کردار شناسی نوین توسط لورنز و تین برگن طرح ریزی شده است. آنها از طریق مطالعاتی که روی بچه غازها انجام دادند به این نتیجه رسیدند که برخی جوجه پرنده ها از هنگام تولدشان رفتار دنبال کردن را نشان می دهند که بقای آنها را تضمین میکند این الگو نقش پذیری نام دارد.

نقش پذیری در دوره ی محدودی از رشد وجود دارد و چنانچه غاز مادر وجود نداشته باشد و شی شبیه او وجود داشته باشد جوجه ها به جای مادر از او نقش پذیری می کنند.

-مشاهدات نقش پذیری مفهوم دوره های بحرانی را مطرح کرد. این مفهوم به زمان محدودی اشاره دارد که طی آن فرد از لحاظ زیستی آمادگی دارد تا رفتارهای انطباقی خاصی را فراگیرد

اصطلاح دوره ی حساس رشد انسان را از مفهوم مطلق دوره ی بحرانی بهتر توجیه می کند.

-دوره ی حساس مناسب ترین زمان برای ظاهر شدن توانایی های خاص است .

جان بالبی با الهام از مشاهدات نقش پذیری لورنز و تین برگن نظریه کردار شناختی خودرا در مورد رابطه والد- کودک مطرح کرد.

-بالبی معتقد است رفتارهای دلبستگی نوزادان مثل لبخند زدن غان و غون کردن چنگ زدن علایم اجتماعی ذاتی هستند که باعث می شوند مادر به کودک خود نزدیک شده و از او مراقبت کند .

کردار شناسی بر علت های ژنتیکی و زیست شناختی رشد تاکید می کند ولی از تاثیرات یادگیری نیز غافل نشده است.

نظریه ی اجتماعی -فرهنگی
ویگو تسکی:
-روانشناس روسی لوو ویگوتسکی به بررسی رابطه شیوه های خاص فرهنگی با رشد پرداخته است.

-دیدگاه ویگوتسکی اجتماعی -فرهنگی است
-ویگوتسکی معتقد است که رشد پیوسته است ولی از فرهنگی به فرهنگ دیگر فرق می کند و همه کودکان مراحل یکسانی را نمی گذرانند.

-از نظر ویگوتسکی تعامل اجتماعی به ویژه گفتگو های یاری بخش با افراد آگاهتر جامعه بسیار ضروری است.

شباهت رویکرد ویگوتسکی با پیاژه این هست که هردو کودکان را موجودات فعال و سازنده ای می دانند.

تفاوت رویکرد پیاژه با ویگوتسکی:
پیاژه آموزش مستقیم والدین را با اهمیت نمی دانست و بیشتر روی تلاش های فعال و مستقل کودکان برای بامعنی کردن دنیایشان تاکید می کرد.
ویگوتسکی بر خلاف پیاژه رشد شناختی را به صورت فرایند میانجی اجتماعی در نظر می گرفت. بدین معنی که کودک به حمایت بزرگسالان و همسالان نیازمند است.

مفهوم منطقه مجاور رشد یا پتانسل رشد توسط ویگوتسکی مطرح شده است. این مفهوم به تکالیفی اشاره می کند که کودک به تنهایی نمی تواند انجام دهد اما با کمک افراد ماهرتر می تواند انجام دهد

- محاسن و معایب نظریه ویگوتسکی:
از محاسن نظریه ویگوتسکی این است که هم روی کودکان و هم سنین بالاتر و مختلف کاربرد دارد.
و اما از معایب این نظریه این است که تاکید اوبر فرهنگ و تجربه ی اجتماعی باعث شده است که او جنبه ی زیستی رشد را نادیده بگیرد. اودر نقش وراثت و رشد مغز در تغییر شناختی کمتر سخن گفته است .

-نظریه سیستم بوم شناختی: از یوری برونفن برنر است و دیدگاه او دیدگاهی بسیار متفاوت و کامل در مورد تاثیرات بافتی بررشد ارائه می دهد .

برنر فرد را به صورت سیستم پیچیده ایی از روابط در نظر می گیرد که جندین سطح از محیط اطراف براو تاثیر می گذارند.

برنر به نظریه سیستم های بوم شناختی معروف است.اما از آنجایی که آمادگی های زیستی کودک و نیروهای محیطی باهم پیوند می خورند نظریه ی خود را به الگوی زیست بوم شناختی تغییر نام داد.

برونفن برنر محیط را به صورا چهار سطح درنظر گرفت.
1-ریز سیستم (میکروسیستم). عمیق ترین سطح محیط است که فعالیت ها و الگوهای تعامل در نزدیک ترین محیط فرد را شامل می شود. رابطها در این جا دوجهتی است.

2-میان سیستم(مزوسیستم) : ارتباط بین ریز سیستم ها را شامل می شود.

3-برون سیستم( اگزوسیستم) : موقعیت های اجتماعی که به طور مستقیم فرد در حال رشد را شامل نمی شوداما به هر حال بر تجربه های او تاثیر می گذارد.

