#እርጅናን የሚከላከሉ የተፈጥሮ ምግቦች

#እርጅናን ሙሉ በሙሉ ማስቆም ባይቻልም፣ ጤናማ አመጋገብን በመከተል የሰውነት መላላትን መቀነስ፣ የቆዳ ጥራትን መጠበቅ እና ከእድሜ ጋር ተያይዘው የሚመጡ በሽታዎችን መከላከል ይቻላል።

# ​#እርጅናን ለመከላከልና የወጣትነትን ብሩህነት ለመጠበቅ የሚረዱ ዋና ዋና የምግብ አይነቶች ዝርዝር እነሆ፡

​1=በፀረ-ኦክሲዳንት (Antioxidants) የበለፀጉ ፍራፍሬዎች
​ቤሪዎች (እንጆሪ፣ ብሉቤሪ)፦ እነዚህ ፍራፍሬዎች በቫይታሚን ሲ እና በአንቶሲያኒን የበለፀጉ በመሆናቸው ቆዳን ከፀሐይ ጉዳትና ከብክለት ይከላከላሉ።

​ፓፓያ የቆዳ የመለጠጥ አቅምን የሚያሻሽሉ እና መጨማደድን የሚቀንሱ ኢንዛይሞች (Papain) አሉት።

​አቮካዶ፦ በጤናማ ስብ (Healthy Fats) እና በቫይታሚን ኤ የበለፀገ በመሆኑ የሞቱ የቆዳ ሴሎችን ለማስወገድና ቆዳ እንዳይደርቅ ይረዳል።
​2. አረንጓዴ ቅጠላቅጠል ያላቸው አትክልቶች
​ቆስጣ እና ጥቅል ጎመን፦ እነዚህ አትክልቶች በቫይታሚን ሲ፣ ኬ እና በብረት (Iron) የበለፀጉ ናቸው። ይህም የሰውነት ሴሎች በፍጥነት እንዳያረጁ ያደርጋል።

​ብሮኮሊ፦ የቆዳን ጥንካሬ የሚጨምር ኮላጅን (Collagen) እንዲመረት ይረዳል።

​3. ለውዝ እና የጥራጥሬ አይነቶች
​ለውዝ (Walnuts/Almonds)፦ የቆዳን እርጥበት የሚጠብቅ ቫይታሚን ኢ እና ኦሜጋ-3 ፋቲ አሲድ ይዘዋል።

​ተልባ እና ሱፍ፦ እነዚህ የቆዳን ሴሎች ሽፋን በማጠንከር ቆዳ ወዝ እንዲኖረው ያደርጋሉ።

​4. ፕሮቲን እና ጤናማ ቅባቶች
​ሰልሞን እና ሌሎች ቅባታማ ዓሦች፦ በውስጣቸው ያለው ኦሜጋ-3 የቆዳ መቆጣትን (Inflammation) በመቀነስ ቆዳ ለስላሳ እንዲሆን ያደርጋል።

​እንቁላል፦ ለቆዳ እና ለፀጉር ጤንነት አስፈላጊ የሆነውን ባዮቲን (Biotin) እና ፕሮቲን ይዟል።

​5. ሌሎች ጠቃሚ ነገሮች
​ቲማቲም፦ በውስጡ ያለው 'ሊኮፒን' (Lycopene) የተባለ ንጥረ ነገር ቆዳን ከፀሐይ ጨረር እንደ ተፈጥሮአዊ መከላከያ ሆኖ ያገለግላል።

​አረንጓዴ ሻይ (Green Tea)፦ በውስጡ ያሉት 'ፖሊፊኖልስ' የሰውነትን እርጅና ፍጥነት ይቀንሳሉ።
​ውሃ፦ ከምንም በላይ በቂ ውሃ መጠጣት ቆዳ እንዳይጨማደድና መርዛማ ነገሮች ከሰውነት እንዲወገዱ ያደርጋል።

​#ማሳሰቢያ
​እነዚህን ምግቦች በመመገብ ብቻ ሳይሆን፣ የሚከተሉትን ልምዶች ማከል ውጤቱን ያፋጥነዋል፡-
​ከፍተኛ ስኳር ያላቸውን ምግቦች መቀነስ።
​በቂ እንቅልፍ መተኛት።
​አዘውትሮ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ማድረግ።

​

#የብርቱካን፣ #የሎሚ እና #የዝንጅብል ድብልቅ ጭማቂ እጅግ በጣም ጠቃሚና ሰውነትን የሚያነቃቃ መጠጥ ነው። ይህ መጠጥ በተለይ በሽታ የመከላከል አቅምን ለማዳበርና ለወቅታዊ ጉንፋን መፍትሄ በመሆን ይታወቃል።

​ጥቅሞቹንና አዘገጃጀቱን እንደሚከተለው

​1. #የጤና ጥቅሞቹ
​በሽታ የመከላከል አቅምን ያጠናክራል፦ ብርቱካንና ሎሚ በቫይታሚን ሲ (Vitamin C) የበለፀጉ በመሆናቸው ነጭ የደም ሴሎችን በማጠናከር ሰውነትን ከበሽታ ይከላከላሉ።

