وداع با شهرزاد: در سوگ ماریوبارگاس یوسا، قصه گوی بزرگ

@Rwriter

وداع با شهرزاد: در سوگ ماریوبارگاس یوسا، قصه‌گوی بزرگ

خردادِ سال 91 بود که کتاب مرگ در آند ماریو بارگاس یوسا رسید دستم. برای منِ عاشق ادبیات و داستان تا آن موقع یوسا، فقط یک اسم بود میان یک عالمه نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات دیگر. وقتی مرگ در آند را خواندم، از خاص بودن این کتاب، از جادویی بودنش، از کاراکتر جالب افسر لیتوما و از قصه عجیبش سخت حیرت زده شدم. بعدها وقتی مقاله «چرا ادبیات؟» یوسا را خواندم، از حجم سواد و نگاه این نویسنده پرویی متعجب ماندم. تقریبا تمامی دوستان صمیمی مَن و آدم‌های نزدیک به من از تاثیر عمیق این نویسنده افسانه‌ای بر دیدگاهایم، نوشته‌هایم و رویاهایم با خبر اند. محال است بخواهم کتاب معرفی کنم و نامی از سه اثر سوربُز، قهرمان فروتن و عصر قهرمانِ این نویسنده نبرم. یادم می‌آید در تعطیلات نوروزی 1401، وقتی داشتم رُمان روزگار سخت را می‌خواندم، چنان پایان رُمان غافل‌گیرم کرد که مو به تَنم سیخ شد. سال گذشته، وقتی در یک همخوانی با عزیزترینم، رُمانِ متاخرِ بادهای یوسا را خواندم و وقتی یادداشت کوتاه این نویسنده را در ذیل آخرین اثرش، یعنی سکوتم را به شما تقدیم می‌کنم، مطالعه کردم، عمیقا حس کردم که نویسنده محبوبم به زودی از جهان رخت خواهد بَست. و امروز ماریو بارگاس یوسا در 89 سالگی درگذشت.
یوسا، برخلاف بسیاری از نویسندگان ادبی و جایزه‌بگیران نوبل ادبیات، قصه گو است. برای همین خواندن آثارش برای مخاطب جذاب خواهد بود. محتوای سیاسی و تاریخی آثارش هیچگاه باعث نشده تا او فراموش کُند که مقام اصلی‌اش تکیه زدن جای شهرزاد است. بعضی آثار یوسا مانند رُمان گفتگو در کاتدرال و خانه سبز با وجود اینکه دارای فُرم‌های پیچیده‌ای هستند، به لحاظ داستانی جذاب اند و مخاطب را بیش از حَد درگیر بازی‌های فُرمی نکرده و به او احترام می‌گذارند.
یوسا از دنیا رَفت، اما آثارش همچنان مخاطبانی بسیار خواهد داشت. چیره‌دَستی این نویسنده پرویی قطعا الگویی خواهد بود برای نویسندگان آثار بعدی‌اش.

@Rwriter

https://t.me/Rwriter/830

➖«ادبیات خوراک جان‌های ناخرسند و عاصی است، پناهگاه کسانی است که به آنچه دارند خرسند نیستند.» ماریو وارکاس یوسا، اخرین پادشاه رمان در ۸۹سالگی درگذشت. او از دسته نویسندگانی بود که تعهد اجتماعی برایش اهمیت و موضوعیت داشت. رمان‌هایش همگی تم سیاسی دارند و به به رنج قارۀ لاتین می‌پردازند. آخرین رمانش «روزهای سخت» (که در ۸۲سالگی نوشت) ماجرای کودتای امریکایی ۱۹۵۴ در گواتمالاست. معروفترین رمان‌هایش دربارۀ دیکتاتورهاست: «گفت‌وگو در كاتدرال» به دیکتاتوری اودریا در پرو پرداخته و «سور بز» دیکتاتوری تروخیو در جمهوری دومینیکن را تصویر می‌کند. حتی داستان عاشقانه «دختری از پرو» سرشار از وقایع سیاسی و تاریخ است. اگر تا به حال چیزی از یوسا نخوانده‌اید، برای شروع همین عاشقانه («دختری از پرو») را پیشنهاد می‌کنم، جایی که می‌توانید قدرت و مهارت نویسندگی یوسا را ببینید که نگاهش به قصۀ نامکرر عشق چقدر متفاوت است و در داستان‌گویی استادی تمام دارد @ehsanname

