#Qurbon_hayiti_bilan
Qadrli dindoshim!
Sizni muqaddas Qurbon hayiti bayrami bilan chin qalbimdan samimiy muborakbod etaman.
Alloh taolo go‘zal diyorimizni, olijanob va bag‘rikeng xalqimizni o‘z panohida asrasin. Jonajon Vatanimizda tinchlik, osoyishtalik va barqarorlik abadiy hukm sursin.
Alloh taolo o‘ylaganingizdan a’losini, kutganingizdan ortig‘ini, so‘raganingizdan ziyodasini ato etsin!
Bu muborak ayyomda ibodatlarimiz, duolarimiz, ezgu niyat va orzularimiz Yaratganning dargohida ijobat bo‘lib, hayotimizda fayzu baraka va xursandchilik ustuvor bo‘lsin.
Hurmat bilan Temirov Xushnud Jamolovich
Qadrli dindoshim!
Sizni muqaddas Qurbon hayiti bayrami bilan chin qalbimdan samimiy muborakbod etaman.
Alloh taolo go‘zal diyorimizni, olijanob va bag‘rikeng xalqimizni o‘z panohida asrasin. Jonajon Vatanimizda tinchlik, osoyishtalik va barqarorlik abadiy hukm sursin.
Alloh taolo o‘ylaganingizdan a’losini, kutganingizdan ortig‘ini, so‘raganingizdan ziyodasini ato etsin!
Bu muborak ayyomda ibodatlarimiz, duolarimiz, ezgu niyat va orzularimiz Yaratganning dargohida ijobat bo‘lib, hayotimizda fayzu baraka va xursandchilik ustuvor bo‘lsin.
Hurmat bilan Temirov Xushnud Jamolovich
❤2🤩2
Bilasizmi eng qimmat odam qanday bo‘ladi?
O‘zi 3 ta toifa odam bor:
1. Eng arzon odamlar — ular aytilingan gapni, berilgan ma’lumotni va kerakli ilmni bir qulog‘i bilan eshitadi, ikkinchisi bilan chiqarib yuborishadi.
2. O‘zini qimmat ko‘rsatadigan arzon odamlar — ular soxta pulga o‘xshaydi. Bunday odamlar eshitganini gapiraveradi, lekin o‘zlarida hech narsa yo‘q.
3. Eng qimmat odamlar esa aytilingan gapni, ma’lumot, ilmni qabul qiladi, tahlil qiladi, tafakkur qiladi va o‘zini hayotida o‘rganganini ko‘rsatib beradi.
O‘zi 3 ta toifa odam bor:
1. Eng arzon odamlar — ular aytilingan gapni, berilgan ma’lumotni va kerakli ilmni bir qulog‘i bilan eshitadi, ikkinchisi bilan chiqarib yuborishadi.
2. O‘zini qimmat ko‘rsatadigan arzon odamlar — ular soxta pulga o‘xshaydi. Bunday odamlar eshitganini gapiraveradi, lekin o‘zlarida hech narsa yo‘q.
3. Eng qimmat odamlar esa aytilingan gapni, ma’lumot, ilmni qabul qiladi, tahlil qiladi, tafakkur qiladi va o‘zini hayotida o‘rganganini ko‘rsatib beradi.
👍6❤1🔥1
Muhim ishlar qolib ketmasligi haqida
24.07.2025
Ba'zan kunimizning soati uchun bir nechta narsalar talashib ketishadi. Ishxonadan qo'shimcha ish. Do'stlar uchrashuvi. Oilamiz. Sevimli serialimiz. Hali yangi narsa ham o'rganishimiz kerak.
Ikkita (yoki ko'proq) ish oldimizdan chiqib qolsa, qaysi birini qilishga ikkilanib qolamiz. Bir nimalar qilgandek bo'lib, kunni tugatamiz. Keyin qarasak, muhim ishlar qolib ketgan bo'ladi. Nega shunday?
Sof aqlimiz bilan tanlasak, eng foydali ishlarni ustun qo'yishimiz kerak. Afsuski, qarorlarimizga doim ham sof aql ta'sir qilmaydi.
Ko'pchiligimizda ishlar yoqadigan va yoqmaydiganga bo'linadi. Yoqadigan ishlarimizni qilishni hecham orqaga surmaymiz. Ikki soatdan ko'p davom etadigan Million jamoasining konsert videosi chiqqan kuni millionlab ko'riladi.
Muallif ham tonnalab ishi tursa ham, orqaga surib kitob o'qiy oladi. Chunki unga kitob o'qish yoqadi. Ba'zi o'quvchilarimizga esa majburlab ham o'qita olmaymiz. Ularga koptok tepish yoqadi. Menga koptok teptirish uchun esa, eng kamida kasallik bilan qo'rqitish kerak bo'ladi.
Yaxshilab qarasak, yoqadigan ishlarimiz oson qiladigan ishlarimiz bo'ladi. Shuning uchun hamma har xil ishlarni yoqtiradi. Konsert ham, shuning uchun birinchi kundan millionlab ko'riladi. Uni ko'rish oson. Beldan past hazillarni tushunish uchun ko'p qiynalish ham shart emas.
Ishlar qanday qilib osonlashib qoladi? Ishlarning ba'zilari hammaga oson. Konsert ko'rish, xabarlarga javob berish, Youtube lentasida qolib ketish, yangiliklar o'qishda hech kim qiynalmasa kerak. Bularni o'zi ish ham deb bo'lmaydi. Entertainment. Ko'ngilochar ishlar xolos. Ko'ngilochar chiroyli eshitiladi. Aslida, bekorchilik deb atash mosroq bo'ladi.
Keyin ba'zilarga oson, boshqalarga qiyin ishlar bo'ladi. Bu ishlarning borligi ikkita sababdan bo'lsa kerak. Birinchisi inson tabiati. Odamlar turli narsalarda iqtidorli. Feynman insholari bilan devorlarni to'ldirib tashlar edi. Oddiy uchrashuv vaqtlarini esa unutib qo'yardi.
Ikkinchisi esa takror. Bir ishni ko'p qilaverishimiz uni oson qilib qo'yadi. Lekin savol tug'iladi. Shunda ham osonlashgunicha takror qilib olishimiz kerak-ku?
Mana shu joyda majburiyat keladi. Hayotimizda ko'pincha yoqtirmaydigan (qiyin) ishlarni qilishga majbur bo'lamiz. Ofisda ishlashni xohlagan o'spirin, universitet diplomini ham xohlaydi. Diplom ofisdagi ish uchun kalit bo'ladi. Universitet esa undan fanlarni so'raydi. Natijada o'quvchimiz toq kunlari matematika, juft kunlari esa ingliz tili yoki boshqa fanni o'qib yuradi.
Muallif bir necha yil ingliz tilidan dars bergan. Til o'rganuvchilarning deyarli hammasi o'rta darajaga majburan chiqadi. Bir nimalarni tushuna boshlagach, ba'zilar qattiq qiziqib ketadi. Ularni majburlamasa ham yuqori natija qiladi. Mana shu narsa osonlashish bo'lsa kerak. Ya'ni, boshida o'zimizni majburlaymiz. O'rtasida osonlashganidan qiziqib ketamiz.
O'zim ham shu ko'rinishda kimyoni o'qigan edim. Majburlikdan endi qiziqish paydo bo'lganida, universitetga topshirish payti kelib qolgandi.
Til va matematika foydali ekanligini bilamiz. Nega shunda ham majburlashga to'g'ri keladi? Ya'ni, o'qituvchi, yoki hayot, yoki imtihon majburlamasa, o'qimaslikni tanlaymiz. Yugurib shu fikrni tasdiqlaydigan izlanishlarni topib keldim. 72% til o'rganuvchilar karyeralariga foydali bo'lgani sabab til o'rganishar ekan.
Karyerada o'sishdan maqsad nima? Ko'proq daromad. Ko'proq daromadni nega xohlaymiz? Pulimiz bo'lsa, kamroq qiynalishni tanlashimiz mumkin. Avtobusda emas, taksida yura olamiz. Ko'pchilik bilan tor joyda emas, kamchilik bilan keng joyda yashay olamiz. Oxir-oqibat, o'zimizga yoqadigan ishlar bilan shug'ullana olamiz.
Demak, yakunda o'zimizga yoqadigan ishlar bilan shug'ullanish uchun, hozirda yoqmaydigan ishlar bilan shug'ullanamiz. Oson ishlarga o'tish uchun, qiyinlarini qilib turamiz. Qiyin ishlarni qilib turishda muammo yo'q. Oxirida yengillik xohlashning esa kamchiliklarini gaplashgan edik.
24.07.2025
Ba'zan kunimizning soati uchun bir nechta narsalar talashib ketishadi. Ishxonadan qo'shimcha ish. Do'stlar uchrashuvi. Oilamiz. Sevimli serialimiz. Hali yangi narsa ham o'rganishimiz kerak.
Ikkita (yoki ko'proq) ish oldimizdan chiqib qolsa, qaysi birini qilishga ikkilanib qolamiz. Bir nimalar qilgandek bo'lib, kunni tugatamiz. Keyin qarasak, muhim ishlar qolib ketgan bo'ladi. Nega shunday?
Sof aqlimiz bilan tanlasak, eng foydali ishlarni ustun qo'yishimiz kerak. Afsuski, qarorlarimizga doim ham sof aql ta'sir qilmaydi.
Ko'pchiligimizda ishlar yoqadigan va yoqmaydiganga bo'linadi. Yoqadigan ishlarimizni qilishni hecham orqaga surmaymiz. Ikki soatdan ko'p davom etadigan Million jamoasining konsert videosi chiqqan kuni millionlab ko'riladi.
Muallif ham tonnalab ishi tursa ham, orqaga surib kitob o'qiy oladi. Chunki unga kitob o'qish yoqadi. Ba'zi o'quvchilarimizga esa majburlab ham o'qita olmaymiz. Ularga koptok tepish yoqadi. Menga koptok teptirish uchun esa, eng kamida kasallik bilan qo'rqitish kerak bo'ladi.
Yaxshilab qarasak, yoqadigan ishlarimiz oson qiladigan ishlarimiz bo'ladi. Shuning uchun hamma har xil ishlarni yoqtiradi. Konsert ham, shuning uchun birinchi kundan millionlab ko'riladi. Uni ko'rish oson. Beldan past hazillarni tushunish uchun ko'p qiynalish ham shart emas.
Ishlar qanday qilib osonlashib qoladi? Ishlarning ba'zilari hammaga oson. Konsert ko'rish, xabarlarga javob berish, Youtube lentasida qolib ketish, yangiliklar o'qishda hech kim qiynalmasa kerak. Bularni o'zi ish ham deb bo'lmaydi. Entertainment. Ko'ngilochar ishlar xolos. Ko'ngilochar chiroyli eshitiladi. Aslida, bekorchilik deb atash mosroq bo'ladi.
Keyin ba'zilarga oson, boshqalarga qiyin ishlar bo'ladi. Bu ishlarning borligi ikkita sababdan bo'lsa kerak. Birinchisi inson tabiati. Odamlar turli narsalarda iqtidorli. Feynman insholari bilan devorlarni to'ldirib tashlar edi. Oddiy uchrashuv vaqtlarini esa unutib qo'yardi.
Ikkinchisi esa takror. Bir ishni ko'p qilaverishimiz uni oson qilib qo'yadi. Lekin savol tug'iladi. Shunda ham osonlashgunicha takror qilib olishimiz kerak-ku?
Mana shu joyda majburiyat keladi. Hayotimizda ko'pincha yoqtirmaydigan (qiyin) ishlarni qilishga majbur bo'lamiz. Ofisda ishlashni xohlagan o'spirin, universitet diplomini ham xohlaydi. Diplom ofisdagi ish uchun kalit bo'ladi. Universitet esa undan fanlarni so'raydi. Natijada o'quvchimiz toq kunlari matematika, juft kunlari esa ingliz tili yoki boshqa fanni o'qib yuradi.
Muallif bir necha yil ingliz tilidan dars bergan. Til o'rganuvchilarning deyarli hammasi o'rta darajaga majburan chiqadi. Bir nimalarni tushuna boshlagach, ba'zilar qattiq qiziqib ketadi. Ularni majburlamasa ham yuqori natija qiladi. Mana shu narsa osonlashish bo'lsa kerak. Ya'ni, boshida o'zimizni majburlaymiz. O'rtasida osonlashganidan qiziqib ketamiz.
O'zim ham shu ko'rinishda kimyoni o'qigan edim. Majburlikdan endi qiziqish paydo bo'lganida, universitetga topshirish payti kelib qolgandi.
Til va matematika foydali ekanligini bilamiz. Nega shunda ham majburlashga to'g'ri keladi? Ya'ni, o'qituvchi, yoki hayot, yoki imtihon majburlamasa, o'qimaslikni tanlaymiz. Yugurib shu fikrni tasdiqlaydigan izlanishlarni topib keldim. 72% til o'rganuvchilar karyeralariga foydali bo'lgani sabab til o'rganishar ekan.
Karyerada o'sishdan maqsad nima? Ko'proq daromad. Ko'proq daromadni nega xohlaymiz? Pulimiz bo'lsa, kamroq qiynalishni tanlashimiz mumkin. Avtobusda emas, taksida yura olamiz. Ko'pchilik bilan tor joyda emas, kamchilik bilan keng joyda yashay olamiz. Oxir-oqibat, o'zimizga yoqadigan ishlar bilan shug'ullana olamiz.
Demak, yakunda o'zimizga yoqadigan ishlar bilan shug'ullanish uchun, hozirda yoqmaydigan ishlar bilan shug'ullanamiz. Oson ishlarga o'tish uchun, qiyinlarini qilib turamiz. Qiyin ishlarni qilib turishda muammo yo'q. Oxirida yengillik xohlashning esa kamchiliklarini gaplashgan edik.
👍3🔥1
Intizomning ta'rifi ham shunday edi. Yoqmasa ham, qilinishi kerak bo'lgan ishlarni qilish. Qila boshlasak, ikkita ishdan bittasi bo'ladi. Yoqtirmaydigan ishlarni yoqtira boshlaymiz. Yoki odatlanib qolamiz.
Yoqtirmaydigan, qiyin ishlarni qilishda qanday davom etish mumkin? Mevasini uzoq kutishimiz kerak, axir. Til o'rganishni boshlaymiz. Gapira boshlashimiz uchun yil ketadi. Yangi kursni tugatamiz. Karyeramizda o'sish anchadan keyin bo'ladi. Sport bilan shug'ullanamiz, oylab tanamiz o'zgarmay turadi.
Qizig'i, natija bo'lishi uchun, yuz martalab to'xtatmasligimiz kerak. Natija bo'lmasligi uchun esa bir marta to'xtash yetarli. Muallif bir dastur orqali basseynga borar edi. Dasturning basseynga to'laydigan pulini eshitib, o'ylab qoldi. Agar sotib olganlar hammasi yiliga 60 marta chiqsa ham, dastur egalari kasod bo'ladi. Keyin bir narsani tushunib qoldi. Sotib olganlar aksari, o'n marta ham chiqmaydi. Shuning uchun ham obuna faqat yillik edi...
Balki, to'xtamasligimiz uchun kunlik majburiyat yordam berar? Muallif shu usul bilan yetti yuz kun ertalabki mashg'ulotga chiqqan edi. Nazariya shunday ediki, shuncha paytdan keyin, odat shakllanib, o'zimiz chiqishimiz osonlashishi kerak edi. Unday bo'lmadi. Qiyin ish, qiyinligicha qoldi.
Turli javob variantlarini qo'yib ko'rsak, faqat bittasi mos kelishini ko'ramiz. Bu ham bo'lsa - xohish. Ya'ni, natijani qattiq xohlash, natija yo'lidagi mehnatni qildiradi. Xohish kuchli bo'lsa, yetishishning qiyinligi ahamiyatsiz bo'ladi. Aylanib, milliy iboramizga qaytib qoldik: Xohish bo'lsa, imkon topiladi.
Bir joyda o'qib qolgandim, doriga o'tirib qolganlar dori qidirgandek, boshqa ishlarda ham harakat qilganlarida, millioner bo'lib ketishlari aniq bo'lar ekan. Bundan kelib chiqadiki, voqelikka mos bo'lgan istalgan narsaga erishishimiz mumkin. Faqat yetarlicha xohlashimiz kerak.
Loyihamizda Buker Vashington hayotini eslab o'tgan edik. Vaziyatga mos bo'lgani uchun yana takrorlab o'tamiz:
*Buker Vashington qora tanli qul ayoldan tug'ilgandi. Otasini tanimasdi. Tug'ilg'an kuni, yilini bilmasdi. Unga qaraydigan odam bo'lmaganidan ism ham qo'yishmagandi. Ko'p kitob o'qiyverganidan odamlar uni Buker (kitobchi) deb chaqirar edi. Vashington shtatida yashagani uchun sharifi (familyasi) shunday edi. Dalalarda ishlab, bo'sh vaqtida xo'jayinlarining uyidagi kitoblarni o'qib o'tirar edi.
