Читать(прочитать) ချိသာ့ခ်ျ(ပရော်ချိသာ့ခ်ျ) (ဖတ်သည်)
Писать (написать) ပိဆာ့ခ်ျ(နာ့ပိဆာ့ခ်ျ) (ရေးသည်)
Говорить (сказать) ဂါဗာရိခ်ျ(ဆကာဇာ့ခ်ျ) (ပြောသည်)
Слушать (послушать) ဆလူးရှာ့ခ်ျ(ပါဆလူးရှာ့ခ်ျ) (နားထောင်သည်)
Гулять (погулять) ဂူလျာ့ခ်ျ(ပေါ်ဂူလျာ့ခ်ျ) (လျှောက်သည်)

Пить, вставать, сидеть, смотреть, видеть အတွက် ကြိယာပုံစံလေးကိုတော့ ပုံပဲရိုက်ပေးလိုက်ပါတယ်။

အနည်းကိန်းမှ အများသို့ပြောင်းချင်းအခြေခံအတွက် အောက်ပါအတိုင်း မှတ်သားထားရမည်-

📝 စာလုံးအဆုံးတွင် သရမပါခြင်း၊ စာလုံးအဆုံးတွင် “а” ဖြင့်ဆုံးလျှင် မူရင်းစာလုံးနောက်တွင် “ы” ပေါင်းထည့်ပေးရမည်။
📝 စာလုံးအဆုံးတွင် “й, я, ь” ဖြင့်ဆုံးလျှင် မူရင်းစာလုံးနောက်တွင် “и” ပေါင်းထည့်ပေးရမည်။
📝 စာလုံးအဆုံးတွင် သရမပါရှိပဲ “ж,ш,ч,щ” “г,к,х” ဖြင့်ဆုံးလျှင် မူရင်းစာလုံးနောက်တွင် “и” ပေါင်းထည့်ပေးရမည်။
📝 စာလုံးအဆုံးတွင် “га, ка, ха” ဖြင့်ဆုံးလျှင် မူရင်းစာလုံးနောက်တွင် “и” ပေါင်းထည့်ပေးရမည်။
📝 စာလုံးအဆုံးတွင် “о” ဖြင့်ဆုံးလျှင် မူရင်းစာလုံးနောက်တွင် “а” ပေါင်းထည့်ပေးရမည်။
📝 စာလုံးအဆုံးတွင် “е” ဖြင့်ဆုံးလျှင် မူရင်းစာလုံးအနောက်တွင် “я” ပေါင်းထည့်ပေးရမည်။

ဥပမာ-
အနဲကိန်း(она,она,оно) အများကိန်း(они)
Стол → Столы
Газета → Газеты
Музей → Музеи
Песня → Песни
Словарь → Словари
Тетрадь → Тетради
Этаж → Этажи
Учебник. → Учебники
Книга → Книги
Окно. → Окна
Море → Моря

🔔 ခြွင်းချက်အနေဖြင့်
🔸 Брат → Братья (အစ်ကို/အစ်ကိုများ)
🔸 Друг → Друзья (သူငယ်ချင်း/သူငယ်ချင်းများ)
🔸 Стул → Стулья (ကုလားထိုင်/ကုလားထိုင်များ)
🔸 Сестра → Сёстры (အစ်မ/အစ်မများ)
🔸 Дом → Дома (အိမ်/အိမ်များ)
🔸 Город → Города (မြို့/မြို့များ)
🔸 Глаз → Глаза (မျက်လုံး/မျက်လုံးများ)
🔸 Человек → Люди (လူ/လူများ)
🔸 Ребёнок → Дети (ကလေး/ကလေးများ)

Как? (ဘယ်လို) ဟူသော အမေးဝါကျကို နောက်ထပ် အသေးစိတ် ကြိယာ အနေဖြင့် (он/она/оно/они) စသည့်(အထီး/အမ/သဘာဝ/အများ) အား မေးမြန်း/ပြောဆို/ဖြေကြားလိုလျှင် (Какой/ Какая/ Какое/ Какие) ဖြင့်အသုံးပြုရမည်။ ထို့တွက် Какой/ Какая/ Какое/ Какие ဖြင့်ရေးသားရန်အတွက် အောက်ပါတို့ကို သိရှိထားရမည်-

📝 Какой? (он) ၏ အဆုံးစာလုံးများတွင် -ый, -ой, ий ဖြင့်အဆုံးသတ်ရသည်။
🔸 -ый, -ой
Новый(သစ်သော), старый (ဟောင်းသော), родной (ဇာတိ “မိခင်ဘာသာစကား၊ မိခင်နိုင်ငံ၊ ဇာတိမြေ၊ မွေးရပ်မြို့" စသည်တို့ကိုပြောလိုလျှင် သုံးသည်။)

🔸 -ий
Синий(အပြာရောင်)

🔸 -г, -к, -х နောက်တွင် -ий ဖြင့်ရေးရမည်။
Маленький (သေးငယ်သော)

🔸 -ж, -ш, -ч, -ш နောက်တွင် -ий, -ой ဖြင့်ရေးရမည်။
Хороший (ကောင်းမွန်သော)၊ большой (ကြီးမားသော)

📝 Какая? (она) ၏ အဆုံးစာလုံးများတွင် -ая, -яя ဖြင့် အဆုံးသတ်ရမည်။
🔸 -ая
Новая ၊ старая၊ родная

🔸 -яя
Синяя

🔸 -г, -к, -х နောက်တွင် -ая ဖြင့် ရေးရမည်။
Маленькая

🔸 -ж, -ш, -ч, -ш နောက်တွင် -ая ဖြင့် ရေးရမည်။
Хорошая, большая

📝 Какое? (оно) ၏ အဆုံးစာလုံးများတွင် -ое, -ее ဖြင့် အဆုံးသတ်ရမည်။
🔸 -ое
Новое, старое, родное

🔸 -ее
Синее

🔸 -г, -к, -х နောက်တွင် -ое ဖြင့် ရေးရမည်။
Маленькое, большое

🔸 -ж, -ш, -ч, -щ နောက်တွင် -ее, -ое ဖြင့် ရေးရမည်။
Хорошее, большое

📝 Какие? (они) ၏ အဆုံးစာလုံးများတွင် -ые, -ие ဖြင့် အဆုံးသတ်ရမည်။
🔸 -ые
Новые, старые, родные

🔸 -ие
Синие

🔸 -г, -к, -х နောက်တွင် -ие ဖြင့် ရေးရမည်။
Маленькие

🔸 -ж, -ш, -ч, -щ နောက်တွင် -ие ဖြင့် ရေးရမည်။
Хорошие, большие

အထက်ပါတို့ကို သိရှိပြီး (какой, какая, какое, какие)အား ဥပမာအနေဖြင့် ဝါကျဖွဲ့ပြရလျှင်-

Какой это город? ကာကွေ့ရ် အယ်သာ ဂေါရာ့ထ်? (အဲ့ဒါ ဘယ်လို မြို့လဲ)
Это прекрасный город. အယ်သာ ပရီခရာ့စ်နီးရ် ဂေါရာ့ထ် (အဲ့ဒါ လှပသော မြို့ပါ)

Какая это девушка? ကကာရာ အယ်သာ ဂျယ်ဗုရှကာ? (အဲ့ဒါ ဘယ်လို မိန်းကလေးလဲ)
Это красивая девушка. အယ်သာ ခရာ့စီဗာရာ ဂျယ်ဗုရှကာ (အဲ့ဒါ လှပတဲ့ မိန်းကလေးပါ)

Какое это окно? ကာကိုးရယ် အယ်သာ အာ့ခ်နော? (အဲ့ဒါ ဘယ်လို ပြတင်းပေါက်လဲ)
Это большое окно. အယ်သာ ဘာလ်ရှောရယ် အာခ်နော (အဲ့ဒါ ကြီးမားတဲ့ ပြတင်းပေါက်ပါ)

Какие это цветы? ကာကီရယ် အယ်သာ စဗျယ့်သီ? (အဲ့ဒါ ဘယ်လို ပန်းတွေလဲ)
Это ароматные цветы. အယ်သာ အာရောမာထ်နီရယ် စဗျယ့်သီ (အဲ့ဒါ မွှေးကြိုင်တဲ့ ပန်းတွေပါ)

အထက်ပါတို့ကို သိရှိပြီး လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်ရန်အတွက်
📝 Какой это [ парк(ပန်းခြံ)၊ музей (ပြတိုက်)၊ город (မြို့)၊ магазин (စတိုးဆိုင်)၊ Роман(ဝတ္ထု)]? အား [ красный (လှသော)၊ новый (သစ်သော)၊ русский (ရုရှားနှင့်သက်ဆိုင်သော)၊ большой (ကြီးမားသော)၊ интересный(စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသော)] တို့ဖြင့် တွဲ၍ဖြေကြားခြင်း လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်ရန်။

