.
گروه پژوهشی توسعهٔ اجتماعی آفرینش با همکاری باشگاه اندیشه برگزار می‌کند:

نشست رونمایی، نقد و بررسی کتابِ
پول در سیاست
نوشتهٔ

با حضورِ
دکتر جواد اطاعت
دکتر علی اکبر اردکانی(مترجم کتاب)
دکتر حسین صولتی (دبیر نشست)

📝دربارهٔ کتاب

روز یکشنبه مورخ ۲۵ خرداد ماه ۱۴۰۴
ساعت ۱۸
خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳

@bashgahandishe

معرفی کتاب پول در سیاست

کتاب «پول در سیاست» نوشته سیمون ویشل، تحلیلی جدید و جامع از نقش پول در نظام های سیاسی در سراسر جهان است. ویشل در این کتاب چگونگی تأثیر پول بر سیاست را بررسی می‌کند که بر سه شکل اصلی تمرکز دارد: خود غنی‌سازی، هزینه‌های کمپین و مشاغل چتر نجات طلایی که این سه شکل با هم در ارتباط هستند و باید با هم فهم شوند. شکل اول از نقش پول در سیاست، یعنی خودغنی سازی شامل اقدامات سیاستمداران در دوران زمامداری سیاسی در جهت کسب پول و ثروت است که قانونی می باشد اما از لحاظ اخلاقی قابل شک است. نمونه های خودغنی سازی شامل رشوه‌گیری، دخالت در تجارت داخلی و اعمال نفوذ سیاسی در جهت منافع شخصی است. نوع دیگر تأثیرگذاری پول در سیاست، هزینه های کمپین‌های تبلیغاتی در دوران رقابت سیاسی است. نویسنده توضیح می دهد که چگونه این پول بر رقابت سالم دموکراتیک در عرصۀ سیاست تأثیر منفی گذاشته و به احزاب ثروتمند برتری می دهد. مشاغل چتر نجات، به عنوان نوع سوم تأثیر پول در سیاست، آن نوع از مشاغلی است که سیاستمداران موقعیت های سودآور در بخش خصوصی برای خود در نظر می گیرند که از دوران زمامداری از طریق ارتباطات سیاسی آن را به دست آورده اند. پس از توضیح مفصل این اشکال، نویسنده به سراغ شرح یک نظریۀ تطبیقی می رود که مطابق با آن این انواع تأثیر پول بر سیاست با هم مرتبط اند. او از طیف وسیعی از شواهد، از جمله مطالعات کمی، مقایسه‌های بین المللی کیفی و نظرسنجی‌ها اصلی استفاده می‌کند تا نشان دهد که چگونه تغییرات در یک شکل از پول در سیاست بر دیگر اشکال تأثیر می‌گذارد. این رویکرد جامع در تحلیل به روشن شدن پیامدهای گسترده ورود پول به سیاست در تضعیف دموکراسی کمک می کند. نویسنده استدلال می کند که نفوذ فراگیر پول در سیاست پیامدهای مهم و البته منفی برای حکومت دموکراتیک دارد. به بیان وی هزینه‌های کمپین‌ها و خود غنی‌سازی می‌تواند اعتماد عمومی به نهادهای سیاسی را از بین ببرد و اصول رقابت برابر و پاسخگویی نهادها را تضعیف کند.

@bashgahandishe

✅نتایج انتخابات انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی برای سال تحصیلی ۱۴۰۴_۱۴۰۵

🆔 @SBUpolitics

استاد داود غریاق زندی(استاد روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی) :
دولت پزشکیان تا پایان یک‌سالگی خود، حدوداً دو ماه زمان دارد و این فرصت مناسبی است تا روال‌های پیش‌روی دولت مورد ارزیابی قرار گیرد.
ادامه مطلب :
https://hammihanonline.ir/fa/tiny/news-40216

🆔 @SBUpolitics

انا لله و انا الیه راجعون

با کمال تأسف در پی حملات رژیم صهیونیستی در بامداد امروز تعدادی از اساتید بزرگوار دانشگاه شهید بهشتی و چند تن از هموطنان بی گناه مان به شهادت رسیدند.
در اعلام تلفات حمله‌ نظامی، معمولاً از واحدهای شمارشی استفاده می‌شود: «چند ده نفر کشته»، «چند ده نفر زخمی»...
اما پشت این اعداد، انسان‌هایی بودند که زندگی می‌کردند، دوست می‌داشتند، می‌خندیدند، می‌ساختند و رویا در سر داشتند.
آنها «عدد» نبودند؛ هرکدام دنیایی بودند برای عزیزان‌خود و با رفتن‌شان، نه فقط یک عدد، بلکه یک دنیا از سرزمین‌مان ایران کم شده است.