با چه ترتیبی آثار یوسا را بخوانیم؟

شاید بد نباشد حالا که آقای نویسنده از میان ما رفته، بگوییم که با چه ترتیبی بهتر است آثار این نویسنده را بخوانیم تا بهتر با جهان او آشنا شویم. طبعا من اینجا فقط آثاری را می‌آورم که دو ویژگی داشته باشند: یک، به زبان فارسی ترجمه شده و دو، کیفیت ترجمه قابل‌قبولی داشته باشند. برای همین آثاری مانند دفترچه‌یادداشت‌های دون ریگوبرتو و دختر بد در فهرست زیر نیست.

1. قهرمان فروتن با ترجمه منوچهر یزدانی: این یک داستان نسبتا سرراست و حتی تا حدودی ژانری است که برای شروع بسیار مناسب است.
2. عصر قهرمان ترجمه هوشنگ اسدی
3. چه کسی پالومینومولرو را کشت؟ ترجمه احمدگلشیری
4. مرگ در آند
5. سوربُز
6. روزگار سَخت
5. چرا ادبیات؟: این کتاب توسط عبدالله کوثری ترجمه شده که شامل دو مقاله و یک مصاحبه از یوساست. مقاله اول و مصاحبه آخر این کتاب خواندنی است
6. درستایش نامادری: این یک رمان تن‌کامه است که به شکل آنلاین ترجمه شده است.
7. جنگ آخرالزمان
8. گفتگودرکاتدرال: فُرمی ترین و پیچیده‌ترین کتاب یوسا که خواندنش از بقیه اثار این نویسنده شهیر پرویی سخت‌تر است اما می‌توان با کَمی صبوری در صفحات اول، این کتاب را به راحتی خواند و فهمید.

پانوشت: یوسا چند مجموعه مقاله دارد که شاید برای عموم خواندنش خیلی فایده نداشته باشد، ولی برای عاشقان ادبیات حتما لذت بخش است. مجموعه مقالات موج آفرینی، وسوسه ناممکن و عیش مدام از این دسته آثار اند.
یوسا همچنین یک کتاب به نام یادداشت‌هایی به یک نویسنده جوان نوشته که شامل توصیه‌هایی است به جوانان علاقه‌مند به نویسندگی. متاسفانه ترجمه این کتاب خیلی خوب نیست.

پنج روز با ماریو بارگاس یوسا در سرزمین‌های اشغالی

زندگی تحت اشغال اسرائیل

در سال 2016، ماریو بارگاس یوسا، همراه با یهودا شائول ــ سرباز سابق اسرائیلی که به فعّال حقوق بشر (تشکّل «شکستن سکوت») بدل شده ــ به تپه‌های جنوب الخلیل می‌روند؛ جایی که حدود ۳۷۰هزار شهرک‌نشین، ۲٫۷ میلیون فلسطینی را در محاصره دارند. شائول اصرار دارد که اشغال هنوز قابل واژگون کردن است، امّا یوسا پس از مشاهدهٔ ریشه‌دواندن عمیق شهرک‌ها تردید دارد. این دومین سفر یوسا به سرزمین‌های اشغالی است. سفری که پیشتر در سال 2005 منجر به نوشتن کتاب او درباره اسرائیل و فلسطین به نام اسرائیل-فلسطین: صلح یا جنگ مقدس شد.


در سوسیا (که جمعیتش از ۳۰۰ به ۴۵۰ نفر رسیده) و یمبا در نزدیکی آن، ساکنان در چادرهای برزنتی یا غارها زندگی می‌کنند، چون اسرائیل به آن‌ها مجوز ساخت‌وساز نمی‌دهد و سپس همین «نبود مجوز» را بهانهٔ صدور دستورات تخریب می‌کند. عکس‌های تازه و آوارها نشان می‌دهد که خانه‌ها، چاه‌ها و درختان زیتون به‌دست شهرک‌نشینان یا ارتش اسرائیل نابود شده‌اند؛ روستاییان از بازداشت و ضرب‌وشتم حکایت می‌کنند.