📝 Какая это [ девушка (မိန်းကလေး)၊ библиотека (စာကြည့်တိုက်)၊ машина (ကား)၊ статья (ဆောင်းပါး)၊ страна (နိုင်ငံ)]? အား [ красивая (လှသော)၊ старая (ဟောင်းသော)၊ русская (ရုရှားနှင့်သက်ဆိုင်သော)၊ интересная (စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော)၊ синяя (ပြာသော)

📝 Какое это [ метро (မြေအောက်ရထား)၊ общежитие (အိပ်ဆောင်)၊ пальто (ကုတ်အင်္ကျီ)၊ письмо (စာ)၊ яблоко (ပန်းသီး)]? အား [ хорошее (ကောင်းသော)၊ маленькое (သေးငယ်သော)၊ синее (ပြာသော)၊ русское(ရုရှားနှင့်သက်ဆိုင်သော)၊ плохое (ဆိုးသော၊ ‌မကောင်းသော)

📝 Какие это [ книги(စာအုပ်များ)၊ друзья (သူငယ်ချင်းများ)၊ журналы (မဂ္ဂဇင်းများ)၊ открытки (ပို့စကတ်များ)၊ люди (လူများ)]? အား [ интересные (စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော)၊ старые (ဟောင်းသော)၊ красивые (လှပသော)၊ новые (သစ်လွင်သော)၊ молодые (ငယ်ရွယ်သော)

မနေ့က သင်ပေးဖြစ်တာလေး
(он/она/оно/они) ခွဲခြား၍ ပိုင်ဆိုင်ခြင်းကို ဖော်ပြရန်/မေးရန်အတွက် မည်သူ၏ဆိုသည့် (Чей?, Чья?, Чье?, Чьи?) (ချေ့ရ်၊ ချီရာ၊ ချီရယ်၊ ချီအီ) ဖြင့်မေးမြန်းရန်အတွက် အောက်ပါတို့ကို သိရှိထားရမည်။

📝 Чей? (Он)
🔸 Я (ငါ) → мой (ကျွန်ုပ်၏၊ ငါ၏)
🔸 Ты (သင်/မင်း) → твой (သင်၏၊ မင်း၏)
🔸 Мы (ငါတို့/ကျွန်ုပ်တို့) → наш (ငါတို့၏၊ ကျွန်ုပ်တို့၏)
🔸 Вы (မင်းတို့/ခင်ဗျား) → ваш (မင်းတို့၏၊ ခင်ဗျား၏)
🔸 Он (သူ) → его (သူ၏)
🔸 Она (သူမ) → её (သူမ၏)
🔸 Они (သူတို့) → их (သူတို့၏)

📝 Чья? (Она)
🔸 Я (ငါ) → моя (ကျွန်ုပ်၏၊ ငါ၏)
🔸 Ты (သင်/မင်း) → твоя (သင်၏၊ မင်း၏)
🔸 Мы (ငါတို့/ကျွန်ုပ်တို့) → наша (ငါတို့၏၊ ကျွန်ုပ်တို့၏)
🔸 Вы (မင်းတို့/ခင်ဗျား) → ваша (မင်းတို့၏၊ ခင်ဗျား၏)
🔸 Он (သူ) → его (သူ၏)
🔸 Она (သူမ) → её (သူမ၏)
🔸 Они (သူတို့) → их (သူတို့၏)

📝 Чье? (Оно)
🔸 Я (ငါ) → моё (ကျွန်ုပ်၏၊ ငါ၏)
🔸 Ты (သင်/မင်း) → твоё (သင်၏၊ မင်း၏)
🔸 Мы (ငါတို့/ကျွန်ုပ်တို့) → наше (ငါတို့၏၊ ကျွန်ုပ်တို့၏)
🔸 Вы (မင်းတို့/ခင်ဗျား) → ваше (မင်းတို့၏၊ ခင်ဗျား၏)
🔸 Он (သူ) → его (သူ၏)
🔸 Она (သူမ) → её (သူမ၏)
🔸 Они (သူတို့) → их (သူတို့၏)

📝 Чьи? (Они)
🔸 Я (ငါ) → мои (ကျွန်ုပ်၏၊ ငါ၏)
🔸 Ты (သင်/မင်း) → твои (သင်၏၊ မင်း၏)
🔸 Мы (ငါတို့/ကျွန်ုပ်တို့) → наши (ငါတို့၏၊ ကျွန်ုပ်တို့၏)
🔸 Вы (မင်းတို့/ခင်ဗျား) → ваши (မင်းတို့၏၊ ခင်ဗျား၏)
🔸 Он (သူ) → его (သူ၏)
🔸 Она (သူမ) → её (သူမ၏)
🔸 Они (သူတို့) → их (သူတို့၏)

အထက်ပါ ဇယားတိုင်ကို သိရှိပြီး လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်နိုင်ရန် ဥပမာအနေဖြင့်-
🔸 Чей? မည်သူ၏ (မေးမည့်အရာသည် он ဖြစ်လျှင်)
🔸 Чей журнал? ဘယ်သူ့ရဲ့ မဂ္ဂဇင်းလဲ?
🔸 Чей это журнал? အဲ့ဒါ ဘယ်သူ့ရဲ့ မဂ္ဂဇင်းလဲ?
အဖြေ → Мой. (ငါ့ဟာပါ)
→ Мой журнал. (ငါ့ရဲ့ မဂ္ဂဇင်းပါ)
→ Это мой журнал. (အဲ့ဒါ ငါ့ရဲ့ မဂ္ဂဇင်းပါ)

🔸 Чья? မည်သူ၏ (မေးမည့်အရာသည် она ဖြစ်လျှင်)
🔸 Чья ручка? ဘယ်သူ့ရဲ့ ဘောပင်လဲ?
🔸 Чья это ручка? အဲ့ဒါ ဘယ်သူ့ရဲ့ ဘောပင်လဲ?
အဖြေ → Моя (ငါ့ဟာပါ)
→ Моя ручка. (ငါ့ရဲ့ ဘောပင်ပါ)
→ Это моя ручка. (အဲ့ဒါ ငါ့ရဲ့ ဘောပင်ပါ)

🔸 Чьё? မည်သူ၏ (မေးမည့်အရာသည် оно ဖြစ်လျှင်)
🔸 Чьё письмо? ဘယ်သူ့ရဲ့ စာလဲ?
🔸 Чьё это письмо? အဲ့ဒါ ဘယ်သူ့ရဲ့ စာလဲ?
အဖြေ → Моё (ငါ့ဟာပါ)
→ Моё письмо. (ငါ့ရဲ့ စာပါ)
→ Это моё письмо. (အဲ့ဒါ ငါ့ရဲ့ စာပါ)

🔸 Чьи? မည်သူ၏ (မေးမည့်အရာသည် они ဖြစ်လျှင်)
🔸 Чьи вещи? ဘယ်သူ့ရဲ့ ပစ္စည်းတွေလဲ?
🔸 Чьи это вещи? အဲ့ဒါ ဘယ်သူ့ရဲ့ ပစ္စည်းတွေလဲ?
အဖြေ → Мои (ငါ့ဟာပါ)
→ Мои вещи. (ငါ့ရဲ့ ပစ္စည်းတွေပါ)
→ Это мои вещи. (အဲ့ဒါ ငါ့ရဲ့ ပစ္စည်းတွေပါ)

လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်ရန်အတွက်
🔸 အဲ့ဒါက ဘယ်သူ့ရဲ့ အဘိဓာန်လဲ?
→ အဲ့ဒါက သူမရဲ့ အဘိဓာန်ပါ။
→ အဲ့ဒါက ငါတို့ရဲ့ အဘိဓာန်ပါ။

🔸 အဲ့ဒါက ဘယ်သူ့ရဲ့ လ္ဘက်ရည်လဲ?
→ အဲ့ဒါက ငါ့ရဲ့ လ္ဘက်ရည်ပါ။
→ အဲ့ဒါက သူ့ရဲ့ အဘိဓာန်ပါ။

🔸 အဲ့ဒါက ဘယ်သူ့ရဲ့ ရေဒီယိုလဲ?
→ အဲ့ဒါက ငါတို့ရဲ့ ရေဒီယိုပါ။
→ အဲ့ဒါက သူတို့ရဲ့ ရေဒီယိုပါ။

🔸 အဲ့ဒါက ဘယ်သူ့ရဲ့ မြို့လဲ?
→ အဲ့ဒါက ငါတို့ရဲ့ မြို့ပါ။
→ အဲ့ဒါက သူမရဲ့ မြို့ပါ။

🔸 အဲ့ဒါက ဘယ်သူ့ရဲ့ တယ်လီဖုန်းလဲ?
→ အဲ့ဒါက မင်းတို့ရဲ့ တယ်လီဖုန်းပါ။
→ အဲ့ဒါက သူတို့ရဲ့ အဘိဓာန်ပါ။