شهادت اساتید معظم دانشگاه شهید بهشتی و هم‌وطنان‌ مظلوم مان را به خانواده‌های داغدار این عزیزان، با اندوهی عمیق و دلی سرشار از همدلی، تسلیت عرض می‌کنیم.

انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی

🆔 @SBUpolitics

انا لله و انا الیه راجعون

با نهایت تأسف و اندوه، جامعه دانشگاهی شهید بهشتی در سوگ از دست دادن جمعی از استادان فرهیخته و اثرگذار خود نشسته است؛ استادانی که در سحرگاه جمعه ۲۳ خرداد، در حمله ناجوانمردانه و ضد انسانی رژیم صهیونیستی، به فیض شهادت نائل آمدند.

🔹 دکتر محمدمهدی طهرانچی، رئیس سابق دانشگاه
🔹 دکتر احمدرضا ذوالفقاری، معاون امور مالی و پشتیبانی دانشگاه
🔹 دکتر سید امیرحسین فقهی، رئیس پژوهشکده علوم و فنون هسته‌ای
🔹 دکتر عبدالحمید مینوچهر، عضو هیئت علمی دانشگاه

این عزیزان، نه‌تنها آموزگاران علم و اخلاق، بلکه چراغ‌های روشن مسیر پژوهش و پیشرفت علمی این سرزمین بودند. بی‌شک فقدان آن‌ها ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر برای دانشگاه و جامعه علمی کشور است.

اداره انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی، ضمن محکومیت این جنایت آشکار، شهادت این استادان گران‌قدر را به خانواده‌های محترم ایشان، استادان، دانشجویان و همه اعضای جامعه دانشگاهی تسلیت عرض می‌نماید.

نامشان جاودان، راهشان پر رهرو باد.
🕯

🔷️یادداشت دکتر میراحمدی در پی شهادت استادان دانشگاه

▫️▫️بسم الله الرحمن الرحیم▫️▫️
شکر الهی که توفیق تجربه زیستن در موسم حج در سرزمین وحی را نصیب من فرمود. در حالی که پس از انجام مناسک و اعمال حج در درون از معنویت سرشار این تجربه و لذت معنوی آن شادمان بودم ناگهان خبر شهادت سرداران رشید ایران، دانشمندان با افتخار هسته‌ای و جمعی از هم وطنان بی‌گناه در حمله جنایت‌آمیز رژیم صهیونیستی غم و اندوه سنگینی را بر دلم وارد ساخت. در این میان از دست دادن اساتید پرافتخار و گرانمایه دانشگاه شهید بهشتی که از نزدیک می‌شناختم بی‌تردید این غم سنگین را بر من جانکاه می‌ساخت که تنها رفتن به مسجدالحرام و بجا آوردن طواف کعبه و نماز و استغاثه به درگاهش توانست مرحمی بر آن غم بگذارد.

🔰بیشتر بخوانید:
https://www.sbu.ac.ir/fa/w/shahid-1

🆔 @sbu_official
🆔 instagram.com/sbu_proffice
🆔 eitaa.com/sbu_proffice

انجمن علمی دانشجویی علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی با همکاری انجمن علمی دانشجویی مطالعات آسیا-پاسیفیک دانشگاه تهران برگزار می‌کند:

🔹«جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل»🔹

▫️ پیامد ها و الزامات امنیتی در سطح ملی و منطقه‌ای (مجازی)

                       «نشست دوم»

👤با حضور:

◽دکتر نوذر شفیعی
عضو هیئت علمی مطالعات منطقه دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران


📆 دوشنبه ۹ تیر ۱۴۰۴

⏰ ساعت ۱۹:۰۰


🔷جهت حضور در نشست به نشانی زیر پیام دهید:

🔴 تلگرام:
@iliyagolbaba

🔴 بله:
@iliyG

           (حضور برای همگان آزاد است)          
                                  
————————————
⚪️ انجمن علمی دانشجویی علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

🔹 https://t.me/ATU_PS

⚪ انجمن علمی دانشجویی مطالعات آسیا-پاسیفیک دانشگاه تهران

🔹 https://t.me/UTAsiaPacific

📔صلح ایرانی در برابر تجاوز خارجی

از سلسله نشست‌های تحلیل تجاوز اسرائیل به ایران از منظر مطالعات صلح
«نشست دوم»

با سخنرانی:
#دکتر_مجتبی_مقصودی
#دکتر_شیرین_احمدنیا
#دکتر_علیرضا_سلطانی
#دکتر_رضا_تجف_زاده
#دکتر_مهرداد_ناظری
#دکتر_آرزو_نجفیان
#دکتر_روژان_حسام_قاضی

🗓 چهارشنبه 11 تیر 1404 ساعت 17


🏡سالن حافظ

🔹برنامه به صورت حضوری و مجازی برگزار می‌شود.