Qiyinchiliklardan chiqish uchun faqat kitob o'qidi. Kollejga kirdi. Universitetni tamomladi. Homiylar topib o'zi ham universitet ochdi. O'qish va mehnat orqali boyib ketish mumkinligi haqida ma'ruzalar qila boshladi. Yuzlab odamlar hayotini o'zgartirdi. Bukerning avlodlari hozir ham yaxshi yashab kelishyapti.
Bunga ilova qilib hamyurtimiz Yusuf Sakkokiy hikoyalarini ham qo'shsak bo'ladi:
O‘sha kundan boshlab ilm olish talabida madrasaga borishni boshlaydilar. O‘sha paytda ular 30 yoshda edi.
Sakkokiyning ilm olishda qiynalayotganlarini ko‘rgan mudarris:
– Zehningiz sizga ilm olish yo‘lida pand berayotganini ko‘ryapman. Balki siz ilm oladigan yoshdan o‘tib qolgandirsiz, – deydi.
So‘ng ularga Imom Shofe’iy mazhabi masalalaridan o‘rgata boshlaydi va shunday deydilar:
– Shayximiz aytadilarki: Itning terisi oshlash bilan poklanadi. Qaytaring! Takrorlang!
Sakkokiy ushbu jumlani bir necha bor takrorlaydilar, va ertasi kuni mudarris Sakkokiydan:
– Kechagi o‘tilgan masalani aytib bering! – deb so‘raydi.
Shunda Sakkokiy shoshilib:
– It aytdi: Shayxning terisi oshlash bilan poklanadi, – deydi.
Yoqtirmaydigan, qiyin ishlarni qilishda qanday davom etish mumkin? Mevasini uzoq kutishimiz kerak, axir. Til o'rganishni boshlaymiz. Gapira boshlashimiz uchun yil ketadi. Yangi kursni tugatamiz. Karyeramizda o'sish anchadan keyin bo'ladi. Sport bilan shug'ullanamiz, oylab tanamiz o'zgarmay turadi.
Qizig'i, natija bo'lishi uchun, yuz martalab to'xtatmasligimiz kerak. Natija bo'lmasligi uchun esa bir marta to'xtash yetarli. Muallif bir dastur orqali basseynga borar edi. Dasturning basseynga to'laydigan pulini eshitib, o'ylab qoldi. Agar sotib olganlar hammasi yiliga 60 marta chiqsa ham, dastur egalari kasod bo'ladi. Keyin bir narsani tushunib qoldi. Sotib olganlar aksari, o'n marta ham chiqmaydi. Shuning uchun ham obuna faqat yillik edi...
Balki, to'xtamasligimiz uchun kunlik majburiyat yordam berar? Muallif shu usul bilan yetti yuz kun ertalabki mashg'ulotga chiqqan edi. Nazariya shunday ediki, shuncha paytdan keyin, odat shakllanib, o'zimiz chiqishimiz osonlashishi kerak edi. Unday bo'lmadi. Qiyin ish, qiyinligicha qoldi.
Turli javob variantlarini qo'yib ko'rsak, faqat bittasi mos kelishini ko'ramiz. Bu ham bo'lsa - xohish. Ya'ni, natijani qattiq xohlash, natija yo'lidagi mehnatni qildiradi. Xohish kuchli bo'lsa, yetishishning qiyinligi ahamiyatsiz bo'ladi. Aylanib, milliy iboramizga qaytib qoldik: Xohish bo'lsa, imkon topiladi.
Bir joyda o'qib qolgandim, doriga o'tirib qolganlar dori qidirgandek, boshqa ishlarda ham harakat qilganlarida, millioner bo'lib ketishlari aniq bo'lar ekan. Bundan kelib chiqadiki, voqelikka mos bo'lgan istalgan narsaga erishishimiz mumkin. Faqat yetarlicha xohlashimiz kerak.
Loyihamizda Buker Vashington hayotini eslab o'tgan edik. Vaziyatga mos bo'lgani uchun yana takrorlab o'tamiz:
*Buker Vashington qora tanli qul ayoldan tug'ilgandi. Otasini tanimasdi. Tug'ilg'an kuni, yilini bilmasdi. Unga qaraydigan odam bo'lmaganidan ism ham qo'yishmagandi. Ko'p kitob o'qiyverganidan odamlar uni Buker (kitobchi) deb chaqirar edi. Vashington shtatida yashagani uchun sharifi (familyasi) shunday edi. Dalalarda ishlab, bo'sh vaqtida xo'jayinlarining uyidagi kitoblarni o'qib o'tirar edi.
Qiyinchiliklardan chiqish uchun faqat kitob o'qidi. Kollejga kirdi. Universitetni tamomladi. Homiylar topib o'zi ham universitet ochdi. O'qish va mehnat orqali boyib ketish mumkinligi haqida ma'ruzalar qila boshladi. Yuzlab odamlar hayotini o'zgartirdi. Bukerning avlodlari hozir ham yaxshi yashab kelishyapti.
Bunga ilova qilib hamyurtimiz Yusuf Sakkokiy hikoyalarini ham qo'shsak bo'ladi:
O‘sha kundan boshlab ilm olish talabida madrasaga borishni boshlaydilar. O‘sha paytda ular 30 yoshda edi.
Sakkokiyning ilm olishda qiynalayotganlarini ko‘rgan mudarris:
– Zehningiz sizga ilm olish yo‘lida pand berayotganini ko‘ryapman. Balki siz ilm oladigan yoshdan o‘tib qolgandirsiz, – deydi.
So‘ng ularga Imom Shofe’iy mazhabi masalalaridan o‘rgata boshlaydi va shunday deydilar:
– Shayximiz aytadilarki: Itning terisi oshlash bilan poklanadi. Qaytaring! Takrorlang!
Sakkokiy ushbu jumlani bir necha bor takrorlaydilar, va ertasi kuni mudarris Sakkokiydan:
– Kechagi o‘tilgan masalani aytib bering! – deb so‘raydi.
Shunda Sakkokiy shoshilib:
– It aytdi: Shayxning terisi oshlash bilan poklanadi, – deydi.
👍1
Yon-atrofda o‘tirgan talabalar kulib yuborishadi. Buni ko‘rgan ustoz ularga boshqa ilmlarni o‘rgatishni boshlaydi. Shu asnoda Sakkokiy madrasada 10-yil mashaqqat bilan tahsil oladilar. O‘zlarini 10-yildan keyin ham biror bir ilmda cho‘qqiga chiqolmaganlarini ko‘rib, qattiq siqilib, umidsizlanib vodiy va tog‘larda yashashga qaror qilib madrasadan ketadilar. Bir kuni tog‘ yonbag‘irida o‘tirganlarida tepadan tomchilab tushayotgan suvga nazarlari tushadi. Qatra-qatra tushayotgan tomchilar katta xarsangtoshni ustiga tushaverganidan, toshni o‘yib chuqurcha hosil qilganini va o‘yilib toshning tagidan teshib suv sizib chiqayotganini ko‘radilar va bundan qattiq ibratlanadilar. Shunda o‘zlariga o‘zlari: “Qalbim shu toshdan ham qattiqroq bo‘lmasa kerak, eslab qolish qobiliyatim ketib, miyam qotib qolmagandir, hali ham ilm olishimdan meni nima to‘syapti”,- deb, ikkinchi marta qattiq ishonch va xolis azm-u-qaror bilan madrasaga qaytadilar.
Keyinchalik Sakkokiy hazratlari Arab tili olamida eng tanilgan ulamolardan bo'lib yetishdilar.
Ikkala qahramonimizda ham vaziyatlari o'zlariga qarshi bo'lgan. Bu esa xohishlaridan to'smagan.
Ko'pgina motivator va biznes trenerlarning "xohlash kerak, yetarlicha xohlamayapsan" degan gaplarini eshitganmiz. Bittasi hatto odam bir narsani hojatxonaga borishni xohlagandek, xohlashi kerak degandi. Biologik xohish va boshqa xohishlarning farqi bor. Nafsni ko'ndirish shart emas. U o'z ehtiyojini bemalol yopa oladi. Shu darajadaki, homilador ayollarga folat va kalsiy yetishmasa, o'z-o'zidan kesak yegisi kelib qoladi.
Shunday ekan, odamlarni xohish yo'qligida ayblay olmaymiz. Masala shundaki, istalgan jiddiy natija jiddiy mehnatni, demak jiddiy qiyinchiliklarni talab qiladi.
Mana shu qiyinchiliklar harakatlarimizni to'xtatib qo'yadi katta ehtimol. Ingliz tili o'rganuvchilarning ham eng ko'p qismi, beginner - elementary imtihoni zarbasidan qaytib turmas edi.
Demak, xohishning borligi yetarli emas. Vashingtonga tanishlari yo'qligi, Sakkokiy hazratlariga zehnlari past bo'lgani xalaqit bermaganidek, xohishlarimiz oldimizdan chiqadigan qiyinchiliklardan kuchliroq bo'lishi kerak.
Ya'ni, xohishga erishmaslik og'rig'i, qiyinchilik og'rig'idan kuchliroq bo'lsa, u yo'qolib ketmaydi. Millionlab vatandoshlarimiz sovuq diyorlarda qiynalib ishlab yuribdi. Qanday qilib chidashyapti? Ish topolmaslik, kam daromad, farzandini boqa olmaslik qiyinchiligi og'irroq. O'zi dunyo bo'yicha chetda ishlashga yuqori daromad va farzandlar asosiy sabab qilib ko'rsatiladi.
Demak, dars qilmayotgan bo'lsak, o'sha universitetni rostdan xohlayapmizmi? Karyera qurmayotgan bo'lsak, yuqori daromad xohlayotganimiz aniqmi? Sportni qoldirayotgan bo'lsak, sog' tana rostdan kerakmi?
Muhim ishlarni o'zini yoki ortidagi sababini xohlashni boshlamasak, faqat majbur bo'lganimizdan qila boshlaymiz. Majbur bo'lishning yomon joyi yo'q. Shunchaki, majburlovchi kuch ketgach, aksarimiz qilmay qo'yamiz. Bu esa qilganlarimizni isrofga aylantiradi. Maktabda majburan o'qigan fanlarimizga qaraylik. Umrimiz ketdi. Hech nima esimizda qolmadi.
Ishni xohlashdan boshlash kerak ekan, xo'sh, unda, kuchli xohish qayerdan keladi? Biologik xohishlar emas, ular hayvonda ham bor. Aynan kuchli insoniy xohish asosida nima yotadi? Qachon bir narsani qattiq xohlashni boshlaymiz? Erishmaguncha tinmaymiz? Xohishni paydo qilsa bo'ladimi? O'zgartirish-chi?
Bu esa endi, keyingi inshoning mavzusi. O'sha insho haqida ozgina o'ylab sezib qoldim. Xohish haqida insho yozib, bitta emas, ikkita inshoni davom ettirgan bo'lar ekanmiz.
Keyinchalik Sakkokiy hazratlari Arab tili olamida eng tanilgan ulamolardan bo'lib yetishdilar.
Ikkala qahramonimizda ham vaziyatlari o'zlariga qarshi bo'lgan. Bu esa xohishlaridan to'smagan.
Ko'pgina motivator va biznes trenerlarning "xohlash kerak, yetarlicha xohlamayapsan" degan gaplarini eshitganmiz. Bittasi hatto odam bir narsani hojatxonaga borishni xohlagandek, xohlashi kerak degandi. Biologik xohish va boshqa xohishlarning farqi bor. Nafsni ko'ndirish shart emas. U o'z ehtiyojini bemalol yopa oladi. Shu darajadaki, homilador ayollarga folat va kalsiy yetishmasa, o'z-o'zidan kesak yegisi kelib qoladi.
Shunday ekan, odamlarni xohish yo'qligida ayblay olmaymiz. Masala shundaki, istalgan jiddiy natija jiddiy mehnatni, demak jiddiy qiyinchiliklarni talab qiladi.
Mana shu qiyinchiliklar harakatlarimizni to'xtatib qo'yadi katta ehtimol. Ingliz tili o'rganuvchilarning ham eng ko'p qismi, beginner - elementary imtihoni zarbasidan qaytib turmas edi.
Demak, xohishning borligi yetarli emas. Vashingtonga tanishlari yo'qligi, Sakkokiy hazratlariga zehnlari past bo'lgani xalaqit bermaganidek, xohishlarimiz oldimizdan chiqadigan qiyinchiliklardan kuchliroq bo'lishi kerak.
Ya'ni, xohishga erishmaslik og'rig'i, qiyinchilik og'rig'idan kuchliroq bo'lsa, u yo'qolib ketmaydi. Millionlab vatandoshlarimiz sovuq diyorlarda qiynalib ishlab yuribdi. Qanday qilib chidashyapti? Ish topolmaslik, kam daromad, farzandini boqa olmaslik qiyinchiligi og'irroq. O'zi dunyo bo'yicha chetda ishlashga yuqori daromad va farzandlar asosiy sabab qilib ko'rsatiladi.
Demak, dars qilmayotgan bo'lsak, o'sha universitetni rostdan xohlayapmizmi? Karyera qurmayotgan bo'lsak, yuqori daromad xohlayotganimiz aniqmi? Sportni qoldirayotgan bo'lsak, sog' tana rostdan kerakmi?
Muhim ishlarni o'zini yoki ortidagi sababini xohlashni boshlamasak, faqat majbur bo'lganimizdan qila boshlaymiz. Majbur bo'lishning yomon joyi yo'q. Shunchaki, majburlovchi kuch ketgach, aksarimiz qilmay qo'yamiz. Bu esa qilganlarimizni isrofga aylantiradi. Maktabda majburan o'qigan fanlarimizga qaraylik. Umrimiz ketdi. Hech nima esimizda qolmadi.
Ishni xohlashdan boshlash kerak ekan, xo'sh, unda, kuchli xohish qayerdan keladi? Biologik xohishlar emas, ular hayvonda ham bor. Aynan kuchli insoniy xohish asosida nima yotadi? Qachon bir narsani qattiq xohlashni boshlaymiz? Erishmaguncha tinmaymiz? Xohishni paydo qilsa bo'ladimi? O'zgartirish-chi?
Bu esa endi, keyingi inshoning mavzusi. O'sha insho haqida ozgina o'ylab sezib qoldim. Xohish haqida insho yozib, bitta emas, ikkita inshoni davom ettirgan bo'lar ekanmiz.
👍2🔥1
Narsalarning aslini ko'rishni o'rganamiz
"Atrofingda o'rab turgan narsalarning aslini ko'r", – Mark Avreliyning eng yaxshi maslahatlaridan bo'lsa kerak.
Bir narsaga vaqting, e'tiboringni berishdan avval undan muhimlik va alohidalik aurasini olib tashla deb aytadi. Purpur, vino, baliqlarni misol keltiradi.
Hozirgi zamonimizda esa narsalarning aslini ko'rish qiyinroq. Atrofimizdagi yuzlab mutaxasisslar narsalarning aslini ko'rmasligimizni istaydi.
Bu xat senga bag'ishlanadi, jon bolam.
Katta bo'larkansan atrofingdagi ko'p narsalar seni o'ziga tortishga harakat qiladi. Vaqting, kuching unga sarf bo'lishini xohlaydi. Ko'zingga chiroyli ko'rinadi. Aslini ko'ra olmaysan. Aslini ko'rganingda, ularga bo'lgan xohishing kamayarmidi?!
Bugun sen bilan narsalarni aslini ko'rishni o'rganamiz.
Mramorli go'shtdan steyk yoki burger deb ko'rib qolarsan. Mramorga o'xshagani uchun shunday yozilgan. Orasida yog'lari bor. Shunga biroz mazaliroq. Go'sht yemay yursang, bir narsani aniq tushunasan. Go'shtni o'zi tansiq taom. Mramorlisi ham, steyki ham, bonfilesi ham asli yaqindan o'ldirilgan hayvonning mushaklari.
G'arbcha jarangli otlar qo'yilgan kiyimlarni ko'rib qolasan. Italiyaniki. Amerikadan deb qo'yishadi. Ipak – bu qurtning so'lagidan olingan ip. Kashimir – qo'yning juni. Charm – hayvonning tekislangan terisi. Hashamatli kiyimlarning ko'pi o'sha maqtanilayotgan davlatlarning o'zida tikilmaydi. Ovqat puliga ishlashadigan Vietnam, Bangladesh, Hindiston va Xitoyda oddiy ishchilar tomonidan tikiladi.