🔸 အဲ့ဒါက ဘယ်သူ့ရဲ့ မဂ္ဂဇင်းတွေလဲ?
→ အဲ့ဒါက ငါ့ရဲ့ မဂ္ဂဇင်း‌တွေပါ။
→ အဲ့ဒါက သူမရဲ့ မဂ္ဂဇင်းတွေပါ။

အောက်ပါဓာတ်ပုံကိုကြည့်၍ ဓာတ်ပုံထဲမှ ကျွန်ုပ်ရဲ့ မိသားစုအကြောင်းကို ရေးပါ။

Это моя семья. အယ်သာ မိုင်ရာ ဆီမီရာ။ (အဲ့ဒါက ငါ့ရဲ့ မိသားစုပါ)
Давайте познакомимся, меня зовут Антон. ဒါဗာ့ရ်ကျယ် ပါဇနာကွမ်းမိဆာ, မီညာ ဇာဗုထ် အန်းသွန်။ (မိတ်ဆက်ပေးပါရစေ၊ ကျွန်တော့နာမည်က အန်းသွန်ပါ)
Я студент. ရာ ဆသူဂျန့်ထ် (ငါက ကျောင်းသားတစ်ယောက်ပါ)
Это наша семья. အယ်သာ နာရှာ ဆီမီရာ။ (အဲ့ဒါ ငါတို့ရဲ့ မိသားစုပါ)
Вот мои родители. ဗို့ထ် မိုင်ရီ ရာဂျီးကျယ်လီး။ (ဒီမှာ ငါ့ရဲ့ မိဘတွေပါ)
Это мой папа. အယ်သာ မွေ့ရ် ပါပါ။ (ဒါက ငါ့ အဖေပါ)
Его зовут Игорь Антонович. ရီဗော် ဇာဗု့ခ် အီဂေါ့ခ်ျ အန်သာနာဗိခ်ျ။ (သူ့နာမည်ကတော့ အီဂေါ့ အန်သာနာဗီပါ။
Он программист. အွန် ပရာဂရမ်မိစ်ထ်။ (သူက ပရိုဂရမ်မာ တစ်ယောက်ပါ)
Справа моя мама. ဆပရာဗာ မိုင်ရာ မာမာ။ (ညာဘက်က ငါ့အမေပါ)

Её зовут Ольга Николаевна. ရီရော် ဇာဗု့ထ် အော်လီဂါ ညီကာလာရယ်ဗနာ။ (သူမနာမည်က အိုလီဂါ ညီကာလာရယ်ဗနာပါ)
Она врач. အာနာ ဗရာ့ခ်ျ (သူမက ဆရာဝန်ပါ)
Наш дедушка тоже врач. နာ့ရှ် ဂျယ်ဂျူရှကာ သိုရှယ် ဗရာ့ခ်ျ။ (ငါတို့အဖိုးကလဲ ဆရာဝန်ပါပဲ)
Здесь, слева, мой брат. ဇဂျက် ဆလဲဗာ မွေ့ရ် ဘရက်ထ်။ (ဒီဘယ်ဘက်က ငါ့အစ်ကိုပါ)
Его зовут Виктор. ရီဗော် ဇာဗု့ထ် ဗျိခ်သာရ်။(သူ့နာမည်က ဗျိသန်ပါ)
Он тоже студент. အွန် သိုရှယ် ဆသူ့ဂျန့်ထ်။ (သူလဲဘဲ ကျောင်းသားပါပဲ)
А вот наша бабушка, Мария Викторовна. အာ ဗို့ထ် နာရှာ ဘာဘူရှကာ မာရီယာ ဗျိခ်သာရာဗနာ။ (ဒီမှာ ငါတို့ရဲ့ အဖွား မာရီယာ ဗျခ်သာရာဗနာပါ)
Наша собака тоже здесь. နာရှာ ဆာဘာကာ သိုရှယ် ဇဂျက်ခ်ျ။ (ငါတို့ရဲ့ ခွေးကလဲ ဒီမှာပါပဲ)
Её зовут Ника. ရီရော် ဇာဗု့ထ် နီကာ။ (သူမနာမည်က နီကာပါ)
Ника _ наш друг. နီကာ _ နာ့ရှ် သရု့ခ်။ (နီကာက ငါတို့ရဲ့ သူငယ်ချင်းပါ)

စကားပြောအနေဖြင့်
Взаимно! ဗဇာအီမ်နာ! (မင်းလိုပါပဲ)
Хорошо повеселиться! ခရာရှို ပါ‌ဗျီဆယ်လိထ်ဆာ! (ပျော်စရာကောင်းပါတယ်)
Береги себя! ဗျီရီဂီ ဆီဘျာ! (ဂရုစိုက်ပါ)
Прости меня. ပရာဆကျီ မီညာ (ငါတောင်းပန်ပါတယ်)
Всё в порядке. ဗ်ဆော်ရ် ဗ်ပါရာ့ထ်ကယ် (အကုန်အဆင်ပြေပါတယ်)
Никаких проблем. ညိကာကိခ် ပရော်ဘလယ်မ် (ပြဿနာမရှိပါဘူး)
Рад помочь. ရာ့ထ် ပါမော့ခ်ျ (ကူညီပေးရတာ ဝမ်းသာပါတယ်)
Рада вас видеть! ရာ့ဒါ ဗာ့စ် ဗီဂျယ့်ရှ် (တွေ့ရတာ ဝမ်းသားပါတယ်)
Смотри! ဆမောသရိ (ကြည့်ပါ)
Пойдём! ပါရ်ဂျော်မ် (သွားကြစို့)
Поторопись! ပါသာရာပျိစ် (မြန်မြန်လုပ်ပါ)
Прекрати! ပရီခရာကျီ (ရပ်လိုက်ပါ)
Поздравляю! ပါဇ်သရာဗလျာရု (ဂုဏ်ယူပါတယ်)
С Днём Рождения! စ်ဒညော်မ် ရာ့ဇ်ဂျယ်ညီရာ! (ပျော်ရွှင်ဖွယ်မွေးနေ့ဖြစ်ပါစေ)
С праздниками! စ်ပရာ့ဇ်ညီကာမီ (ပျော်စရာအားလပ်ရက်ပါ)
С Новым Годом! စ်နော်ဗီမ် ဂေါ့ဒမ် (ပျော်ရွှင်ဖွယ်နှစ်သစ်ပါ)
Удачи! အူဒါချီ (ကံကောင်းပါစေ)

де‌нь-ги [ˈdʲenʲɡʲɪ]
ပိုက်ဆံ။ ငွေ။ အသပြာ။

деньги ဆိုတဲ့စကားလုံးဟာ ရုရှားဘာသာစကားမှာ
တည်ရှိနေတာ အတော်လေးကို ကြာမြင့်နေပြီး
မွေးစားစကားလုံးတစ်လုံး ဖြစ်ပါတယ်။
အာရှနဲ့ အရှေ့ဥရောပမှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်
ပျံ့နှံ့ခဲ့တဲ့ Turkic ဘာသာစကားများအုပ်စုကနေ
ရောက်ရှိလာခဲ့တာဖြစ်ပြီး ခန့်မှန်းခြေ ၁၄ ရာစု
လောက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Лев Васильевич Успенский ရဲ့
ဝေါဟာရသမိုင်းအဘိဓာန်အရဆိုရင်
татарское тэнки(тэнка) ဆိုတာ
ငွေဒင်္ဂါး၊ ရူဘယ် ကိုဆိုလိုပါတယ်တဲ့။
ဒီနေရာမှာ စကားလုံးပုံစံက အမျိုးမျိုးကွဲနေပါတယ်။
Turkic ဘာသာစကားများအုပ်စုမှာ
ငွေအကြွေစေ့ (ဝါ) ငွေထည်ကို
тäнгä ခေါ်တယ်လို့ဖော်ပြထားပါတယ်။
တာတာတွေရဲ့ ဘာသာစကားမှာ
танге လို့ခေါ်ပါတယ်တဲ့။
မွန်ဂိုစကားမှာကျတော့ tenge ပါတဲ့။
နှစ်တွေကြာခဲ့ပြီမလို့ ဘယ်လိုပဲကွဲကွဲ
လေယူလေသိမ်း၊ အသံရဲ့သံစဉ်ကတော့
အတူတူပါပဲ။ ထဲထဲဝင်ဝင်ဖော်ပြထားတဲ့
ယူဆချက်တစ်ခုကို ကောက်နုတ်ထားပါတယ်။

