አፍን በንጹህ ውሃ መጉመጥመጥ ይመከራል

* የስኳር ህመምተኞች፡ አናናስ ተፈጥሯዊ ስኳር ስላለው፣ የስኳር መጠናቸውን በጥንቃቄ መከታተል አለባቸው (በተለይ ተጨምቆ ሲጠጣ ፋይበሩ ስለሚቀንስ ስኳሩ በፍጥነት ደም ውስጥ ሊገባ ይችላል

* የኩላሊት ጠጠር ያለባቸው፡ አንዳንድ ጥናቶች እንደሚያሳዩት ከፍተኛ የቫይታሚን ሲ መጠን ለኩላሊት ጠጠር ተጋላጭነትን ሊጨምር ይችላል።
* ለአናናስ አለርጂ ያለባቸው፡ አንዳንድ ሰዎች ለአናናስ አለርጂ ሊኖራቸው ስለሚችል (ማሳከክ፣ እብጠት) ካለባቸው መራቅ አለባቸው።

ለተሻለ ውጤት የሚመከር አጠቃቀም፡
* ያለ ስኳር መጠጣት ይመረጣል።
* በጣም ቀዝቃዛ ከመጠጣት ይልቅ በክፍል ሙቀት (Room temperature) መጠቀም ለጨጓራ ይቀላል።

* ጠዋት በባዶ ሆድ ከመጠጣት ይልቅ ከምግብ በኋላ መጠቀም ለአሲዱ መመጣጠን ይረዳል።
ይህንን ጭማቂ ለክብደት መቀነስ ወይስ ለጠቅላላ ጤንነት ለመጠቀም እንደ ፍላጎትህ የተሻለ አዘገጃጀት ማወቅ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ

#አዘገጃጀቱ ላይ ጥቂት ነገሮችን በመጨመር ጥቅሙን ከፍ ማድረግ ይቻላል። ለጤና ተስማሚ የሆነውና በሰውነት ውስጥ ያለን ብግነት (Inflammation) የሚቀንስ ምርጥ አዘገጃጀት መመሪያ ይኸውልህ
ለጤና ተስማሚ የአዘገጃጀት መመሪያ
የሚያስፈልጉ ግብዓቶች፡

* አናናስ፡ 2 ኩባያ የተከተፈ (ትኩስ ቢሆን ይመረጣል
* ሎሚ፡ ግማሽ ሎሚ (ጭማቂው)
* ዝንጅብል፡ ትንሽ ቁራጭ (ለበሽታ መከላከልና ለምግብ መፈጨት በጣም ጠቃሚ ነው
* ውሃ፡ 1 ብርጭቆ (ጭማቂው በጣም ወፍራም እንዳይሆን)
* ማር (አማራጭ)፡ ግማሽ የሻይ ማንኪያ (ለጣዕም ብቻ
አዘገጃጀት፡

* አናናሱን፣ ዝንጅብሉንና ውሃውን መፍጫ (Blender) ውስጥ ጨምረህ በደንብ መፍጨት።
* የተፈጨውን ጭማቂ ብርጭቆ ላይ ካፈሰስክ በኋላ የሎሚ ጭማቂውን ጨምርበት።

* ጠቃሚ ምክር፦ ጭማቂውን ሳታጠላው (ሳይነፋ) መጠጣት ፋይበሩን (Fibre) አብረህ እንድታገኝ ይረዳሃል። ፋይበር ደግሞ ለተስተካከለ የምግብ መፈጨትና ለስኳር መጠን መመጣጠን ወሳኝ ነው።

ለጤናህ የምታገኘው ተጨማሪ ትርፍ
* የመገጣጠሚያ ህመም መቀነስ፦ በአናናስ ውስጥ ያለው ብሮሜላይን እና በዝንጅብል ውስጥ ያለው ፀረ-ብግነት ባህሪ የመገጣጠሚያ ህመምን ለመቀነስ ይረዳሉ።

* የኃይል ምንጭ፦ ሰውነትህ ሳይዝል ቀኑን ሙሉ ንቁ እንድትሆን ተፈጥሯዊ ስኳርና ኤሌክትሮላይቶችን ይሰጥሃል።

* ከምግብ በኋላ መጠጣት፦ ለጤና ስትጠቀም ከምግብ በኋላ (በተለይ ከምሳ በኋላ) ብትጠጣው፣ ምግብህ በደንብ እንዲፈጭና በምግብ ውስጥ ያሉ ንጥረ ነገሮች ወደ ሰውነትህ እንዲገቡ ይረዳል።