Instagram degan joy bor. Qizlar chiroyini, yigitlar boyligini, bir nimani biladiganlar aqlli gaplarini, artistlar hazillarini bo'lishib chiqishadi. Oxirgi maqsad senga nimadir sotish bo'ladi. Doimiy shu joyda o'tiradiganlardan so'rasang, o'rgangan narsasi ketkazgan vaqtiga yarasha bo'lmaydi.
pic32.png
Tarjimasi: Iqtisod bu aqlli odamlar pul to'lab, chiroyli odamlar (Instagram va roliklar) orqali o'ziga ishonchi past odamlarga narsa sotishdir.
Ko'chada turli mashinalarni ko'rasan. Ba'zilari balki havasingni keltiradi. Kattalariga boshqa mashinalar yo'l beradi. Kichkinalari yurishda qiynalishadi. Nima mashina mingsang ham shuni bil: seni eng xursand qiladigan – birinchi mashinang bo'ladi. Keyingilaridan shu xursandchilikni uchdan birini ham topa olmaysan. Chunki birinchi mashina ehtiyojdan olinadi. Keyingilari qulaylik yoki status uchun olinadi.
Qorong'ulashtirilgan lampalar, taxta o'rindiqlar, sokin musiqa, yosh yigit va qizchalar, xamir (kruassan misol) hidi. Mana shu orqali senga kofe sotishmoqchi bo'lishadi. Ikki ming so'm turadigan narsa uchun o'n barobar ko'p to'laysan.
Supermarketda olmoqchi bo'lgan narsalaringga qara. Agar ular tabiiy narsa bo'lmasa, demak, shakar qo'shilgan bo'ladi. Afsus, hozirda shakar hatto kolbasada ham bor. Shakarning o'zida muammo yo'q. Shunchaki odamlar buncha shakar yeyishga o'rganishmagan. Notabiiy narsalar yeyaversang, tabiiylari mazasini sezmay qolasan. Bo'yangan odamlarni ko'ravergandan keyin oddiylar yoqmay qolgani kabi.
Supermarketlarni dizayni alohida mavzu. Istalgan do'kon seni ko'proq savdo qilishingni xohlaydi. Kerakli narsalar (un, guruch, yog', non, sabzavot)dan foyda kam. Shu sabab keraksiz narsalarni olishingga undashadi.
Universitetlar bilim beradi deb o'ylama. Bilimni talabani o'zi oladi. Universitetlar, asosan, seni bir narsani tugata olishing haqida signal beradi. Qancha qiyin joyni tugatsang, signaling shuncha kuchli bo'ladi.
Suhbatlashib turasan. So'ramasang ham odamlarni tanishini har ikki gapda aytib ketadi (Name dropping). U odamlar o'ta muhim yoki mashhur bo'lishi mumkin, buni farqi yo'q. Bu ishni qiladiganlar o’z darajasini ko'tarmoqchilar bo'ladi. Kim darajasini ko'tarishga harakat qiladi, bolam? Ha, to'g'ri. Darajasi past bo'lganlar shunday qiladi.
"Atrofingda o'rab turgan narsalarning aslini ko'r", – Mark Avreliyning eng yaxshi maslahatlaridan bo'lsa kerak.
Bir narsaga vaqting, e'tiboringni berishdan avval undan muhimlik va alohidalik aurasini olib tashla deb aytadi. Purpur, vino, baliqlarni misol keltiradi.
Hozirgi zamonimizda esa narsalarning aslini ko'rish qiyinroq. Atrofimizdagi yuzlab mutaxasisslar narsalarning aslini ko'rmasligimizni istaydi.
Bu xat senga bag'ishlanadi, jon bolam.
Katta bo'larkansan atrofingdagi ko'p narsalar seni o'ziga tortishga harakat qiladi. Vaqting, kuching unga sarf bo'lishini xohlaydi. Ko'zingga chiroyli ko'rinadi. Aslini ko'ra olmaysan. Aslini ko'rganingda, ularga bo'lgan xohishing kamayarmidi?!
Bugun sen bilan narsalarni aslini ko'rishni o'rganamiz.
Mramorli go'shtdan steyk yoki burger deb ko'rib qolarsan. Mramorga o'xshagani uchun shunday yozilgan. Orasida yog'lari bor. Shunga biroz mazaliroq. Go'sht yemay yursang, bir narsani aniq tushunasan. Go'shtni o'zi tansiq taom. Mramorlisi ham, steyki ham, bonfilesi ham asli yaqindan o'ldirilgan hayvonning mushaklari.
G'arbcha jarangli otlar qo'yilgan kiyimlarni ko'rib qolasan. Italiyaniki. Amerikadan deb qo'yishadi. Ipak – bu qurtning so'lagidan olingan ip. Kashimir – qo'yning juni. Charm – hayvonning tekislangan terisi. Hashamatli kiyimlarning ko'pi o'sha maqtanilayotgan davlatlarning o'zida tikilmaydi. Ovqat puliga ishlashadigan Vietnam, Bangladesh, Hindiston va Xitoyda oddiy ishchilar tomonidan tikiladi.
Instagram degan joy bor. Qizlar chiroyini, yigitlar boyligini, bir nimani biladiganlar aqlli gaplarini, artistlar hazillarini bo'lishib chiqishadi. Oxirgi maqsad senga nimadir sotish bo'ladi. Doimiy shu joyda o'tiradiganlardan so'rasang, o'rgangan narsasi ketkazgan vaqtiga yarasha bo'lmaydi.
pic32.png
Tarjimasi: Iqtisod bu aqlli odamlar pul to'lab, chiroyli odamlar (Instagram va roliklar) orqali o'ziga ishonchi past odamlarga narsa sotishdir.
Ko'chada turli mashinalarni ko'rasan. Ba'zilari balki havasingni keltiradi. Kattalariga boshqa mashinalar yo'l beradi. Kichkinalari yurishda qiynalishadi. Nima mashina mingsang ham shuni bil: seni eng xursand qiladigan – birinchi mashinang bo'ladi. Keyingilaridan shu xursandchilikni uchdan birini ham topa olmaysan. Chunki birinchi mashina ehtiyojdan olinadi. Keyingilari qulaylik yoki status uchun olinadi.
Qorong'ulashtirilgan lampalar, taxta o'rindiqlar, sokin musiqa, yosh yigit va qizchalar, xamir (kruassan misol) hidi. Mana shu orqali senga kofe sotishmoqchi bo'lishadi. Ikki ming so'm turadigan narsa uchun o'n barobar ko'p to'laysan.
Supermarketda olmoqchi bo'lgan narsalaringga qara. Agar ular tabiiy narsa bo'lmasa, demak, shakar qo'shilgan bo'ladi. Afsus, hozirda shakar hatto kolbasada ham bor. Shakarning o'zida muammo yo'q. Shunchaki odamlar buncha shakar yeyishga o'rganishmagan. Notabiiy narsalar yeyaversang, tabiiylari mazasini sezmay qolasan. Bo'yangan odamlarni ko'ravergandan keyin oddiylar yoqmay qolgani kabi.
Supermarketlarni dizayni alohida mavzu. Istalgan do'kon seni ko'proq savdo qilishingni xohlaydi. Kerakli narsalar (un, guruch, yog', non, sabzavot)dan foyda kam. Shu sabab keraksiz narsalarni olishingga undashadi.
Universitetlar bilim beradi deb o'ylama. Bilimni talabani o'zi oladi. Universitetlar, asosan, seni bir narsani tugata olishing haqida signal beradi. Qancha qiyin joyni tugatsang, signaling shuncha kuchli bo'ladi.
Suhbatlashib turasan. So'ramasang ham odamlarni tanishini har ikki gapda aytib ketadi (Name dropping). U odamlar o'ta muhim yoki mashhur bo'lishi mumkin, buni farqi yo'q. Bu ishni qiladiganlar o’z darajasini ko'tarmoqchilar bo'ladi. Kim darajasini ko'tarishga harakat qiladi, bolam? Ha, to'g'ri. Darajasi past bo'lganlar shunday qiladi.
🔥2👍1
Telefon yoki kompyuteringda o'yinlar bor. Zombi yoki dushmanlarimni o'ldiryapman deb o'ylaysan. Shu sabab balki ichingdagi dushman bilan kurashmay qo'yarsan. Shuni bil, sen aslida hech kimni o'ldirmayapsan. Ma'lumotlar bazasidagi ba'zi kodlarni o'chiryapsan, xolos. Agar o'yinda biror nima qurayotgan bo'lsang, baribir o'chib ketadigan joyga kod yozyapsan, xolos.
Behayo filmlar orqali tirikchilik qiladigan saytlar bor. Asli internetdagi trafikning uchdan biri shunday, bolam. Bizda kirish qiyin bo'lsa ham eplaganlar yo'lini topadi. Behayo filmlarning ikkita eng katta homiylari bor. Birisi Radvinskiy. Shuni ortidan milliarder bo'ldi. Pullari bilan Isroilni qo'llaydi. Ikkinchisi esa Bergmair. U ham milliarder bo'ldi. Filmlardan topgan pullariga Avstriyadan gektarlab yer sotib olyapti. Think about it. Suratga tushayotgan aktyorlar dunyodagi eng baxtsiz odamlar. Katta qismi 30 ga kirmay o'zini o'ldirib yuboradi. Tirik qolganlari bolalariga (agar bo'lsa) qilgan ishini tushuntirib bera olmaydi. Ha yana ko'rgan narsangni hech qachon unuta olmaysan. Butun umr seni quvlab yuradi.
Albatta, aslini ko’rish, bu dunyodagi tillalarni o’tkazib yubormaslikka ham yordam beradi. Do’stlar – bu seni sendek o’ylaydigan odamlar. Buyuk kitoblar – buyuklar bilan suhbat. Buyuklar bilan suhbat faqat suhbat emas, ilhom va tanbeh. Ilm mana shu xat kabi ko’zingni ochadigan ma’lumotlar.
Dunyoyimizni tushunishga yordam beradigan yaxshi bir film bor. “Matritsa” deb nomlanadi. Shu yerdagi kalbosh dunyoni yolg'onligini bilsa ham shu yolg'on ichida yashashga rozi bo'ladi. Haqiqiy dunyoda qiynalganimdan ko'ra, yolg'on dunyoda boy bo'layin deydi. Shu sabab do'stlariga xiyonat qiladi. Bu xuddi video o'yinda muhim odam bo'lish uchun, azobli bo'lsa-da, haqiqiy hayotini boy berish degani.
pic33.png
Oramizda ham shunday yolg'onga rozi bo'lib, soxta narsalarni quvlayotganlar topiladi. Jimir-jimirlarga aldanma, bolam. Narsalarni aslini ko'rsang, ularga bo'lgan xohishing kamayadi.
Behayo filmlar orqali tirikchilik qiladigan saytlar bor. Asli internetdagi trafikning uchdan biri shunday, bolam. Bizda kirish qiyin bo'lsa ham eplaganlar yo'lini topadi. Behayo filmlarning ikkita eng katta homiylari bor. Birisi Radvinskiy. Shuni ortidan milliarder bo'ldi. Pullari bilan Isroilni qo'llaydi. Ikkinchisi esa Bergmair. U ham milliarder bo'ldi. Filmlardan topgan pullariga Avstriyadan gektarlab yer sotib olyapti. Think about it. Suratga tushayotgan aktyorlar dunyodagi eng baxtsiz odamlar. Katta qismi 30 ga kirmay o'zini o'ldirib yuboradi. Tirik qolganlari bolalariga (agar bo'lsa) qilgan ishini tushuntirib bera olmaydi. Ha yana ko'rgan narsangni hech qachon unuta olmaysan. Butun umr seni quvlab yuradi.
Albatta, aslini ko’rish, bu dunyodagi tillalarni o’tkazib yubormaslikka ham yordam beradi. Do’stlar – bu seni sendek o’ylaydigan odamlar. Buyuk kitoblar – buyuklar bilan suhbat. Buyuklar bilan suhbat faqat suhbat emas, ilhom va tanbeh. Ilm mana shu xat kabi ko’zingni ochadigan ma’lumotlar.
Dunyoyimizni tushunishga yordam beradigan yaxshi bir film bor. “Matritsa” deb nomlanadi. Shu yerdagi kalbosh dunyoni yolg'onligini bilsa ham shu yolg'on ichida yashashga rozi bo'ladi. Haqiqiy dunyoda qiynalganimdan ko'ra, yolg'on dunyoda boy bo'layin deydi. Shu sabab do'stlariga xiyonat qiladi. Bu xuddi video o'yinda muhim odam bo'lish uchun, azobli bo'lsa-da, haqiqiy hayotini boy berish degani.
pic33.png
Oramizda ham shunday yolg'onga rozi bo'lib, soxta narsalarni quvlayotganlar topiladi. Jimir-jimirlarga aldanma, bolam. Narsalarni aslini ko'rsang, ularga bo'lgan xohishing kamayadi.
🔥3👍1
U mendan o'tib ketyapti
Moliyachi Danilovning gapida jon bor: Har bitta davlatning top gunohi bor. Italiya, Ispaniyada dangasalik (siesta, dengiz bo‘yida yotish), Nemis davlatlarida g‘urur (o‘zini rosa baland olishadi), Polshada ko‘z-ko‘z uchun yashash, avvalgi sovet davlatlarida esa asosan hasad.
Kuzatuvimda ham shuni ko‘raman. Atrofimizda hasad ko‘p. U haqida esa ko‘p gapirilmaydi.
Boshqalar bizdan o‘tib ketayotganiga xafa bo‘lish hasad. Uning ishlari o‘xshayapti, bizniki yo‘q. Shunga xafa bo‘lish hasad. U egallab turgan joyiga, qo‘lidagi pulga noloyiq deb bilish hasad. Undagi narsaga o'zimizni loyiqroq deb bilish hasad.
Odamlardagi narsalarga hasad bir taraf. Odamlar bor. Unga hasad qilishlari uchun ham xaridlar qilishadi. Charli Mungerning gapini oldin ham eslagan edik. Iqtisodni hasad yurgizadi.
Odamlar shunchaki ko‘proq narsa xohlashmaydi. Boshqalardan ko‘proq bo‘lishini xohlashadi. Qo‘llaridagi narsa yaxshi bo‘lishi mumkin. Boshqalardagi yaxshiroq narsalar uni yomonroq ko‘rsatib qo‘yadi.
Muammo baxtli bo‘lishimni xohlashimizda emas. Boshqalardan baxtliroq bo‘lishimizni xohlashimizda. Ko‘pchilik xohlaydi. Hech kim to‘xtay demaydi. Shu sabab poyga ham tugamaydi.
Maktabda bu poygaga kirishamiz. Qabristonda tugatamiz. Ha, yo‘g‘-e, qabristonda ham tugamas ekan. Bir-biridan o‘taman degan qabrtoshlarga qarang. O‘liklar uchun emas, tiriklarga atalgandek turibdi.
Bir odamning yutug‘ini aytasiz. "Uning omadi kelgan" deydi. Qilayotgan katta ishlariga ishora qilasiz. Qaynotasi boy ekanini eslatadi. Bu hasadga ishora bo'lmay nimaga ishora ekan?
Amerikada 22 yoshlik bola millioner bo‘ldi. Uning yutuqlari bizga ta’sir qilmaydi. Yon qo‘shnimizning qimmat mashinasi, hamkasbimizning yangi telefoni, sinfdoshimizning daromadi ta’sir qiladi.
"Yonimizdagilar erishayotgani qattiqroq botadi. Uning o‘rnida biz bo‘lishimiz mumkin edi. Undagi bor qobiliyatlar bizda ham bor edi." Deb o‘ylaymiz.
Gapiruvchilar olovga o‘tin tashlab turadi. Bizdan oldingilarni ko‘rsatishadi. "Nega unda bor? Senda esa yo‘q?" Yordam beruvchi savolga o‘xshaydi. Yordam qalbni qiynash orqali berilmaydi.
"Hasad qilmang!" maslahati oson. Sizdan yoshroqlar, sizdan ko‘pga erishadi. Jim kuzatib turish qiyin kechadi. "Men-chi?" ichkaridan savol keladi.
Kuchayib ketsak bu tuyg‘ular yo‘qolar balki? "Millionerlar va milliarderlar bundan ozodmikan?" deysiz. Wilkinson biografiyasida yozadi: o‘zi ko‘pchilik boylarni mana shu hasad ishga sudrab boradi.
"Mashhurlar hasad qilmasmikin" deysiz. Bir biri haqida gapiradigan gaplarini eshitasiz. Mark Tvenning "ular ham biz kabi oddiy odamlar" degani esingizga keladi.
"Professorlar hasadni yutganmikan" deysiz. William Zeinsser yozadi: "Eng kuchli hasad akademiyada bo‘ladi." Bilish hasadni kamaytirmaydi. Balki ko‘payishini oson qiladi.
