▫️بهزیستی؛ معلولین و «توانبخشی مبتنی بر جامعه»

🔍«توان‌بخشی مبتنی بر جامعه» چیست؟

معلولیت همچون برابری، نژاد، جنسیت، گرایش جنسی و امثال آن مسئله فرصت‌های برابر است. همواره باید در پی ایجاد و تغییر دریافت جامعه از معلولیت بود. توان‌بخشی مبتنی بر جامعه بر آن موانع مختلف اقتصادی، سیاسی وفرهنگی متمرکز می شود که به زیان معلولان هستند و به فقر و ستم و امثال آن منجر می‌شود. ناتوانی رابطه‌ای است که بین شخص و محیطش پیش می‌آید. هر چه شخص در محیط بیشتر ادغام شود یا حضور پیدا کند معلولیتش کمتر است وخود را کمتر نشان میدهد. وقتی گفته می‌شود «یک جامعه برای همه» یعنی این که جامعه احساس معلول را در فرد ایجادنکند، پس توانبخشی فقط آموزش به معلولان نیست بلکه مداخلاتی را در صحنه‌ی جامعه شامل می‌شود که فرد دچارمعلولیت از محیط اجتماعی طرد نشود.

📌سازمان بهزیستی در پیشبرد برنامه‌ی توان‌بخشی مبتنی بر جامعه چگونه عمل کرده است؟

در برنامه‌های توانبخشی مبتنی بر جامعه دو ایراد اصلی متوجه بهزیستی است:

1️⃣ دیدگاه پزشکی به جای دیدگاه اجتماعی:
ساختار و محتوای سازمان بهزیستی در ابتدا اجتماعی و فرهنگی بود اما درحال حاضر و در گذر زمان این ساختار به سمت محتوای پزشکی و با مدیریت پزشکان و نگاه حاکم پزشکی پیش رفته است و ناتوانی بهزیستی در اجرای وظایفش نیز نتیجه همین تغییر محتوا از «اجتماعی» به سمت «پزشکی» است. نگاه به بهزیستی باید نگاهی اجتماعی باشد و افرادصاحب نظر و نخبگان اجتماعی باید در مدیریت بهزیستی صاحب جایگاه و صاحب نظر باشند زیرا هیچ گاه پزشکان نمیتوانند یک آسیب‌شناس و مددکار اجتماعی باشند همان طور که یک مددکار و آسیب شناس اجتماعی نمیتواند پزشک باشد.
باید به خاطر داشته باشیم که مدل اجتماعی انکار اهمیت مداخلات پزشکی نیست. همه ما بیمار خواهیم شد. ما همه مسائلی پیرامون سلامتی، آسیب و امثال آن داریم. وقتی که به سراغ پزشکان می‌رویم از این می‌گوییم که دچار چه آسیبی شده‌ایم و طبعا امیدواریم که پزشکان و مداخلات پزشکی آن را رفع کنند. اما این به پزشکان حق و یا مزیت ویژه‌ای نمی دهد که تصمیم بگیرند ما چه سبک زندگی‌ای داشته باشیم. این که آیا باید به این مدرسه برویم یا آن؟ چه جور شغلی باید داشته باشیم؟ بچه دار بشویم یا نه و غیره. مشکل مدل پزشکی این است که همواره از آن برای توجیه تمام انواع مسائل استفاده شده است و به لحاظ اجازه انتخاب سبک زندگی باعث ایجاد تبعیض و محدودیت برای افراد معلول شده است.

2️⃣ محدودیت‌های سازمانی و عدم هماهنگی دیگر سازمان‌ها
«توان‌بخشی مبتنی بر جامعه» حاصل تلاش‌های مشترک معلولان، خانواده‌ها و تمام بخش‌های جامعه است که خدمات ارائه می‌کنند. پس آموزش و پرورش یا شهرداری یا ... دیگر نمی توانند بگوید این موضوع به ما ربطی ندارد. مرکز آن بهزیستی است اما همه‌ی سازمان‌ها باید کمک کنند.
در حال حاضر بهزیستی خود زیر مجموعه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است در حالی که آسیب‌های اجتماعی موضوعی نیست که حل یا کاهش آن در چارچوب تشکیلاتی یک سازمان بگنجد اگرچه سازمان بهزیستی به صورت رسمی متولی امور آسیبها در کشور است اما روشن است که محدودیت‌های سازمانی مانع ارائه جامع و کامل خدمات بوده و راه حل آن نیز همکاری تمامی سازمانها و وزارتخانه‌های ذیربط با بهزیستی در راستای تحقق اهداف ووظایف آن است.

✍️در این متن از این منابع استفاده شده است:

کتاب «معلولیت؛ چالش‌ها و سیاست‌ها در ایران» منتشر شده توسط موسسه رحمان

گزارش «چرا بهزیستی در به‌زیستی کامروا نشد» گفتگوی ایسنا با معاونان بهزیستی

ترجمه مقاله‌ی «مدل اجتماعی معلولیت» منتشر شده در سایت میدان

@RahmanInstitute

@rahman_inst

▫️اعتراضات آب خوزستان در روزهای آخر تیر ۱۴۰۰، که به چندین شهر و استان دیگر هم سرایت کرد، ابعاد گفته و ناگفته فراوانی داشت.

🎞️در این ویدئو، مختصرا به چند نکته درباره این اعتراضات اشاره کرده‌ایم.

📔برای مطالعه‌ی بیشتر درباره اعتراضات خوزستان می‌توانید به «مظاهرات سلمیه» اثر سعید مدنی که به کوشش موسسه رحمان چاپ شده است رجوع کنید.

🔻برای تهیه «مظاهرات سلمیه» به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:
@rahman_inst

@rahmaninstitute

📣 مجموعه نشست‌های جامعه مدنی: راه رهایی یا ابزار سرکوب

▫️نشست سوم:
دانشگاه و جامعه مدنی

🎙️ سخنرانان:
اسماعیل یزدان‌پور
مریم پیمان
محمد امین زندی

🗓 دوشنبه ۲مرداد ۱۴۰۲
⏰ ساعت: ۱۷

📍نشست به صورت حضوری در دفتر موسسه رحمان به نشانی: میدان توحید، خیابان نصرت غربی، پلاک ۵۶، طبقه اول برگزار می‌شود.

🌐 پخش زنده از آپارات موسسه رحمان:
https://www.aparat.com/rahman.institute/live

@rahmaninstitute