#የሙዝና #የፓፓያ ጭማቂ #አስገራሚ ጥቅሞች
#የሙዝና የፓፓያ ድብልቅ ጭማቂ እጅግ በጣም ጣፋጭ ከመሆኑም በላይ ለጤና ተስማሚ የሆኑ በርካታ ንጥረ ነገሮችን የያዘ ነው።

ሁለቱም ፍራፍሬዎች በቪታሚኖች እና በፋይበር (fiber) የበለፀጉ በመሆናቸው ለሰውነታችን ታላቅ ጉልበት ይሰጣሉ።

​የዚህ ድብልቅ ጭማቂ ጥቅሞች፣ አዘገጃጀት እና ጥንቃቄዎች እንደሚከተለው ቀርበዋል

​1. የሙዝና የፓፓያ ጭማቂ ዋና ዋና ጥቅሞች
​ለምግብ መፈጨት ሥርዓት፦ ፓፓያ Papain የተባለ ኢንዛይም ስላለው ምግብ በቀላሉ እንዲፈጭና የሆድ ድርቀትን ለመከላከል ይረዳል። ሙዝ ደግሞ ለጨጓራ ግድግዳ ጥበቃ ያደርጋል።

​ለበሽታ መከላከያ አቅም፦ ሁለቱም ፍራፍሬዎች በቪታሚን C እና A የበለፀጉ በመሆናቸው ሰውነታችን በሽታን እንዲከላከል ይረዳሉ።

​ለቆዳ ጤንነት፦ በውስጣቸው ባለው አንቲ-ኦክሲዳንት አማካኝነት ቆዳችን ብሩህና ወጣት እንዲመስል ያደርጋሉ።

​ለልብ ጤንነት፦ ሙዝ ከፍተኛ የፖታሲየም ይዘት ስላለው የደም ግፊትን ለማመጣጠንና ለልብ ጤንነት ወሳኝ ነው።

​ለኃይል አቅርቦት፦ ሙዝ የተፈጥሮ ስኳርና ካርቦሃይድሬት ስላለው ድካምን በፍጥነት ለማስወገድ ይረዳል።

​2. ጭማቂውን ለማዘጋጀት የሚያስፈልጉ ነገሮች
ግብዓቶች መጠን

የበሰለ ሙዝ 2 ፍሬ
የበሰለ ፓፓያ ግማሽ (ልጣጩና ፍሬው የተነሳ

ወተት ወይም ቀዝቃዛ ውሃ 1 ብርጭቆ

ማር (እንደ ምርጫዎ) 1 የሾርባ ማንኪያ

በረዶ (እንደ ምርጫዎ) ጥቂት ፍሬዎች
#የአዘገጃጀት ቅደም ተከተል
​ፓፓያውን ልጠው፣ ፍሬውን አውጥተው በትንንሽ ቁርጥራጮች ይክተፉት።

​ሙዙን ይላጡና ይክተፉት።
​ሁለቱን ፍራፍሬዎች በመፍጫ (Blender) ውስጥ ይጨምሩ።
​ወተት ወይም ውሃውን ይጨምሩ (ወተት ጭማቂው ይበልጥ እንዲወፍር ያደርገዋል።

​ማርና በረዶውን ይጨምሩ።
​ሁሉንም በአንድ ላይ በሚገባ እስኪዋሃዱ ድረስ ይፍጩት።

​3. መጠቀም የሌለባቸው ወይም ጥንቃቄ ማድረግ ያለባቸው ሰዎች

​ምንም እንኳን ይህ ጭማቂ ጠቃሚ ቢሆንም፣ የሚከተሉት ሰዎች ጥንቃቄ ሊያደርጉ ይገባል

​የስኳር ህመም ያለባቸው ሰዎች፦ ሁለቱም ፍራፍሬዎች (በተለይ ሙዝ) ከፍተኛ የተፈጥሮ ስኳር ስላላቸው የደም ስኳር መጠንን ሊጨምሩ ይችላሉ።
ከመጠን በላይ መጠቀም የለባቸውም።

​የኩላሊት ህመም ያለባቸው፦ ሙዝ ከፍተኛ የፖታሲየም ይዘት ስላለው፣ ፖታሲየም እንዲቀንሱ የታዘዙ የኩላሊት ታካሚዎች መጠንቀቅ አለባቸው።

