پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان

158 views20:07

🔹مى‌گفتند آقای خمينى، آيت‌اللّٰه بروجردى را ملاقات كرده و گفته است آقا بايد در اصلاح حوزه تعجيل كرد، …

🔹حاج آقاعبدالله آل‌آقا … عالمى خير خواه و نیک نفس و مورد احترام عموم علماى حوزه و شخص آيت اللّٰه بروجردى بود، …

🔹یک روز شنيدم كار تمام شده و آقای خمينى دست خطى از آقای بروجردی گرفته است كه از فردا حاج‌آقا عبدالله آل‌آقا سرپرست فيضيه و امور حوزه باشد و زیر نظر هیأت مصلحين کار کند. از جمله هیأت مصلحين كه نام مى‌بردند آقای خمينى، حاج سيداحمد زنجانى، … بودند.

در بين اين آقايان بيش از همه آقای خمينى شور و هیجان داشت.

🔹ولى با کمال تعجب فردا شنيديم آيت‌اللّٰه بروجردی، حاج‌آقا عبدالله را خواسته است و نوشته را گرفته و پاره كرده است.

چنان حالت يأس در حوزه پدید آمده بود که حد نداشت. جبهه اطرافيان خوشحال و خندان و طرف‌داران اصلاحات افسرده و خمود. باز شنيديم جلسه اى در منزل آيت‌اللّٰه بروجردی بوده و آقای خمينى با آقای بروجردى برخورد سختى داشته است، و به صورت قهر از هم جدا شده‌اند.

🔹همان عده رفتيم منزل آقاى بروجردى. آقا از اندرون آمد بيرونى.

آقای خمینی به آقای بروجردی گفت: آقا اين همه هیأت مصلحين تشكيل جلسه دادند و کار كردند تا ما توانستيم اين نوشته را بگیریم، و همه خوشحال بودند که كار به نتيجه رسيده است، چه شد که نوشته را از حاج‌آقا عبدالله پس گرفتید؟ آقای بروجردی فرمودند: چیزهایی به من گفتند که ترسيدم نكند با امضاء و مُهر من بد طورى از کار درآيد، همين طور هم مى شود كار كرد.

آقای خمینی گفت: نه، حتماً بايد با نوشته باشد. آقا فرمودند لزومى ندارد. حاج آقاروح اللّٰه گفت تا نوشته نباشد حاج‌آقا عبدالله كار نمى‌كند.

🔹اطرافيان دخالت كرده بودند و آقای بروجردی فرموده بود از کجا بدانم كه مى‌خواهيد اصلاح كنيد؟ آقامرتضى حائرى با عصبانيت مى‌گوید: آقا يعنى ما مفسد هستيم؟ پدر من حوزه‌اى به آن خوبى تشكيل داد و حال ما مفسد شده‌ایم؟ اين را می‌گوید و عمامه‌اش را به زمين مى‌زند. با دخالت يكى از اطرافيان، حاج آقاروح اللّٰه خمينى هم استكان چایش را که در دست داشته به دیوار می‌کوبد که می‌شکند و مدّت‌ها جای چای روی دیوار معلوم بوده است. آقای بروجردی بلند می‌شود به اندرون می‌رود، آن‌ها هم برخاسته، از خانه خارج می‌شوند و همه چیز به حال اول باقی می‌ماند. کأن لم یکن شیئاً مذکوراً.

🔹اگر اين مسئله مهم حياتى عملى شده بود، به طور قطع سرنوشت ساز بود، و انقلاب اسلامى ایران سال‌ها پيش از سال ١٣٥٧ به ثمر مى‌رسيد، و شاید حوادث شوم بعدى مانند قلع و قمع فدائيان اسلام، و مظلومیت و خانه‌نشین کردن آقای کاشانی … پیش‌آمد نمی‌کرد.

🔸علی دوانی

📚مفاخر اسلام، جلد دوازدهم، آیت‌الله العظمی بروجردی، علی دوانی، ص ۲۲۵-۲۲۷، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۷۹.

https://t.me/ReligiousSchool