🔹ورود برای عموم آزاد و رایگان است.

🔹در گوگل میت:
https://meet.google.com/vgs-aoeh-pme

💢انجمن علمی مطالعات صلح ایران💢

💢خانه اندیشمندان علوم انسانی💢

🆔 @iranianhht

⭕️ سلام خدمت محاطبین محترم انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی.
با توجه به شرایط حساس و اتفاقات پیش آمده برای میهن عزیزمان وظیفه خود می دانیم که به شما برای تحلیل شرایط کنونی ایران و منطقه کمک کنیم .
بنابراین تصمیم گرفتیم که پذیرای متن های تحلیلی متخصصان این حوزه و انتشار آن ها در کانال تلگرامی انجمن باشیم.
لذا عزیزانی که مایل هستند تحلیل های آن ها در کانال قرار لطفا متون خود را به آیدی زیر ارسال نمایند :
@Politics_SBU

نکته مغفول

دو سه روز است که از اعلام آتش بس جنگ بزرگ 12 روزه می‌گذرد. جنگی که واقعا فتنه بود، اما به نظر فقها، از آن جنس فتنه‌ای که به معنی آزمون الهی است! آزمون الهی که همه چیز را به ورطه آزمودن آورد و اَلَکی شد برای دولت و ملت و آنچه که دشمن، خطابش می‌کنیم.

حقیقتش را بخواهیم، جنگ برنده‌ای ندارد! کدام پیروزی می‌تواند فرزند کشته‌ شده‌ی یک پدر، بیوگی یک دختر یا نبود یک مادر را حتی با بهترین دوزک‌ها بزک کند و بیاراید و توجیه کند؟ بنابرین به حق، باید حتی از سایه‌ی این دد دیوانه‌ی زبون، گریخت و تا جایی که می‌توان، با تکیه بر ذات والای انسانی، درگیر نشد، چرا که فرق انسان با حیوان همین است که انسان با قوه‌ی نطق و منطق، می‌تواند مشکلات را حل کند و حیوان، بی بهره‌ از این قوه‌ درگیر می‌شود. پس منطق هم حاکم بر عدم درگیری‌ست و" جنگ ننگ است در شریعت من/جز پی پاس دین و حفظ وطن!"

القصه، هر طرف درگیر اهدافی را به دست آورد و در رسیدن به اهدافی مغلوب شد. در واقع اصل فلسفه‌ی وجودی آتش بس نیز همین است. وقتی یکی از طرفین یا هر دو طرف درگیر، در به دست آوردن اهداف ناتوان می‌شوند، جنگ به سمت فرسایش می‌رود و هزینه‌های جنگ نسبت به دستاورد‌ها بیشتر می‌شود، آتش بس برقرار می‌شود.

در این چند روز هر کسی از ظن خود، میزان توان دول درگیر را سنجش کرده و نمره می‌دهد و به دنبال پیروز خواندن یکی از دولت‌هاست. این مهم، نکته‌ای را مغفول می‌دارد، آن هم عظمت یکی از ملت‌های مخاطب جنگ است، ملت ایران!

در این دو سه روز، بسیار از شهامت این ملت خوانده‌ایم و بسیاری از دولتمردان ما، در ستایش وقت‌شناسی ملت قصایدی سروده‌اند، اما هیچکس نمی‌گوید فراتر از وقت‌شناسی و اتحاد و...، چه چیزی عظمت این ملت را به رخ می‌کشد؟ با مقدمه‌ای، عارض می‌شوم:

در دل تاریخِ با شکوهِ ایران، آنچه که می‌خوانیم، عظمت دولت‌های شاهنشاهی‌ست که هر سلسله، قلمرویی به شکوه بر پا داشته و هر یک شرافتی به اخلاق افزودند، اما هیچ رنگ و لعابی از ملت، در تاریخ سیاسی ایران تا قبل از تاریخ معاصر، برجسته نیست، چرا که ملت، تلخ یا شیرین، رعیتند! میگدال در نظریه‌ی دولت-ملت خود اشاره می‌کند که ارتباط دولت‌ها با ملت‌ها به گونه‌ایست که یا قدرت تاثیرگذاری دو کنشگر دولت و ملت، برابر است و هر دو ضعیف و یا هر دو قوی هستند، یا دولت ضعیف است و ملت قوی، یا ملت قوی است و دولت ضعیف.
ملت ایران در طول تاریخ در اکثر مواقع حرفی در برابر قدرت دولت نداشته‌اند. این نقطعه خط ممتدی دارد و در تمام صفحات تاریخ، جولان می‌دهد و تنها در یک نقطه، رشته‌ی امتداد می‌گسلد، «ترور قبله عالم، به دست یک رعیت!» قتل ناصرالدین‌شاه، به عنوان یک حرکت تاریخی، رفته رفته به قدرت ملت ایران چنان افزوده می‌شود که بعدها در سال 57 انقلاب اسلامی به عنوان یک امر ملی، دولت حاکمه را ساقط می‌کند. اما این انتهای شگفتی ملت ایران نیست!