4-کلان سیستم(ماکروسیستم) : بیرونی ترین سطح محیط است که ارزش ها قوانین سنتها و امکانات یک فرهنگ خاص را شامل میشود.

سیستم پویا و همیشه متغیر:
طبق نظر برنر محیط نیرویی راکد نیست که افراد را به طور یکسان تحت تاثیر قرار دهد بلکه همیشه پویا و متغیر است.

نظریه ی جان دیویی:
دیویی باور داشت که دانش آموزان در یک محیط آموزشی که به آن ها اجازه ی تجربه و رابطه ی متقابل با برنامه ی درسی را می دهد می بالند و همه ی دانش آموزان باید امکان دخالت و همکاری در یادگیری خود را داشته باشند.

-دیویی اذعان می کند که مدارس و آموزش در ایجاد اصلاح و تغییر اجتماعی موثرند.

-دیویی یکی از معروف ترین طرفداران یادگیری در عمل یا اموزش تجربی که مرتبط و نه هم معنی یادگیری تجربی است .

-یادگیری پروژه محور را به دیویی نسبت می دهند.

ماریا مونته سوری:
ماریا همانند روسو براین باور بود که کودکان کاملا متفاوت از بزرگسالان فکر می کنند و یاد می گیرند.

-دوره های حساس یکی از مولفه های اصلی نظریه ی مونته سوری مفهوم دوره حساس است.

1-دوره ی حساس نظم:این دوره سه سال اول زندگی است

2- دوره ی حساس توجه به جزئیات: بین 1تا2سالگی

3-دوره حساس استفاده از دست ها : بین 18ماهگی تا 3سالگی

4- دوره حساس راه رفتن: این دوره قابل مشاهده ترین دوره ی رشد است و این دوره تولد دوم می نامند.

5-دوره ی حساس زبان آموزی

مقایسه و ارزیابی نظریه ها:

-دیدگاه روان کاوی و کردار شناسی بر رشد هیجانی و اجتماعی تاکید می کنند.

-نظریه های شناختی -رشدی پیاژه پردازش اطلاعات و نظریه های اجتماعی -فرهنگی ویگوتسکی بر تغییرات در شناخت تاکبد می ورزند.

-رفتارگراها و نظریه های یادگیری اجتماعی نطریه ی سیستم های بوم شناختی و دیدگاه عمر به عواملی می می پردازند که که بر تمام جنبه های رشد تاثیر می گذارند.

*بزرگ ترین نوع آوری و گسترش و پیشرفت روانشناسی را باید ندیون پی ریزی و استقرار روانشناسی ژنتیک دانست.

*فروید گزل و والن را باید نخستین پیشگامان این راه(ژنتیک)دانست.

روان تحلیل گری در سطح بالینی درباره نخستین تجربه های زندگی و نخستین یادگیری های در شکل دادن شخصیت بزرگسال تاکید کرده است و سهم خود را در روانشناسی ژنتیک برجسته ساخته است.

-گزل روان پدید آیی را در قالب مراحلی که بیشتر تصنعی هستند اساس بررسی های خود قرار داده است.

-والن در راه کنش گری و ساخت گرایی به گستره های تحولی دست یافته است.

روش های پژوهش:
مشاهده منظم.
1-مشاهده طبیعی
2-مشاهده ی ساخت دار

گزارش های شخصی:
1-مصاحبه های بالینی:دوامتیاز دارد این روش باعث میشود افراد تا حد امکان افکار خود را همان گونه که در زندگی روزمره شان است بیان می کند. مصاحبه بالینی در یک دوره زمانی کوتاه می تواند اطلاعات زیادی فراهم آورد .

2-مصاحبه های ساخت دار

-روش بالینی یا مورد پژوهشی:

-روش هایی برای بررسی فرهنگ

-طرح های پژوهشی
طرح همبستگی
طرح ازمایشی

برای بررسی رشد و نمو انسان ه از طرح های تکوینی استفاده میشود.
طرح طولی
طرح مقطعی
بررسی بر اساس برهه های متوالی

-اصول اخلاقی در پژوهش عمر:
محافظت از آسیب
رضایت آگاهانه
امورشخصی
آگاهی از نتایج
تدابیرسودمند

دیدگاه ها رشد را چگونه میبینند؟

🔹روانکاوی>>> ناپیوسته
🔹شناختی/پیاژه>>> ناپیوسته


🔹رفتارگرایی>>>پیوسته
🔹یادگیری اجتماعی>>>پیوسته
🔹پردازش اطلاعات>>>پیوسته

🔹کردارشناسی>>>پیوسته ناپیوسته
🔹ویگوتسکی>>>پیوسته
🔹عمر >>>پیوسته ناپیوسته

۱_جان لاک بنیان گذار محیط گرایی و نظریه یادگیری بود.
۲_نقطه آغاز لاک رد اندیشه های فطری انسان بود.
۳_از نظر لاک تجربه و محیط شخصیت کودک راشکل میدهد.
۴_لاک هدف اصلی تعلیم و تربیت را خویشتن داری میدانست.