​ላቲክስ (Latex) አለርጂ ያለባቸው፦ ለላቲክስ አለርጂ የሆኑ ሰዎች አንዳንድ ጊዜ ለፓፓያና ለሙዝ ተመሳሳይ የሆነ የአለርጂ ስሜት ሊያሳዩ ይችላሉ።

​ነፍሰ ጡር ሴቶች (ጥሬ ፓፓያ ከሆነ)፦ በደንብ ያልበሰለ (ጥሬ) ፓፓያ ማህፀን እንዲኮማተር የሚያደርግ ንጥረ ነገር ስላለው እርጉዝ ሴቶች ሙሉ በሙሉ የበሰለ መሆኑን ማረጋገጥ አለባቸው።

​ማሳሰቢያ፦ ማንኛውንም የጤና ለውጥ ለማምጣት ጭማቂውን አዘውትረው ከመጠጣትዎ በፊት የጤና ባለሙያ ማማከር የተሻለ ነው።

​ስለ ሌሎች የጤናማ መጠጦች አዘገጃጀት ከፈለጉ በኮመንት ሥር ያለውን የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ

#የታሸጉ የእህል ዘይቶች (Vegetable/Seed Oils) በምግብ ዝግጅት ውስጥ በስፋት ጥቅም ላይ ቢውሉም፣ በጤና ባለሙያዎች ዘንድ ግን የብዙ በሽታዎች መንስኤ ሊሆኑ እንደሚችሉ ይነገራል።

በተለይም በከፍተኛ የኢንዱስትሪ ሂደት (Refining) ውስጥ የሚያልፉ ዘይቶች (ለምሳሌ፡ የሱፍ፣ የአኩሪ አተር፣ የጥጥ እና የቆሎ ዘይቶች) የሚከተሉት የጤና ጉዳቶች ሊኖሯቸው ይችላል።

1. #የሰውነት ውስጥ መቆጣት (Chronic Inflammation)
አብዛኞቹ የታሸጉ የእህል ዘይቶች Omega-6 የተባለ ፋቲ አሲድ በከፍተኛ መጠን ይይዛሉ። በሰውነታችን ውስጥ ያለው የOmega-6 እና የOmega-3 ጥምረት መመጣጠን አለበት።
* ችግሩ፡ Omega-6 ከመጠን በላይ ሲበዛ በሰውነት ውስጥ "Inflammation" ወይም ሥር የሰደደ መቆጣትን ያስከትላል።
* ውጤቱ፡ ይህ መቆጣት ለልብ በሽታ፣ ለስኳር እና ለካንሰር መነሻ ሊሆን ይችላል።

2. #የኦክሳይድ ጉዳት (Oxidation)
የእህል ዘይቶች "Polyunsaturated fats" በመሆናቸው ለሙቀት፣ ለብርሃን እና ለአየር በጣም ስስ ናቸው።
#በማምረት ሂደት፡ ዘይቶቹ በፋብሪካ ውስጥ በከፍተኛ ሙቀትና በኬሚካሎች ስለሚቀነባበሩ ገና ሳይታሸጉ "Oxidize" ይሆናሉ (ይበላሻሉ)።
* በምግብ ዝግጅት፡ እነዚህን ዘይቶች ለጥብስ (Frying) ስንጠቀምባቸው ወደ መርዛማነት ይቀየራሉ። ይህ ሂደት በሰውነት ውስጥ ያሉ ሴሎችን የሚያጠቁ Free Radicals እንዲፈጠሩ ያደርጋል።

3. #ለልብ ጤና ያላቸው ተጋላጭነት
ከዚህ ቀደም የእህል ዘይቶች ለልብ ጤና ተስማሚ እንደሆኑ ቢታሰብም፣ የቅርብ ጊዜ ጥናቶች ግን ተቃራኒውን ያሳያሉ።
* በዘይቱ ውስጥ ያለው ኦክሳይድ የሆነ ኮሌስትሮል በደም ቧንቧዎች ውስጥ በመከማቸት የልብ ድካም (Heart Attack) የመያዝ እድልን ሊጨምር ይችላል።