از سال 57 تا کنون، ملت ایران چنان قدرتی دارد که هویت وجودی دولت را تغییر می‌دهد و حتی به دولت تحمیل می‌دارد که ما قصد انقلاب نداریم و تو باید اصلاح شوی! این نکته نیز، اوج عظمت یک ملت نیست!

میگدال نظریه دولت-ملت و ارتباط قدرت و ضعف این دو مولفه‌ را بر اوضاع داخلی تقابلات ایشان گذاشت، اما ملت ایران پا از این فراتر گذاشته است. امروز ملت ایران در برابر نظام سلطه‌ای که در همین چند قدمی خاک ایران، در کمتر از یک هفته دولتی دیکتاتور را ساقط کردند، چنان عمل می‌کند که متجاوز، راهبرد رسیدن به اهداف خود را مبتنی بر تاثیر ملتمسانه بر ملت می‌چیند. نخست وزیر دولت متجاوز التماس می‌کند که همراه ما شوید، ما سر و کارمان با دولت شماست!
این حجم از عظمت را در کجای تاریخ جهان خوانده و یا می‌توانیم بخوانیم؟

امروز به درستی وظیفه شناسی، دولتمردان قدردان ملت بزرگ ایران هستند. لکن قدردانی زمانی از یک سخن گذرا به وادی عمل می‌رسد که توام با آن، به علت همه‌ی سیاست‌های غلط این چند ساله و فشارهای بی اساس و نشانی‌های غلط، عذرخواهی صورت گیرد و قول و قسم داده شود که جبران خواهد شد!

قول و قسم یاد شود که توسعه نظامی خوب است، اما برای توسعه‌ی سیاسی و اجتماعی، از تمام ظرفیت هویتی ملت استفاده می‌شود، همانطور که همه در این جنگ یکی بودیم و تا زندانی‌های سیاسی نیز، هم‌پا با سایرین به دفع خطر کمک کردند.
قول و قسم یاد شود که برای توسعه اقتصادی و بهبود وضع معیشت، با همه‌گان مذاکره خواهند کرد و دیگر این وضعیت ادامه نخواهد یافت.
قول و قسم یاد شود که دیگر کسی که از سر دلسوزی نقد می‌کند، به زندان نرود و تهدید نشود و هزینه نپردازد، که اگر وضعیت معیشت درست بود و نقدها شنیده می‌شد و با استفاده از زور، منتقد محروم یا محکوم یا محبوس نمی‌شد، همین چند خود فروخته‌ی پست هم در میان این ملت سرافراز پرورش نمی‌یافتند.

آقایان! قدرشناس باشید که وقت تنگ است!

✍🏻محسن عوضوردی

@mohsen_avz

✍ نقشه ی بحران شناختی در جنگ ایران و اسرائیل:
دگردیسی توازن وحشت در سایه ی طرحواره نگری

✏️ نویسنده: المیرا حاج محمدی
(دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی)

🆔 @SBUpolitics

سلام و احترام

من چون کار تحقیقی و پژوهشی روی این موضوع کردم سالها، می تونم ایده های مرکزی را بدم
خط اصلی ایده
تصویر سازی از آینده ی جنگ (تغییر پارادایم معنایی جهانی)
به شدت این خط فکری باید دنبال بشه که ایران به دنبال برقراری صلح و عدالت است (حمایت از غزه مرکز محوری این ایده است و نشان دادن اقدامات مختلف در طول سالیان برای این کار)
پارادایم کنونی نظم کنونی منفعت هست یعنی کنش کشورها بر مبنای منفعت است و تنها کشوری که کنشهاش بر مبنای عدالت هست ایرانه
این خیلی مهمه

بی اعتبار سازی نهادهای بین المللی کنونی در انفعال و عدم حمایت از مظلوم

اهمیت مردم به جای دولت در کنشهای جمعی جهانی

رسمیت بخشی به کنش های مردمی جهانی
مثل اقدامات جمعی که منجر به تمام شدن جنگ شد مثل جنگ ویتنام و اقدام مردم آمریکا