​ለጉንፋንና ሳል መፍትሄ ነው፦ ዝንጅብል ፀረ-ባክቴሪያ እና ፀረ-ኢንፍላማቶሪ (Anti-inflammatory) ባህሪ ስላለው የጉሮሮ ህመምንና ሳልን ያስታግሳል።
​የምግብ መፈጨትን ያፋጥናል፦ ዝንጅብል ለሆድ መነፋትና ለምግብ መፈጨት ችግር በጣም ጠቃሚ ነው።

​ሰውነትን ያነቃቃል (Detox)፦ በሰውነታችን ውስጥ ያሉ መርዛማ ነገሮችን (Toxins) ለማስወገድና ለቆዳ ጥራት ይረዳል።

​ለክብደት መቀነስ፦ ይህ ድብልቅ የሰውነትን ሜታቦሊዝም በማፋጠን ስብን ለማቃጠል ይረዳል።

​2. #የሚያስፈልጉ ግብዓቶች
​ብርቱካን፦ 2 ወይም 3 ፍሬ (በደንብ የበሰለ ቢሆን ይመረጣል)
​ሎሚ፦ 1 ፍሬ
​ዝንጅብል፦ አንድ ትንሽ ቁራጭ (እንደ ፍላጎትህ መጠኑን መጨመር ትችላለህ)
​ማር፦ 1 የሾርባ ማንኪያ (ለጣዕም እና ለተጨማሪ ጥቅም
​ውሃ፦ እንደ አስፈላጊነቱ (ለማቅጠኛ

​3. #የአዘገጃጀት ቅደም ተከተል
​ማጽዳት፦ ብርቱካኑንና ሎሚውን አጥቦ ልጣጩን ማስወገድ። ዝንጅብሉንም በመላጥ በደቃቁ መክተፍ።

​መፍጨት፦ ብርቱካኑን፣ ሎሚውንና ዝንጅብሉን በጁስ መፍጫ (Blender) ውስጥ መጨመር። ትንሽ ውሃ ጨምሮ በደንብ እስኪዋሃድ መፍጨት።

​ማጥለል፦ የተፈጨውን ድብልቅ በወንፊት ማጥለል። (ፋይበሩን/አተላውን የምትወደው ከሆነ ሳታጠልል መጠጣት ትችላለህ)።

​ማጣፈጫ መጨመር፦ በጭማቂው ላይ ማር በመጨመር በደንብ ማማሰል።
​አቀራረብ፦ እንደ ምርጫህ ቀዝቃዛ ውሃ ወይም በረዶ ጨምረህ መጠጣት ትችላለህ።

​ #ተጨማሪ ምክሮች
​ይህንን መጠጥ ጠዋት በባዶ ሆድ መጠጣት ለሰውነት መነቃቃትና ለምግብ መፈጨት ይረዳል።
​ለጉንፋን ከሆነ የምትጠቀመው፣ ለብ ባለ ውሃ አዘጋጅተህ ብትጠጣው ፈጣን እፎይታ ይሰጣል።
ተጨማሪ መረጃ ከፈለጉ በኮመነት ሥረ ባለው ሊንክ ይጫኑ

#የማንጎ #ጥቅሞችና መመገብ የሌለባቸው ስዎች

#ማንጎ "የፍራፍሬዎች ንጉስ" ተብሎ የሚጠራ ሲሆን፣ እጅግ በጣም ጣፋጭ ከመሆኑም ባለፈ በርካታ የጤና ጥቅሞች አሉት። ሆኖም ግን አንዳንድ የጤና እክል ያለባቸው ሰዎች በጥንቃቄ ሊመገቡት ይገባል።

​ጥቅሞቹንና ጥንቃቄ የሚያስፈልጋቸውን ሁኔታዎች እንደሚከተለው አቅርቤልሃለሁ

​የማንጎ የጤና ጥቅሞች
​የሰውነት በሽታ መከላከል አቅምን ይጨምራል፦ ማንጎ በቪታሚን ሲ (Vitamin C) እና በቪታሚን ኤ (Vitamin A) የበለፀገ በመሆኑ ሰውነታችን በሽታዎችን እንዲከላከል ይረዳል።

​ለአይን ጤንነት፦ በውስጡ የያዘው 'ሉቲን' እና 'ዚአዛንቲን' የተባሉ ንጥረ ነገሮች አይናችን ከብርሃን ጉዳት እንዲጠበቅና የማየት አቅማችን እንዲሻሻል ይረዳሉ።

​ለምግብ መፈጨት፦ በውስጡ የሚገኘው ፋይበር (Fiber) እና የምግብ መፈጨትን የሚያግዙ ኢንዛይሞች ለሆድ ድርቀት መፍትሄ ይሆናሉ።

​ለቆዳና ለፀጉር ጤንነት፦ በቪታሚን ሲ የበለፀገ ስለሆነ ለቆዳ ጥራትና ለኮላጅን መፈጠር ከፍተኛ አስተዋፅኦ አለው።

​የልብ ጤንነትን ይጠብቃል፦ በውስጡ የሚገኙት ማግኒዥየም እና ፖታሺየም የደም ግፊትን ለማስተካከልና የልብ ምትን ለመጠበቅ ይረዳሉ።

