👉Test savollarining ishonchliligi (reliability) deganda, test natijalarining barqarorligi va takroriyligi tushuniladi. Ya'ni bir test bir xil sharoitda bir xil bilimga ega bo‘lgan o‘quvchilarga takroran qo‘llanganda, o‘xshash natijalar berishi kerak.

👉Ishonchlilik shuni bildiradiki, test o‘zgaruvchan holatlarga (masalan, vaqt, kayfiyat, test topshirish muhiti) juda kuchli ta’sirda qolmaydi va natijalar tasodifiy emas, balki barqaror bo‘ladi.

Ishonchlilikni oshiruvchi omillar:
✅Savollarning aniq va tushunarli bo‘lishi
✅Test topshiriqlarining o‘zaro muvofiqligi
✅Baholash mezonlarining aniq belgilangani
✅Savollarning test maqsadiga mosligi

💠Testning ishonchliligi ko‘pincha statistik usullar orqali, masalan, Kuder-Richardson (KR-20, KR-21) yoki Cronbach alpha koeffitsienti yordamida aniqlanadi.

👉Ishonchsiz testlar — bu test natijalari bir xil bilimga ega bo‘lgan o‘quvchilar uchun barqaror va takrorlanuvchi bo‘lmaydigan, ya'ni tasodifiy yoki noto‘g‘ri baho beradigan testlardir. Quyida ishonchsiz testlarning asosiy xususiyatlari keltirilgan:

1. Savollar noaniq yoki chalkash bo‘lsa:
✅Savolda bir nechta tushunarli yoki mantiqan to‘g‘ri javob bo‘lsa
✅Savol tili murakkab, noto‘g‘ri yoki ikki ma'noli bo‘lsa

2. Baholash mezonlari aniq belgilanmagan bo‘lsa:
✅Testda subyektiv baholash talab qilinadi, lekin aniq mezon yo‘q
✅Har bir baholovchi turlicha ball qo‘yishi mumkin

3. Test topshiriqlari o‘quv dasturiga mos bo‘lmasa:
✅Savollar o‘rgatilmagan mavzulardan tuzilgan
✅O‘quvchilarning bilim darajasidan yuqori yoki past darajadagi savollar mavjud

4. Test juda qisqa yoki juda uzun bo‘lsa:
✅Juda kam savollar test natijasining ishonchliligini pasaytiradi
✅Juda ko‘p savollar esa charchoq yoki e’tibor yo‘qolishiga olib keladi

5. Testda tasodifiy to‘g‘ri javob ehtimoli yuqori bo‘lsa:
🟡Masalan, barcha savollar “A, B, C, D” ko‘rinishidagi tanlov bo‘lsa, va distractorlar (chalg‘ituvchi javoblar) zaif bo‘lsa

6. Biror test o‘zini takrorlaganda turlicha natijalar chiqarsa:
⭐O‘quvchi bir kunda yaxshi, boshqa kunda yomon natija chiqarsa (shartlar o‘zgarmagan holda), bu ishonchsizlik belgisi bo‘lishi mumkin.

@Renessansstudy

Тошкентда ўқиётган ҳиндистонлик 1-курс талабасининг ҳаяжонли фиғони:

«Тошкент тиббиёт академияси — ҳақиқий даҳшат. Бу ерга келманг.

Мен Тошкент тиббиёт академияси (ТТА)да таҳсил олаётган ҳиндистонлик биринчи курс талабасиман. 2025 йил феврал ойида қабул қилинганман. Мен чин юракдан бу ўртача даражадаги университет бўлади, деб ўйлагандим — арзон ўқиш, хорижий MBBC, ажойиб муҳит ва ҳ.к. Аммо вазият мутлақо бошқача экан. Бу ерда таълим сифати шунчалик аянчлики, айниқса биз каби хорижий талабалар учун, тасаввур қилиб бўлмас даражада.

Аввало — ўқитувчилар деярли инглизча гапира олишмайди. Мен ҳазиллашмаяпман — уларнинг ярим гаплари гўё Google Translate орқали ўқилаётгандай туюлади. Биз шифокор бўлишни ўрганишимиз керак, уларни эса умуман тушунмаймиз. Улар биз учун 4 соатлик инглиз тили дарси ўтказишади — гўёки мен бу ерга анатомия эмас, алифбо ва грамматикани ўрганишга келганман! Анатомияга эса 20 дақиқа ажратилади — у ҳам кулгули тарзда. Улар ҳеч нима тушунтиришмайди. Дарсга келишади, дарсликка ишора қилишади ва буюрилади: «Мана мавзу, ўқиб, ўрганиб кел». Баъзида дарс бошланишига бир дақиқа қолганда: «бу дарс онлайн бўлади», деб айтишади, лекин, ҳайрон қоларли ҳолат — ҳеч қандай онлайн дарс ўтказилмайди. Аслида, биз ўзимиз ўрганамиз, улар эса маош олишади ва фақат ўзларига қулай пайтда бизга жавоб беришади.

Энди декан ҳақида. Бу одам — мутлақо ақлдан озган. Доимо соқол масаласи билан безовта қилади — гўё, соқол олиш керак, деб таъқиб қилади. Мен тушунаман, «вазирлик қоидалари» бор, лекин, ака, тинчланинг — менинг соқолим имтиҳонларнинг ёмон ўтишининг сабабчиси эмас. Ўзи эса бутунлай самарасиз — ҳеч қандай муаммога ечим топмайди, фақат муҳим шахс каби юради, холос. Ҳа, ҳинд талабалар яшайдиган ётоқхона эса — ҳақиқий даҳшат. Қўланса ҳид, моғорлаган деворлар, мудом оқиб турувчи қувурлар — кимдир қизамиққа чалинса, худди фермадаги чорвани эмлагандек, ҳаммага қандайдир вакцина уриб чиқишади. Гигиена? У бу ерга қадам босмаган.

Бу ердаги таълим шунчалик ёмонки, нимадан бошлашни ҳам билмайман. Ўқитувчилар келганда, фақат слайд ўқишади ёки ўзинг ўқи, деб кетишади. Токи бизга ҳеч нарса ўргатишмас экан, биз қандай қилиб яхши шифокор бўламиз? Имтиҳонлар — ғирт цирк. PDF кўринишида тахминан 50 та савол беришади, уни ёдлаймиз ва имтиҳон вақтида ҳам ўша саволлар тушади. Ҳаммаси қандай ёдлашга боғлиқ. Ёдлаб ўтасиз, эсдан чиқарасиз, кейинги босқичга ўтасиз. Бундай имтиҳонлар осон — аммо улардан фойда нима? Мен бу ерга ўйин-кулги учун эмас, инсонларни даволашни ўрганиш учун келганман. Бу «университет» қандай қилиб ҳалигача «доктор» деган ном билан одамларни чиқариб юборяпти? Унга Ҳиндистоннинг NMC (Медицинал Кенгаши) томонидан қандайдир тан олиш берилганми? Буни кимдир текшириши керак».

Бирор сўз қўшиб ёки айириб бўлмайди. «Келинимиз фоҳишалигини билардик, ушлаб олганимиз чатоқ бўлди-да», деган гап бор-ку…

➡️ @shokirjonov