نمره اقتصاد اهالی بهارستان چقدر است؟

فون هایک بزرگ می‌گفت نمی‌توان هم پارلمان آزاد داشت و هم شهروندان آزاد؛ آزادی شهروندان تنها زمانی برقرار خواهد ماند که همه نهادهای قدرت و از جمله پارلمان را با برخی اصول محدود کرده باشیم؛ اصولی ثابت و پایدار که مردم آنها را پذیرفته و تایید کرده باشند. حرف مرد فرزانه این بود که برخلاف دیدگاه رایج که گویی شهروندان نوعی وظیفه اخلاقی دارند که به هر قانون و مقرراتی که از پارلمان بیرون می‌آید تن دهند؛ اصل فراتر و اساسی‌تر وجود دارد و آن هم حفظ آزادی فردی شهروندان است.

اگر پارلمان به هر دلیل و بهانه‌ای بخواهد به جنگ اصل آزادی طبیعی افراد برود، یک جای کار می‌لنگد. می‌توان همین را درمورد عملکرد پارلمان‌ها در حوزه اقتصاد هم تکرار کرد؛ قانون‌گذاری و نظارت‌های پارلمان زمانی مطلوب تلقی می‌شود که به بهبود آزادی اقتصادی شهروندان کمک کند و در نهایت باید دید تا چه اندازه عملکرد آن توانسته است نقش دولت را کمرنگ‌تر کند.

اگر بودجه دولت و شرکت‌های دولتی هر سال متورم تر می‌شود و انضباط بودجه‌ای وجود ندارد و نظارت مناسبی بر دخل و خرج دولت نمی‌شود، اگر در روال خصوصی‌سازی و واگذاری شرکت‌ها شفافیت لازم وجود ندارد، اگر مقررات دست‌وپاگیر هر روز افزایش می‌یابد و هر روز صنفی برای رایزنی با نمایندگان به منظور «وضع مقررات و تصویب طرح‌های حمایتی» نوبت گرفته‌اند، همه و همه به این معناست که کار در مسیر خوبی پیش نمی‌رود.

در این یادداشت دنیای اقتصاد به این پرداخته ام که چگونه باید به عملکرد اقتصادی اهالی بهارستان پرداخت؛ باید در پایان دوره‌های چهار ساله عملکرد اقتصادی آنها را با این پرسش ارزیابی کرد: چقدر اقتصاد را از چنگال اهالی سیاست آزاد کردید و به صاحبان واقعی اش سپرده‌اید؟

لینک یادداشت دنیای اقتصاد:
https://goo.gl/1By2T3

کانال راهبرد
@RahbordChannel

ایران چقدر برای مغزها و ژن های خوب جذاب است؟ ظاهرا خیلی زیاد!

کشورمان در حفظ و جذب استعدادهای نخبگان رتبه 103 در میان 118 کشور جهان را داراست.

کانال راهبرد
@RahbordChannel

همین یک شاخص هم کافی است که فاصله توسعه ای ایران و عربستان را دریابیم!

شاخص آزادی اقتصادی، در همه سالها از 1996 تاکنون عربستان بهتر از ایران بوده است.

کانال راهبرد
@RahbordChannel

از بانک جهانی: چرا سرمایه های خارجی به ایران نمی آیند؟

مهمترین عوامل برای سرمایه گذاری در یک کشور ثبات سیاسی و کیفیت قانونگذاریست! راه بهبود اقتصاد ایران، سیاسی است.


کانال راهبرد
@RahbordChannel

ایران جزیره ثبات منطقه است؟

شاخص شکنندگی دولت چنین نمی گوید. در این شاخص رتبه های بالاتر نامطلوب ترند؛ جایگاه ما از 178 کشور جهان 49 است. (رنگ های گرمتر؛ شکنندگی بیشتر)

کانال راهبرد
@RahbordChannel

مصاحبه من با روزنامه جامعه فردا درباره آینده جهان و ایران و دلار ("سواپ طلا هژمونی دلار را پایان می دهد؟")

کانال راهبرد
@RahbordChannel

راه اندازی کسب و کار ایرانی هنوز سخت است!

در حمایت از سهامداران خرد، تجارت خارجی و مقررات ورشکستگی از بدترین های دنیاییم!

رتبه 124 از 190 کشور در شاخص سهولت کسب و کار

کانال راهبرد

@RahbordChannel

فیس آف! اولویت دیپلماسی ما

نظریه تصویر برداشت سیاستگذاران کشورها از هم را نشان می دهد، هر کشوری، تصویری خاص از دیگری دارد، متاسفانه خیلیها ایران را یاغی تصویر میکنند.