သမိုင်းက ဒီလိုပါ။ ၉ ရာစုအလယ်ရဲ့
ဒုတိယဝက်လောက်ကစလို့
မွန်ဂိုတွေ မသိမ်းပိုက်ခင်အချိန်ထိ
ရုစ် (Русь) ဆိုတဲ့အမည်အောက်မှာ
Orthodox ခရစ်ယာန်ဘာသာကိုးကွယ်ယုံကြည်တဲ့
မင်းသားတွေအကုန်လုံးကို စုစည်းကာ
Rurikovich (Рюриковичи) ဆိုတဲ့
မင်းသားကဦးဆောင်ပြီး
ပြည်ထောင်စုတစ်ခုတည်ထောင်ထားတယ်။
၁၃ ရာစုလည်း ရောက်ရောမွန်ဂိုတွေက Русь ကို ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်လိုက်ကြတယ်။
Монгольское иго (mongolian yoke) ဆိုတာ
ဖြစ်လာတယ်။။
Монгольское иго ဆိုတာကတော့
မွန်ဂိုတွေဟာ ရုစ်နယ်မြေတွေကို
ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီး
နယ်မြေတွေအပေါ်မှာ အမြတ်ထုတ်
ကြီးစိုးအုပ်ချုပ်တဲ့စနစ်ရဲ့ နာမည်ဖြစ်တယ်။
ထိုအချိန်တုန်းက အလေးချိန်ကို တိုင်းတာတဲ့အခါ
ငွေတုံးတွေကိုပဲ သုံးစွဲကြတာပါ။
တကယ်လို့ ငွေတုံးကို ဖြတ်လိုက်မယ်ဆိုရင်
အပိုင်းအစများစွာ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး
ထိုအပိုင်းအစတွေကို рубль လို့ခေါ်ပါတယ်။
рубить - chop, cut ကနေ လာတာပါ။
Русь ထဲမှာရှိတဲ့ နိုင်ငံတွေကို အုပ်ချုပ်တဲ့
မင်းသားတွေက ငွေတုံးတွေကို
အရည်လောင်းပုံသွင်းကြပေမဲ့
အကြွေစေ့ (ဝါ) ငွေဒင်္ဂါးပြားကို
တစ်ပြားတစ်လေမှတောင် မလုပ်ကြပါဘူး။
အဲအချိန်တုန်းက ရှိတဲ့ဒင်္ဂါးပြားတွေဟာ
နိုင်ငံရပ်ခြားက ရောက်လာတဲ့ဟာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
၁၂ ရာစုနဲ့ ၁၄ ရာစုအကြားကို သမိုင်းပညာရှင်တွေက
ဒင်္ဂါးပြားမရှိတဲ့အချိန်လို့ သတ်မှတ်ကြပါတယ်။
ထိုအချိန်တုန်းကငွေကြေးလည်ပတ်မှုမှာ
ဒင်္ဂါးပြားကို မသုံးကြပါဘူး။ ရှိတဲ့သူကလည်း
ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုရဲ့ ပြယုဂ်အဖြစ်နဲ့
သိမ်းဆည်းထားပြီး သုံးစွဲတာမျိုး
လုပ်လေ့မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့လည်း
ရုစ်(Русь) နယ်မြေထဲကို ကြေးနီပြား၊ ငွေပြား၊
ရွှေပြားတွေ ရောက်လာတဲ့အချိန်မှာ
ငွေကြေးလည်ပတ်မှုအတွက်
အသုံးပြုလာကြပါတယ်။
ထိုအချိန်ကျမှပဲ မြို့စားတွေဟာ
ကိုယ်ပိုင်ငွေဒင်္ဂါးတွေကို သွန်းလုပ်ပြီး
деньга လို့ ခေါ်ဝေါ်လာကြပါတယ်။
ရုစ်(Русь) ခေတ်မှာတော့ деньга အဖြစ်
ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာတော့
деньги အဖြစ် ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။
——————————————————————
копейка ၏သမိုင်း

(ယခုလက်ရှိအချိန်မှာတော့ ရုရှားနိုင်ငံရဲ့
အနိမ့်ဆုံးငွေကြေးသတ်မှတ်ချက်တစ်ခုပါ။
မြန်မာမှာဆိုရင် ပြား လိုပေါ့။ မတူတာက
သူတို့ဆီမှာ အခုချိန်ထိ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်
သုံးစွဲနေကြတုန်းပါပဲ။)

အပေါ်မှာပြောခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ
Русь နယ်မြေထဲကို
ကြေးနီပြား၊ ငွေပြား၊ ရွှေပြားတွေ
ရောက်လာတဲ့အချိန်မှာ
ကိုယ်ပိုင်ဒင်္ဂါးပြားတွေ
စတင်သွန်းလုပ်လာကြတယ်။
Новгородская Русь ရဲ့ ဒင်္ဂါးပြားကတော့
всадник с копьем - အသွားပါတဲ့လှံတံကိုင်ထားတဲ့ မြင်းစီးသမားပါတဲ့
ဒင်္ဂါးပြားဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် новгородская деньга ကနေ
копейка ဆိုတဲ့စကားလုံး ဖြစ်ပေါ်လာတယ်လို့
ပြောကြပါတယ်။
ဘာလို့လည်းဆိုတော့ копьё - spear(အသွားပါသောလှံတံ) ကနေ
копейка အဖြစ်ပြောင်းလာတယ်လို့ ယူဆကြလို့ပါ။
Московская деньга(монета) မှာတော့
всадник с саблей - စစ်သုံး အဖျားမော့ဓားရှည်ကိုင်ထားတဲ့ မြင်းစီးသမားရဲ့ပုံ ပါပါတယ်။

копейка ရဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို
နောက်တစ်မျိုးယူဆကြပြန်ပါတယ်။

Turkic ဘာသာစကားများအုပ်စုမှာ
ငွေအကြွေစေ့ (ဝါ) ငွေထည်ကို
тäнгä ခေါ်တယ်လို့ဖော်ပြထားတယ်။
тäнгä ဆိုတာကလည်း
тäн ဆိုတဲ့စကားလုံးကနေ
ဆင့်ပွားဝေါဟာရဖြစ်လာတာဖြစ်ပြီး
тäн ဆိုတာ копейка လို့အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်တဲ့။

кредит....C Thu Htet

ရုရှားစာတွင် ချောမောလှပတယ်လို့ ပြောဆိုသုံးနှုံးဖို့အတွက် Красивый ဆိုတဲ့ စကားတစ်လုံးတည်းမကပဲ အောက်ပါစကားလုံးတွေကိုလဲ သုံးနှုံးလို့ရတယ်ဆိုတာ မှတ်သားထားကြစေလိုပါတယ်

အာရ်ဘာ့သ်လမ်း (улица Арбат)