​#ማንጎን በጥንቃቄ መመገብ ያለባቸው ወይም መመገብ የሌለባቸው ሰዎች

​ምንም እንኳ ማንጎ ጠቃሚ ቢሆንም፣ የሚከተሉት ሰዎች ጥንቃቄ ሊያደርጉ ይገባል

​የስኳር ህመም ያለባቸው ሰዎች፦ማንጎ ተፈጥሯዊ ስኳር (Fructose) በከፍተኛ መጠን ስለሚይዝ፣ የደም ውስጥ ስኳርን ሊጨምር ይችላል።
ስለዚህ መጠኑን መቆጣጠር ወይም ከሀኪም ጋር መመካከር ያስፈልጋል።

​የአለርጂ ችግር ያለባቸው፦ አንዳንድ ሰዎች ከማንጎ ጋር በተያያዘ የቆዳ ሽፍታ ወይም ማሳከክ ሊገጥማቸው ይችላል (በተለይ ከማንጎ ቅርፊት ጋር ንክኪ ሲኖር

​የኩላሊት ጠጠር ያለባቸው ሰዎች፦ ማንጎ 'ኦክሳሌት' (Oxalate) የተባለ ንጥረ ነገር ስለሚይዝ፣ ለኩላሊት ጠጠር ተጋላጭ የሆኑ ሰዎች በብዛት ባይመገቡ ይመከራል።

​ክብደት ለመቀነስ የሚጥሩ ሰዎች፦ ማንጎ ከፍተኛ ካሎሪ ስላለው፣ ክብደት ለመቀነስ ጥብቅ ቁጥጥር የሚያደርጉ ሰዎች መጠኑን ቢያውቁ ይመረጣል።

​#ማሳሰቢያ ፦ ማንጎን ከመጠን በላይ መመገብ ለተቅማጥ ወይም ለሆድ መነፋት ሊዳርግ ይችላል። ሁልጊዜም ቢሆን ማንኛውንም ምግብ በመጠኑ መመገብ ለጤና ተመራጭ ነው።

​ስለ ማንጎ አመጋገብ ወይም ስለ ሌሎች ፍራፍሬዎች የጤና ጥቅም ተጨማሪ ዝርዝር መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው ሊንክ ተጫኑ

#የአዘገጃጀት #የሎሚ #የዝንጅብል #ተጨማሪ #የብርቱካን #እርጅናን #አብላጫ #የጤና #የሚያስፈልጉ #ማሳሰቢያ

#አስገራሚ #የስትሮቤሪን (Strawberry) ጥቅሞች

#ስትሮቤሪ እጅግ በጣም ጣፋጭ ከመሆኑም በላይ ለጤና በርካታ ጥቅሞች አሉት።

#ሆኖም ግን አንዳንድ ሰዎች በጥንቃቄ ሊመገቡት ወይም ሊያስወግዱት ይገባል። S media/ኤስ ሚድያ

​#የስትሮቤሪ የጤና ጥቅሞች

1=​የሰውነት በሽታ የመከላከል አቅምን ይጨምራል ስትሮቤሪ በቫይታሚን ሲ (Vitamin C) የበለፀገ በመሆኑ በሽታ የመከላከል አቅምን ያጠናክራል።
​ለልብ ጤንነት፦ በውስጡ የያዘው አንቲኦክሲዳንት (Antioxidants) የደም ግፊትን ለመቀነስና ለልብ ጤንነት ይረዳል።

2=​ለቆዳ ውበት፦ ቫይታሚን ሲ ለቆዳ ጥራትና ለኮላጅን ምርት አስፈላጊ በመሆኑ ቆዳ እንዳይሸበሸብ ይረዳል።

3=​ለስኳር ታካሚዎች፦ ስኳር መጠኑ ዝቅተኛ ስለሆነና ፋይበር ስላለው በደም ውስጥ ያለውን የስኳር መጠን በፍጥነት አይጨምርም።

​4=#ለአንጎል ጤንነት፦ የማስታወስ ችሎታን ለማሻሻልና የአንጎል ሴሎች እንዳያረጁ ይከላከላል።

​#መመገብ የሌለባቸው ወይም በጥንቃቄ ማየት ያለባቸው ሰዎች

​ምንም እንኳን ስትሮቤሪ ጠቃሚ ቢሆንም፣ የሚከተሉት ሰዎች ጥንቃቄ ማድረግ አለባቸው

1=​የአለርጂ ችግር ያለባቸው ሰዎች፦ አንዳንድ ሰዎች ስትሮቤሪ ሲመገቡ ሽፍታ፣ ማሳከክ ወይም የከንፈር ማበጥ ሊያጋጥማቸው ይችላል። በተለይ ለሌሎች ፍራፍሬዎች አለርጂ ካለብዎ ትኩረት ይስጡ።