دادن پیام قدرت به مردم جهان به عنوان افرادی که می توانند موثر باشند نه منفعل ( یکی از اتفاقات در جنگ غزه احساس ناتوانی مردم جهان از عدم تاثیر برای توقف جنگ بود این خط خیلی باید تقویت بشه که مردم جهان می توانند جهان را تغییر بدن و با انتخاب درست و اقدام درست در هر نقطه ی جهانی که هستن،
در اصل بیداری مردم مهمترین دستاورد جنگ غزه است باید این بیداری را به طرق مختلف فعال نگه داشت)

کنشهای مختلف مردم جهان می تواند از پیوستن به اقدامات بازدارنده مثل پیوستن به اقدامات سایبری
مثل پیوستن به کمک مالی با ایجاد صندوق مالی
مثل اقدامات حقوقی شکایات مختلف به دیوان الهه

تولیدات رسانه آیی بین المللی ضمن آگاهی بخشی نسبت به اقدامات کشورهای اسراییل و آمریکا و همچنین سازمانهای بین المللی مثل آژانس بین المللی ابتدا باید اعتبار زدایی کند (استفاده از اسناد  به دست امده از اسراییل)

دادن اعتبار و قدرت و احساس تاثیر به مردم جهان با بیان تاریخ کنشگری مردم جهان در توقف جنگها یا تغییر

دادن خط رسانه آیی فعال و تعریف استراتژی‌های مختلف برای نوع تاثیر مردم جهان ( پیوستن به اقدامات سایبری)
پیوستن به اقدامات الکترونیک نظامی
پیوستن به اقدامات اقتصادی مختلف
پیوستن به اقدامات حقوقی مختلف

سمیه چیتی ارشد روابط بین الملل شهید بهشتی

🆔 @SBUpolitics

دستکاری روانی در جنگ؛ رسانه‌های حامی اسرائیل چگونه واقعیت را تحریف می‌کنند؟

 دستکاری روانی در جنگ؛ رسانه‌های حامی اسرائیل چگونه واقعیت را تحریف می‌کنند؟

 یکی از مهم‌ترین جبهه‌های هر جنگ، خاکریز‌های همواره در معرض یورش ذهن و روان مردم هستند. اسرائیل در کنار پیشرفت‌های تکنولوژیک و توانمندی‌های سخت، در زمینه قدرت نرم و اثرگذاری بر مخاطبان خارجی نیز بسیار با برنامه‌ و هدفمند اقدام کرده است.

در این اپیزود با نگاهی به مفهوم دستکاری روانی (Gaslighting) و با توجه به سابقه تجاوز و تهاجم به فلسطین، تکنیک‌های دستکاری روانی رسانه‌های حامی اسرائیل را معرفی و سعی می‌کنیم پاسخی به این پرسش کلیدی بدهیم که چرا مردم و دولتمردان بسیاری از نقاط دنیا، حامی اسرائیل هستند؟


شنیدن در مرورگر | شنیدن در کست‌باکس | شنیدن در اپل پادکست





@anarchypodcast

اپیزود ۵۶ پادکست آنارشی | دستکاری روان در جنگ


«رسانه‌های حامی اسرائیل چگونه واقعیت را تحریف می‌کنند؟»



@anarchypodcast

✍ در رثای دانشمندان شهید

✏️ نویسنده: دکتر جواد اطاعت
(استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی)

🆔 @SBUpolitics

‍ سیزدهم تیرماه زادروز محمدعلی فروغی

⁠⁣وطن‌پرستی و ملّت‌دوستی ایرانیان

از ایرانیان هر وقت فردی یا جماعتی اوضاع وطن را مساعد احوال خود ندیده و جبراً و اختیاراً به ممالک دیگر مهاجرت کرده‌اند، همواره نام ایرانی را به آبرومندی حفظ نموده حامل علم و صنعت و عامل آبادی و ثروت بوده‌اند. چنان‌که می‌توان گفت در همۀ ممالک مجاور ایران آثار تمدن و آبادی کلاً یا بعضاً از نتایج وجود ایرانیان است. مردم ممالک وسیعۀ هندوستان اگر انصاف دهند می‌توانند بهترین شاهد این مدعا باشند که تأثیرات ایرانیان اسلامی در آن مملکت آشکار است و قابل انکار نیست. مقام ایرانی‌های باستانی نیز در هندوستان حاجت به شرح و بیان ندارد که جماعت پارسیان که بازماندگان آن قوم شریف‌اند امروز در آن سرزمین چه مقام ارجمند در همۀ رشته‌های خصایص انسانیت دارند و چگونه نام ایرانی را در میان اقوام و فرق بی‌شمار آن دیار محترم نگاه داشته‌ و مایۀ سرفرازی ما می‌باشند.
از ذکر این جملات مقصود رجزخوانی نیست، بلکه غرض این است که به عقیدۀ من ایرانی از آن قوم است که استعداد ادای وظایف انسانیت را دارد. چنان‌که امروز هم آثار استعداد ایرانی ظاهر است و می‌توان امیدوار بود که باز با کاروان ترقّی نوع بشر هم‌قدم شود و در این موقع که به نظر می‌رسد تمدن‌های مختلف شرق و غرب به یکدیگر برخورده و با هم اختلاط و امتزاج یافته و یک یا چند تمدن دیگر باید ایجاد گردد، ذوق و هوش و فکر ایرانی هم مثل ایام گذشته یک عنصر مفید باقیمت واقع شود؛ پس ما ایرانی‌ها حق داریم وطن‌پرست و ملّت‌دوست باشیم.