မော်စကိုမှာရှိတဲ့ ရှေးအကျဆုံး၊ အလှပဆုံးနဲ့
နာမည်ကျော်ကြားဆုံးလမ်းတွေထဲမှာ
အာရ်ဘာ့သ်လမ်းဟာ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပါတယ်။
မော်စကိုကို ရောက်တဲ့သူတိုင်း ဒီလမ်းပေါ်မှာ
လမ်းလျှောက်ပြီး ဟိုဟိုဒီဒီကြည့်ဖို့
သွားဖူးတဲ့သူချည်းပါပဲ။
ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒီလမ်းထက်မှာ
ကိုယ်ကျွမ်းကျင်တဲ့တူရိယာကို တီးခတ်ပြီး
ဖျော်ဖြေတင်ဆက်နေတဲ့ ဂီတအနုပညာရှင်တွေ၊
ပုံတူပန်းချီကားတွေကို
မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်းမှာပင် သေသပ်လှပအောင် ရေးဆွဲနိုင်တဲ့ပန်းချီအနုပညာရှင်တွေ၊
ကိုယ်ပိုင်ဖန်းတီးထားတဲ့ ကဗျာတွေကို
ရွတ်ဆိုနေတဲ့ တေးကဗျာဆရာတွေ ရှိနေလို့ပါပဲ။
ယာဉ်အသွားအလာကို ကန့်သတ်ထားတဲ့လမ်း၊
လာရောက်လည်ပတ်တဲ့ခရီးသွားတွေဟာ
အမှတ်တရလက်ဆောင်ပစ္စည်းဆိုင်တွေကြားမှာ
ကူးလူးသွားလာနေတဲ့လမ်း၊
ကော်ဖီဆိုင်အလတ်စား၊ အငယ်စားလေးတွေမှာ
ထိုင်ရင်းဖြစ်စေ၊ လမ်းတစ်လျှောက်
လှည့်လည်နေရင်းဖြစ်စေ၊ မော်စကိုမြို့ဟောင်းရဲ့ အငွေ့အသက်တွေကိုခံစားသက်ဝင်ကြည့်လို့ရတဲ့၊
ရုရှားနိုင်ငံရဲ့ ပထမဆုံးသောလမ်းလျှောက်ဇုန်လမ်းအဖြစ်သတ်မှတ်ထားတဲ့ လမ်းဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလမ်းဟာ ဘယ်လောက်တောင်
နာမည်ကြီးသလဲဆိုရင်
ရုရှားနိုင်ငံရဲ့ တခြားနာမည်ကြီးမြို့တွေဖြစ်ကြတဲ့
Yekaterinburg, Kazan, Nizhny Novgorod, Chelyabinsk တို့မှာတောင်
အာရ်ဘာ့သ်လမ်းကို ဂုဏ်ပြုတဲ့အနေနဲ့
လမ်းလျှောက်ဇုန်လမ်းတွေ ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ ထိုလမ်းတွေမှာ ကိုယ်ပိုင်နာမည်ရှိကြပေမဲ့လည်း
လူထုတစ်ရပ်လုံးကတော့ အာရ်ဘာ့သ်(Арбат)လမ်းလို့ပဲ ခေါ်ဆိုကြတဲ့အထိပါ။
မော်စကိုလမ်းကြားလေးဟာ
မော်စကိုမြို့ရဲ့အထင်ကရနေရာအဖြစ်
ဘယ်လိုဖြစ်တည်သွားခဲ့သလဲ။
တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာရှိကြတဲ့ ခရီးသွားတွေကကော
ဒီအာရ်ဘာ့သ်လမ်းကို ဘာကြောင့်များ
လျှောက်လှမ်းချင်ရတာလဲ။
ဖြစ်တည်လာပုံသမိုင်းနဲ့ ကျော်ကြားမှုတွေကို
ဆက်ဖတ်ကြည့်ရအောင်ပါ။
=================
အပိုဒ် (၁)
အာရ်ဘာ့သ်၏ အဓိကပဟေဠိ

ပဟေဠိတွေထဲက တစ်ခုကတော့
ဘယ်လိုအကြောင်းကြောင့်
အာရ်ဘာ့သ်(Арбат)လို့ အမည်တွင်ရတာလဲ။
ပညာရှင်တွေကိုယ်တိုင် လမ်းနာမည်ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို
ငြင်းခုံနေကြတာ နှစ်တစ်ရာမကတော့ပါဘူး။
ဖြစ်ပေါ်လာပုံကိုလည်း အမျိုးမျိုးပြောကြပါတယ်။
တစ်ချို့တွေယူဆကြတာ
горбат ဆိုတဲ့စကားလုံးကနေ
ဖြစ်ပေါ်လာတယ်လို့ ထင်ကြတယ်။
မြို့ရဲ့မြေပုံအဟောင်းတွေမှာဆိုရင်
လမ်းဟာ ယခုလက်ရှိပုံစံထက်ကို
အကွေ့အကောက်ပိုများပါတယ်။
ဒါပေမဲ့လည်း မော်စကိုမှာ
အာရ်ဘာ့သ်လမ်းထက် အကွေ့အကောက်ပိုများတဲ့
လမ်းတွေ အများကြီးပါ။
နောက်ထပ်ဖြစ်နိုင်တာတစ်ခုကတော့
арба ဆိုတဲ့စကားလုံးကနေ
ဖြစ်ပေါ်လာတာဖြစ်ပြီး
စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကတော့
နှစ်ဘီးတပ်လှည်းဖြစ်ပါတယ်။
အရင်တုန်းက လမ်းနဲ့မလှမ်းမကမ်းမှာ
နှစ်ဘီးတပ်လှည်းတွေကို ပြုလုပ်တဲ့သူတွေရှိပြီး
ထိုလှည်းတွေနဲ့ ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ကို
လှည့်လည်သွားလာခဲ့ကြတယ်။
အာရှဘက်မှာတော့ အခုအချိန်ထိ
ထိုလှည်းတွေကို အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်ပေမဲ့
တကယ်တမ်းကျတော့လည်း
ဒီကိစ္စနဲ့ ဆက်စပ်မှုမရှိပြန်ပါဘူးတဲ့။
ယခုလက်ရှိအချိန်အခါမှာတော့
အာရပ်ဘာသာစကားလုံးဖြစ်တဲ့
рабад ဆိုတဲ့စကားလုံးကနေ
ဖြစ်ပေါ်လာတယ်ဆိုတာကိုပဲ
အမှန်ယူဆကြတယ်။
စကားလုံးရဲ့အဓိပ္ပါယ်ကတော့
မြို့ရဲ့နယ်နိမိတ်နှင့်နီးစပ်သော (ဝါ) မြို့နယ်နိမိတ်နှင့်ဘေးချင်းကပ်တည်ရှိနေသော
လူနေသည့်နယ်မြေလို့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်။
မြန်မာအခေါ်အဝေါ်အရဆို
ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်၊ မြို့ပြင်ရပ်ကွက်စသည်ဖြင့်ပေါ့။
ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်တွေ(пряность)၊
ရက်ထည်ပိတ်စတွေ(ткань)၊
မီးရှို့အသုံးပြုရတဲ့အမွှေးနံ့သာတွေ(благовоние) တွေကို ကုလားအုတ်တွေပေါ် တင်ဆောင်လာကာ
ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားဖို့ရောက်လာတဲ့
အရှေ့တိုင်းကုန်သည်တွေနဲ့အတူ
ထိုစကားလုံးဟာ ရောက်လာဟန်တူပါတယ်။
ယခုအချိန်မှာ အာရ်ဘာ့သ်လမ်းဟာ
မြို့ကြီးရဲ့အလယ်မှာရှိနေပေမဲ့
ထိုအချိန်တုန်းကတော့ မြို့အစွန်မှာရှိခဲ့တာဖြစ်ပြီး
မချမ်းသာတဲ့သူတွေ၊ သာမန်လူတွေဟာ
အိမ်သေးသေးလေးတွေနဲ့
ပြွတ်သိပ်ပြီးနေထိုင်ခဲ့ရတဲ့နေရာတစ်ခုဖြစ်ကာ ကုန်သည်တွေဟာလည်း
ထိုနေရာမှာပဲ နေထိုင်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။
သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေမှာ
Арбат ဆိုတဲ့အသုံးအနှုန်းကို
စတင်အသုံးပြုခဲ့တယ်လို့ တွေ့ရှိရတာကတော့
ကြီးကြီးမားမားမီးလောင်မှုဖြစ်ခဲ့တဲ့ ၁၄၉၃ ခုနှစ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Church of St. Nicholas the Wonderworker on the Sands ဆိုတဲ့ ဘုရားကျောင်းထဲမှာ
ထွန်းထားခဲ့တဲ့ ဖယောင်းတိုင်မီးပေါ့ဆမှုကနေ
ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ မီးလောင်မှုကြီး
စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး မော်စကိုတစ်မြို့လုံးနီးပါး
ပြာကျခဲ့ကာ (မြို့စား)မျိုးနွယ်စုခေါင်းဆောင်တွေနေထိုင်တဲ့
ကရင်မလင်အထိတောင် ရောက်သွားခဲ့ပါတယ်။
ဒီအဖြစ်အပျက်ကြီးပြီးတဲ့နောက်မှာ
"ဖယောင်းတိုင်မီးကစ မော်စကိုတစ်မြို့လုံးမီးလောင်" ဆိုတဲ့
ဆိုရိုးစကားတောင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။
«От копеечной свечки Москва сгорела»