کانال راهبرد
@RahbordChannel

به مناسبت حضور تزار در ایران

آمار رسمی نشان می دهد که در 10 سال گذشته ذخیره طلای روسیه بیش از 4 برابر شده است.

کار جنون ما به تماشا کشیده است!

کانال راهبرد
@RahbordChannel

ایران چقدر برای سرمایه گذاران خارجی جذابیت دارد؟

کشوری که در گفته های سیاسیونش با توجه به جمعیت و موقعیت جغرافیایی استراتژیک و مانند آن باید بهشت سرمایه گذاران خارجی به حساب آید، چقدر در چشم سرمایه گذار اجنبی جذاب به نظر می رسد؟

کفار فرنگی برای ساده شدن تصمیم گیری از "شاخص فرصت جهانی" استفاده می کنند تا رتبه جذابیت سرمایه گذاری در کشورهای مختلف به دست آید، منطق کلی این است که برای جذاب بودن کشوری برای سرمایه گذاری خارجی باید پنج حوزه کلی را بررسی کرد: "متغیرهای پایه ای اقتصاد"، "دسترسی به خدمات مالی"، "چارچوب نهادی و قانونی کارآمد"، "بهره گیری از استانداردها و سیاست های مقبول بین المللی " و "فضای کلی کسب و کار".

در گزارش اخیر شاخص فرصت جهانی حسب انتظار جایگاه های برتر به هنگ کنگ، سنگاپور و استرالیا رسیده است. عربستان جایگاه 54 ام را در اختیار دارد و رتبه ایران هم 125 از میان 170 کشور است. وضعیت کشورمان در زیر شاخص ها عبارت است از :

رتبه در متغیرهای پایه اقتصاد: 75
رتبه در دسترسی به خدمات مالی: 92
رتبه در چارچوب نهادی و قانونی کارآمد: 112
رتبه در بهره گیری از استانداردها و سیاست های مقبول بین المللی: 152
رتبه در فضای کلی کسب و کار: 152

همه اینها می گوید که خیلی راه درازی پیش رو داریم؛ یک نکته اساسی هم وجود دارد، تکیه بر "توان داخلی" و مانند آن البته ضروری است، ولی بدترین فاجعه برای آینده ایران کنار کشیدن از جامعه جهانی، منزوی شدن و زیادی "مستقل" عمل کردن است؛ یادمان باشد استقلال از نوع "کره شمالی" برای کشوری مثل ما از طاعون مهلک تر است!

https://goo.gl/fr5Y3m

کانال راهبرد
@RahbordChannel

رتبه بندی جذابیت سرمایه گذاری

شاخص فرصت جهانی 2017، در مقیاس بالای تصویر رتبه ها آورده شده است (به ترتیب از جذاب به غیر جذاب: سبز پررنگ، سبز کمرنگ، طوسی، زرد و قهوه ای)

کانال راهبرد
@RahbordChannel

در باب یک بدفهمی رایج در بحث های اقتصادی

معمول است که هواداران اقتصاد بازار آزاد از جلوگیری از مداخله دولت در اقتصاد صحبت می کنند، حرفشان این است که افراد با هدف دنبال کردن نفع شخصی خود، دانش و انگیزه لازم برای خلق ثروت را دارند، ولی بوروکرات های دولت با انگیزه های سیاسی (در بهترین حالت بخوانید خدمت به خلق) چنین نیستند.

باری، یک بدفهمی که زیاد دیده می شود اینست که به دلیل استفاده غیردقیق واژه دولت در زبان فارسی، خیلی ها دولت را معادل قوه مجریه می گیرند، در حالیکه حتی در نظریه ها کتابی هم منظور کل قدرت سیاسی است، یعنی مجموع کل بوروکراسی که قدرت سیاسی را به طور رسمی در اختیار دارند و از اختیار اعمال اقتدار برخوردارند.

در زبان کفار فرنگی برای توصیف آنچه ما دولت استفاده می کنیم، سه واژه متفاوت وجود دارد: "استیت"، "گاورنمنت" و "ادمینیستریشن". این سومی کم وبیش به معنای همان قوه مجریه است که در فارسی استفاده می کنیم و دو تای دیگر اشاره به کل ساختار سیاسی دارند. در همه جا متن های جدی می بینید که مداخله "گاورنمنت" در اقتصاد نقد شده است.