4. #የንጥረ-ነገሮች እጥረት
የኢንዱስትሪ ዘይቶች ሲመረቱ ጠቃሚ የሆኑ ቪታሚኖችና ማዕድናት ይወገዱባቸዋል። በተጨማሪም ዘይቱ እንዳይበላሽ የሚጨመሩ ሰው ሰራሽ ማቆያ ኬሚካሎች (እንደ BHA እና BHT) በረጅም ጊዜ ጤና ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ ሊኖራቸው ይችላል።

ምን ዓይነት ዘይቶችን መጠቀም ይሻላል?
የታሸጉ የኢንዱስትሪ ዘይቶችን አጠቃቀም መቀነስ ለጤና በጣም ጠቃሚ ነው። በምትኩ የሚከተሉትን ቢጠቀሙ ይመከራል፡-
| የሚመከሩ (Healthy) | መወገድ ያለባቸው (Avoid)
#ንጹህ የወይራ ዘይት (Extra Virgin Olive Oil የአኩሪ አተር ዘይት (Soybean Oil) |
#የኮኮናት ዘይት (Coconut Oil) | የቆሎ ዘይት (Corn Oil

#የእንስሳት ቅቤ (Ghee/Butter) | የሱፍ ዘይት (Sunflower Oil
#አቮካዶ ዘይት | የጥጥ ዘይት (Cottonseed Oil

ማጠቃለያ፡ የታሸጉ ዘይቶችን ሙሉ በሙሉ ማቆም ባይቻል እንኳ፣ አጠቃቀማቸውን በመቀነስ እና ለጥብስ የሚውሉ ዘይቶችን ደጋግሞ አለመጠቀም ለጤናዎ ወሳኝ ነው።#ተጨማሪ መረጃ ከፈሉ በኮመንት ሥር ባለው የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ

#ሎዝ #ወተት #ተምር #ሙዝ በአንድላይ ጭማቂውን ብንጠጣ የሚናገኘው አስገራሚ ጥቅሞች

#የለውዝ (Almond)፣ ወተት፣ ተምር እና ሙዝ ቅልቅል ጭማቂ እጅግ በጣም ጠቃሚ እና ኃይል ሰጪ መጠጥ ነው። ይህ መጠጥ በተለይ የተመጣጠነ ምግብ ፍላጎት ላላቸው፣ ስፖርተኞች እና የሰውነት ክብደት ለመጨመር ለሚፈልጉ ሰዎች ተመራጭ ነው።

#ዝርዝር ጥቅሞቹን እና ጥንቃቄ የሚያስፈልጋቸው ወገኖችን እንደሚከተለው አቅርባለሁ

1. #የጤና ጥቅሞች

* ከፍተኛ የኃይል ምንጭ፦ ተምር እና ሙዝ ተፈጥሯዊ ስኳር (Fructose/Glucose) ስላላቸው ፈጣንና ቀጣይነት ያለው ኃይል ይሰጣሉ።
* ለጡንቻ ግንባታ፦ ወተት እና ለውዝ ከፍተኛ የፕሮቲን ምንጭ በመሆናቸው ለጡንቻ ጥንካሬ እና እድገት ይረዳሉ።

* ለአንጎል ጤና፦ ለውዝ ውስጥ የሚገኘው ቪታሚን E እና ጤናማ ቅባቶች የማስታወስ ችሎታን ይጨምራሉ።

* ለአጥንት ጥንካሬ፦ በወተት ውስጥ የሚገኘው ካልሲየም እና ማግኒዥየም አጥንትን ያጠነክራሉ።
* ለደም ማነስ (Anemia)፦ ተምር ከፍተኛ የብረት (Iron) ይዘት ስላለው የደም ማነስን ለመከላከል ይረዳል።

* ለልብ ጤና፦ ሙዝ እና ለውዝ የፖታስየም እና የጤናማ ቅባቶች ምንጭ በመሆናቸው የደም ግፊትን ለማስተካከል ይረዳሉ።

* ለምግብ መፈጨት፦ ሙዝ እና ተምር በፋይበር የበለጸጉ በመሆናቸው የሆድ ድርቀትን ይከላከላሉ።

2. #ይህንን መጠጥ በጥንቃቄ መውሰድ ያለባቸው ወይም መውሰድ የሌለባቸው ሰዎች

ምንም እንኳን መጠጡ የተፈጥሮ ቢሆንም፣ ለአንዳንዶች የጤና እክል ሊፈጥር ይችላል

* የስኳር ህመም ያለባቸው ሰዎች፦ ተምር እና ሙዝ ከፍተኛ የተፈጥሮ ስኳር ስላላቸው የደም ስኳር መጠንን ሊያናጉ ይችላሉ። የግድ መጠጣት ካለባቸው መጠኑን በጣም መቀነስ አለባቸው።