မြန်မာလိုဆို အမှိုက်ကစ ပြဿမီးလောင်လို့
ဆိုရမလားပဲ။
တစ်ခါတုန်းကတော့ လမ်းရဲ့နာမည်ကို
ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြပါသေးတယ်။
ထိုအချိန်ကတော့ ၁၆၅၈ ခုနှစ်၊
ဇာဘုရင် Alexey Mikhailovich
အုပ်ချုပ်နေတဲ့ကာလဖြစ်ပြီး
စမာလန်းန်စ်ခ်လမ်းမကြီး(Смоленская дорога)ကို ဦးတည်နေတဲ့လမ်းဖြစ်တဲ့အတွက်
စမာလန်းန်စ်ခ်လမ်းလို့ (Смоленская улица) ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်စေခဲ့ဖူးပါတယ်။
မှတ်တမ်းတွေမှာတော့ ထိုနာမည်ဟာ
နှစ်တစ်ရာထက် ကြာမြင့်ခဲ့ပေမဲ့
မော်စကိုမြို့သူမြို့သားတွေကြားမှာ
နာမည်မစွဲခဲ့တဲ့အတွက် နောက်ဆုံးမှာတော့
နာမည်ဟောင်းဖြစ်တဲ့ အာရ်ဘာ့သ်လမ်းဆိုတာပဲ အမည်နာမတွင်ခဲ့ပါတယ်။
နောက်ထပ်လမ်းနာမည်တစ်မျိုး ရှိပါသေးတယ်။
Nikolina Street(Николина улица) လို့ခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။
ဒေသခံတွေဟာ Nikolay the Miracleworker(Николай Чудотворец) ကို
ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့်သူတော်စင်အဖြစ်
ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြတဲ့အတွက်
ဂုဏ်ပြုတဲ့အနေနဲ့ အာရ်ဘာ့သ်လမ်းထဲမှာ
ဘုရားကျောင်း ၃ ကျောင်းကို
ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။
ထိုဘုရားကျောင်းတွေကတော့
The temple of Nikola on the Sands(храм Николы на Песках)
The temple of Nikola the Revealed(храм Николы Явленного) နဲ့
the temple of Nikola in the Rafts(храм Николы в Плотниках) တို့ဖြစ်ကာ
ယခုအချိန်မှာတော့ ထိုဘုရားကျောင်းတွေ
မရှိတော့ပါဘူး။
====================

အပိုဒ် (၂)

စစ်သည်တို့ရဲ့လမ်း
(улица военных)

ဟိုးယခင်အချိန်တွေတုန်းက
မော်စကိုမြို့ဆိုတာ သေးသေးလေးပဲရှိသေးပြီး
မြို့ဆိုတဲ့အဝန်းအဝိုင်းဟာလည်း
ကရင်မလင်ဆိုတာကိုပဲ
သတ်မှတ်ထားတဲ့အချိန်တုန်းကပေါ့။
အခုအာရ်ဘာ့သ်လမ်းရှိတဲ့နေရာကို
vspolye(всполье) လို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့အချိန်ပါ။
всполье ဆိုတာကတော့
မြို့စွန်မြို့ဖျားရဲ့ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ကနေရာကို
ဆိုလိုတာပါ။
လွန်ခဲ့တဲ့အချိန်တွေတုန်းကတော့
vspolye(всполье) ဆိုတာဟာ
လူနေတဲ့ရွာတွေရဲ့အကျော်
တိရစ္ဆာန်တွေအတွက်စားကျက်မြေနဲ့
လယ်ကွင်းတွေရှိတဲ့နေရာကို ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပါတယ်။
အပင်လည်းမရှိတဲ့ ဟင်းလင်းပြင်နေရာတွေမှာ
ဆောင်းရာသီဆိုရင် လေကြမ်းတွေလည်း
တိုက်လေ့ရှိကာ ရန်သူတွေရဲ့ရန်ကိုလည်း
ကြောက်ရတဲ့အတွက်အခြေချနေထိုင်လိုခြင်း
မရှိကြပါဘူး။
Mozhaisk(Можайск) မြို့၊ Smolensk( Смоленск) မြို့တို့အပြင်
ဥရောပကိုပါသွားလို့ရတဲ့ ရှေးကျတဲ့
Mozhaisk လမ်းမကြီးဟာ ထိုကွင်းပြင်ကြီးကို
ဖြတ်ပြီးတည်ရှိနေတာဖြစ်ပါတယ်။
ရုရှားစစ်တပ်တွေဟာ ကရင်မလင်ရဲ့ Trinity Gate(Троицкие ворота) ကိုဖြတ်ပြီး
ထိုလမ်းမကြီးတစ်လျှောက် တိုက်ပွဲတွေဆီ
စစ်ချီတက်လေ့ရှိပြီး ထိုလမ်းကြောင်းအတိုင်းပဲ ပြန်လာလေ့ရှိကြပါတယ်။
တဖြည်းဖြည်းနဲ့ စစ်သားတွေဟာ
всполье ဆိုတဲ့ ထိုစားကျက်မြေမှာ
အခြေချနေထိုင်လာကြတယ်။
ထိုနေရာမှာ ရုရှားစစ်တပ်ရဲ့
ပထမဆုံးသောအမြဲတမ်းတပ်ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့
လေးစစ်သည်တွေ နေထိုင်ကြခဲ့ကြတယ်။
သူတို့ရဲ့တာဝန်က မြို့ကိုကာကွယ်ဖို့နဲ့
အေးချမ်းတဲ့အချိန်တွေမှာတော့
လက်မှုပညာ၊ ကုန်သွယ်မှုတို့ကို
လုပ်ကိုင်ရင်း ဖြတ်သန်းကြပါတယ်။
သူတို့မိသားစုတွေ နေထိုင်ဖို့အတွက်
အိမ်တွေကိုပါဆောက်လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။
========================

အပိုဒ် (၃)

လက်မှုပညာသည်တို့ရဲ့လမ်း
(Улица ремесленников)

မော်စကိုမြို့ရဲ့အဝန်းအဝိုင်းဟာလည်း
တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ကျယ်ပြန့်လာသလို
နေရာအသစ်တွေကိုလည်း
အကာအကွယ်ပေးဖို့လိုလာပြန်တာကြောင့်
မြို့တော်ရဲ့ပတ်ပတ်လည်မှာ ခံတပ်တစ်ခုကို
ထပ်မံတည်ဆောက်လိုက်ကြပါတယ်။
skorodom(скородом) လို့ခေါ်တဲ့
သစ်ပင်လုံးပတ်သေးတာတွေကို ခြံစည်းရိုးတိုင်လုပ်၊
သစ်ကိုင်းတွေနဲ့ ထရံပုံစံရက်လုပ်ပြီး
အကာအရံအဖြစ်ပြုလုပ်ကာ
မြေစေးတွေကို ထပ်မံလောင်းထည့်ရင်း
မြေတံတိုင်းပြုလုပ်တဲ့ပုံစံဖြစ်ပါတယ်။
скородом ရဲ့အဓိပ္ပါယ်ကတော့
သစ်သားနံရံတွေကို တစ်နှစ်အတွင်း
အပြီးတည်ဆောက်ခဲ့တဲ့အတွက်
ထိုနာမည်ကို ပေးတာလို့ပြောကြပြီး
တည်ဆောက်မှုဟာ အလျင်အမြန်တည်ဆောက်ခဲ့ရတာဖြစ်တဲ့အတွက်
အရည်အသွေးမကောင်းတာကြောင့်
မီးလောင်မှုနဲ့အတူ ပြာကျခဲ့ရပါတယ်။
နံရံတင်မကပါဘူး၊ ဆောက်လုပ်ထားတဲ့
အိမ်တွေဟာလည်း ပြီးပြီးရောအမြန်ဆောက်ထားတဲ့ သစ်သားအိမ်လေးတွေချည်းပါပဲ။
скородом က
kitay-gorod(китай-город) နဲ့ ဆင်တူပါတယ်။
(Китай-город အကြောင်း(အကျယ်)
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=2535991273168979&set=a.2532025456898894&type=3)
စစ်သားတွေနေထိုင်တဲ့ всполье ကိုလည်း
скородом ရဲ့အဝန်းအဝိုင်းထဲမှာ
ထည့်သွင်းလိုက်ပါတယ်။
ဇာဘုရင်ရဲ့တော်ဝင်နန်းတော်အတွက်
အလုပ်လုပ်ပေးကြရတဲ့ လက်မှုပညာသည်တွေဟာ လေးစစ်သည်တော်တွေရဲ့
အိမ်နီးချင်းတွေ ဖြစ်လာကြပါတယ်။
ဒီသမိုင်းစာမျက်နှာမှာတော့
အာရ်ဘာ့သ်လမ်းကြားတွေရဲ့
နာမည်ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ပြောပြနေပါတယ်။

Plotnikov Lane(Плотников переулок) ဆိုတာ
လက်သမားလမ်းကြားလို့ အဓိပ္ပါယ်ရပြီး
ထိုအချိန်အခါက လက်သမားတွေ(плотник)
နေထိုင်၊ အလုပ်လုပ်ခဲ့ကြလို့ဖြစ်ပါတယ်။

Silver Lane(Серебряный переулок) ဆိုတာကတော့
ပန်းထိမ်ဆရာတွေနေထိုင်ခဲ့တဲ့လမ်း ဖြစ်ပါတယ်။

Money Lane(Денежный переулок) ဆိုတာကတော့
အစိုးရငွေတိုက်အတွက် အလုပ်လုပ်သူတွေ
နေထိုင်ခဲ့ကြတာဖြစ်တဲ့အတွက် ထိုနာမည်ပေးထားတာဖြစ်ပါတယ်။