2=​የኩላሊት ጠጠር ያለባቸው ሰዎች፦ ስትሮቤሪ ኦክሳሌት (Oxalate) የተባለ ንጥረ ነገር ስላለው፣ የኩላሊት ጠጠር የመፈጠር እድል ላላቸው ሰዎች ሁኔታውን ሊያባብስ ይችላል።

​3=የጨጓራ ቁስለት (Gastritis) ያለባቸው፦ ስትሮቤሪ በውስጡ አሲድነት ስላለው፣ የጨጓራ ህመም ያለባቸው ሰዎች በብዛት ሲመገቡት ህመም ሊቀሰቅስባቸው ይችላል።

4=​መድሃኒት የሚወስዱ ሰዎች፦ በተለይ የደም ማቅጠኛ መድሃኒት የሚወስዱ ከሆነ፣ ስትሮቤሪ የደም መርጋት ሂደትን ሊያዘገይ ስለሚችል ከሀኪም ጋር መመከር ይገባል።

​#ማሳሰቢያ ስትሮቤሪን ከመመገብዎ በፊት በደንብ በውሃ መታጠብ ይኖርበታል። ምክንያቱም በላዩ ላይ የተረጩ ኬሚካሎች ወይም ፀረ-ተባይ መድሃኒቶች ሊኖሩ ይችላሉ።

​#ተጨማሪ መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው የቴሌግራም ሊንክ ይጫኑ

አተር ለጤና እጅግ በጣም ጠቃሚ ከሆኑ ጥራጥሬዎች አንዱ ነው። በውስጡ በርካታ ቫይታሚኖችን፣ ማዕድናትንና ፋይበርን የያዘ በመሆኑ ለሰውነታችን የሚከተሉትን ዋና ዋና ጥቅሞች ይሰጣል

​1. #ለምግብ መፈጨት ሥርዓት
​አተር በፋይበር (Fiber) የበለፀገ በመሆኑ የምግብ መፈጨት ሂደትን ያፋጥናል።
#የሆድ ድርቀትን ለመከላከልና በአንጀት ውስጥ ያሉ ጠቃሚ ባክቴሪያዎች እንዲራቡ ይረዳል።

​2. #የልብ ጤናን ለመጠበቅ
​በአተር ውስጥ የሚገኙት እንደ ፖታሺየም፣ ማግኒዥየም እና ካልሲየም ያሉ ማዕድናት የደም ግፊትን ለማስተካከል ይረዳሉ። ይህም ለልብ ህመም ያለንን ተጋላጭነት ይቀንሳል።

​3. #የደም ስኳር መጠንን ለመቆጣጠር
​አተር ዝቅተኛ ግላይሴሚክ ኢንዴክስ (Low Glycemic Index) ስላለው፣ ከተመገብነው በኋላ የደም ስኳር መጠን በከፍተኛ ሁኔታ እንዳይጨምር ያደርጋል። ይህም በተለይ ለስኳር ታካሚዎች ተመራጭ ምግብ ያደርገዋል።

​4. #የሰውነት ክብደትን ለመቀነስ
​ከፍተኛ የፕሮቲን እና የፋይበር መጠን ስላለው፣ አተርን መመገብ ለረጅም ሰዓት የረሃብ ስሜት እንዳይሰማን ያደርጋል። ይህ ደግሞ አላስፈላጊ የምግብ ፍላጎትን በመቀነስ ክብደት ለመቀነስ ይረዳል።

​5. #ለደም ማነስ (Anemia)
​አተር በውስጡ የብረት (Iron) ንጥረ ነገር ስላለው፣ በደም ውስጥ የሂሞግሎቢን መጠን እንዲጨምርና የደም ማነስ ችግርን ለመከላከል ይረዳል።

​6. #በሽታን የመከላከል አቅምን ለመገንባት
​በውስጡ የያዘው የቫይታሚን ሲ (Vitamin C) እና ሌሎች አንቲኦክሲዳንቶች የሰውነታችንን በሽታ የመከላከል አቅም ያጠናክራሉ።

​#ማሳሰቢያ ፦ አተር አንዳንድ ሰዎች ላይ የሆድ መነፋት ወይም ጋዝ ሊፈጥር ስለሚችል፣ በደንብ አብስሎ መመገብና አተርን ከመዘፈዘፍ በኋላ ውሃውን ደፍቶ በአዲስ ውሃ መቀቀል ይመከራል።

​

#አስገራሚ የበቆሎ እሸት ጥቅሞች
#የበቆሎ እሽት (በተለይም ጥሬው ወይም የተቀቀለው/የተጠበሰው በቆሎ) በኢትዮጵያ ተወዳጅና ጠቃሚ ከሆኑ ምግቦች አንዱ ነው።

#በውስጡ በርካታ ንጥረ ነገሮችን የያዘ ቢሆንም፣ ለአንዳንድ ሰዎች ግን ጥንቃቄ ያስፈልገዋል።
የበቆሎ እሽት ዋና ጥቅሞች

#በቆሎ በውስጡ ከፍተኛ የፋይበር (Fiber)፣ የቪታሚንና የማዕድን ይዘት አለው።

1=#ለአንጀት ጤንነት (Digestion): በፋይበር የበለፀገ በመሆኑ የሆድ ድርቀትን ይከላከላል፣ የምግብ መፈጨት ስርዓትንም ያቀላጥፋል።