وقتی صحبت از عدم مداخله دولت در اقتصاد و بزرگی آن می کنیم، منظورمان فقط ابواب جمعی شیخ دیپلمات و قوه مجریه نیست، بلکه کل کسانی را در نظر داریم که به نوعی قدرت سیاسی را در اختیار دارند و می توانند با اتکا به قدرت قانونی خود مسیر توزیع منابع را در اقتصاد تغییر دهند، همان کسانی که می توانند منطق بازار را ندیده بگیرند. منتقدانی که فقط قوه مجریه را هدف می گیرند، حتی از نگاه نظری هم مفاهیم را نابجا به کار می برند.

اما این همه نافی اهمیت نقش دولت در توسعه کشورها نیست، بگذارید این گفته خوب را تکرار کنیم، دولت برای توسعه ضروری است، ولی برای پیشرفت اقتصاد خیر، والله اعلم.

کانال راهبرد
@RahbordChannel

در باب درجه "جهانی" بودن مملکت

جهانی شدن/جهانی سازی به زبان ساده به معنای فرایند یکپارچه شدن کشورهای جهان با یکدیگر است، با پیشرفت فناوری کشورهای جهان می توانند با سهولت بیشتری منابع اقتصادی و فرهنگی را با یکدیگر تبادل کنند و انسان ها فراتر از مرزهای ملی به عنوان شهروندی جهانی تلقی شوند. کسانی البته این "جهانی شدن" را به معنای مثبتی به کار نمی برند.

اهل فن برای اندازه گیری این یکپارچگی هم شاخصی ابداع کرده اند که جهانی سازی را در سه جنبه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی می سنجد، در آخرین رده بندی 2017 که در میان 207 قلمرو قانونی- جغرافیایی انجام گرفته است، درست مثل سال گذشته کشورهای اروپایی مانند هلند، ایرلند، بلژیک و اتریش در صدر قرار دارند و به اصطلاح "جهانی تر" هستند. وضعیت و رتبه ایران نسبت به سال گذشته در کل نامطلوب تر شده است که خبر خوبی نیست؛ رتبه ایران در سال گذشته 154 ام بود که امسال 1 رتبه تنزل یافته است:

رتبه جهان سازی اقتصادی: 159
رتبه جهان سازی سیاسی: 101
رتبه جهان سازی اجتماعی: 142
رتبه جهانی سازی کل: 155

https://goo.gl/UNACz2

کانال راهبرد
@RahbordChannel

ارتباط قانون و خوشبختی!

حاکمیت قانون، احساس خوشبختی در میان مردم را افزایش می دهد؟
جایگاه ایران با دایره سبز مشخص شده است.

کانال راهبرد
@RahbordChannel

آیا ایران کشور مقتدری است؟

برنارد کوهن، از متفکران ژئوپلیتیک، چهار رکن اصلی را برای اقتدار یک کشور بر می شمارد که باید روی تک تک واژه های آن مکث کرد:

1- نیروی نظامی زیاد و "تمایل" برای استفاده از آن

2- مازاد اقتصادی بالا که آن کشور را قادر به کمک و سرمایه گذاری در دیگر کشورها می سازد.

3- رهبری فکری و ایدئولوژیک به گونه ای که به عنوان الگویی برای دیگر کشورها به شمار آید.

4- سیستم حاکمیتی/حکومتی کارآمد و منسجم

کم وبیش برای همه اینها شاخص های مرتبط وجود دارد که می توان به آنها استناد کرد و پیشتر هم به آن اشاره هایی کرده ام؛ قضاوت دقیق در مورد ایران نیازمند بررسی بیشتر است، ولی همینکه دریابیم اقتدار صرفا در رکن اول خلاصه نمی شود، باز دو قدم به جلوست.