Bolshaya Konyushennaya Sloboda(Большая Конюшенная слобода) ဆိုတာကတော့
ထိုလမ်းမှာ သားမွေးအထည်ရောင်းချသူတွေနဲ့
မြင်းထိန်းတွေ၊ မြင်းဇောင်းတွေရှိတဲ့အတွက်ကြောင့်ပါ။
скородом ဟာ အခုချိန်မှာတော့ Garden Ring(Садовое кольцо) ဖြစ်နေပါပြီ။
========================

အပိုဒ် (၄)

မင်းမျိုးမင်းနွယ်၊ အထက်တန်းလွှာတို့နေထိုင်ရာလမ်း
(Улица аристократов)

Peter the Great I(Пётр Великий, Пётр I)အုပ်စိုးချိန်အခါ
အာရ်ဘာ့သ်မှာ ပြောင်းလဲမှုတွေ
အများကြီးဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။
ပထမဆုံးအနေနဲ့ကတော့
ဘုရင်က လေးစစ်သည်တပ်ကို
ဖျက်သိမ်းလိုက်တဲ့အတွက် လေးစစ်သည်တွေဟာ
ထိုနေရာကနေ ထွက်သွားကြတယ်။
ထို့နောက်မှာတော့ စိန့်ပီတာစပက်ကို
ရုရှားနိုင်ငံရဲ့မြို့တော်အဖြစ်
တရားဝင်သတ်မှတ်လိုက်တဲ့အတွက်
တော်ဝင်လက်မှုပညာရှင်တွေအားလုံးနီးပါးဟာလည်း စိန့်ပီတာစပက်ကို ပြောင်းရွှေ့သွားကြပြန်တယ်။
လူသူကင်းမဲ့နေတဲ့ အာရ်ဘာ့သ်ဟာ
ဂရုစိုက်မယ့်သူမရှိဘဲ ၁၇၃၆ ခုနှစ်မှာ
နောက်တစ်ကြိမ်မီးလောင်ခဲ့တဲ့
မော်စကိုမီးလောင်ကျွမ်းမှုမှာ လမ်းတစ်ခုလုံးနီးပါး လောင်ကျွမ်းပြာကျခဲ့ရပါတယ်။
ဒီလိုနဲ့ လမ်းကို တစ်ဖန်ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့ အကြောင်းဖန်လာပါတော့တယ်။
နယ်မြေကို တိုးချဲ့လိုက်တယ်။
အိမ်သေးလေးတွေနဲ့ ဈေးတန်းလေးတွေရဲ့နေရာမှာ
လှပတဲ့အိမ်ကြီးရခိုင်တွေကို အစားထိုးတည်ဆောက်လိုက်တယ်။
ဘုရင်ဟာ သူ့ရဲ့နန်းတော်ကို စိန့်ပီတာစပက်ဆီ
ပြောင်းရွှေ့လိုက်ပေမဲ့
မပြောင်းရွှေ့ချင်တဲ့ တော်ဝင်မျိုးနွယ်တွေဟာ
ထိုနေရာမှာ အခြေချနေထိုင်ကြပါတယ်။
တော်ဝင်မျိုးနွယ်တွေထဲက အတော်များများဟာ
မော်စကိုနဲ့မလှမ်းမကမ်းမှာ
အိမ်ကြီးအိမ်ကောင်းတွေ ရှိနေကြကာ
ဘုရင်ကိုတည်မှီပြီး
စီးပွားရေးအခြေခိုင်မာနေတဲ့အတွက်
ခွဲထွက်ဖို့ကိုတော့ အဆင်သင့်ဖြစ်မနေခဲ့ပါဘူး။
လှပတဲ့မျက်နှာစာတွေနဲ့အဆောက်အအုံတွေကို
အခုချိန်မှာတော့ တွေ့မြင်နိုင်ဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့ပါဘူး။ ၁၈၁၂ ခုနှစ်မှာဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့
မျိုးချစ်စစ်ပွဲအတွင်းမှာ
အဆောက်အအုံအားလုံးနီးပါး
ပျက်စီးသွားခဲ့ရပါတယ်။
စမာလန်းန်စ်ခ်လမ်းမကြီး(Смоленская дорога) အတိုင်း
ပြင်သစ်ဧကရာဇ်နပိုလီယံရဲ့တပ်တွေဟာ
ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြတာပါ။
ထိုအချိန်မှာ မော်စကိုမြို့နေအတော်များများဟာ ကျူးကျော်လာသူတွေက
သူတို့ရဲ့အိမ်တွေကို ဖောက်ထွင်းပြီး
လုယူ၊ ဖျက်စီးမှာကို မလိုလားတာကြောင့်
သူတို့ကိုယ်တိုင်ပဲ အိမ်တွေကို မီးရှို့လိုက်ကြပါတယ်။
ထိုမီးလျှံကြီးထဲမှာတော့
အဆောက်အအုံအားလုံးနီးပါး
ပြာကျသွားပါတော့တယ်။

စစ်နိုင်ပြီးတဲ့နောက်မှာတော့
မော်စကိုမြို့သူမြို့သားတွေဟာမြို့ကို
အသစ်တစ်ဖန်ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ကြပါတယ်။
အာရ်ဘာ့သ်ရဲ့အဆောက်အအုံအားလုံးကို
ကျောက်သားနဲ့ တည်ဆောက်လိုက်ကြပါတယ်။
အရမ်းကြီးမမြင့်မားကာ
နေချင်စရာကောင်းလှတဲ့ အိမ်ကြီးရခိုင်တွေဟာ
ဥယျာဉ်တွေနဲ့ ဝန်းရံထားပြီး
လမ်းတစ်လျှောက်လုံးဟာလည်း
အလှစိုက်ပျိုးထားတဲ့ သစ်ပင်၊ ပန်းမန်တွေကြားမှာ မြုပ်ကွယ်နေပါတယ်။
စက်ရုံတွေ၊ လက်မှုအလုပ်ရုံတွေ၊
ဟော်တယ်စတာတွေ ဘာတစ်ခုမှ မရှိခဲ့ပါဘူး။
တော်ဝင်မျိုးနွယ်တွေက ကုန်သည်တွေကို
သဘောမကျတဲ့အတွက် အာရ်ဘာ့သ်လမ်းထဲကနေ ဈေးပွဲတော်တွေ၊ဈေးတန်းတွေ၊ ဈေးဆိုင်တွေအကုန်လုံးဟာ ပျောက်ကွယ်သွားပါတော့တယ်။
အသက်ရှင်နေထိုင်ဖို့အတွက်
လိုအပ်တဲ့အရာမှန်သမျှကိုတော့
မော်စကိုပတ်ဝန်းကျင်က ပေးပို့ရောင်းချကြသလို၊
ခြံဝန်းထဲက စိုက်ခင်းထဲမှာ စိုက်ပျိုးထားတာမျိုးလည်း ရှိပါတယ်။
ဒီလိုဆိတ်ငြိမ်ပြီး အေးချမ်းလှတဲ့နေရာကို
ထိုခေတ်အခါတုန်းက
အကျော်ကြားဆုံးမိသားစုတွေဖြစ်ကြတဲ့ Долгорукие, Толстые,
Гагарины, Голицыны, Шереметевы စတဲ့မိသားစုတွေက နေထိုင်ဖို့ ရွေးချယ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း အာရ်ဘာ့သ်လမ်းဟာ
မင်းမျိုးမင်းနွယ်တွေ၊ အထက်တန်းလွှာတွေနေထိုင်တဲ့လမ်း ဖြစ်လာပါတယ်။
ထိုနေရာမှာ စာပေ၊ အနုပညာဆိုင်ရာတွေ ဝိုင်းဖွဲ့ကြတဲ့အခန်းတွေ၊
ဆွေးနွေးပွဲတွေရှိကြတဲ့အတွက် အလွန်ကိုခေတ်မီဆန်းသစ်တဲ့နေရာလို့
အများက သတ်မှတ်ထားခဲ့ကြပါတယ်။
====================

Кредит....C Thu Htet

- Анна, это твой журнал? အာန်နာ, အယ်သာ သဗွေ့ရ် ဇျူးရ်နာ့လ်?
- Да, мой. ဒါ, မွေ့ရ်.
- Дай, пожалуйста. ဒါ့ရ်, ပါရှာလု့ရ်စသာ.
- Пожалуйста. ပါရှာလု့ရ်စသာ.

- အာန်နာ အဲ့ဒါ မင်းရဲ့ မဂ္ဂဇင်းလား။
- ဟုတ်ပါတယ်, ငါ့ဟာပါ။
- ကျေးဇူးပြု၍ ပေးလို့ရမလား။
- ခွင့်ပြုပါတယ်/ ရပါတယ်။


- Ира, скажи, это твоё фото? အီရာ, စကာဇျိ, အယ်သာ သဗာရော် ဖိုသာ?
- Да, моё. ဒါ, မိုင်ရော်.
- Покажи, пожалуйста. ပါကာဇျိ, ပါရှာလု့ရ်စသာ.
- Пожалуйста. ပါရှာလု့ရ်စသာ.