2=#ለዓይን ጤንነት: በቆሎ ውስጥ የሚገኙት Lutein እና Zeaxanthin የተባሉ ንጥረ ነገሮች ዓይናችን በዕድሜ ምክንያት እንዳይደክም ይረዳሉ።

3=#ለኃይል ሰጪነት: ከፍተኛ የካርቦሃይድሬት ይዘት ስላለው ለሰውነት ፈጣን ኃይል ይሰጣል።

4=#ለልብ ጤንነት: በውስጡ የሚገኙት አንቲኦክሲዳንቶች የደም ዝውውርን ለማስተካከልና የልብ በሽታን ለመከላከል ይረዳሉ።

5=#ለደም ማነስ (Anemia): ቫይታሚን B12 እና ፎሊክ አሲድ (Folic Acid) ስላለው አዲስ ቀይ የደም ሴሎች እንዲፈጠሩ ያግዛል።

#የበቆሎ እሽት መመገብ የሌለባቸው ወይም መቀነስ ያለባቸው ሰዎች
ምንም እንኳን በቆሎ ጠቃሚ ቢሆንም፣ የሚከተሉት ሰዎች ጥንቃቄ ሊያደርጉ ይገባል

1=#የስኳር ህመም ያለባቸው ሰዎች: በቆሎ ከፍተኛ የካርቦሃይድሬት እና ስታርች (Starch) ይዘት ስላለው የደም ስኳርን ሊጨምር ይችላል። የሚወስዱትን መጠን መመጠን አለባቸው።

2=#የምግብ መፈጨት ችግር (IBS) ያለባቸው: አንዳንድ ሰዎች በቆሎ ሲመገቡ የሆድ መነፋት፣ ጋዝ ወይም የሆድ ቁርጠት ሊያጋጥማቸው ይችላል።

#በተለይ እሽቱ በደንብ ካልታኘከ ለመፈጨት ይከብዳል።

3=#የክብደት መቀነስ የሚፈልጉ: በቆሎ ከፍተኛ ካሎሪ ስላለው፣ በብዛት መመገብ ለክብደት መጨመር ምክንያት ሊሆን ይችላል።

4=#የበቆሎ አለርጂ ያለባቸው: በጣም አልፎ አልፎ ቢሆንም፣ በቆሎ ሲበሉ ሽፍታ ወይም ማሳከክ የሚወጣባቸው ሰዎች መራቅ ይኖርባቸዋል።
ጥቂት ምክሮች

#በደንብ ማኘክ: የበቆሎ የውጪኛው ሽፋን (Cellulose) ለመፈጨት አስቸጋሪ ስለሆነ በደንብ አኝኮ መዋጥ ለሆድ ምቾት ይሰጣል።

#አዘገጃጀት: የተጠበሰ በቆሎ ለጥርስ ጠንካራ ሊሆን ስለሚችል፣ የጥርስ ችግር ያለባቸው ሰዎች የተቀቀለውን ቢመገቡ ይመረጣል።

#አስገራሚ የካሮት #ጥቅሞች
#ካሮት በውስጡ በያዛቸው ንጥረ-ነገሮች ምክንያት ለጤና እጅግ በጣም ጠቃሚ ከሆኑ አትክልቶች አንዱ ነው። ይሁን እንጂ አንዳንድ ሰዎች በሚመገቡበት ጊዜ ጥንቃቄ ማድረግ ይኖርባቸዋል።

​#ዝርዝር ጥቅሞቹንና ጥንቃቄ የሚያስፈልጋቸውን ሰዎች እንደሚከተለው

​#የካሮት የጤና ጥቅሞች
1=​ለዓይን ጤና፦ ካሮት በቤታ-ካሮቲን (Beta-carotene) የበለፀገ ነው። ይህ ንጥረ-ነገር በሰውነታችን ውስጥ ወደ ቫይታሚን A በመቀየር የዓይን እይታን ያሻሽላል፤ በተለይም በጨለማ የማየት ብቃትን ይጨምራል።

2=​ለቆዳ ውበት፦ በውስጡ የያዘው አንቲ-ኦክሲዳንት ቆዳን ከፀሐይ ጨረር ጉዳት ይከላከላል፣ የቆዳ መድረቅን ያስቀራል እንዲሁም ቆዳ እንዲያበራ ያደርጋል።

3=​የበሽታ መከላከል አቅምን ይጨምራል፦ በቫይታሚን C የበለፀገ በመሆኑ ሰውነታችን በሽታዎችን የመከላከል አቅሙ እንዲጨምር ይረዳል።
​ለምግብ መፈጨት፦ ካሮት ከፍተኛ የፋይበር (Fiber) መጠን ስላለው የምግብ መፈጨት ሥርዓትን ያቀላጥፋል፣ የሆድ ድርቀትንም ይከላከላል።