[سیاست‌نامۀ ذکاء‌الملک: مقاله‌ها، نامه‌ها و سخنرانی‌های سیاسی محمّدعلی فروغی، به‌کوشش ایرج افشار، هرمز همایون‌پور، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۴۰۰، ص ۲۵۴-۲۵۵]

بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی و تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی

@AfsharFoundation

سناريوهای پس از جنگ(بخش نخست، بررسی احتمالات تحولات سیاست داخلی/پارت1)

جنگ یکی از مهم‌ترین رخداد‌هایی‌ست که تا مدت‌ها پس از آن، می‌توانیم هر رویداد بعدی را ناشی از ارتباطی مستقیم یا غیرمستقیم، کلان یا خرد با جنگ بدانیم.
اما آنچه می‌تواند خطرات رویداد‌های آینده را کم‌رنگ‌تر کند، آگاهی‌ست!
سخن از آگاه بودن، لافی گزاف است که به قامت نحیف نویسنده مطلب نمی‌نشیند، لیک شاید بتوان با در نظر گرفتن آمار و احتمالات، بر اساس رویداد‌های مشابه تاریخ معاصر در جغرافیای پیرامون ایران و همچنین نگاه واقع‌بینانه به شرایط کنونی کشور، نکاتی را به تحریر درآورد.
آنچه به نظر اوجب به سایر واجبات است، آن است که سناریوهایی که می‌تواند میهمان سپهر سیاسی ایران باشد را بررسی کنیم:

گذار به ساختاری بسته و پلیسی(تقویت اقتدارگرایی) : مسبوق به سابقه است که پس از آنکه یک کشور درگیر حملات نظامی می‌شود، با برانگیخته شدن روحیه‌ی میهن‌پرستی و به بهانه‌ی واقعی(یا واهی) حمایت از دولت درگیر جنگ، برای حفظ اتحاد در برابر دشمن، برخورد با عوامل نفوذی و خائنان به وطن و کنترل مدیرت داخلی کشور در عرصه‌های مختلف، ورود نظامیان به راس قدرت هموار شود. بدین ترتیب عرض اندام دولت در قالب تفکرات امنیتی و نظامی پدیدار می‌شود. در نسخه‌های تاریخی این رویکرد منجر به تسویه‌حساب‌های سیاسی، فضای بسته کنشگری و پا گرفتن فضای شدید امنیتی-انتظامی را در بر دارد.

بررسی این سناریو با توجه به واقعیت امروز ایران: در بدو و همان ابتدا در معنای واژه، از احتمال بروز این سناریو کاسته می‌شود، چرا که در وهله نخست مفهوم دولت در ایران به شکل مفهوم دولت در سایر کشورها و در علم سیاست رایج نیست، چرا که وجود مقام رهبری در کنار مقام ریاست جمهوری و حوزه‌ی اختیارات این دو مسئولیت و این مسئله که کدامیک به واقع ساختار سیاسی را به صورت متقن نمایندگی می‌کند، جای بحث دارد(تبیین و شرح بیشتر در این مقال نگنجد).
در وهله دوم، مشروعیت نظام سیاسی حاکمه نزد ملت در هنگام وقوع جنگ، برای بالا رفتن احتمال وقوع سناریوی اقتدارگرایی لازم است. با توجه به حوادث اتفاق افتاده در سال‌های 88، 96، 98 و 401، احتمال این سناریو توام با ریسک‌ بالایی خواهد بود، چرا که علاوه بر رخداد نارضایتی‌های مردمی، فعالیت گروه‌های اپوزیسیون و تبلیغات بين‌المللی هزینه‌های زیادی ایجاد کرده که هدف اصلی شعار اقتدارگرایی، یعنی تقویت روحیه‌ی ملی و عبور از بحران را نفی می‌کند.
در وهله دوم، حمله اسرائیل بانی کشته شدن نظامیان بسیاری شده است که در خود می‌تواند مولفه‌های تاثیرگذار در تداعی سناریوی اقتدارگرایی باشد.
به نظر می‌رسد با در نظر گرفتن اینکه ساختار سیاسی و تصمیم‌گیران آن، بعد از دیدن نتيجه‌ی ردصلاحیت‌هایی که از سال 98 آغاز و در 1400 به اوج رسید، شرایط را در سال 1403 برای نماینده جبهه اصلاحات باز گذاشته و با پیروزی اصلاح‌طلبان و موافقت با همین حداقل‌های اصلاح‌طلبی، قوت این سناريو(یعنی اقتدارگراییی) را از پیش کمتر کرده‌اند.