- အီရာ အဲ့ဒါမင်းရဲ့ ဓာတ်ပုံလား ပြောပါ။
- ဟုတ်ပါတယ်, ငါ့ဟာပါ။
- ကျေးဇူးပြု၍ ပြလို့ရမလား။
- ခွင့်ပြုပါတယ်/ ရပါတယ်။


- Здравствуйте! Я ваш преподаватель Анна Ивановна. ဇသရာ့စ်ထ်ဗွီကျယ်! ရာ ဗာ့ရှ် ပရီပါဒါဗာကျယ်လ် အာန်နာ အီဗာနော့ဖ်နာ.
- Здравствуйте! ဇသရာ့စ်ထ်ဗွီကျယ်!

- မင်္ဂလာပါ! ငါက မင်းတို့ရဲ့ဆရာမ အာန်နာ အီဗာနော့ဖ်နာပါ။
- မင်္ဂလာပါ။


- Здравствуй, Виктор! ဇသရာ့စ်ထ်ဗွီ, ဗျိခ်သာရ်!
- Здравствуй, Антон! Как дела? ဇသရာ့စ်ထ်ဗွီ, အန်သွန်! ကာ့ခ် ဂျဲလ?
- Хорошо, спасибо, а ты. ခရာရှိုး, ဆပါဆီးဘာ, အာ သီ.

- မင်္ဂလာပါ ဗျိသန်။
- မင်္ဂလာပါ အန်သွန်။ နေကောင်းပါရဲ့လား။
- ကောင်းပါတယ်၊ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်၊ မင်းရော အဆင်ပြေ/နေကောင်းလား။


- Это чай? Дайте, пожалуйста. အယ်သာ ချာ့ရ်? ဒါ့ရ်ကျယ်, ပါရှာလု့ရ်စသာ.
- အဲ့ဒါ လ္ဘက်ရည်လား။ ကျေးဇူးပြု၍ ပေးပါ။


- Когда урок? ကာ့ဂဒါ အုရော့ခ်?
- Завтра. ဇာ့ဖ်သရာ

- သင်ခန်းစာချိန်က ဘယ်တော့လဲ။
- မနက်ဖြန်ပါ။


- Твоя ручка? Покажи, пожалуйста. သဗာရာ ရုခ်ျရှာ? ပါကာဇျိ, ပါရှာလု့ရ်စသာ.

- မင်းရဲ့ ဘောပင်လား။ ကျေးဇူးပြ၍ ပြပါ။


- Где университет? ဂဂျဲ အူးညီဗျယ်ရ်စီကျယ့်ထ်?
- Вот здесь. Слева. ဗို့ထ် ဇဂျက်. စလဲဗာ.
- А это общежитие? အာ အယ်သာ အာ့ဖ်ရှယ်ဇျီကျီရယ်?
- Да, вот оно, справа. ဒါ, ဗို့ထ် အာနော်, စပရာဗာ.

- တက္ကသိုလ်က ဘယ်မှာလဲ။
- ဒီမှာပါ။ ဘယ်ဘက်မှာပါ။
- အဲ့ဒါက အိပ်ဆောင်လား။
- ဟုတ်ပါတယ် ညာဘက်က အိပ်ဆောင်ပါ။


- Сейчас урок? စီးချာ့စ် အုရော့ခ်?
- Конечно. ကာညက်ချနာ

- အခုက သင်ခန်းစာချိန်လား။
- အမှန်ပါပဲ/ အသေချာပဲ။


- Скажите, пожалуйста, что это? စကာဇျီကျယ်, ပါရှာလု့ရ်စသာ, ရှသော အယ်သာ?
- Это Большой театр. အယ်သာ ဘာလ်ရွှေ့ရ် ကျယ်အာသရ်.
- Спасибо. ဆပါဆီဘာ

- အဲ့ဒါက ဘာလဲဆိုတာ ကျေးဇူးပြု၍ ပြောပြပါ။
- အဲ့ဒါက ကြီးမားတဲ့ ပြဇာတ်ရုံပါ။
- ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။


- Скажи, кто это? Это твоя подруга? စကာဇျိ, ခသော အယ်သာ? အယ်သာ သဗာရာ ပါသရု့ဂါ?
- Нет, это моя сестра. ညယ့်ထ်, အယ်သာ မိုင်ရာ ဆစ်စ်သရာ.

- အဲ့ဒါ ဘယ်သူလဲပြောပါ။ အဲ့ဒါ မင်းရဲ့ မိန်းကလေး သူငယ်ချင်းလား။
- မဟုတ်ပါဘူး၊ အဲ့ဒါ ငါ့ရဲ့ အမပါ။


အီရာ အိမ်မှာ ရှိလားဟု သိချင်၍ အီရာတို့အိမ်သို့ အီဗန်မှ ဖုန်းခေါ်ရာ ရယ်လယ်နာ မှ လာကိုင်သောအခါ ဖုန်းပြောဆိုမှု လေ့ကျင့်ခန်း။

Елена : Алло! အာလို! (ဟယ်လို)
Иван : Здравствуйте, Елена! Это Иван. ဇသရာစ်ထ်ဗွီကျယ်, ရယ်လယ်နာ! အယ်သာ အီဗန်. (မင်္ဂလာပါ ရယ်လယ်နာ။ အခုပြောနေတာ အီဗန်ပါ)
Елена : Здравствуй, Иван! Как ты? Как дела? ဇသရာစ်ထ်ဗွီ, အီဗန်! ကာ့ခ် သီ? ကာ့ခ် ဂျဲလ? (မင်္ဂလာပါ အီဗန်၊ မင်းဘယ်လိုလဲ။ နေကောင်းလား။/ အဆင်ပြေလား)
Иван : Хорошо, только очень холодно. ခရာရှိုး, သိုလ်ကာ အိုချီ ခိုးလာ့ထ်နာ. (ကောင်းပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် အရမ်းအေးတယ်။)
Елена : конечно, осенью всегда холодно. အာညယ်ချနာ, အောဆင်ညူး ဗ်ဆယ်ဂဒါ ခိုးလာ့ထ်နာ (သေချာတာပေါ့၊ ဆောင်းတွင်းကတော့ အမြဲအေးတယ်)
Иван : Елена, скажите, пожалуйста, Ира дома. ရယ်လယ်နာ, ဆကာဇျီကျယ်, ပါရှာလု့ရ်ဆသာ, အီရာ ဒိုမာ. (ရယ်လယ်နာ ကျေးဇူးပြု၍ ပြောပြပါ၊ အီရာ အိမ်မှာရှိလား)
Елена : Сейчас нет. Позвони вечером. ဆီရ်ချာ့စ် ညယ့်ထ်. ပါဇဗာညိ့ ဗျဲချယ်ရမ်. (အခုတော့ မရှိဘူး။ ညနေမှ ပြန်ခေါ်လိုက်ပါ။)
Иван : Когда? Вечером? ကာ့ဂဒါ? ဗျဲချယ်ရမ် ( ဘယ်တော့လဲ။ ညနေလား။)
Елена : Да, да, вечером. ဒါ, ဒါ, ဗျဲချယ်ရမ် (ဟုတ်တယ်၊ ဟုတ်တယ်၊ ညနေပါ)
Иван : Спасибо, извините. До свидания. ဆပါဆီးဗာ, အီဇ်ဗီးညီးကျယ်. ဒါ ဆဗီးဒါ့ညီရာ (ကျေးဇူးတင်ပါတယ်၊ ခွင့်ပြုပါအုံး။ တာ့တာ)
Елена : Ничего, ничего. До свидания. ညိ့ချီဘော်(ညိ့ချီဂေါ်)၊ ညိ့ချီဘော်၊ ဒါ ဆဗီးဒါ့ညီရာ (ပြသနာမရှိပါဘူး/ ရပါတယ်၊ ရပါတယ်၊ တာ့တာ)


- Можно? မော့ရှနာ?
- Да, можно./ - Нет, нельзя. ဒါ, မော့ရှနာ./ ညက်ထ်, ညိ့လ်ဇျာ

- ပြုလုပ်ခွင့်ပြုနိုင်မလား။
- ရပါတယ် လုပ်ပါ။ / ခွင့်မပြုနိုင်ပါဘူး။


အောက်ပါ အဖြေများအား အလွယ်ကူဆုံး အမေးဝါကျ ဖွဲ့ပြပါ။

- Это наша школа.
- Урок завтра, утром.
- Анна дома.
- Это театр.
- Это наш преподаватель.
- Магазин слева.
- Почта здесь.
- Это мой брат.
- Экскурсия днём.
- Метро там.