4=​ለልብ ጤና፦ በውስጡ ያለው ፖታሲየም የደም ግፊትን ለማስተካከልና የልብን ጤንነት ለመጠበቅ ይረዳል።

#ካሮት መመገብ የሌለባቸው ወይም መጠንቀቅ ያለባቸው ሰዎች
​ምንም እንኳ ካሮት ጠቃሚ ቢሆንም፣ የሚከተሉት ሰዎች ጥንቃቄ ሊያደርጉ ይገባል

1=​የአለርጂ ችግር ያለባቸው፦ አንዳንድ ሰዎች ለካሮት አለርጂ ሊኖራቸው ይችላል። ካሮት ሲበሉ ማሳከክ፣ የከንፈር ማበጥ ወይም የመተንፈስ ችግር የሚያጋጥማቸው ሰዎች መራቅ አለባቸው።

2=ከፍተኛ የደም ስኳር (Diabetes) ያለባቸው፦ ካሮት መጠነኛ ስኳርና ካርቦሃይድሬት ስላለው፣ የስኳር ታካሚዎች የሚወስዱትን መጠን ማመጣጠን አለባቸው (በተለይ የበሰለ ካሮት የጊሊሴሚክ ኢንዴክስ መጠኑ ስለሚጨምር

3=​የኩላሊት ጠጠር ታካሚዎች፦ ካሮት መጠነኛ የኦክሳሌት (Oxalate) መጠን አለው። የኩላሊት ጠጠር ችግር ያለባቸው ሰዎች ከመጠን በላይ እንዳይመገቡ ይመከራል።

4=​ጨቅላ ሕፃናት፦ በጣም ትንንሽ ሕፃናት (ከ6 ወር በታች) ከፍተኛ መጠን ያለው ካሮት ሲመገቡ በደማቸው ውስጥ ያለው የናይትሬት መጠን ሊጨምር ስለሚችል በሐኪም ትዕዛዝ ቢሆን ይመረጣል።

​#ማሳሰቢያ ፦ ከመጠን በላይ ካሮት መመገብ ካሮቲኒሚያ (Carotenemia) ለሚባል ሁኔታ ይዳርጋል። ይህም ቆዳን (በተለይ የእጅና የእግር መዳፍን) ወደ ቢጫ ወይም ብርቱካናማ ቀለም እንዲቀየር ያደርጋል። ይህ ጉዳት ባይኖረውም መጠኑን መቀነስ እንደሚያስፈልግ ምልክት ነው።

​

#አስገራሚ የፖም(apple) #ጥቅሞች
#ፖም (Apple) በውስጡ በያዛቸው በርካታ አልሚ ምግቦች ምክንያት ለጤና እጅግ ጠቃሚ ከሆኑ ፍራፍሬዎች አንዱ ነው። "በቀን አንድ ፖም መመገብ ከሀኪም ያርቃል" የሚባለውም ያለምክንያት አይደለም።

​#የፖም ዋና ዋና የጤና ጥቅሞች የሚከተሉት ናቸው

​1. #ለልብ ጤንነት
​ፖም በውስጡ ፍላቮኖይድ (Flavonoids) የተባሉ ንጥረ ነገሮችን ይዟል። እነዚህም የደም ግፊትን ለመቀነስ እና በመጥፎ ኮሌስትሮል ምክንያት የሚመጣን የልብ ህመም ለመከላከል ይረዳሉ። እንዲሁም በውስጡ ያለው ቃጫ (Fiber) የኮሌስትሮል መጠንን ለማስተካከል ይጠቅማል።

​2. #ለምግብ መፈጨት ሥርዓት
​ፖም ከፍተኛ የሆነ የቃጫ (Fiber) ይዘት አለው። ይህም፦
​የሆድ ድርቀትን ይከላከላል።
​በአንጀት ውስጥ ያሉ ጠቃሚ ባክቴሪያዎችን ያበረታታል።
​የምግብ መፈጨት ሂደትን ያቀላጥፋል።

​3. #ለክብደት መቀነስ
​ፖም ውሃ እና ቃጫ በብዛት ስለያዘ፣ ከተመገቡት በኋላ የጥጋብ ስሜት እንዲሰማዎት ያደርጋል። ይህም ብዙ ምግብ እንዳይበሉ በማድረግ ክብደትን ለመቀነስ ወይም ጤናማ ክብደትን ለመጠበቅ ይረዳል።

​4. #የስኳር በሽታን ለመከላከል
​ጥናቶች እንደሚያመለክቱት ፖምን አዘውትሮ መመገብ ለሁለተኛው ዓይነት የስኳር በሽታ (Type 2 Diabetes) የመጋለጥ እድልን ይቀንሳል። ይህም በውስጡ ባሉት ፖሊፊኖልስ (Polyphenols) አማካኝነት በደም ውስጥ ያለውን የስኳር መጠን ለማመጣጠን ስለሚረዳ ነው።

​5. #ለአንጎል ጤንነት
​በፖም ውስጥ የሚገኘው ኩዌርሴቲን (Quercetin) የተባለው አንቲ-ኦክሲዳንት የአንጎል ሴሎች እንዳይጎዱ ይከላከላል። ይህም ከእድሜ ጋር ተያይዘው የሚመጡ እንደ የመርሳት በሽታ (Alzheimer's) ያሉ ችግሮችን ለመከላከል ይረዳል።