Aldagan, ichgan, chekkan, o‘yinga mukkasidan ketganlarni ko‘rish oson. Hasad qilayotganini uyidagilar ham bilmasligi mumkin. Uyidagilar mayli. Ba’zida odamning o‘zi ham sezmaydi.
Zo‘r bo‘lish xalos qilmaydi. Hasad qilayotganimizni atrof bilmaydi. Odamlar yolg‘onni qoralaganchalik hasadni qoralamaydi. Maktablarda yengishni o‘rgatishmaydi. Ma’ruzalarda kam eslab o‘tiladi.
Shunga qaramay hasad hayotimizni katta qismini boshqaradi. Qobil Hobilni hasad tufayli o‘ldirmaganmidi?
Bugun bu kamchilikni to‘ldiramiz. Hasad bilan kurashishni o‘rganamiz. Faqat ogoh qilishim kerak bo‘ladi: men hali butunlay yenga olmadim. Har safar yangidan kurashishga to‘g‘ri keladi.
O‘rganadiganlarimiz yutishga yordam beradimi, yo‘qmi, bilmadim. Yutqazmaslikka aniq yordam beradi.
Nazariya qilib o‘tirmaymiz. Katta kitoblarda bu haqda ko‘p yozilgan. Hayotimdagi amaliyotdan olamiz.
Kecha tavsiyamda kitob chiqib qoldi:
pic34.jpg
Tarjimasi: Noodatiy hayot qanday yashaladi.
Muallif o‘zi noodatiy yashaganmikan? Darrov qiziqdim. 6 yil urushda qatnashgan. Kompaniya ochib sotgan. 200 dan ortiq biznesga sarmoya kiritgan. Bloglarida millionlab odamlar bor. Butun dunyoda tanishlar orttirgan. Yozayotgan xatlarini 200k odam o‘qiydi. Kitob ham yozibdi. Ha aytgancha, mendan atigi besh yosh katta.
Moliyachi Danilovning gapida jon bor: Har bitta davlatning top gunohi bor. Italiya, Ispaniyada dangasalik (siesta, dengiz bo‘yida yotish), Nemis davlatlarida g‘urur (o‘zini rosa baland olishadi), Polshada ko‘z-ko‘z uchun yashash, avvalgi sovet davlatlarida esa asosan hasad.
Kuzatuvimda ham shuni ko‘raman. Atrofimizda hasad ko‘p. U haqida esa ko‘p gapirilmaydi.
Boshqalar bizdan o‘tib ketayotganiga xafa bo‘lish hasad. Uning ishlari o‘xshayapti, bizniki yo‘q. Shunga xafa bo‘lish hasad. U egallab turgan joyiga, qo‘lidagi pulga noloyiq deb bilish hasad. Undagi narsaga o'zimizni loyiqroq deb bilish hasad.
Odamlardagi narsalarga hasad bir taraf. Odamlar bor. Unga hasad qilishlari uchun ham xaridlar qilishadi. Charli Mungerning gapini oldin ham eslagan edik. Iqtisodni hasad yurgizadi.
Odamlar shunchaki ko‘proq narsa xohlashmaydi. Boshqalardan ko‘proq bo‘lishini xohlashadi. Qo‘llaridagi narsa yaxshi bo‘lishi mumkin. Boshqalardagi yaxshiroq narsalar uni yomonroq ko‘rsatib qo‘yadi.
Muammo baxtli bo‘lishimni xohlashimizda emas. Boshqalardan baxtliroq bo‘lishimizni xohlashimizda. Ko‘pchilik xohlaydi. Hech kim to‘xtay demaydi. Shu sabab poyga ham tugamaydi.
Maktabda bu poygaga kirishamiz. Qabristonda tugatamiz. Ha, yo‘g‘-e, qabristonda ham tugamas ekan. Bir-biridan o‘taman degan qabrtoshlarga qarang. O‘liklar uchun emas, tiriklarga atalgandek turibdi.
Bir odamning yutug‘ini aytasiz. "Uning omadi kelgan" deydi. Qilayotgan katta ishlariga ishora qilasiz. Qaynotasi boy ekanini eslatadi. Bu hasadga ishora bo'lmay nimaga ishora ekan?
Amerikada 22 yoshlik bola millioner bo‘ldi. Uning yutuqlari bizga ta’sir qilmaydi. Yon qo‘shnimizning qimmat mashinasi, hamkasbimizning yangi telefoni, sinfdoshimizning daromadi ta’sir qiladi.
"Yonimizdagilar erishayotgani qattiqroq botadi. Uning o‘rnida biz bo‘lishimiz mumkin edi. Undagi bor qobiliyatlar bizda ham bor edi." Deb o‘ylaymiz.
Gapiruvchilar olovga o‘tin tashlab turadi. Bizdan oldingilarni ko‘rsatishadi. "Nega unda bor? Senda esa yo‘q?" Yordam beruvchi savolga o‘xshaydi. Yordam qalbni qiynash orqali berilmaydi.
"Hasad qilmang!" maslahati oson. Sizdan yoshroqlar, sizdan ko‘pga erishadi. Jim kuzatib turish qiyin kechadi. "Men-chi?" ichkaridan savol keladi.
Kuchayib ketsak bu tuyg‘ular yo‘qolar balki? "Millionerlar va milliarderlar bundan ozodmikan?" deysiz. Wilkinson biografiyasida yozadi: o‘zi ko‘pchilik boylarni mana shu hasad ishga sudrab boradi.
"Mashhurlar hasad qilmasmikin" deysiz. Bir biri haqida gapiradigan gaplarini eshitasiz. Mark Tvenning "ular ham biz kabi oddiy odamlar" degani esingizga keladi.
"Professorlar hasadni yutganmikan" deysiz. William Zeinsser yozadi: "Eng kuchli hasad akademiyada bo‘ladi." Bilish hasadni kamaytirmaydi. Balki ko‘payishini oson qiladi.
Aldagan, ichgan, chekkan, o‘yinga mukkasidan ketganlarni ko‘rish oson. Hasad qilayotganini uyidagilar ham bilmasligi mumkin. Uyidagilar mayli. Ba’zida odamning o‘zi ham sezmaydi.
Zo‘r bo‘lish xalos qilmaydi. Hasad qilayotganimizni atrof bilmaydi. Odamlar yolg‘onni qoralaganchalik hasadni qoralamaydi. Maktablarda yengishni o‘rgatishmaydi. Ma’ruzalarda kam eslab o‘tiladi.
Shunga qaramay hasad hayotimizni katta qismini boshqaradi. Qobil Hobilni hasad tufayli o‘ldirmaganmidi?
Bugun bu kamchilikni to‘ldiramiz. Hasad bilan kurashishni o‘rganamiz. Faqat ogoh qilishim kerak bo‘ladi: men hali butunlay yenga olmadim. Har safar yangidan kurashishga to‘g‘ri keladi.
O‘rganadiganlarimiz yutishga yordam beradimi, yo‘qmi, bilmadim. Yutqazmaslikka aniq yordam beradi.
Nazariya qilib o‘tirmaymiz. Katta kitoblarda bu haqda ko‘p yozilgan. Hayotimdagi amaliyotdan olamiz.
Kecha tavsiyamda kitob chiqib qoldi:
pic34.jpg
Tarjimasi: Noodatiy hayot qanday yashaladi.
Muallif o‘zi noodatiy yashaganmikan? Darrov qiziqdim. 6 yil urushda qatnashgan. Kompaniya ochib sotgan. 200 dan ortiq biznesga sarmoya kiritgan. Bloglarida millionlab odamlar bor. Butun dunyoda tanishlar orttirgan. Yozayotgan xatlarini 200k odam o‘qiydi. Kitob ham yozibdi. Ha aytgancha, mendan atigi besh yosh katta.
👍1🔥1
Ichimdan ovoz keldi: “Uni qara, seni qara. Hali ham yuribsan” dedi. Bu birinchi odam emas. O‘rganib ketganman. Hormozi ham mendan 4 yosh katta. Etherium asoschisi Buterin esa tengdoshim. (Balki yoshroq ham)
Bu hasadmidi yoki o'zimni solishtirish, bilmadim. Quyidagi gaplar bilan kurashni boshlab yubordim:
Bu yigit boy oiladan. Otasining IT kompaniyasi bor. Yutuqlarida o‘zidan ko‘ra otasining o‘rni katta. Chunki ukalari ham kuchli yigitlar. Menga uni otasi kerakmi? Yoki o‘zimning otam? Aslo almashmagan bo‘lar edim.
O‘zi holatim zo‘r. 5 yil oldin shu kunlarni orzu qilar edim. U yigit o‘zining start nuqtasidan yaxshi ketyapti. Men o‘z start nuqtamdan yaxshi ketyapman.
Joyimda turgan bo‘lsam ham bir fikr bor. Qirol Charlz II kasal bo‘lganida uni tuzata olishmagan edi. Metall, tosh, kaptar go‘ngi yutgandi. Terisiga suyak ishqalashgandi. Qiynalib baribir o‘lib ketgandi.
Prezident James Garfild o‘q yegach oddiy infeksiyadan vafot qilgandi. U payt hali antibiotiklar yo‘q edi.
O‘tmishdagi qirol va prezidentlardan yaxshiroq yashayapman. Besh yil oldingi o‘zimdan yaxshiroq yashayapman. Afrikada & Osiyodagi millionlab tengdoshlarimdan yaxshiroq yashayapman. Buni nega eslatmaydi-ya?
Men o‘zimning ichki holatimni yaxshi bilaman. Uning holatini bilmayman. Nega o‘z ichki holatim bilan uning tashqi holatini solishtirishim kerak? Undagi narsalar menda bo‘lishi uchun, men butunlay o‘sha inson bo‘lishim kerak. Buni xohlamayman.
Kaktus sotib olganingizda tikani bilan keladi. Mushuk boqsangiz uyingiz sochga to‘la bo‘ladi. To‘ti olsangiz, qafas ham olasiz. Hayotda kelayotgan narsalar qadoqda keladi. Bir qismini olaman deb, boshqasini tashlay olmaymiz.
Qiyin joylarda tug‘ildik. (Aslida bizdan qiyinlari ham bor edi) Shunga yarasha harakatchanlik paydo bo‘ldi. Amerikada tug‘ilganlar Xitoyliklarga yutqazib kelyapti. Ertaga qorni to‘ygan Xitoyliklar, balki harakatchan Nigeriyaliklarga yutqazadi.
Louis CK bu darajada mashhurlikka hayotidagi qiyinchilikdan erishdi. Elon Musk yillab otasi tomonidan ezildi. Stiv Jobsni oilasi tashlab ketdi. Muhammadali do‘stimiz onasi va akasini yosh yo‘qotdi. Odamlardagi bir nima, boshqa bir nima evaziga kelgan bo‘ladi. Tug‘ilgan bolamning yarmini olib, yarmini tashlab keta olmayman. Bir odamdagi narsani xohlashim, uning hayotini to‘liq xohlashim degani. Nima kelsa ham bitta qadoqda keladi.
Tanamga rozi bo‘ldim-ku, rizqimga ham roziman. Asosiysi vaqtimni bekor ketkazmayapmanmi? Mana shu mening qo‘limda.
Hasad tuyg‘usi "poygadasan" deydi. Boshqalardan oshishga undaydi. Narsalarni olishni, erishishni xohlaydi. Chunki matohlarni ko‘rsa bo‘ladi. Haqiqiy poygani esa ko‘rib bo‘lmaydi. Xotirjam uyqu, yaxshi amallar, baxtli oila, sog‘lom tana. Ko‘rish qiyin. Ko‘rsatish qiyin.
Men ko‘rayotgan tashqi muvaffaqiyat nima evaziga bo‘lganini bilmayman. Taleb aytganidek o‘rta muvaffaqiyat – ko‘nikmalar. Ulkan muvaffaqiyat omad. Yana bu katta muvaffaqiyat qanday tugashini ham bilmayman. Franklin aytgandi "ko‘p erkaklarni muvaffaqiyat xarob qildi."
Xarob bo‘lishini istamayman. Yaxshi ishlar qilayotganlarning ishi yanada rivojlansin. Bu sayyora yaxshilansa hammamizga yaxshi bo‘ladi.
Mana shu fikrlarning hammasi sekundlarda xayolimdan o‘tadi. Yutqazishni oldini oladi. Hasadim ketgandek bo‘ladi. Yozilganda ko‘pdir. Odam daqiqasiga 4000 ta so‘z tezligida o‘ylaydi.
Bu nafs o‘zini eng boylar, mashhur sportchilar, olimlar, bo‘yi baland va baquvvatlar bilan solishtiradi. Axir men birdaniga bari bo‘la olmayman!
Nega qiynalayotganlar bilan solishtirmaydi? Nega yosh o‘lganlarni keltirmaydi? Qirq yildan beri hayoti o‘zgarmaganlar qani? Ularni internetdan topish qiyin kechadi. Topilganda ham, e’tiborga tushmaydi.
Shu sababdan, balki:
Solishtirish uchun imkon bermayin deyman. Instagram ishlatmasligim shundan. U yerda qiyin hayot bo‘lishilmaydi. Sayohat, sovg‘a, mashina, ovqat va kiyimlar. Instagramga qaragandan, osmonga qaragan ko‘proq yutadi.
Bu hasadmidi yoki o'zimni solishtirish, bilmadim. Quyidagi gaplar bilan kurashni boshlab yubordim:
Bu yigit boy oiladan. Otasining IT kompaniyasi bor. Yutuqlarida o‘zidan ko‘ra otasining o‘rni katta. Chunki ukalari ham kuchli yigitlar. Menga uni otasi kerakmi? Yoki o‘zimning otam? Aslo almashmagan bo‘lar edim.
O‘zi holatim zo‘r. 5 yil oldin shu kunlarni orzu qilar edim. U yigit o‘zining start nuqtasidan yaxshi ketyapti. Men o‘z start nuqtamdan yaxshi ketyapman.
Joyimda turgan bo‘lsam ham bir fikr bor. Qirol Charlz II kasal bo‘lganida uni tuzata olishmagan edi. Metall, tosh, kaptar go‘ngi yutgandi. Terisiga suyak ishqalashgandi. Qiynalib baribir o‘lib ketgandi.
Prezident James Garfild o‘q yegach oddiy infeksiyadan vafot qilgandi. U payt hali antibiotiklar yo‘q edi.
O‘tmishdagi qirol va prezidentlardan yaxshiroq yashayapman. Besh yil oldingi o‘zimdan yaxshiroq yashayapman. Afrikada & Osiyodagi millionlab tengdoshlarimdan yaxshiroq yashayapman. Buni nega eslatmaydi-ya?
Men o‘zimning ichki holatimni yaxshi bilaman. Uning holatini bilmayman. Nega o‘z ichki holatim bilan uning tashqi holatini solishtirishim kerak? Undagi narsalar menda bo‘lishi uchun, men butunlay o‘sha inson bo‘lishim kerak. Buni xohlamayman.
Kaktus sotib olganingizda tikani bilan keladi. Mushuk boqsangiz uyingiz sochga to‘la bo‘ladi. To‘ti olsangiz, qafas ham olasiz. Hayotda kelayotgan narsalar qadoqda keladi. Bir qismini olaman deb, boshqasini tashlay olmaymiz.
Qiyin joylarda tug‘ildik. (Aslida bizdan qiyinlari ham bor edi) Shunga yarasha harakatchanlik paydo bo‘ldi. Amerikada tug‘ilganlar Xitoyliklarga yutqazib kelyapti. Ertaga qorni to‘ygan Xitoyliklar, balki harakatchan Nigeriyaliklarga yutqazadi.
Louis CK bu darajada mashhurlikka hayotidagi qiyinchilikdan erishdi. Elon Musk yillab otasi tomonidan ezildi. Stiv Jobsni oilasi tashlab ketdi. Muhammadali do‘stimiz onasi va akasini yosh yo‘qotdi. Odamlardagi bir nima, boshqa bir nima evaziga kelgan bo‘ladi. Tug‘ilgan bolamning yarmini olib, yarmini tashlab keta olmayman. Bir odamdagi narsani xohlashim, uning hayotini to‘liq xohlashim degani. Nima kelsa ham bitta qadoqda keladi.
Tanamga rozi bo‘ldim-ku, rizqimga ham roziman. Asosiysi vaqtimni bekor ketkazmayapmanmi? Mana shu mening qo‘limda.
Hasad tuyg‘usi "poygadasan" deydi. Boshqalardan oshishga undaydi. Narsalarni olishni, erishishni xohlaydi. Chunki matohlarni ko‘rsa bo‘ladi. Haqiqiy poygani esa ko‘rib bo‘lmaydi. Xotirjam uyqu, yaxshi amallar, baxtli oila, sog‘lom tana. Ko‘rish qiyin. Ko‘rsatish qiyin.