سناریوی دوم: امتداد وضع موجود: در تاریخ سند عینی وجود ندارد که اثبات کند پس از جنگ، شرایط به صورت پیش از جنگ باقی می‌ماند. باخت یا برد در جنگ، قطعا شرایط را دگرگون خواهد کرد. خاصه که شرایط کنونی کشور، در همه‌ی ابعاد نیاز به بازنگری و بازتولید سرمایه‌ها دارد و حتی امتداد یک روز بیشتر این وضعیت، احتمال خطرات جدی‌تری را در بَر دارد.

بررسی وضعیت این سناریو در امروز ایران: این سناریو تقریبا نشدنی‌ست، ج. ا علاوه بر اوضاع داخلی که سپری می‌کند، در پایان تابستان با احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه دست و پنجه نرم می‌کند، شکاف‌های اجتماعی غیر قابل انکارند، نارضایتی‌های ناشی از شرایط اقتصادی و دیگر شرایط بی‌داد می‌کند، وضعیت بازار بی‌ثبات است و...

سناریوی سوم: شتاب در اصلاحات: در تاریخ دولت-ملت‌ها(پس از وستفالی) مسبوق به سابقه‌ است که اگر جنگی در می‌گرفت و تمامیت یک دولت را تهدید می‌کرد، مدنیت طرفدار دولت در وضعیت اضطرار ملی برای بقای بیشتر دولت، سعی می‌کردند تا خواست عموم مردم و سایر احزاب را با فراغ بال بیشتری منتقل کنند و در میانجی‌گری بین دولت و ملت، امتیاز بسیاری به خاصه‌های مردمی می‌رسید. حال آنکه اگر فرایند اصلاح و پذیرش خواسته‌های مردم پیش از جنگ آغاز شده بود، فرایندهای اصلاحی سرعت بیشتری به خود می‌گرفتند. بنابرین با توجه به اینکه خطر حمله‌ی خارجی و امتداد آن هنوز به طور کامل دفع نشده است، گروه‌های اپوزيسيون بیش از هر زمان دیگری آمادگی حضور دارند، مردم از آخرین انتخابات استقبال چندانی نکردند و مملکت دچار بحران‌های عدیده و فراگیر است، به نظر می‌رسد فرایند اصلاح و پذیرش خواسته‌های مردم از سرعت و اهمیت بیشتری برخودار شود.


ادامه دارد..


@mohsen_avz

سناريوهای پس از جنگ(بخش نخست، بررسی احتمالات تحولات سیاست داخلی/پارت2)
سناریوی چهارم: سرنگونی دولت مستقر: اگر در اینجا واژه دولت به صورت علمی کاربرد داشته باشد، این سناریو با درصد قابل توجهی محتمل است. در هنگام بروز جنگ‌ها و خاصه ناکارآمدی در جنگ، معمولا حزب اپوزیسیونی که رقیب دولت مستقر است، با بسیج افکار عمومی سعی بر آن می‌کند که دولت مستقر را در اداره وضیعت ناکارآمد جلوه داده و یا آن را عامل بروز جنگ معرفی نماید و بلعکس، بر توانمندی‌های خود در تبلیغات بی‌افزاید و خود را برتر جلوه دهد. اما همانطور که پیش‌تر در سطور بالاتر متن گفته شد، دولت به معنای عمومی خود در مورد ج.ا صادق نیست.
از آنجا که باید بین دولت و حکومت تفاوت قائل شد، می‌توان در نسخه‌های قابل بررسی تطبیقی به این نکته اشاره کرد که با احتمال تغییر دولت در هنگام بروز جنگ بر اساس تحولات داخلی وجود دارد، اما اینکه حکومتی‌(به عنوان ساختار سیاسی مستقر) به طور کامل عوض شود سابقه‌ی چندانی ندارد. در مورد ج.ا اما جریان کمی متفاوت است. با توجه به بحران‌های عدیده داخلی و تهدید‌های همواره خارجی و مشروعیت در نظام بین‌الملل، این امکان وجود دارد که با برنامه‌ریزی‌های غافل‌گیر کننده‌ای که نمونه آن در جنگ 12 روزه دیده شد، اقدام به سرنگونی صورت گیرد. خاصه آنکه گروه‌های مختلف اپوزیسیون خارج، از هیچ تلاشی در این مدت چشم‌پوشی نکرده و حتی به سراغ بیعت با اسرائیل نیز اقبال نشان دادند.
بنابرین احتمال تغییر حکومت نیز قابل انکار نیست.
در صورت رخداد این سناریو، خطرات جدی گریبان‌گیر وطن خواهد شد که از جمله آن فقدان ساختار سیاسی قدرتمند تا مدتها خواهد بود. پس از آنکه ساختار سیاسی اعلان هویت کند نیز درصد وابستگی مستقیم آن به ابرقدرت‌های شرق و غرب نیز قابل بحث خواهد بود. خاصه که امروز هیچ یک از گروه‌های اپوزیسیون، حتی روی کاغذ هم بدرد در دست گرفتن لگام قدرت در ایران نمی‌خورند(مفصل در مقالی دیگر عرض خواهد شد)