​#አንድ ጠቃሚ ምክር
የፖም የውጪው ክፍል (ልጣጩ) አብዛኛውን ቃጫ እና አንቲ-ኦክሲዳንት ስለሚይዝ፣ ሳይላጡት ቢመገቡት የበለጠ ጥቅም ያገኛሉ። ከመመገብዎ በፊት ግን በደንብ መታጠቡን አይዘንጉ።

​

#ካሮትን በጥሬውም ሆነ አብስሎ መመገብ የየራሱ የሆነ የተለየ የጤና ጥቅሞች አሉት። የትኛው ይሻላል የሚለው ጥያቄ እንደምናገኘው የምግብ ንጥረ ነገር ይለያያል።

​ከዚህ በታች በዝርዝር እንመልከተው

​1. #አብስሎ መመገብ (The Benefits of Cooking

​#ካሮትን በትንሹ አብስሎ (በተለይ በእንፋሎት) መመገብ የሚከተሉትን ጥቅሞች ይሰጣል

​#ቤታ-ካሮቲን (Beta-carotene): ካሮት ውስጥ የሚገኘው ቤታ-ካሮቲን በሰውነታችን ውስጥ ወደ ቪታሚን ኤ (Vitamin A) ይቀየራል።

#ካሮት ሲበስል የሴል ግድግዳው ስለሚላላ፣ ሰውነታችን ይህን ንጥረ ነገር በቀላሉ እንዲመጥ እንዲረዳው ያደርጋል።

​አንቲ-ኦክሲዳንት (Antioxidants): ጥናቶች እንደሚያሳዩት ካሮትን አብስሎ መመገብ በውስጡ ያለውን የአንቲ-ኦክሲዳንት መጠን ይጨምራል።

​#ጠቃሚ ምክር፦ ካሮትን በትንሽ ዘይት (ለምሳሌ የወይራ ዘይት) አብስሎ መመገብ ቤታ-ካሮቲን በሰውነታችን ውስጥ ይበልጥ እንዲመጥ ይረዳል።

​2. #በጥሬው መመገብ (The Benefits of Eating Raw)
​ካሮትን በጥሬው መመገብ ደግሞ እነዚህን ጥቅሞች ያስገኛል

​#ቪታሚን ሲ (Vitamin C): ቪታሚን ሲ በሙቀት አማካኝነት በቀላሉ ስለሚጠፋ፣ በጥሬው መመገብ የተሻለ የቪታሚን ሲ መጠን እንድናገኝ ይረዳል።

​#ፋይበር (Fiber): በጥሬው ሲሆን የፋይበር መጠኑ ስለማይቀንስ ለምግብ መፈጨትና ለረሃብ ስሜት መቆጣጠር በጣም ጥሩ ነው።

​#የስኳር መጠንን ለመቆጣጠር፦ ጥሬ ካሮት አነስተኛ የካሎሪ መጠን ያለውና በዝግታ የሚፈጭ በመሆኑ ለደም ስኳር ቁጥጥር ይመረጣል።

​#የትኛው ይሻላል?
​ለአይን ጤና እና ለቪታሚን ኤ ካሮትን አብስሎ (በጣም ሳይሞት) መመገብ የተሻለ ሲሆን፣ ለቪታሚን ሲ እና ለፋይበር ደግሞ ጥሬውን መመገብ ይመረጣል።

​ስለሆነም ሁለቱንም ዘዴዎች እየቀያየሩ መጠቀም ሁሉንም ንጥረ ነገሮች ለማግኘት ከሁሉ የተሻለ መንገድ ነው።
​

የእንቁላል ቂጣ (Omelet/Egg wrap) በውስጡ በፕሮቲንና በተለያዩ ቫይታሚኖች የበለፀገ በመሆኑ ለጤናችን እጅግ በርካታ ጥቅሞች አሉት።

​ዋና ዋናዎቹ ጥቅሞች የሚከተሉት ናቸው

​1. ከፍተኛ የፕሮቲን ምንጭ ነው
​እንቁላል ለሰውነታችን ግንባታና ለጡንቻ ጥንካሬ የሚረዱ ጥራት ያላቸው ፕሮቲኖችን ይዟል። ይህ በተለይ ለሚያድጉ ልጆችና ስፖርት ለሚሰሩ ሰዎች ተመራጭ ያደርገዋል።

​2. ለረጅም ሰዓት የረሃብ ስሜትን ይከላከላል
​በእንቁላል ቂጣ ውስጥ ያለው ፕሮቲንና ጤናማ ስብ ሆዳችን ቶሎ እንዳይርበን ያደርጋል። ይህም በየመሃሉ የምንወስደውን አላስፈላጊ የምግብ ፍላጎት በመቀነስ ለሰውነት ክብደት ቁጥጥር ይረዳል።

​3. ለጭንቅላት (ለአንጎል) ጤንነት
​እንቁላል ኮሊን (Choline) የተባለ ንጥረ ነገር በውስጡ ይዟል። ይህ ንጥረ ነገር ለአንጎል እድገት፣ ለትኩረት እና ለዝግጅት (Memory) በጣም አስፈላጊ ነው።

