👉Test savollarining ishonchliligi (reliability) deganda, test natijalarining barqarorligi va takroriyligi tushuniladi. Ya'ni bir test bir xil sharoitda bir xil bilimga ega bo‘lgan o‘quvchilarga takroran qo‘llanganda, o‘xshash natijalar berishi kerak.

👉Ishonchlilik shuni bildiradiki, test o‘zgaruvchan holatlarga (masalan, vaqt, kayfiyat, test topshirish muhiti) juda kuchli ta’sirda qolmaydi va natijalar tasodifiy emas, balki barqaror bo‘ladi.

Ishonchlilikni oshiruvchi omillar:
✅Savollarning aniq va tushunarli bo‘lishi
✅Test topshiriqlarining o‘zaro muvofiqligi
✅Baholash mezonlarining aniq belgilangani
✅Savollarning test maqsadiga mosligi

💠Testning ishonchliligi ko‘pincha statistik usullar orqali, masalan, Kuder-Richardson (KR-20, KR-21) yoki Cronbach alpha koeffitsienti yordamida aniqlanadi.

👉Ishonchsiz testlar — bu test natijalari bir xil bilimga ega bo‘lgan o‘quvchilar uchun barqaror va takrorlanuvchi bo‘lmaydigan, ya'ni tasodifiy yoki noto‘g‘ri baho beradigan testlardir. Quyida ishonchsiz testlarning asosiy xususiyatlari keltirilgan:

1. Savollar noaniq yoki chalkash bo‘lsa:
✅Savolda bir nechta tushunarli yoki mantiqan to‘g‘ri javob bo‘lsa
✅Savol tili murakkab, noto‘g‘ri yoki ikki ma'noli bo‘lsa

2. Baholash mezonlari aniq belgilanmagan bo‘lsa:
✅Testda subyektiv baholash talab qilinadi, lekin aniq mezon yo‘q
✅Har bir baholovchi turlicha ball qo‘yishi mumkin

3. Test topshiriqlari o‘quv dasturiga mos bo‘lmasa:
✅Savollar o‘rgatilmagan mavzulardan tuzilgan
✅O‘quvchilarning bilim darajasidan yuqori yoki past darajadagi savollar mavjud

4. Test juda qisqa yoki juda uzun bo‘lsa:
✅Juda kam savollar test natijasining ishonchliligini pasaytiradi
✅Juda ko‘p savollar esa charchoq yoki e’tibor yo‘qolishiga olib keladi

5. Testda tasodifiy to‘g‘ri javob ehtimoli yuqori bo‘lsa:
🟡Masalan, barcha savollar “A, B, C, D” ko‘rinishidagi tanlov bo‘lsa, va distractorlar (chalg‘ituvchi javoblar) zaif bo‘lsa

6. Biror test o‘zini takrorlaganda turlicha natijalar chiqarsa:
⭐O‘quvchi bir kunda yaxshi, boshqa kunda yomon natija chiqarsa (shartlar o‘zgarmagan holda), bu ishonchsizlik belgisi bo‘lishi mumkin.

@Renessansstudy