کانال راهبرد
@RahbordChannel

پوپولیست اقتدارگرا

هیاهوی اخیر عربستان بی شباهت به سال های آخر سلطنت پهلوی نیست، آن زمان هم محمد رضا شاه برای مبارزه با فساد بسیاری از چهره های قدرتمند مانند نصیری و هویدا را به زندان انداخت؛ ولی این برای شاه بیمار مهلک بود و اندک اعتماد بدنه رژیم به او را از بین برد و بر او رفت آنچه که رفت، آیا همین بلا بر سر عرب های حجاز خواهد آمد؟

دیدیم که محمد سلمان شاهزاده سعودی که برخی او را قدرتمندترین جوان جهان می دانند، در ادامه گردو خاک های قبلی اش دست به یک حرکت بلندپروازانه دیگر زد، او کمیته مبارزه با فساد را تشکیل داد که ریاستش را خودش بر عهده گرفت و در نخستین گام بسیاری از شاهزادگان ذی نفوذ سعودی را دستگیر کرد؛ شاهزاده ولید بن طلال میلیاردر نامدار سعودی و متعب بن عبدالله رئیس سابق گارد ملی هم درمیان آنها بودند. آنها از برجسته ترین مخالفان ولیعهدی بن سلمان بودند که پیشتر در اقدامی غیرعادی به این مقام رسید؛ چند ماه پیش هم با 19 نفر دیگر از جمله بندر بن سلطان و ترکی الفیصل در اعتراض به این انتصاب نامه ای به ملک سلمان نوشتند. در این میان یک فقره سقوط هلی کوپتر (همان بالگرد) داشتیم و شاهزاده منصور بن مقرن یکی دیگر از مخالفان ریق رحمت را سرکشید، اتفاقی که حتی اگر تصادفی هم باشد؛ به شایعات مبنی برعمدی بودن آن دامن زده است.

بن سلمان جوان مشغول یکدست کردن قدرت در داخل است و مخالفان را یکی یکی کنار حذف می کند؛ از قرار محبوبیتش میان جوانان صحرای حجاز هم زیاد است و با اقداماتی از این دست می خواهد نشان دهد که کار به روال قبل نمی چرخد و کشتیبان را سیاستی دیگر آمده است؛ اصل اساسی پوپولیست ها را بلد است؛ می خواهد نشان دهد که مرد تغییر سیستم موجود است و مناسبات فاسد فعلی را بر می اندازد؛ او را فردی سخت کوش و بلندپرواز و البته تهاجمی می شناسند که گویا همین حرکت اخیر بر محبوبیتش افزوده است. او پایگاهش را در میان جوانان آینده دار می جوید، نه اقشار سنتی تر که شاید از تحولاتش دل خوشی نداشته باشند.

دنبال اسلام معتدل است و بسیاری محدودیت ها را برداشته است، قرار است اقتصاد عربستان را از وابستگی به نفت برهاند؛ ارتباطش با دونالد شیردل هم خوب است، گویا اول کسی که به او برای اقدامات شجاعانه اش تبریک گفته هم پرزیدنت یانکی هاست. حرف از پرداخت رشوه یک میلیون دلاری بن سلمان به کسانی در امریکا هست و البته عمو دونالد از او خواسته است که در عرضه سهام ارامکو (شرکت نفت عربی امریکایی) بورس نیویورک را از یاد نبرد. بماند که یانکی ها تمایل دارند یکی از حامیان سنتی بنیادگرایی اسلامی هم روش قدیمی اش را تغییر دهد اصلاحات اخیر حرکت امیدبخشی است. یک دولت اقتدارگرای یکدست و منسجم با رویکرد اسلام معتدل بهتر از یک ساختار سنتی است که مراکز قدرت متعددی دارد.

سهام آرامکو سال آینده به بازار می آید؛ عمده دارایی آن هم نفت است و اگر قیمت طلای سیاه بالا برود به سود سعودی هاست، می شود حدس زد که آنها از هر کاری که بر قیمت نفت بیفزاید، ولی ریسک سیاسی برای آنها ایجاد نکند استقبال می کنند؛ می شود انتظار داشت جنگ یمن را تمام و حتی شاید در کاهش تولید نفت با بقیه اوپک همکاری کنند، بعید است کار آنها با ایران بالا بگیرد و به درگیری آشکار برسد. آنها دنبال جذب سرمایه گذارند و بالا رفتن ریسک سیاسی آنها کار را خراب می کند. وجود دشمنی به ایران برای تغییرات اجتماعی بزرگ و بازنویسی قرارداد اجتماعی میان حکومت و مردم در عربستان ضروری است، ولی زیاد تند نخواهند رفت.