Men ko‘rayotgan tashqi muvaffaqiyat nima evaziga bo‘lganini bilmayman. Taleb aytganidek o‘rta muvaffaqiyat – ko‘nikmalar. Ulkan muvaffaqiyat omad. Yana bu katta muvaffaqiyat qanday tugashini ham bilmayman. Franklin aytgandi "ko‘p erkaklarni muvaffaqiyat xarob qildi."
Xarob bo‘lishini istamayman. Yaxshi ishlar qilayotganlarning ishi yanada rivojlansin. Bu sayyora yaxshilansa hammamizga yaxshi bo‘ladi.
Mana shu fikrlarning hammasi sekundlarda xayolimdan o‘tadi. Yutqazishni oldini oladi. Hasadim ketgandek bo‘ladi. Yozilganda ko‘pdir. Odam daqiqasiga 4000 ta so‘z tezligida o‘ylaydi.
Bu nafs o‘zini eng boylar, mashhur sportchilar, olimlar, bo‘yi baland va baquvvatlar bilan solishtiradi. Axir men birdaniga bari bo‘la olmayman!
Nega qiynalayotganlar bilan solishtirmaydi? Nega yosh o‘lganlarni keltirmaydi? Qirq yildan beri hayoti o‘zgarmaganlar qani? Ularni internetdan topish qiyin kechadi. Topilganda ham, e’tiborga tushmaydi.
Shu sababdan, balki:
Solishtirish uchun imkon bermayin deyman. Instagram ishlatmasligim shundan. U yerda qiyin hayot bo‘lishilmaydi. Sayohat, sovg‘a, mashina, ovqat va kiyimlar. Instagramga qaragandan, osmonga qaragan ko‘proq yutadi.
❤2🔥1
Faqat boylar yig‘ilgan klublardan uzoq yuraman. Eng yaqin beshta kishingizdan birisiz deyishadi. Boylar bilan yuradigan boyib ketar ekan. Balki shundaydir. Men boyligini bildirmaydiganlar bilan yurishni tanlayman.
Boy bo‘lishning yaxshiroq yo‘lini bilaman. Boylik olib keladigan odatlar bor. Ishining ustasi bo‘lish, amal qilingan ilm, chiroyli axloq, jahl qilmaslik, va’dada turish, qanoat. Paul Grem Ronco prinsipi dermidi?
Shu odat egalari bilan ko‘proq yursam deyman. Boy odam boyligini bo‘lishmas balki. Axloqlilar yonida yursangiz go‘zal odatlar baribir o‘tadi.
Hasadini yenggan odamga Abdulloh ibn Amr ham havas qilgandi. O‘sha odamga shu sabab Jannat va’da qilingandi balki.
Hasadimizni yengsak hammasi oson bo‘ladi. Yengishni o‘zi oson bo‘lmaydi. Kurashda omad tilayman do‘stlar.
Boy bo‘lishning yaxshiroq yo‘lini bilaman. Boylik olib keladigan odatlar bor. Ishining ustasi bo‘lish, amal qilingan ilm, chiroyli axloq, jahl qilmaslik, va’dada turish, qanoat. Paul Grem Ronco prinsipi dermidi?
Shu odat egalari bilan ko‘proq yursam deyman. Boy odam boyligini bo‘lishmas balki. Axloqlilar yonida yursangiz go‘zal odatlar baribir o‘tadi.
Hasadini yenggan odamga Abdulloh ibn Amr ham havas qilgandi. O‘sha odamga shu sabab Jannat va’da qilingandi balki.
Hasadimizni yengsak hammasi oson bo‘ladi. Yengishni o‘zi oson bo‘lmaydi. Kurashda omad tilayman do‘stlar.
❤2🔥2
Misol bilan gaplashamiz
Matematika o‘qiganingiz esingizdami? Misol yechmaguncha mavzuni tushunmaysiz.
Bu faqat matematikada emas. Hamma narsada misol kerak. G‘oyalarning o‘zini tushunib bo‘lmaydi. Odam ongi misollarni qabul qiladi.
Gravitatsiyani tushuntirish uchun, koptokni tashlash kerak. Atomni tushuntirish uchun sayyoralarni misol keltirish kerak. Adolatni tushuntirish uchun Umar hazratlari kerak.
"Kitob o‘qish foydali" desam gapim ta'sirli bo‘lmaydi. Chunki tushunarli bo‘lmaydi. Tushunmagan motivatsiya olmaydi.
Naval Ravikant kitob o‘qib millioner bo‘ldi. Charli Manger kitob o‘qib milliarder bo‘ldi. Ibn Sino kitob o‘qib qomusiy bo‘ldi. Eynshteyn kitob o‘qib olim bo‘ldi. Ilon Mask kitobdan raketa qurishni o‘rgandi.
Ana endi foydali bo‘ldi. Aniq misollar keltirdim.
Nordstrom do‘konlarida servis o‘ta kuchli. Nimani tushundingiz?
Nordstom do‘konlarida servis shu qadar kuchliki - kiyimingizni dazmollab berishadi, telefonni quvvatlashadi, bolangizga ham qarab turishadi. Yana qaysi kiyim do‘kon shu ishlarni qiladi? Endi yaxshiroq, to‘g‘rimi?
Institutda bemorlar orqali tibbiyotni o‘rganardik. "Eng esda qoladigan gaplar – "oldingizga bemor keldi..." deb boshlanardi.
Keyin bildim. Huquq sohasida ham shunday o‘tilar ekan. Marketing ham. Bittasi haqiqiy sudlarni ko‘rishar ekan. Ikkinchisi esa o‘tmishdagi marketologlar ishlarini.
Qolgan yo‘nalishlarda shuni yetarlicha ko‘rmadim. Boshi nazariya, oxiri nazariya.
Ta’lim haqidagi bestseller bo‘lgan "Learning game" kitobidan parcha:
-Elastik o‘ylash bu miyamizni erkin o‘ylashga orqali muammolarga yangi perspektivadan qarashidir. U yangi ochishlar qilish va kreativ yechimlar uchun kerak. Bolalarimizga ko‘rsatmalar berarkanmiz, biz ularning yangi va dadil g‘oyalar topishlariga xalaqit beramiz.
Tabiiyki, zerikib tashlab qo‘ydim.
Talebning xuddi shu haqidagi gapiga qarang:
-Miyaga nima qilishni aytmagan paytingda – u eng aqlli bo‘ladi. Uzoq dush qabul qiladiganlar buni tushunib yetishgan.
Atama (termin) yo‘q. Ortiqcha so‘zlar yo‘q. Hammada uchraydigan misol bor.
Inson miyasi shunday. Aniq misollar bilangina o‘ylay oladi. Gapirilgan gap tasavvurga kelishi kerak. Misolsiz tasavvur hosil bo‘lmaydi. Rozetkaga ulamasangiz, lampa nega yonishi kerak?
Buni bilishning nima foydasi bor? "Foydaliroq mavzu yo‘qmi?" deysiz. Shoshmay turing. Tushuntirib beraman.
Misol bilan bog‘lash o‘rganishda kerak bo‘ladi. Tushunmayapsizmi? Misol topa olmayapsiz. Maktabda kasrlarni pizza bilan tushuntirishar edi. Nega logarifmlarni stadionni to‘ldirish bilan tushuntirishmaydi? Tushunmagan narsangizga misol topishga harakat qiling. Oddiy savol: bu nimaga o‘xshaydi?
O‘qituvchining vazifasi kitobni gapirib berish emas. Hayotiy misollar keltirish. O‘quvchi tushunadigan misollar keltirish. O‘qituvchini ajratish uchun shu usulni qo‘llasangiz bo‘ladi. Misol keltirmayaptimi? Sizni o‘rganishingizni xohlamayapti.
Pingvin ham bolasiga ovqatni chaynab beradi. Tishlari hali o‘smagan bo‘ladi. Tishi o‘sgan o‘qituvchi xuddi shunday, chaynab tushuntiradi. O‘rtamiyona aqllar murakkablashtiradi. Atama ishlatadi. Gaplari uzun bo‘ladi. Aqlli eshitiladi. Uyquni keltiradi.
Buyuk aqllar soddalashtiradi. Misollar keltiradi. Misol qancha sodda bo‘lsa, aqlning buyukligi shuncha ko‘rinadi.
Misol bilan bog‘lash tushuntirishda kerak bo‘ladi. Gapingizga ergashishmayotgan bo‘lsa, ularga aniq misol yetishmayapti. “Kitob o‘qib zo‘r bo‘lasan” demang. Zo‘r bo‘lganlarni ko‘rsating. Yana ham yaxshisi, o‘zingiz kuchayib keting.
Sport kerak demang. Sport sabab muvaffaqiyatga ketayotganlarni ko‘rsating. Yana ham yaxshisi, o‘zingiz misol bo‘lib bering.
Bizga va’zlar yetishmaydi deb o‘ylaymiz. Bizga misollar yetishmaydi. Ilmga bo‘lgan intilish haqida ko‘p gaplar eshitganman. Bitta misol hammasidan ko‘p ta’sir qildi.
Husaynxon domlaga "ko‘zingiz nuri ketyapti" deyishdi. "O‘qishni to‘xtatmasangiz, ko‘zdan ayrilasiz" deyishdi. "Ayrilsam ham mayli", dedilar. "To‘xtatish yo‘q" dedilar.
Matematika o‘qiganingiz esingizdami? Misol yechmaguncha mavzuni tushunmaysiz.
Bu faqat matematikada emas. Hamma narsada misol kerak. G‘oyalarning o‘zini tushunib bo‘lmaydi. Odam ongi misollarni qabul qiladi.
Gravitatsiyani tushuntirish uchun, koptokni tashlash kerak. Atomni tushuntirish uchun sayyoralarni misol keltirish kerak. Adolatni tushuntirish uchun Umar hazratlari kerak.
"Kitob o‘qish foydali" desam gapim ta'sirli bo‘lmaydi. Chunki tushunarli bo‘lmaydi. Tushunmagan motivatsiya olmaydi.
Naval Ravikant kitob o‘qib millioner bo‘ldi. Charli Manger kitob o‘qib milliarder bo‘ldi. Ibn Sino kitob o‘qib qomusiy bo‘ldi. Eynshteyn kitob o‘qib olim bo‘ldi. Ilon Mask kitobdan raketa qurishni o‘rgandi.
Ana endi foydali bo‘ldi. Aniq misollar keltirdim.
Nordstrom do‘konlarida servis o‘ta kuchli. Nimani tushundingiz?
Nordstom do‘konlarida servis shu qadar kuchliki - kiyimingizni dazmollab berishadi, telefonni quvvatlashadi, bolangizga ham qarab turishadi. Yana qaysi kiyim do‘kon shu ishlarni qiladi? Endi yaxshiroq, to‘g‘rimi?
Institutda bemorlar orqali tibbiyotni o‘rganardik. "Eng esda qoladigan gaplar – "oldingizga bemor keldi..." deb boshlanardi.
Keyin bildim. Huquq sohasida ham shunday o‘tilar ekan. Marketing ham. Bittasi haqiqiy sudlarni ko‘rishar ekan. Ikkinchisi esa o‘tmishdagi marketologlar ishlarini.
Qolgan yo‘nalishlarda shuni yetarlicha ko‘rmadim. Boshi nazariya, oxiri nazariya.
Ta’lim haqidagi bestseller bo‘lgan "Learning game" kitobidan parcha:
-Elastik o‘ylash bu miyamizni erkin o‘ylashga orqali muammolarga yangi perspektivadan qarashidir. U yangi ochishlar qilish va kreativ yechimlar uchun kerak. Bolalarimizga ko‘rsatmalar berarkanmiz, biz ularning yangi va dadil g‘oyalar topishlariga xalaqit beramiz.
Tabiiyki, zerikib tashlab qo‘ydim.
Talebning xuddi shu haqidagi gapiga qarang:
-Miyaga nima qilishni aytmagan paytingda – u eng aqlli bo‘ladi. Uzoq dush qabul qiladiganlar buni tushunib yetishgan.
Atama (termin) yo‘q. Ortiqcha so‘zlar yo‘q. Hammada uchraydigan misol bor.
Inson miyasi shunday. Aniq misollar bilangina o‘ylay oladi. Gapirilgan gap tasavvurga kelishi kerak. Misolsiz tasavvur hosil bo‘lmaydi. Rozetkaga ulamasangiz, lampa nega yonishi kerak?
Buni bilishning nima foydasi bor? "Foydaliroq mavzu yo‘qmi?" deysiz. Shoshmay turing. Tushuntirib beraman.
Misol bilan bog‘lash o‘rganishda kerak bo‘ladi. Tushunmayapsizmi? Misol topa olmayapsiz. Maktabda kasrlarni pizza bilan tushuntirishar edi. Nega logarifmlarni stadionni to‘ldirish bilan tushuntirishmaydi? Tushunmagan narsangizga misol topishga harakat qiling. Oddiy savol: bu nimaga o‘xshaydi?
O‘qituvchining vazifasi kitobni gapirib berish emas. Hayotiy misollar keltirish. O‘quvchi tushunadigan misollar keltirish. O‘qituvchini ajratish uchun shu usulni qo‘llasangiz bo‘ladi. Misol keltirmayaptimi? Sizni o‘rganishingizni xohlamayapti.
Pingvin ham bolasiga ovqatni chaynab beradi. Tishlari hali o‘smagan bo‘ladi. Tishi o‘sgan o‘qituvchi xuddi shunday, chaynab tushuntiradi. O‘rtamiyona aqllar murakkablashtiradi. Atama ishlatadi. Gaplari uzun bo‘ladi. Aqlli eshitiladi. Uyquni keltiradi.
Buyuk aqllar soddalashtiradi. Misollar keltiradi. Misol qancha sodda bo‘lsa, aqlning buyukligi shuncha ko‘rinadi.
Misol bilan bog‘lash tushuntirishda kerak bo‘ladi. Gapingizga ergashishmayotgan bo‘lsa, ularga aniq misol yetishmayapti. “Kitob o‘qib zo‘r bo‘lasan” demang. Zo‘r bo‘lganlarni ko‘rsating. Yana ham yaxshisi, o‘zingiz kuchayib keting.
Sport kerak demang. Sport sabab muvaffaqiyatga ketayotganlarni ko‘rsating. Yana ham yaxshisi, o‘zingiz misol bo‘lib bering.
Bizga va’zlar yetishmaydi deb o‘ylaymiz. Bizga misollar yetishmaydi. Ilmga bo‘lgan intilish haqida ko‘p gaplar eshitganman. Bitta misol hammasidan ko‘p ta’sir qildi.
Husaynxon domlaga "ko‘zingiz nuri ketyapti" deyishdi. "O‘qishni to‘xtatmasangiz, ko‘zdan ayrilasiz" deyishdi. "Ayrilsam ham mayli", dedilar. "To‘xtatish yo‘q" dedilar.
👍1
Marg‘ilonlik amakiga "ko‘zingiz nuri ketyapti" deyishdi. "Jarrohlik qilamiz", deyishdi. Makkani ko‘rib kelay dedilar. Qaytgach ko‘zlar ko‘rmay qoldi. Jarrohlik taklifiga yo‘q dedilar. "Ko‘radiganimni ko‘rib bo‘ldim. Endi ko‘z nega kerak?" dedilar.
Ergashtirish gap bilan bo‘ladi deb o‘ylaymiz. Eh. Gapdan ko‘pi bormi? Hayotiy misollar kam. Ergashtirish misol bilan bo‘ladi.
Atrofdan nima kutyapmiz? Shuning misoli bo‘laylik bo‘ldi. Shunda balki, ko‘p gapirishning ham hojati qolmas edi.
Misol keltirish blog yurgizishda kerak bo‘ladi. Hayotingizdagi voqeani yozasiz. O‘qiladi, unutilib ketadi. Yoki olgan darsingizni yozasiz. "Yana bitta aqlli gap ekan". Odamlar o‘tkazib yuboradi. Ikkalovini barobar yozsak-chi?
Bo‘lgan voqeani misol keltirsak. Olgan darsimizni yozsak. Ham o‘zimiz o‘rganardik. Ham kuzatuvchilar o‘rganardi.
Mana, Saidkomil aka blogida gepard sahnasidan olgan darslarini yozyapti Bitta sahnadan dars chiqara olyapti.
pic34.png
Misol keltirish san’atlariga esa gap yo‘q. Shu sabab balki postlarini 20x barobar odam ko‘ryapti
YouTube bo‘yicha top ekspert Wono yozyapti:
pic35.png
Tarjimasi:
10 yil avval men ayolimni konferensiyada ko‘rib qoldim.
Qo‘rqdim. Baribir borib gaplashdim.