​4. ለዓይን ጤንነት
​በእንቁላል አስኳል ውስጥ የሚገኙት ሉቲን (Lutein) እና ዜአዛንቲን (Zeaxanthin) የተባሉ አንቲ-ኦክሲዳንቶች ዓይናችን በዕድሜ ብዛት እንዳይደክምና ከፀሐይ ጨረር ጉዳት እንዲከላከል ይረዳሉ።

​5. የኃይል ምንጭ ነው
​ቀኑን በንቃት ለመጀመር የሚያስፈልጉትን ቫይታሚን B12 እና B2 (Riboflavin) ስለሚይዝ፣ ጠዋት በቁርስ ሰዓት መመገብ ከፍተኛ ጉልበት ይሰጠናል።

​ለተሻለ ጤናማነት የሚረዱ ምክሮች፡

​አትክልቶችን ይጨምሩ፦ በቂጣው ውስጥ ቃሪያ፣ ቲማቲም፣ ቀይ ሽንኩርት ወይም ቆስጣ በመጨመር የፋይበር (Fiber) መጠኑን ማሳደግ ይቻላል።

​ቅባት ይቀንሱ፦ ቂጣውን በሚጋግሩበት ወቅት ከመጠን በላይ ዘይት ወይም ቅቤ ከመጠቀም ይቆጠቡ።

​ጥቁር ዱቄት (Whole wheat): ቂጣውን ለመሥራት የሚጠቀሙት ዱቄት ጥቁር ወይም ያልተነፋ ቢሆን የተሻለ የጤና ጥቅም ይሰጣል።
​

#የአበባ ጎመን አስገራሚ ጥቅሞች
#የአበባ ጎመን (Cauliflower) በውስጡ በያዛቸው በርካታ ንጥረ ነገሮች ምክንያት ለጤና በጣም ጠቃሚ ከሆኑ አትክልቶች አንዱ ነው። ዋና ዋናዎቹ ጥቅሞች የሚከተሉት ናቸው

​1. #ለሰውነት አስፈላጊ የሆኑ ንጥረ ነገሮች ስብስብ
​የአበባ ጎመን በካሎሪ ዝቅተኛ ቢሆንም፣ በቪታሚኖች እና ማዕድናት የበለፀገ ነው።
​ቪታሚን C፦ በሽታ የመከላከል አቅምን ይገነባል።
​ቪታሚን K፦ ለአጥንት ጤንነት እና ለደም መርጋት ይረዳል።
​ፎሌት (Folate)፦ ለሴል እድገትና ለደም ማነስ መከላከያ ይጠቅማል።

​2. #ለምግብ መፈጨት ሥርዓት
​በውስጡ ከፍተኛ የሆነ የፋይበር (Fiber) መጠን ስላለው፦
​የሆድ ድርቀትን ይከላከላል።
​በአንጀት ውስጥ ያሉ ጠቃሚ ባክቴሪያዎችን ይመግባል።
​የአንጀት እብጠትንና ተያያዥ በሽታዎችን ለመቀነስ ይረዳል።

​3. #ካንሰርን የመከላከል አቅም
​የአበባ ጎመን "Antioxidants" (ፀረ-ኦክሳይድ) እና "Glucosinolates" የተባሉ ንጥረ ነገሮችን ይዟል። እነዚህ ንጥረ ነገሮች የሴሎችን መጎዳት በመከላከል በተለይም የጡት፣ የሳንባ እና የጨጓራ ካንሰር ተጋላጭነትን እንደሚቀንሱ ጥናቶች ያሳያሉ።

​4. #ለክብደት መቀነስ
​ክብደት ለመቀነስ ለሚፈልጉ ሰዎች ተመራጭ ምግብ ነው ምክንያቱም፦
​ዝቅተኛ ካሎሪ፦ አንድ ኩባያ የአበባ ጎመን 25 ካሎሪ ብቻ ነው ያለው።
​ከፍተኛ የውሃ መጠን፦ 92% የሚሆነው የአበባ ጎመን ይዘት ውሃ በመሆኑ ሆድ ቶሎ እንዲጠግብ ያደርጋል።
​እንደ ሩዝ እና ፓስታ ያሉ ከፍተኛ ካርቦሃይድሬት ያላቸውን ምግቦች ለመተካት ያገለግላል።

​5. #ለልብ እና ለደም ዝውውር
​በውስጡ የሚገኘው Sulforaphane የተባለ ንጥረ ነገር የደም ግፊትን ለመቀነስ እና የደም ስሮችን ጤንነት ለመጠበቅ ከፍተኛ ሚና ይጫወታል።
​ማሳሰቢያ፦ የአበባ ጎመንን በጥሬው ከመመገብ ይልቅ በትንሹ በእንፋሎት አብስሎ መመገብ በውስጡ ያሉትን ንጥረ ነገሮች በተሻለ ሁኔታ ለማግኘት ይረዳል።

​ ተጨማሪ መረጃ ከፈለጉ በኮመንት ሥር ባለው የቴሌግራም ሊንክጨይጫኑ