پایداری فلسطینی‌ها با یاری متحدان اسرائیلی و بین‌المللی تقویت می‌شود: سازمان‌های غیردولتی، گروه‌های همبستگی، داوطلبانی چون معلم آمریکایی، مکس شندلر، و نویسندگان برجسته‌ای نظیر دیوید گروسمن و آموس عوز که در دادگاه‌ها و افکار عمومی لابی می‌کنند. یک تظاهرات گسترده اخیراً تخریب یمبا را، پس از ویرانی ۱۵ خانه، متوقف کرد؛ امّا سرنوشت روستا هنوز به حکم دیوان عالی گره خورده است.

یوسا استدلال می‌کند که پراکندگی عمدی شهرک‌ها همهٔ شهرهای بزرگ فلسطینی را از همسایگان‌شان می‌بُرد و راه‌حلِ واقع‌بینانهٔ دو کشوری را، با وجود حمایت لفظی رهبران اسرائیل، «غیرممکن» می‌سازد. او یادآور می‌شود که همهٔ دولت‌های اسرائیل ــ به‌جز آخرین کابینهٔ آریل شارون ــ فعالانه پاسگاه‌های غیرقانونی را گسترش داده یا از آن‌ها حراست کرده‌اند.

هیچ جا این عدم توازن واضح‌تر از الخلیل نیست: ۸۵۰ شهرک‌نشین پشت ایست‌های بازرسی، دیوارها و ۶۵۰ سرباز اسرائیلی زندگی می‌کنند و عملاً شهر ۲۰۰هزار نفری فلسطینی را به شهری ارواح با خیابان‌های «استریل» و مسیرهای انحرافی طاقت‌فرسا برای ساکنان بدل کرده‌اند. نویسنده همان چشم‌انداز تیره‌ای را می‌بیند که ۱۱ سال پیش در آن‌جا دیده بود ــ منهای شعارهای ضدعرب ــ و آن را نماد اشغالی می‌داند که «تشویق و محافظت» می‌شود و پایان نمی‌یابد.

https://t.me/Rwriter/834

@Rwriter

"Sometimes scientific discoveries are like that," said Wylan. "Once people know something is possible, the pace of new findings increases. After that, it's like trying to get a swarm of hornets back into their nest."

From Crooked Kingdoms by Leigh Bardugo

@Rwriter

Solomon saith: There is no new thing upon the earth. So that as Plato had an imagination, that all knowledge was but remembrance; so Solomon giveth his sentence, that all novelty is but oblivion.

Francis Bacon, Essays, LVIII

سلیمان می‌گوید: چیزی نو بر زمین نیست. همان‌گونه که افلاطون تصور می‌کرد تمام دانش چیزی جز یادآوری نیست؛ سلیمان نیز نظر خود را چنین بیان می‌کند که هر تازگی، چیزی جز فراموشی نیست

مقاله ۵۸ام، فرانسیس بیکن

@Rwriter

هنگامی که ترجمه کتاب فوق را شروع کردیم، هوش‌مصنوعی آنقدر در زندگی‌های ما دخیل نبود. اما می‌توان گفت مسائلی که در کتاب فوق مطرح شده، همچنان موضوع روز است. کتاب رقابت نو‌آوری دیجیتال با یک رویکرد بین‌رشته‌ای و با لنز اقتصاد، جغرافیای سیاسی، سیاست‌گذاری علم و فناوری و علوم سیاسی به هوش مصنوعی می‌پردازد. در این کتاب شما با رقابت روز افزون میان چین و آمریکا در حوزه فناوری‌های دیجیتال آشنا می‌شوید.

در روزهای نمایشگاه کتاب، می‌توانید با مراجعه به غرفه 62 سال ناشران دانشگاهی کتاب فوق را تهیه نمایید. همچنان برای خرید غیر حضوری به لینک های زیر بروید.

لینک1 لینک2

@Rwriter

خلاصه مطلب این است که امروز خمینی دارد [با عراق] می‌جنگد و هر کاری که بکنیم که خمینی را تضعیفش بکنیم، ما خیانت به ایران کرده‌ایم. برای این‌که اگر ایران [در جنگ] شکست بخورد این مملکت متلاشی می‌شود.