* የወተት ተዋጽኦ አለርጂ (Lactose Intolerance) ያለባቸው፦ ወተት ሆድ መነፋት፣ ቁርጠት ወይም ተቅማጥ ሊያስከትልባቸው ይችላል። (እነዚህ ሰዎች በላክቶስ-ፍሪ ወተት ወይም በውሃ መተካት ይችላሉ

* የለውዝ አለርጂ ያለባቸው፦ ለለውዝ (Nuts) አለርጂክ የሆኑ ሰዎች ከባድ የጤና ችግር ሊገጥማቸው ስለሚችል በፍጹም መጠቀም የለባቸውም።

* ክብደት መቀነስ የሚፈልጉ ሰዎች፦ ይህ መጠጥ ከፍተኛ ካሎሪ ስላለው፣ ክብደት ለመቀነስ ለሚሞክር ሰው ተቃራኒ ውጤት ሊያመጣ ይችላል።

* የኩላሊት ጠጠር ወይም የኩላሊት ችግር ያለባቸው፦ በሙዝ እና በተምር ውስጥ ያለው ከፍተኛ የፖታስየም መጠን ለኩላሊት ታማሚዎች ጫና ሊፈጥር ይችላል።

#ጥቂት ምክሮች
* ጭማቂው ላይ ተጨማሪ ስኳር ባይጨመር ይመረጣል፤ የተምሩና የሙዙ ጣፋጭነት በቂ ነው።
* ለተሻለ ውጤት ጠዋት በቁርስ ሰዓት ወይም ስፖርት ከመስራትህ በፊት ብትጠጣው ይመረጣል።
ተጨማሪ መረጃ በኮመንት ሥር ያለውን የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ

#ሰውነታችን የውሃ እጥረት ስያጋጥም የሚሰማን ምልክቶች
#ሰውነታችን በቂ ፈሳሽ ሲያጣ (Dehydration) የተለያዩ የማስጠንቀቂያ ምልክቶችን ያሳያል። እነዚህን ምልክቶች ቀድሞ መረዳት ለጤናችን በጣም አስፈላጊ ነው።

​ዋና ዋናዎቹ ምልክቶች የሚከተሉት ናቸው

​1. የቀለምና የሽንት ለውጥ
​ይህ በጣም ቀላሉ መለያ መንገድ ነው።
​የሽንት ቀለም መጨለም፦ የሽንት ቀለም ደማቅ ቢጫ ወይም ብርቱካናማ ከሆነ ሰውነታችን ውሃ እየተጠማው መሆኑን ያሳያል።
​የሽንት መጠን መቀነስ፦ በቀን ውስጥ የምንሸናው መጠን በከፍተኛ ሁኔታ መቀነስ።

​2. የአፍና የቆዳ መድረቅ
​የአፍ መድረቅ፦ በአፋችን ውስጥ ያለው የምራቅ መጠን መቀነስና የመጣበቅ ስሜት።
​የቆዳ መድረቅ፦ ቆዳችን ሲቆነጠጥ ቶሎ ወደ ቦታው የማይመለስ ከሆነ የፈሳሽ እጥረት መኖሩን ያሳያል።

​3. የራስ ምታትና መፍዘዝ
​ራስ ምታት፦ ውሃ ሲያንስ የአንጎል ቲሹዎች መጠናቸው በትንሹ ስለሚቀንስ የራስ ምታት ሊያስከትል ይችላል።
​ድካምና መፍዘዝ፦ በቂ ፈሳሽ ከሌለ የደም ግፊት ሊቀንስ ይችላል፤ ይህም ድካም፣ መጫጫንና የማዞር ስሜት ይፈጥራል።

​4. ከፍተኛ የጥም ስሜትና የምግብ ፍላጎት
​ከፍተኛ ጥም፦ ይህ ሰውነታችን "አሁኑኑ ውሃ እፈልጋለሁ" የሚልበት የመጨረሻው የማስጠንቀቂያ ደወል ነው።
​የምግብ መራብ፦ አንዳንዴ ሰውነታችን ውሃ ሲጠማው እንደ ረሃብ ሊሰማን ይችላል (በተለይ ጣፋጭ ነገሮችን የመፈለግ ስሜት)።