بنابرین معقول آن است که به جای خرج‌های بیهوده دستگاه‌های تبلیغاتی برای رجزخوانی یا نخ‌نما کردن سناریوی تجزیه در صورت فقدان قدرت مرکزی(که خود تهدید بزرگی خواهد بود، چرا که لووس کردن قضيه‌ی تجزیه در افکار عمومی، در هنگام خطر هزینه‌های دفاع در برابر قلمرو ایران را افزایش می‌دهد)، حکمرانان از تمام ظرفیت موجود برای مصالحه با داخل و خارج استفاده کرده و با یک شیب مناسب اما سریع و قابل قبول، اقدام به گذار دموکراتیک با حفظ ساختار سیاسی ج.ا کنند تا از همه هزینه‌های ممکنه در آینده صرف نظر شود.

پیشنهاد:
کافی‌ست که از ظرفیت‌های خدادادی بسیار، از جمله معادن و منابع نفت و گاز، موقعیت بی‌نظیر جغرافیای و نیروی انسانی که امروز به طور بی‌سابقه‌ای در کسب علم و دانش و فناوری آماده شده است استفاده شود و در یک فضای باز بدون وحشت و ارعاب و بگیر و ببند و عدم تشخیص اولویت‌ها، یک زیست متفاوت را برای مردم فراهم آورند.

در مورد ایفای نقش در نظام بین‌المللی باید اولویت‌ها به سمت تولید برود و هر آنچه که بانی ترمیم وجهه بین‌المللی می‌شود را انجام داد. از جمله آن تحکیم روابط با همسایگان و حتی کنار گذاشتن برخی شعاعر و دشمنی‌ها. اگر قصد برده نبودن در نظام بین‌الملل را نداریم، از ظرفیت نرم‌افزار به جای سخت‌افزار استفاده کنیم.

با باز گذاشتن شرایط، هدایت راهبردی اماکانت و ساختارها به سمت عقلانیت و خلع سلاح تندروان و عمل به خواسته‌های مردم، در کنار اعمال سیاست درهای باز و تعامل با سایر دول منطقه و جهان، شرایط می‌تواند به سمت ثبات و توسعه حرکت کند.

حکومت باید تمام ضمن حفظ توسعه صنایع نظامی-دفاعی، در حوزه‌ی تولید و مانع‌زدایی از تولید گام‌های موثری بردارد. بهتر آن است که کشور با توجه به نخبگان و محصلین دانشگاهی، فرهنگ مردم را با اعتمادسازی و برنامه‌ریزی به سمت تولید هدایت کند و فرصت سرمایه‌گذاری خارجی را به قدری که وابستگی پدیدار نشود، هموار کند.

برای اعتمادسازی باید مسببین خشنوت و سرکوب که احتمالا تحت‌تأثیر جریان نفوذ بوده‌اند، تنبیه شده، از مردم دلجویی به عمل آید و شرایط برای حضور همه‌ی نخبگان در همه‌ی عرصه‌های اقتصادی ، اجتماعی، فرهنگی و خاصه سیاسی باز شود.
با این برنامه و محوریت قرارگرفتن تولید، آینده‌ی بسیار روشنی را می‌توان متصور شد.
چرا که موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد ایران، تعدد نخبگان تحصیل‌ کرده، منابع خدادادی فراوان، می‌تواند ظرفیت تولیدمحور را در یکی از مهم‌ترین شاهراه‌های توزیع جهان، به بهترین شکل متجلی کند.

امید به خوبی‌ها و روزهای روشن، برای ملت و مملکت.


✍🏻محسن عوضوردی


@mohsen_avz

دوازده شب و یک روز 📖

یادداشتی کوتاه از دکتر محمد رضا تاجیک
استاد علوم سیاسی دانشگاه شهیدبهشتی

▫️@SBUpolitics