این‌هایی که فکر می‌کنند بلکه [خمینی] شکست بخورد و [اوضاع] درست می‌شود و این‌ [آخوند]ها خارج می‌شوند، این‌ها حرف‌های مفت است. اگر این‌ [عراقی]ها وارد خوزستان بشوند دیگر نمی‌روند.


بخشی از مصاحبهٔ فلیکس آقایان (۱۲۹۴-۱۳۷۱)، با پروژه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد، نوار دوم.
تاریخ مصاحبه: ۱۴ اسفند ۱۳۶۴.
مصاحبه‌کننده: حبیب لاجوردی
https://t.me/tarikh_shafahi_iran_project

جهان در بحران بی‌سابقه اقلیمی است که قطعا بصورت تصاعدی شدت می‌گیرد. این بحران در یک کشور و یک زمان بصورت آتش‌سوزی جنگل‌ها، در کشور یا زمان دیگری بصورت سیل ویرانگر یا خشکسالی، موج گرما و سرمای بی‌سابقه یا توفند نمود پیدا کرده و می‌کند.

ادامه ذهنیت زندگی قبلی و روشهای زندگی سابق هرگز ممکن نیست. آن روزگار تمام شده است. هیچ ملت و قدرتی در جهان بدون تغییر رفتار جمعی نمی‌تواند دوام بیاورد.

به وقایعی مانند بحران آب بعنوان فرصتی برای پیگیری مقاصد سیاسی نگاه نکنیم!

به جای منفی‌بافی در این سلسله ویدیوها و اینفوگرافی‌ها با راهکارهای انطباق و سازگاری با این بحران جهانی آشنا شویم و با دیگران به اشتراک بگذاریم. قطعا کاستی‌ها و اشتباهات جمعی و فردی وجود دارد که رفع آنها شرایط را بهتر می کند.

مسوولیت فردی حس کنیم و حتما اقدام عملی در حد امکاناتمان انجام دهیم. در همه حال ثبات عاطفی هیجانی خود را حفظ کنیم.

https://www.aparat.com/iranwatercrisis

@dr_iman_fani

طَنز یا سوءاستفاده!

اخیرا، شوخی با شاهنامه فردوسی باعث شده تا عده‌ای قفا بدرند و ناله «وا اسفا ه» سر دهند. بسیاری از مدعیانِ حفاظت از میراث پیر طوس، که از قضا پست‌ها و تریبون‌های دولتی دارند، تنها در مواقعی این چنین یاد شاهنامه فردوسی می‌افتند. انگار نه انگار که همین چندی پیش در و دیوار شهرها پر بود از اشعار دروغین و منسوب به فردوسی تا ملت بیچاره را به هیجان آورد که بپاخیزید و از ایران (شما بخوانید حکومت) در برابر جنگ دفاع کنید! نکته اینجاست که شاهنامه و فهم‌اش شعوری میخواهد که این جماعت ندارد. شاهنامه بیش از هر اثری، یک اثر سکولار و مخالف حکومت دینی است. شاهنامه بیش از هر اثری در ادبیات فارسی، مخالف جنگ‌های پوچ (چون جنگ هاماوران) و موافق آبادانی کشور است. سینه چاکان نمادین فردوسی اگر واقعا شاهنامه را خوانده اند و می خواهند از میراث بزرگ او حمایت کنند باید در برابر پیرپسرانی بایستند که امروز ایران را به وضع فعلی کشانده اند. این حجم بالای ویرانی، ناترازی، بی‌خردی و پوسیدگی بیشتر ضد شاهنامه است تا شوخی یک کمدین زن. بماند که اگر جای جای فرهنگ عامه غرب و شرق را ببینیم پر است از شوخی‌های بس شدید‌تر و جنسی‌تر با شاهکارهای ادبی. از شوخی با مکپث شکسپیر گرفته تا شوخی با بینوایان و آثار تولستوی کبیر. من شاید از طنز زینب موسوی دفاع نکنم و آن را نپسندم، منتها از شنیدنش نه ناراحت می‌شوم و نه به عنوان یک دوستدار فردوسی احساس توهین می‌کنم. توهین واقعی در لایه های قدرت است. در سوء استفاده از شاهنامه است. توهین واقعی حمایت از کسانی است که ضحاک‌وار و نوذروار و لهراسب‌وار مملکت را به ورطه بحران و نابودی کشانده اند.

@Rwriter