Bu kichik jasoratsiz, hayotim umuman boshqacha bo‘lar edi.
Hayotimdagi eng to‘g‘ri qarorim bo‘ldi.
Tasodiflar dunyosida har bir qaror katta ahamiyatga ega.
O‘xshash foizi katta bo‘lsa, risk kichik bo‘lsa, qarorning foydasini adekvat baholash qiyin.
Jasorat qiling. (O‘zimdan qo‘shdim)
Boring gaplashing, chiptani oling, loyihani boshlang, o‘sha ta’tilni oling. Yutsangiz, ko‘p yutasiz.
Avvalgi insholarda gaplashganimiz 20 soniyalik jasoratga ajoyib misol. Nima dedingiz?
Bekorga bu yigitning videolari millionlab ko‘rilmaydi. Qanday yetkazishni yaxshi biladi.
O‘zi bizning “Iqtibos” loyihamiz ham iqtiboslarga misollar topishdan iborat. Iqtibos topish 1% mehnat. Unga misollar topish qolgan 99% qismi.
Misol topish qiyin emas. Yashar ekansiz, voqealarga qarab, "bu menga nimani eslatyapti?" savolini bering. Boshida qorong‘ida javon ichidan paypoq juftlarini qidirishga o‘xshab qiyin bo‘ladi. Yillar davomida qilinsa, osonlashib qoladi.
O‘zi aslida kundalik voqealardan dars chiqara olish va darslarni kundalik voqealarga bog‘lash aqlning cho‘qqisi emasmi? Navoiy va Rumiy ijodlari shundan iborat emasmi? Agar bugun ularning bloglari bo‘lganida millionlab kuzatuvchilari bo‘lardi.
Misollar so‘rash mutaxassis va aldoqchini ajratib beradi. Kitobdagi gapni o‘qib olgan odam unga o‘zidan misol keltira olmaydi.
Maktabda yodlagan she’rimizni o‘qib berardik. Ma’nosini tushunmasdik. Yaxshiyam ma’nosini hech kim so‘ramasdi.
Shu sabab ham bu loyihada chala biznes murabbiy va “kouchlar” ustidan kulib kelaman. O‘qigan narsasini gapirib beradi. Videoda ko‘rganini tarjima qiladi. Agar gapiruvchi o‘z misolini keltirmas ekan, she’r yodlagan bolakaydan farqi qolmaydi.
Tushunadigan odam to‘xtamay misollar keltira oladi. Tushunmaydigan odam atamalar(termin)ni takrorlab turaveradi.
Ilon Mask va BBC jurnalistining suhbatiga qarang Twitterni nafratga to‘la joy deb ayblayapti. Qani bir dona misol keltir desa, keltirib bera olmayapti. Gapirayotgan gapiga o‘zi ham ishonmaydi. Yodlangan narsani takrorlayapti.
pic36.png
Ish uchun intervyu o‘tkazamiz. "Men zo‘r ishlar qilganman" deydi. Misol so‘rasangiz "esimda yo‘q" deydi. Zo‘r ishlar esdan chiqmaydi.
"Bandman, shep" deydi. Nima bilan bandligini so‘rasangiz, ishlar deydi. Misol aytmadimi aldayotgan bo‘ladi.
Dangasa o‘quvchilarimiz bor. "Darsga vaqtim yetmayapti", deydi. "Kamaytiring" deydi. "Kunlik vaqting qayerga ketyapti. Misol keltir" – so‘rayman. Javob kelmaydi. Telefonini olib, “screen time” ga kiraman. Qayerga ketayotgani ma’lum bo‘ladi.
Misol gapiruvchi va eshituvchini bog‘laydi. Oralarini ushlab turadi. Varrakni ipi varrak va qo‘lni bog‘lab turganidek.
Misol tushunarsiz narsani tushunarli qiladi. Til bilmaydigan odamning Google tarjimoniga o‘xshaydi.
Ergashtirish gap bilan bo‘ladi deb o‘ylaymiz. Eh. Gapdan ko‘pi bormi? Hayotiy misollar kam. Ergashtirish misol bilan bo‘ladi.
Atrofdan nima kutyapmiz? Shuning misoli bo‘laylik bo‘ldi. Shunda balki, ko‘p gapirishning ham hojati qolmas edi.
Misol keltirish blog yurgizishda kerak bo‘ladi. Hayotingizdagi voqeani yozasiz. O‘qiladi, unutilib ketadi. Yoki olgan darsingizni yozasiz. "Yana bitta aqlli gap ekan". Odamlar o‘tkazib yuboradi. Ikkalovini barobar yozsak-chi?
Bo‘lgan voqeani misol keltirsak. Olgan darsimizni yozsak. Ham o‘zimiz o‘rganardik. Ham kuzatuvchilar o‘rganardi.
Mana, Saidkomil aka blogida gepard sahnasidan olgan darslarini yozyapti Bitta sahnadan dars chiqara olyapti.
pic34.png
Misol keltirish san’atlariga esa gap yo‘q. Shu sabab balki postlarini 20x barobar odam ko‘ryapti
YouTube bo‘yicha top ekspert Wono yozyapti:
pic35.png
Tarjimasi:
10 yil avval men ayolimni konferensiyada ko‘rib qoldim.
Qo‘rqdim. Baribir borib gaplashdim.
Bu kichik jasoratsiz, hayotim umuman boshqacha bo‘lar edi.
Hayotimdagi eng to‘g‘ri qarorim bo‘ldi.
Tasodiflar dunyosida har bir qaror katta ahamiyatga ega.
O‘xshash foizi katta bo‘lsa, risk kichik bo‘lsa, qarorning foydasini adekvat baholash qiyin.
Jasorat qiling. (O‘zimdan qo‘shdim)
Boring gaplashing, chiptani oling, loyihani boshlang, o‘sha ta’tilni oling. Yutsangiz, ko‘p yutasiz.
Avvalgi insholarda gaplashganimiz 20 soniyalik jasoratga ajoyib misol. Nima dedingiz?
Bekorga bu yigitning videolari millionlab ko‘rilmaydi. Qanday yetkazishni yaxshi biladi.
O‘zi bizning “Iqtibos” loyihamiz ham iqtiboslarga misollar topishdan iborat. Iqtibos topish 1% mehnat. Unga misollar topish qolgan 99% qismi.
Misol topish qiyin emas. Yashar ekansiz, voqealarga qarab, "bu menga nimani eslatyapti?" savolini bering. Boshida qorong‘ida javon ichidan paypoq juftlarini qidirishga o‘xshab qiyin bo‘ladi. Yillar davomida qilinsa, osonlashib qoladi.
O‘zi aslida kundalik voqealardan dars chiqara olish va darslarni kundalik voqealarga bog‘lash aqlning cho‘qqisi emasmi? Navoiy va Rumiy ijodlari shundan iborat emasmi? Agar bugun ularning bloglari bo‘lganida millionlab kuzatuvchilari bo‘lardi.
Misollar so‘rash mutaxassis va aldoqchini ajratib beradi. Kitobdagi gapni o‘qib olgan odam unga o‘zidan misol keltira olmaydi.
Maktabda yodlagan she’rimizni o‘qib berardik. Ma’nosini tushunmasdik. Yaxshiyam ma’nosini hech kim so‘ramasdi.
Shu sabab ham bu loyihada chala biznes murabbiy va “kouchlar” ustidan kulib kelaman. O‘qigan narsasini gapirib beradi. Videoda ko‘rganini tarjima qiladi. Agar gapiruvchi o‘z misolini keltirmas ekan, she’r yodlagan bolakaydan farqi qolmaydi.
Tushunadigan odam to‘xtamay misollar keltira oladi. Tushunmaydigan odam atamalar(termin)ni takrorlab turaveradi.
Ilon Mask va BBC jurnalistining suhbatiga qarang Twitterni nafratga to‘la joy deb ayblayapti. Qani bir dona misol keltir desa, keltirib bera olmayapti. Gapirayotgan gapiga o‘zi ham ishonmaydi. Yodlangan narsani takrorlayapti.
pic36.png
Ish uchun intervyu o‘tkazamiz. "Men zo‘r ishlar qilganman" deydi. Misol so‘rasangiz "esimda yo‘q" deydi. Zo‘r ishlar esdan chiqmaydi.
"Bandman, shep" deydi. Nima bilan bandligini so‘rasangiz, ishlar deydi. Misol aytmadimi aldayotgan bo‘ladi.
Dangasa o‘quvchilarimiz bor. "Darsga vaqtim yetmayapti", deydi. "Kamaytiring" deydi. "Kunlik vaqting qayerga ketyapti. Misol keltir" – so‘rayman. Javob kelmaydi. Telefonini olib, “screen time” ga kiraman. Qayerga ketayotgani ma’lum bo‘ladi.
Misol gapiruvchi va eshituvchini bog‘laydi. Oralarini ushlab turadi. Varrakni ipi varrak va qo‘lni bog‘lab turganidek.
Misol tushunarsiz narsani tushunarli qiladi. Til bilmaydigan odamning Google tarjimoniga o‘xshaydi.
👍1
Misollar hech qachon ko‘p bo‘lmaydi. Har biri tushunishni oson qiladi. Bu inshoni post ko‘rinishda ham yozgandim o‘zi.
pic37.png
Tushunarliroq bo'lsin dedim. Faqatgina misollar qo‘shib boyitdim. Misol haqida insho yozib, inshoning 90%i misollardan iborat bo‘lmasa, uyat bo‘lardi axir.
Misolsiz gapirishni mutaxassislar suhbatiga qo‘yib bering. Zerikarli konferensiya va kitoblarga qo‘yib bering. O‘rganishni xohlamaydiganlarga qo‘yib bering. Qolgan hammamizga esa, ko‘proq misollar kerak.
pic37.png
Tushunarliroq bo'lsin dedim. Faqatgina misollar qo‘shib boyitdim. Misol haqida insho yozib, inshoning 90%i misollardan iborat bo‘lmasa, uyat bo‘lardi axir.
Misolsiz gapirishni mutaxassislar suhbatiga qo‘yib bering. Zerikarli konferensiya va kitoblarga qo‘yib bering. O‘rganishni xohlamaydiganlarga qo‘yib bering. Qolgan hammamizga esa, ko‘proq misollar kerak.
👍1
Rozi va norozilik o'rtasini topamiz
17.02.25
Bugun shukr haqida gaplashamiz, do‘stlar.
Erishgani kutganidan katta bo‘lsa odam rozi. Erishgani kutilmasidan kichik bo‘lsa norozi. Telefon sovg‘a qilishdi. Gul kutgan quvonadi. Mashina kutgan xo‘mrayadi.
"Kutilma katta bo‘lsa harakat katta bo‘ladi", degandi Uilyam James. Kutilma katta bo‘lib o‘xshamasa, norozilik ham katta bo‘ladi.
Odamzod ovdan norozi bo‘lgandi. Shu sabab ekin ekishga o‘tgandi. Xorazmiy zakot hisoblash tizimidan norozi edi. Natural raqamlar va algoritmni ishlab chiqqandi. Aka uka Raytlar ucholmaslikdan norozi edi. Uchoq (samolyot)ni uchmaganga qo‘yishmadi. Jobs tugmali telefonlardan norozi edi...
Norozilik sabab rivojlanish keladi. Tony Fadell (iPod, iPhone, Nest) ham "Ixtiro va biznes uchun hozirgi holatdan norozilik kerak" deydi. O‘zi ham uyining isib ketishidan norozi bo‘ladi. Termostat (Nest) ixtirosiga shu sabab bo‘ladi.
Birinchi ishimizni eslaylik. Cho‘ntagimizdan noroziligimiz yetaklab borgandi. Ana shu norozilik ustimizda ishlashga undagan edi ham. Holatimiz yaxshilanishi uchun ham norozilik kerak bo‘lyapti.
Norozilik noshukurlikka olib bormaydimi? Shukr qilishga buyurilganmiz-ku.
Noshukur bo‘lib yuraversak, ko‘p narsalarga erishaversak, oxiri shu noshukurlikdan qutulamizmi?
Shu joyda o‘zimni iqtibos qilishga ruxsat berasiz.
pic38.png
Birinchi rasm eng baxtli davlatlar reytingi.
Ikkinchisi eng ko‘p antidepressant ichuvchi davlatlar reytingi.
Ikkaloviga qaragan odam bir xillikni ko‘rib hayron bo‘ladi:
Eng baxtlilar, qanday qilib ham eng asabiy?
Anne Lembke "Dopamine Nation" kitobida yozadi: Baxt va og‘riq doim balansda yuradi.
Hayot yaxshilashgani sari, oddiy narsalar yoqmay qoladigan bo‘lib qoladi.
Qiyin hayotda yashayotganlar, kichkina narsalardan ham xursand bo‘lishadi.
Kuzatuvlarim ham shuni tasdiqlaydi:
Restoranda ovqati sovuqroq kelganiga janjal qilgan to‘qlar. To‘yib ovqatlangani uchun bir kun xursand yurgan ochlar.
Odam qay darajada bo‘lmasin o‘zida yo‘q narsalarni ko‘raveradi. Baxt oshib bormaydi.
O‘sha eski gap: Baxtning 99% qismi - tom, non va sog‘liq. Qolgani bonus, zaruriyat emas.
Buni o‘qiyotganlarda tom va nondan muammo yo‘q.
Sog‘ odam mingta narsani xohlaydi. Kasal odam bitta narsani xohlaydi.
Baxtli bo‘lish niyatida o‘zingizda yo‘q** narsalarni (pul, mashhurlik, sayohat) o‘ylayverib,
O‘zingizda bor** baxt elementini (sog‘liq) yo‘qotib qo‘ymang.
Norozilikning oxiri yo‘q. 20 mln$ lik zavodi bor odamni ko‘rdim. 50 mln$ lik zavodi bor haqida gapirib o‘tiribdi. Forbsning boylari ro‘yxati haqida o‘qigandim. Katta qismini ustidan kulingan odamlar, o‘zlarini isbot qilishlari yotibdi deydi.
Bary Shtrenlix haqida eshitgandim. Muhojir oilasidan milliarder bo‘ladi. Amerika siyosatida hurmat qozonadi. Onasi yutug‘ini tan olmagani uchun baxtsizligi davom etaveradi. O‘zi, shu darajaga onasiga ko‘rsatib qo‘yish uchun erishgandi.
Norozilik rivojlanishga olib borar ekan. Rivojlanib bo‘lib ham yo‘qolmas ekan. Hayotimiz sifati oshdi – shukr ko‘paydi emas ekan. Norozi bo‘lishga doim bahona bor ekan.
Norozilikka katta sabab atrofimiz. Hayot yaxshilanganda hammaniki yaxshilanadi. O‘tmishga solishtirishimiz qiyin. Eslay olmaymiz. Atrofimizga esa oson. Har kuni ko‘rib turamiz.
Shukr qilib tursak, norozilik ketar ekan. Norozilik ketsa, o‘z ustimizda ishlamay qolmaymizmi? O‘sish qayerdan keladi?
Rozi bo‘lmasak baxtli bo‘lmaymiz. Rozi bo‘lsak rivojlanmaymiz. Nima qilish kerak?
O‘zim topgan yechimim bilan bo‘lishaman.
Men bir vaqtda ham rozi, ham noroziman. Paradoks. Dilemmaga o‘xshaydi. Qarama-qarshilik bordek. Sizlarga bir narsani aytaman. Eng zo‘r yechimlar paradokslardan keladi.
pic39.png
Tarjimasi bu yerda.
Bu quyidagicha bo‘ladi. Men natijalarimdan roziman. Topayotgan pulim. Blogdagi o‘quvchilar soni. Ko‘tarayotgan toshim. Maktabimiz mijozlari soni. Kamroq bo‘lgan paytida ham rozi edim. Kundaligim bor. U yerda YouTube obunachilarim 10 taga ko‘payganini yozib qo‘yganman. Bir oyda. Hozir esa bir kunda undan ko‘p qo‘shiladi.
17.02.25
Bugun shukr haqida gaplashamiz, do‘stlar.
Erishgani kutganidan katta bo‘lsa odam rozi. Erishgani kutilmasidan kichik bo‘lsa norozi. Telefon sovg‘a qilishdi. Gul kutgan quvonadi. Mashina kutgan xo‘mrayadi.
"Kutilma katta bo‘lsa harakat katta bo‘ladi", degandi Uilyam James. Kutilma katta bo‘lib o‘xshamasa, norozilik ham katta bo‘ladi.
Odamzod ovdan norozi bo‘lgandi. Shu sabab ekin ekishga o‘tgandi. Xorazmiy zakot hisoblash tizimidan norozi edi. Natural raqamlar va algoritmni ishlab chiqqandi. Aka uka Raytlar ucholmaslikdan norozi edi. Uchoq (samolyot)ni uchmaganga qo‘yishmadi. Jobs tugmali telefonlardan norozi edi...