​5. ሌሎች ምልክቶች
​የልብ ምት መጨመር።
​ትኩረት መሰብሰብ አለመቻል።
​የሆድ ድርቀት።

​መፍትሄው፦ ጠምቶን እስኪጨንቀን ድረስ ከመጠበቅ ይልቅ፣ ቀኑን ሙሉ በጥቂቱ ውሃ የመጠጣት ልምድን ማዳበር ይገባል። በተለይ በሞቃት የአየር ፀባይ እና ስፖርት በሚሰሩበት ወቅት የውሃ ፍላጎታችን ይጨምራል።
​#ተጫማሪ መረጃ በኮመንት ሥር ያለውን ሊንክ ይጫኑ

#የቀይሥር ቅጤል አስገራሚ #ጥቅሞችና አዘገጃጀት
#የቀይ ሥር (Beetroot) ቅጠል እጅግ በጣም ከፍተኛ የሆኑ የጤና ጥቅሞች አሉት። ብዙ ሰዎች ሥሩን ብቻ ተጠቅመው ቅጠሉን ቢጥሉትም፣ ቅጠሉ ከሥሩ ባልተነሰ አልፎ ተርፎም በአንዳንድ ንጥረ-ነገሮች ከሥሩ የበለጠ ጥቅም ይሰጣል።

ዋና ዋና ጥቅሞቹ የሚከተሉት ናቸው

1. #በቪታሚኖች የበለፀገ ነው
* ቪታሚን K፦ ለደም መርጋትና ለአጥንት ጥንካሬ በጣም አስፈላጊ ነው። አንድ ሲኒ የቀይ ሥር ቅጠል ለቀን የሚያስፈልገንን የቪታሚን K መጠን በከፍተኛ ሁኔታ ይሸፍናል።
* ቪታሚን A፦ ለዓይን ጤና፣ ለቆዳ ውበትና ለሰውነት በሽታ የመከላከል አቅምን ለመገንባት ይረዳል።
* ቪታሚን C፦ በሽታ የመከላከል አቅምን ይጨምራል።

2. #ለአጥንት ጤና
በውስጡ የያዘው ካልሲየም፣ ማግኒዥየም እና ቪታሚን K አጥንት እንዳይሳሳና ጠንካራ እንዲሆን ያደርጋሉ።

3. #የደም ማነስን ይከላከላል
የቀይ ሥር ቅጠል ከፍተኛ የብረት (Iron) መጠን አለው። ይህም በደም ውስጥ የሂሞግሎቢን መጠን እንዲጨምር በማድረግ የደም ማነስን (Anemia) ለመከላከልና ለማከም ይረዳል።

4. #ለልብ ጤና እና ለደም ግፊት
በውስጡ የሚገኘው ፖታሲየም የደም ግፊትን ለማመጣጠንና ለልብ ትክክለኛ የሥራ እንቅስቃሴ ይረዳል።

5. #ለምግብ መፈጨት
እንደማንኛውም አረንጓዴ ቅጠል፣ በፋይበር (Fiber) የበለፀገ በመሆኑ የምግብ መፈጨት ሥርዓትን ያቀላጥፋል፣ የሆድ ድርቀትንም ይከላከላል።
እንዴት መጠቀም ይቻላል?
የቀይ ሥር ቅጠልን ልክ እንደ ቆስጣ ወይም ጎመን አጥቦ በመቆራረጥ በተለያዩ መንገዶች መጠቀም ይቻላል፡

* በጥብስ፦ በትኩስነቱ በነጭ ሽንኩርትና በሽንኩርት ጠብሶ መብላት።
* በሰላጣ፦ ለጋ የሆኑትን ቅጠሎች ከሌሎች ሰላጣዎች ጋር በመቀላቀል።

* በጭማቂ (Smoothie)፦ ከሌሎች ፍራፍሬዎች ጋር ፈጭቶ በመጠጣት።

#ማሳሰቢያ፦ የቀይ ሥር ቅጠል "ኦክሳሌት" (Oxalates) ስለሚገኝበት፣ የኩላሊት ጠጠር ችግር ያለባቸው ሰዎች በመጠን ቢጠቀሙ ወይም ከመመገባቸው በፊት በባለሙያ ቢመከሩ ይመረጣል።#ተጫማሪ መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ያለውን የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