سرنوشت او شبیه شاه سابق ایران خواهد شد؟ به نظر نمی رسد؛ او مخالف داخلی جدی ندارد و از حمایت قدرت های خارجی برخوردار است، رقیب منطقه ای اش هم ایران است و بعید است قدرت های جهانی با ابزارهایی مثل حقوق بشر و فشار رسانه ها بخواهند شاهزاده جوان را اذیت کنند؛ مهمتر از همه او بخشی از وضع موجود نیست و خیلی ها او را متفاوت از بقیه می دانند؛ شاه هم در دوره انقلاب سفید وضعیتی مشابه داشت، هنوز جوانبختر از این بود که او را مسئول نابسامانی اوضاع بشناسند، او یک تحول را خوب پیش برد، ولی در اجرای تحول دوم خطا کرد، شاید این اصل را باید برای حکام خاورمیانه صادق بدانیم که هر سلطانی یک بار می تواند کشورش را متحول کند، ولی بار دوم بسیار خطرناک است، شاهزاده سعودی تازه در حال اجرای اولین انقلاب خود است، پس خیلی جای نگرانی نیست، والله اعلم.

https://goo.gl/qBCzw4

کانال راهبرد
@RahbordChannel

در باب پوپولیسم

حضرت جورج سانتایانا می فرماید "هیچ جباریتی دل آزارتر از جباریت عوام و گمنامان نیست؛ چنین جباریتی همه جا را سرک می کشد و همه چیز را به هم می ریزد؛ با بلاهت سهمگین و همه جا حاضرش جلوی جوانه زدن نوآوری را می گیرد و ریشه هر نبوغی را می سوزاند، این گله بی چوپان، این مردم ذهن کرم و چنگال اژدها دارند!"

از این ذهن کرم و چنگال اژدها بترسید، کاربلدترین پوپولیست ها هم تا جایی مردم را راهبری می کنند، از جایی به بعد فشار توده ها آنها را پیش خواهد برد، اینکه تعداد زیادی به اشتباهی معتقد باشند، چیزی از اشتباه بودن آن کم نمی کند، یک حماقت را حتی اگر تعداد زیادی تایید کنند باز هم حماقت است!

کانال راهبرد
@RahbordChannel

یک دارایی مهم کشورها

تصویر (برندی) که یک کشور در چشم دیگران دارد در ورود سرمایه ها، صادارت موثر و بهبود اقتصاد نقش جدی دارد، در 2017 رتبه ایران 39 از 100 کشور جهان است.

کانال راهبرد
@RahbordChannel

بر خلاف تصور رایج در اقتصادهای آزاد فساد کمتر است!

دولت مداخله گر بیشتر عامل ایجاد فساد است تا پیشگیری از آن، برای مبارزه با فساد، دولت را از اقتصاد بیرون کنید!


کانال راهبرد
@RahbordCahnnel

صدمین سالگرد انقلاب سرخ

تعداد تلفات "کمونیسم" در جهان، استالین گفت مرگ 1 نفر فاجعه است، ولی مرگ 1 ملیون نفر، فقط آمار! بنیادگراهای خاورمیانه به گرد کمونیسم هم نمی رسند!

کانال راهبرد
@RahbordChannel

نهضت یا ملت؟

حضرت کیسینجر در یکی از خردمندانه ترین توصیه ها به سیاسیون ایران گفته بود اینها باید تصمیم بگیرند می خواهند یک ملت باشند یا یک نهضت؛ به نظر می رسد مهمترین انتخاب استراتژیک ما در آینده جز این نیست و اختلاف اصلی گروه ها سیاسی نیز حول همین قضیه می چرخد؛ در این مصاحبه با روزنامه جامعه فردا به بحث بهبود اوضاع برای سرمایه گذاری خارجی پرداخته ام.

جان کلام این ست که راه حل اقتصاد ما بیش از اقتصادی، سیاسی است؛ سرمایه گذار خارجی حتی اگر اندکی فساد قابل قبول! و رایج در خاورمیانه را بپذیرد، ولی با هرج و مرج و ملوک الطوایفی نمی تواند کنار بیاید؛ میان عرب ها سرمایه گذاران اجنبی با یک صدا طرف اند؛ شیخ چیزی بگوید همان است و صدای دیگری نمی آید؛ در ایران مسابقه بر این است که این پیام را بدهند که فکر نکنید فلانی همه کاره است، حرف می زند، ولی دستش به دُم گاو هم بند نیست، باید دَم ما را هم ببینید!

طبیعی است که این دومی فضای ترسناکی برای سرمایه است که به قول معروف "مثل کبوتر است و با اندک صدایی می پرد". اینکه اینده چه می شود را باید نشست و دید، والله اعلم.

https://goo.gl/9d8RPz

کانال راهبرد
@RahbordChannel