مؤسسهٔ رحمان

‍ ☘️دکتر قانعی‌راد: جهانی‌شدن و فرسایش دولت-ملت‌ها
گستردگی منابعی که برای نگارش کتاب مورد ارجاع قرار گرفته و همچنین تنوع موضوعاتِ مورد بررسی بسیار ارزشمند است.
نقدهایی به خود شاخص توسعه انسانی وارد است. جهانی‌شدن، شکل‌گیری اقتصاد دانش، تاکید بر عاملیت انسانی، افزایش فرصت‌های زندگی و مباحثی مانند بحث‌های آمارتیاسن، به مطرح‌شدن اهمیت سرمایه انسانی منجر شد که انسان را به یک نهاده اقتصادی تقلیل داد و بنیان توسعه پنداشت. شاخص توسعه انسانی را می‌توان با نگاهی به کشورهای منطقه نقد کرد؛ چرا این کشورها با وجود بهبودی که در شاخص HDI داشتند، فروپاشیدند؛ به جای این‌که از ثبات و توسعه و پایداری برخوردار شوند؟ شاخص توسعه انسانی، یک نسخه توسعه در شرایط جهانی‌شدن است و نگاه خوش‌بینانه‌ای به آن دارد. درحالی که جهانی‌شدن، با رویکرد فردگرایانه، غیراجتماعی و اقتصادگرایی که دارد، ملت‌ها و دولت‌ها را دچار فرسایش می‌کند. بسیاری از آسیب‌ها و شوک‌ها که در کتاب و متاثر از گزارش توسعه انسانی 2014 مطرح است، به مثابه تهدیداتی عنوان شده که می‌توانستند نباشند و حالا چون هستند، باید کشورها تاب‌آوری‌ خود را بالا ببرند. اما به جای تهدیدهای غیرقابل‌پیش‌بینی دانستن این‌ها، می‌توانیم بگوییم تهدیدات سیستماتیکی هستند که به سرشت جهانی‌شدن، پیوند خورده‌اند. اگر ما در پی افزایش شاخص‌های توسعه انسانی هستیم، باید سرمایه اجتماعی و امکان کنش جمعی را بالا ببریم.
☘️دکتر دینی‌ترکمانی: اهمیت نقد ساختار قدرت در ایران
شاخص توسعه انسانی مهم است، چون اتفاقا ما را از نگاه‌های صرفا اقتصادی، دور می‌کند. نقدهایی که به رویکرد توسعه انسانی وارد است، به پایه‌های تئوریکی آن برنمی‌گردد، بلکه از محدودیت‌های آماری ناشی می‌شود.
دولتی می‌تواند از پس رفع نیازها بربیاید که ویژگی‌های کارآمدی را هم داشته باشد. طبق رویکرد توسعه انسانی، نمی‌شود آزادی، توسعه سیاسی و آزادی، توسعه اقتصادی و توسعه فرهنگی را از هم جدا کرد. آزادی فرآیندی از صندوق رأی می‌گذرد و آزادی فرصتی، حمایت‌ها و فرصت‌هایی‌ برابر است که فضای اجتماعیِ حاکم بر زندگی افراد را به گونه‌ای سامان می‌دهد تا آن‌ها بتوانند حق انتخاب‌های گسترده‌تری داشته باشند. بنابراین توسعه انسانی تا حد زیادی ناظر بر عدالت اجتماعی‌ست؛ برابری درآمدی، جنسیتی، قومی، مذهبی و... که از درونش تامین حقوق شهروندی بیرون می‌آید. توسعه انسانی، همه این شاخص‌ها را سرانجام به این نقطه می‌رساند که بتوانند انسان را برای رهایی از اجبارهای محیطی خویش توانمند کنند. در ایران سیاست‌گذاری‌های پس از جنگ، بیش‌تر معطوف به رشد اقتصادی بود و ما هم اکنون گرفتار تو در توی نهادی شده‌ایم. تا به نقد نوع ساختار قدرت در ایران پرداخته نشود، دیگر راهکارهای ارائه‌شده در کتاب، به جایی نخواهند رسید.
@rahmaninstitute

⁭

1.08K views10:29