Norozilik sabab rivojlanish keladi. Tony Fadell (iPod, iPhone, Nest) ham "Ixtiro va biznes uchun hozirgi holatdan norozilik kerak" deydi. O‘zi ham uyining isib ketishidan norozi bo‘ladi. Termostat (Nest) ixtirosiga shu sabab bo‘ladi.
Birinchi ishimizni eslaylik. Cho‘ntagimizdan noroziligimiz yetaklab borgandi. Ana shu norozilik ustimizda ishlashga undagan edi ham. Holatimiz yaxshilanishi uchun ham norozilik kerak bo‘lyapti.
Norozilik noshukurlikka olib bormaydimi? Shukr qilishga buyurilganmiz-ku.
Noshukur bo‘lib yuraversak, ko‘p narsalarga erishaversak, oxiri shu noshukurlikdan qutulamizmi?
Shu joyda o‘zimni iqtibos qilishga ruxsat berasiz.
pic38.png
Birinchi rasm eng baxtli davlatlar reytingi.
Ikkinchisi eng ko‘p antidepressant ichuvchi davlatlar reytingi.
Ikkaloviga qaragan odam bir xillikni ko‘rib hayron bo‘ladi:
Eng baxtlilar, qanday qilib ham eng asabiy?
Anne Lembke "Dopamine Nation" kitobida yozadi: Baxt va og‘riq doim balansda yuradi.
Hayot yaxshilashgani sari, oddiy narsalar yoqmay qoladigan bo‘lib qoladi.
Qiyin hayotda yashayotganlar, kichkina narsalardan ham xursand bo‘lishadi.
Kuzatuvlarim ham shuni tasdiqlaydi:
Restoranda ovqati sovuqroq kelganiga janjal qilgan to‘qlar. To‘yib ovqatlangani uchun bir kun xursand yurgan ochlar.
Odam qay darajada bo‘lmasin o‘zida yo‘q narsalarni ko‘raveradi. Baxt oshib bormaydi.
O‘sha eski gap: Baxtning 99% qismi - tom, non va sog‘liq. Qolgani bonus, zaruriyat emas.
Buni o‘qiyotganlarda tom va nondan muammo yo‘q.
Sog‘ odam mingta narsani xohlaydi. Kasal odam bitta narsani xohlaydi.
Baxtli bo‘lish niyatida o‘zingizda yo‘q** narsalarni (pul, mashhurlik, sayohat) o‘ylayverib,
O‘zingizda bor** baxt elementini (sog‘liq) yo‘qotib qo‘ymang.
Norozilikning oxiri yo‘q. 20 mln$ lik zavodi bor odamni ko‘rdim. 50 mln$ lik zavodi bor haqida gapirib o‘tiribdi. Forbsning boylari ro‘yxati haqida o‘qigandim. Katta qismini ustidan kulingan odamlar, o‘zlarini isbot qilishlari yotibdi deydi.
Bary Shtrenlix haqida eshitgandim. Muhojir oilasidan milliarder bo‘ladi. Amerika siyosatida hurmat qozonadi. Onasi yutug‘ini tan olmagani uchun baxtsizligi davom etaveradi. O‘zi, shu darajaga onasiga ko‘rsatib qo‘yish uchun erishgandi.
Norozilik rivojlanishga olib borar ekan. Rivojlanib bo‘lib ham yo‘qolmas ekan. Hayotimiz sifati oshdi – shukr ko‘paydi emas ekan. Norozi bo‘lishga doim bahona bor ekan.
Norozilikka katta sabab atrofimiz. Hayot yaxshilanganda hammaniki yaxshilanadi. O‘tmishga solishtirishimiz qiyin. Eslay olmaymiz. Atrofimizga esa oson. Har kuni ko‘rib turamiz.
Shukr qilib tursak, norozilik ketar ekan. Norozilik ketsa, o‘z ustimizda ishlamay qolmaymizmi? O‘sish qayerdan keladi?
Rozi bo‘lmasak baxtli bo‘lmaymiz. Rozi bo‘lsak rivojlanmaymiz. Nima qilish kerak?
O‘zim topgan yechimim bilan bo‘lishaman.
Men bir vaqtda ham rozi, ham noroziman. Paradoks. Dilemmaga o‘xshaydi. Qarama-qarshilik bordek. Sizlarga bir narsani aytaman. Eng zo‘r yechimlar paradokslardan keladi.
pic39.png
Tarjimasi bu yerda.
Bu quyidagicha bo‘ladi. Men natijalarimdan roziman. Topayotgan pulim. Blogdagi o‘quvchilar soni. Ko‘tarayotgan toshim. Maktabimiz mijozlari soni. Kamroq bo‘lgan paytida ham rozi edim. Kundaligim bor. U yerda YouTube obunachilarim 10 taga ko‘payganini yozib qo‘yganman. Bir oyda. Hozir esa bir kunda undan ko‘p qo‘shiladi.
O‘quvchilarim hammasi 10 ta bo‘lgan paytni eslayman. Endi boshlaganimda ko‘p tuyulardi men uchun.
Blogimda 100 ta ham odam yo‘q paytini eslayman. Sakkiz yil oldingi maoshim esimda. 200$ edi adashmasam. Shuni bir oyda topardim. Bir oyga yetkazardim. Boshqalar bilan solishtirish hojati yo‘q. O‘zimni o‘tmishim turganda.
Bularning hammasini eslashga kundalik yordam beradi. Kundalik yozishni maslahat berganimda, eshitganlar yozish foydali deb o‘ylashadi. Ko‘proq foydani o‘qiganimda olaman. Natijalardan qoniqaman degan odam, o‘tmishdagi natijalarini bilgani yaxshi. Hamma natijalar ham o‘ziga bog‘liq emasligini bilgani yaxshi.
Nimadan noroziman? Qoniqmaydigan joylarim bormi? Ha. Harakatimdan qoniqmayman. Noroziman. Yaxshiroq qilish mumkinligini bilsam, qilmayotgan bo‘lsam – qoniqmaslik paydo bo‘ladi. Mana shu qoniqmaslik harakatni yaxshilashga undaydi. Harakat yaxshilansa, natija albatta yaxshilanadi.
Qilayotgan ishining hammasidan qoniqmaslik siqiltiradi. Ba’zilaridan rozi bo'lib turaman. "Hozirga bo‘ladi" deyman. Rivojlantirishim kerak joyimdan esa qoniqmay turaman.
"Havo tozaligi, korrupsiyalashgan amaldor, notekis yo‘llar, professional bo‘lmagan kadrlar, uzilayotgan elektr tarmog‘i – bulardan ham qoniqasizmi"? Savol keladi bir chekkadan. Ularga e’tibor bermayman. Chunki hozirgi imkonim bilan ulardan so‘ralmayman.
Maktabimiz bitiruvchilarini yana ham kuchliroq qila olmayotganimdan qoniqmayman. O‘tgan yilgi bitiruvchilarimizning 43 foizi muhandislik va texnologiya yo‘nalishida ketishdi. Ular kuchli mutaxassis bo‘lishsa, balki yuqoridagi muammolar ba’zilari yechimga yaqinlashardi.
Insholarim sifatidan qoniqmayman. Yana ham yaxshiroq qilsa bo‘ladi deyman. Tushunarliroq yozganimda ko‘proq odam fikrlashi o‘zgarardi. Balki yillar o‘tib yuqoridagi muammolar yechilishiga hissa qo‘shilardi.
Maktabimiz natijasidan qoniqmasligim 20 yillik maktabning natijalarini ko‘rganimdan. Yaxshilashimiz mumkin joylarni bilaman.
Insholarimdan qoniqmasligim o‘ziga yopishtirib oladigan insholarni ko‘rganimdan. Yaxshiroq yozishim mumkinligini bilaman.
Demak, yaxshirog‘ini ko‘rganimdan keyingina qoniqmaslikni boshlayman. Harakatimni yaxshilashni boshlayman. Qoniqmaslik yo‘lga o‘xshaydi. Manzilni bilgach yo‘lga chiqiladi.
Biz havas qilganlar bor. Ular ketkazgan vaqtni ketkazsak bizda ham natijalar ko‘rinishni boshlaydi. Zo‘r natijalarni xohlash siqiltirmaydi. Zo‘r natijalarni tez xohlash siqiltiradi.
Qilayotgan ishimizni zo‘r qilsak, natijalar uzoq kuttirmaydi. Haftalarni aytmayapman. Yillarni aytyapman. Odam o‘n yilda nimalar qilib yuborish mumkinligini tasavvur ham qila olmaydi.
Yana kulgili holat bor. Hech kim sekin boy bo‘lishni xohlamaydi. Sekin rivojlanishni xohlamaydi. Shu sababdan uzun yo‘llarni tanlayman. U yerda raqobat bo‘lmaydi. Harakatlardan norozi bo‘lishni tanlash, uzun yo‘lni tanlash demak. Natijalardan norozi bo‘lishni tanlash, siqilishni tanlash demak.
Xulosa qiladigan bo‘lsak. Natijalar bizga bog‘liq emas. Harakatlarimiz bog‘liq. Natijalarimizga rozi bo‘lsak, siqilmaymiz. Harakatlarimizga rozi bo‘lsak, to‘xtab qolamiz.
Harakatlarimizga norozi bo‘lsak – yaxshilaymiz. Yaxshilay oladigan harakatlarimizga birinchi norozi bo‘lsak yutamiz. Yaxshilay olmaydiganimizdan norozi bo‘lishdan esa foyda yo‘q. Harakatlarimiz yaxshilansa, natijalarimiz yaxshilanadi.
Konfutsiy aytgandi: Kuchli odam doimo baxtli. Kichkina odam doimo xafa. Holatimizdan baxtli bo‘lish rivojlanishimizni sekinlashtirmaydi. Baxtli odam kamchiligini oson qabul qiladi. Kamchiligini qabul qilgan harakatini oson yaxshilay oladi. Demak baxtli va rozi bo‘lishimiz rivojlanishimizni tezlashtiradi.
Blogimda 100 ta ham odam yo‘q paytini eslayman. Sakkiz yil oldingi maoshim esimda. 200$ edi adashmasam. Shuni bir oyda topardim. Bir oyga yetkazardim. Boshqalar bilan solishtirish hojati yo‘q. O‘zimni o‘tmishim turganda.
Bularning hammasini eslashga kundalik yordam beradi. Kundalik yozishni maslahat berganimda, eshitganlar yozish foydali deb o‘ylashadi. Ko‘proq foydani o‘qiganimda olaman. Natijalardan qoniqaman degan odam, o‘tmishdagi natijalarini bilgani yaxshi. Hamma natijalar ham o‘ziga bog‘liq emasligini bilgani yaxshi.
Nimadan noroziman? Qoniqmaydigan joylarim bormi? Ha. Harakatimdan qoniqmayman. Noroziman. Yaxshiroq qilish mumkinligini bilsam, qilmayotgan bo‘lsam – qoniqmaslik paydo bo‘ladi. Mana shu qoniqmaslik harakatni yaxshilashga undaydi. Harakat yaxshilansa, natija albatta yaxshilanadi.
Qilayotgan ishining hammasidan qoniqmaslik siqiltiradi. Ba’zilaridan rozi bo'lib turaman. "Hozirga bo‘ladi" deyman. Rivojlantirishim kerak joyimdan esa qoniqmay turaman.
"Havo tozaligi, korrupsiyalashgan amaldor, notekis yo‘llar, professional bo‘lmagan kadrlar, uzilayotgan elektr tarmog‘i – bulardan ham qoniqasizmi"? Savol keladi bir chekkadan. Ularga e’tibor bermayman. Chunki hozirgi imkonim bilan ulardan so‘ralmayman.
Maktabimiz bitiruvchilarini yana ham kuchliroq qila olmayotganimdan qoniqmayman. O‘tgan yilgi bitiruvchilarimizning 43 foizi muhandislik va texnologiya yo‘nalishida ketishdi. Ular kuchli mutaxassis bo‘lishsa, balki yuqoridagi muammolar ba’zilari yechimga yaqinlashardi.
Insholarim sifatidan qoniqmayman. Yana ham yaxshiroq qilsa bo‘ladi deyman. Tushunarliroq yozganimda ko‘proq odam fikrlashi o‘zgarardi. Balki yillar o‘tib yuqoridagi muammolar yechilishiga hissa qo‘shilardi.
Maktabimiz natijasidan qoniqmasligim 20 yillik maktabning natijalarini ko‘rganimdan. Yaxshilashimiz mumkin joylarni bilaman.
Insholarimdan qoniqmasligim o‘ziga yopishtirib oladigan insholarni ko‘rganimdan. Yaxshiroq yozishim mumkinligini bilaman.
Demak, yaxshirog‘ini ko‘rganimdan keyingina qoniqmaslikni boshlayman. Harakatimni yaxshilashni boshlayman. Qoniqmaslik yo‘lga o‘xshaydi. Manzilni bilgach yo‘lga chiqiladi.
Biz havas qilganlar bor. Ular ketkazgan vaqtni ketkazsak bizda ham natijalar ko‘rinishni boshlaydi. Zo‘r natijalarni xohlash siqiltirmaydi. Zo‘r natijalarni tez xohlash siqiltiradi.
Qilayotgan ishimizni zo‘r qilsak, natijalar uzoq kuttirmaydi. Haftalarni aytmayapman. Yillarni aytyapman. Odam o‘n yilda nimalar qilib yuborish mumkinligini tasavvur ham qila olmaydi.
Yana kulgili holat bor. Hech kim sekin boy bo‘lishni xohlamaydi. Sekin rivojlanishni xohlamaydi. Shu sababdan uzun yo‘llarni tanlayman. U yerda raqobat bo‘lmaydi. Harakatlardan norozi bo‘lishni tanlash, uzun yo‘lni tanlash demak. Natijalardan norozi bo‘lishni tanlash, siqilishni tanlash demak.
Xulosa qiladigan bo‘lsak. Natijalar bizga bog‘liq emas. Harakatlarimiz bog‘liq. Natijalarimizga rozi bo‘lsak, siqilmaymiz. Harakatlarimizga rozi bo‘lsak, to‘xtab qolamiz.
Harakatlarimizga norozi bo‘lsak – yaxshilaymiz. Yaxshilay oladigan harakatlarimizga birinchi norozi bo‘lsak yutamiz. Yaxshilay olmaydiganimizdan norozi bo‘lishdan esa foyda yo‘q. Harakatlarimiz yaxshilansa, natijalarimiz yaxshilanadi.
Konfutsiy aytgandi: Kuchli odam doimo baxtli. Kichkina odam doimo xafa. Holatimizdan baxtli bo‘lish rivojlanishimizni sekinlashtirmaydi. Baxtli odam kamchiligini oson qabul qiladi. Kamchiligini qabul qilgan harakatini oson yaxshilay oladi. Demak baxtli va rozi bo‘lishimiz rivojlanishimizni tezlashtiradi.
❤1
Forwarded from Jangirov
#imtihon_natijalari_2025
#ixtisoslashtirilgan_maktablar
⚡️ IXTISOSLASHTIRILGAN MAKTABLARGA KIRISH IMTIHON NATIJALARI EʼLON QILINDI!
✅ Joriy yilning 7-, 8-, 9-iyul kunlari Ixtisoslashtirilgan maktablarga hamda 10-, 11-, 12-iyul kunlari Tayanch ixtisoslashtirilgan maktablariga oʻtkazilgan imtihon natijalari eʼlon qilindi.
👇 Imtihon natijalarini quyidagi maxsus telegrambotlari orqali bilishingiz mumkin:
👉 @ITMA_2025_natija_1_bot
👉 @ITMA_2025_natija_2_bot
👉 @ITMA_2025_natija_3_bot
👉 @ITMA_2025_natija_4_bot
👉 @ITMA_2025_natija_5_bot
👉 Qabul-2025 yangiliklari 👈
#ixtisoslashtirilgan_maktablar
🔔 DIQQAT!🔎 Natijalarni bilish istagida boʻlgan yuz minglab talabgorlarning bir vaqtda soʻrov yuborishlari natijasida telegrambot sekin ishlashi mumkin.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Vaqtni ushlashga urinib
Bugun vaqt haqida gaplashamiz, do‘stlar.
Vaqtning muhimligi, uni isrof qilmaslik haqida gapirmayman. Oddiy bir inshoni pul to‘lab o‘qiyapsiz. Vaqt qadrini yaxshi bilsangiz kerak, shundoq ham. Buning ustiga, o‘zim ko‘p vaqtimni bekor ketkazib qo‘yganman. Nasihat qilsam ham, ta’sir qilmasa kerak.
Nasihat o‘rniga, vaqtni yana ham bekor ketkazmaslik uchun qilayotgan ishlarim haqida gaplashamiz.
Vaqt barakasi haqida.
Bir narsani sezdim. 20+ yoshlik paytdagi vaqt bilan, 30+ yoshlikdagi vaqt farq qilar ekan. Yosh yigitchaning bir kuni bilan, ikki farzand otasining kunida farq bo‘ladi. Yigitchaning bir yili, 30 yoshlikning ikki yiliga teng bo‘lsa kerak.
Yoshlikdagi bir kunda ko‘proq narsaga ulgurib qolsa bo‘ladi. Oila tashvishi yo‘q. Tishni davolash shart emas. Odamlar kutilmasi kichkina. Arzon yashash mumkin. Tana va miya baquvvat.
Yoshligida oldinga o‘tib ketganlar bor. O‘sha shamol bilan uzoqqa yetib bora olishadi. YouTube da rahmatli Yorqinjon domlaning 19 yoshliklarida qilgan ma’ruzalari bor. Zamonaviy olimlarimizdan kam emas. Uorren Baffet 10 yoshida sarmoya qilishni boshlagandi. Charlie Manger 9 yoshidan ishlardi. Richard Brenson 12 yoshlarida o‘z do‘konini ochgandi. Nassim Taleb o‘smirligidayoq o‘zini ta’minlab qo‘ygandi. Bo‘ladigan bola boshidan ma’lum deyisharmidi?
Yoshligini bekor o‘tkazganlar keyin yetib olishlari qiyin kechadi. G‘ami yo‘q paytida o‘qimagan, ishlamaganlar bor. G‘am kelganda o‘sha bilan ovora bo‘lib qolishadi. "Rivojlanmaysiz-mi?" so‘raysiz, "tirikchilikdan ortmayapmiz" deyishadi. Tirikchilikda yurish maqsad emas. Tirikchilik maqsad uchun qilinadi.
O‘ttizga to‘lganlar o‘qiyotgan bo‘lsa, xafa bo‘lishmasin. 40 yoshlikdan ko‘ra vaqtimiz barakaliroq hozir.
YouTube ning video ko‘rsatish algoritmi bor. Birinchi 100 ta odamga ko‘rsatadi. Ularga yoqsa videoni ko‘taraveradi. Yoqmasa tushirib tashlaydi. Ya’ni birinchi soatda yaxshi ko‘rilgan video, uyog‘iga ham shunday ketaveradi. Hech narsa o‘zgarmasa, natija o‘sha birinchi soatdagidek bo‘ladi.
Hayotimiz ham shunga o‘xshash. Boshida erisha olmasak, keyin erishish qiyinlashib boradi. Erishish bu yerda natija emas. Zero, natijalarning hammasi bizga bog‘liq emas. Erishish bu yerda o‘zimiz orttirgan qobiliyatlar. Til bilishimiz. Qo‘limizdan ish kelishi. Chiqishib ketishimiz. Risk va mas’uliyatdan qo‘rqmasligimiz. Bizga suyanish mumkinligini bilishlari. Shularni o‘ttizgacha shakllantirib olsak bo‘ldi. O‘ttizdan keyin shamoli olib ketadi.
Vaqtni oluvchilar haqida.
Ovqat vaqt oladi do‘stlar. Yeyishga ketadigan vaqtni aytmayapman. Hazm qilishga ketadiganini aytyapman. To‘q qoringa uxlashlik, uyquni ko‘paytiradi.
Shu sabab och uxlagan kunim, xursand uxlayman. To‘q uxlasam, uyquga to‘ymayman.
Majlis va uchrashuvlar vaqt oladi. Suhbatning o‘ziga ketadigan vaqt emas. Suhbatdagi fikrlarni o‘ylashga ketadigan vaqt. Bir narsani o‘ylashni boshladingizmi? Boshqa narsani o‘ylay olmaysiz. Opportunity cost. Shu sabab bularning hammasini kunning ikkinchi yarmiga qo‘yaman.
Ijtimoiy tarmoqlar vaqt oladi. Qopingizdan bir hovuch guruch olsa, kamayish yo‘qdek ko‘rinadi. Takrorlanaversa, qopda hech narsa qolmaydi. Yoshligimizda ozgina kesaverib, tortlarni tugatib qo‘yar edik. "Yana ozgina"ning yomon tarafi – boshlash oson, to‘xtashlik qiyin bo‘ladi.
Ijtimoiy tarmoqlar telefonda bo‘lishining xavfli tomoni shunda. Kompyuterdan kirgan yaxshiroq. Men har biriga limitlar qo‘yib qo‘yganman. Instgaram yo‘q. YouTube, Twitter bir necha daqiqadan. Kodlari esa o‘zimda emas.
Serial va kinolar vaqt oladi. Til o‘rganish bahonasida bularga ancha vaqtimni berib qo‘ygan edim. Seriallarga vaqt ketkazmaslik siri – ko‘rishni boshlamaslik. Kiyimingizdagi ipni torta boshlasangiz, bir-birini tortib chiqib kelaveradi. Uzib to‘xtatmasangiz, kiyimdan hech narsa qolmaydi.
Bugun vaqt haqida gaplashamiz, do‘stlar.
Vaqtning muhimligi, uni isrof qilmaslik haqida gapirmayman. Oddiy bir inshoni pul to‘lab o‘qiyapsiz. Vaqt qadrini yaxshi bilsangiz kerak, shundoq ham. Buning ustiga, o‘zim ko‘p vaqtimni bekor ketkazib qo‘yganman. Nasihat qilsam ham, ta’sir qilmasa kerak.
Nasihat o‘rniga, vaqtni yana ham bekor ketkazmaslik uchun qilayotgan ishlarim haqida gaplashamiz.
Vaqt barakasi haqida.
Bir narsani sezdim. 20+ yoshlik paytdagi vaqt bilan, 30+ yoshlikdagi vaqt farq qilar ekan. Yosh yigitchaning bir kuni bilan, ikki farzand otasining kunida farq bo‘ladi. Yigitchaning bir yili, 30 yoshlikning ikki yiliga teng bo‘lsa kerak.
Yoshlikdagi bir kunda ko‘proq narsaga ulgurib qolsa bo‘ladi. Oila tashvishi yo‘q. Tishni davolash shart emas. Odamlar kutilmasi kichkina. Arzon yashash mumkin. Tana va miya baquvvat.
Yoshligida oldinga o‘tib ketganlar bor. O‘sha shamol bilan uzoqqa yetib bora olishadi. YouTube da rahmatli Yorqinjon domlaning 19 yoshliklarida qilgan ma’ruzalari bor. Zamonaviy olimlarimizdan kam emas. Uorren Baffet 10 yoshida sarmoya qilishni boshlagandi. Charlie Manger 9 yoshidan ishlardi. Richard Brenson 12 yoshlarida o‘z do‘konini ochgandi. Nassim Taleb o‘smirligidayoq o‘zini ta’minlab qo‘ygandi. Bo‘ladigan bola boshidan ma’lum deyisharmidi?
Yoshligini bekor o‘tkazganlar keyin yetib olishlari qiyin kechadi. G‘ami yo‘q paytida o‘qimagan, ishlamaganlar bor. G‘am kelganda o‘sha bilan ovora bo‘lib qolishadi. "Rivojlanmaysiz-mi?" so‘raysiz, "tirikchilikdan ortmayapmiz" deyishadi. Tirikchilikda yurish maqsad emas. Tirikchilik maqsad uchun qilinadi.
O‘ttizga to‘lganlar o‘qiyotgan bo‘lsa, xafa bo‘lishmasin. 40 yoshlikdan ko‘ra vaqtimiz barakaliroq hozir.
YouTube ning video ko‘rsatish algoritmi bor. Birinchi 100 ta odamga ko‘rsatadi. Ularga yoqsa videoni ko‘taraveradi. Yoqmasa tushirib tashlaydi. Ya’ni birinchi soatda yaxshi ko‘rilgan video, uyog‘iga ham shunday ketaveradi. Hech narsa o‘zgarmasa, natija o‘sha birinchi soatdagidek bo‘ladi.
Hayotimiz ham shunga o‘xshash. Boshida erisha olmasak, keyin erishish qiyinlashib boradi. Erishish bu yerda natija emas. Zero, natijalarning hammasi bizga bog‘liq emas. Erishish bu yerda o‘zimiz orttirgan qobiliyatlar. Til bilishimiz. Qo‘limizdan ish kelishi. Chiqishib ketishimiz. Risk va mas’uliyatdan qo‘rqmasligimiz. Bizga suyanish mumkinligini bilishlari. Shularni o‘ttizgacha shakllantirib olsak bo‘ldi. O‘ttizdan keyin shamoli olib ketadi.
Vaqtni oluvchilar haqida.
Ovqat vaqt oladi do‘stlar. Yeyishga ketadigan vaqtni aytmayapman. Hazm qilishga ketadiganini aytyapman. To‘q qoringa uxlashlik, uyquni ko‘paytiradi.
Shu sabab och uxlagan kunim, xursand uxlayman. To‘q uxlasam, uyquga to‘ymayman.
Majlis va uchrashuvlar vaqt oladi. Suhbatning o‘ziga ketadigan vaqt emas. Suhbatdagi fikrlarni o‘ylashga ketadigan vaqt. Bir narsani o‘ylashni boshladingizmi? Boshqa narsani o‘ylay olmaysiz. Opportunity cost. Shu sabab bularning hammasini kunning ikkinchi yarmiga qo‘yaman.
Ijtimoiy tarmoqlar vaqt oladi. Qopingizdan bir hovuch guruch olsa, kamayish yo‘qdek ko‘rinadi. Takrorlanaversa, qopda hech narsa qolmaydi. Yoshligimizda ozgina kesaverib, tortlarni tugatib qo‘yar edik. "Yana ozgina"ning yomon tarafi – boshlash oson, to‘xtashlik qiyin bo‘ladi.
Ijtimoiy tarmoqlar telefonda bo‘lishining xavfli tomoni shunda. Kompyuterdan kirgan yaxshiroq. Men har biriga limitlar qo‘yib qo‘yganman. Instgaram yo‘q. YouTube, Twitter bir necha daqiqadan. Kodlari esa o‘zimda emas.
Serial va kinolar vaqt oladi. Til o‘rganish bahonasida bularga ancha vaqtimni berib qo‘ygan edim. Seriallarga vaqt ketkazmaslik siri – ko‘rishni boshlamaslik. Kiyimingizdagi ipni torta boshlasangiz, bir-birini tortib chiqib kelaveradi. Uzib to‘xtatmasangiz, kiyimdan hech narsa qolmaydi.
❤1
Ba’zan tasodifan bitta epizodni ko‘rib qolasiz. Qolgan voqealar qiziqtiradi. Nima qilaylik endi. Inson tabiati. Zeigarnik effekt. Oldinlari tugatib qo‘yar edim. Vaqtim ketayotganini bilib boshqa usulni topdim. Serial nomini YouTube ga yozib, xulosasini qidira boshladim. (Recaps) Soatlarini sarflab tomosha qilgan bitta bloger, yarim soatda hammasini gapirib beradi.
Xulosa orqali tushuntirsa bo‘ladigan seriallar ko‘rishga arzimaydi. Xulosa qilib bo‘lmaydiganlari esa 1% ham chiqmaydi.
Vaqt beruvchilar haqida.
Yoshi katta odamlar bor. Hayotiy tajribalari ko‘p. Farzandlariga qaraysiz – tilla bolalar. Shu insonlar suhbati. Ilmlilar suhbati. Sohangizda oldinda bo‘lganlar suhbati. Ana shular vaqt beradi. Bitta odam ikkinchi odamga umrini o‘tkaza olmaydi. O‘tkazishga eng yaqin ish suhbatdir.
Institutimizda bir behayo qiz bor edi. O‘qimasdi. Mensimasdi. Hashamga berilgan. Vaqtini bekor ketkazardi. Birinchi ko‘rgan odam ko‘rinishiga aldanardi. Esli qiz deb o‘ylardi. Bir yigit uylanmoqchi bo‘lib, mendan surishtirdi. (Tovba boshqa odam qurib qolganmidi?) Borini aytib berdim. Fikrini o‘zgartirdi.
Menimcha, uni rosa ko‘p vaqtini tejab berdim. Janjallar. Norozilik. Ko‘ngil qolishi. Balki ajrashishni oldini oldim. (Shunday o‘ylasam balki xursand yuraman. Aslida u boshqalardan ham surishtirgandir balki). Foydali suhbatlar ham xuddi shunday – bizni balolardan saqlab qoladi.
Buyuk kitoblar vaqt beradi. Buyuk kitoblar, buyuk odamlar bilan suhbat degani. Bu suhbat harflar orqali bo‘ladi. Jonli suhbatda savollar bera olasiz. Gapiruvchi sizga moslashadi. Balki takror ham qiladi. Harfli suhbatda bular yo‘q-ku? To‘g‘ri. Yana bir joyi ham bor. Shunday buyuklar bilan yana qayerda gaplasha olasiz? Sizga nasihat qilishga vaqtlari bormi? Kerakli mavzuni ochib, "shu joyi menga ekan" deb ketaversak bo‘lmaydi-mi?
O‘rganishga sarflagan vaqtimiz umrimizni tejab beradi. Ishimizni yaxshiroq qilamiz. Biznes boshlay olamiz. O‘z ishxonamizda o‘samiz. Ko‘proq pul topamiz.
Sport vaqt beradi. Nafaqat kun ichida quvvat ko‘proq bo‘ladi. Sportga sarflangan bir soat, umr sifatini ikki soatga yaxshilaydi. Ertalab sportga chiqmasam ikki soat yutgandek bo‘laman. Asli to‘rt soat yutqazaman. Ishlarim sekinroq bitadi. Kun yarmida uyqum keladi.
To‘g‘ri sarflangan pul vaqt beradi. O‘zi aqlli odam puli bilan vaqtini tejab qoladi. Yuz so‘m tejash uchun kilometrlar yurib bormaydi. Onlayn buyurtma berib qo'yaveradi.
Ongli bo‘lishlik vaqt beradi. “Dil ba yoru, dast ba kor” derdilar Naqshbandiy bobomiz. Dil ba yor – ogoh bo‘lishlik. Nima qilayotganini bilish. Nega qilayotganini bilish. Qilayotgan ishlarimiz haqida o‘ylab tursak, balki ba’zilarini to‘xtatib qo‘yarmidik?
Vaqt cho‘zuvchilar haqida.
Vaqt hamma uchun har xil o‘tadi. Bir odamning yillari ham turlicha. Ba’zi yillar tezroq. Ba’zilari sekinroq. O‘tmishimizga qarasak, buni yaqqol ko‘ramiz. Vaqtni his qilish miyaning o‘zida. Tafakkur va tushunishga harakat qilish miyani qiynaydi. Shu qiynoq vaqtni uzunroqdek qiladi.
Tana ham qiynalganda vaqt sekin o‘tayotgandek tuyuladi. Yugurganlar buni yaxshi his qilishgan. Plankada turganlar ham.
Yengillik vaqtimiz o‘tganini sezdirmaydi. Shorts va Reelslar soatlarni olishi shundan. Fizika ma’ruzasini tomosha qiling. Daqiqalaringizni sezib turasiz. Bekorchi narsalarni ko‘ring. Soatlaringizni topa olmaysiz.
Miyani qiynaydigan suhbatlar. Kitob va ma’ruzalar. Til va ko‘nikma o‘rganish. Yangi tanishuvlar. Oldin yechmagan muammolarimiz. Matn yozish. Mana shu yozayotgan inshomiz. Vaqtni cho‘zgandek bo‘ladi. Qilayotganda ham. Eslagan paytingizda ham.
Yangi joyga sayohat paytida – til boshqa, ko‘chalar boshqa, odamlar boshqa, kundalik ishlarimiz boshqa. O‘z yurtimizdagidan sekinroqdek tuyuladi. Yillar o‘tadi. Har bir kunini eslay olamiz. O‘n kun sohil bo‘yida yotganlardan so‘rang. Ularda bunday xotiralar bo‘lmaydi. Sayohat miyani qiynagani uchun vaqtni cho‘zadi.
Xulosa orqali tushuntirsa bo‘ladigan seriallar ko‘rishga arzimaydi. Xulosa qilib bo‘lmaydiganlari esa 1% ham chiqmaydi.
Vaqt beruvchilar haqida.
Yoshi katta odamlar bor. Hayotiy tajribalari ko‘p. Farzandlariga qaraysiz – tilla bolalar. Shu insonlar suhbati. Ilmlilar suhbati. Sohangizda oldinda bo‘lganlar suhbati. Ana shular vaqt beradi. Bitta odam ikkinchi odamga umrini o‘tkaza olmaydi. O‘tkazishga eng yaqin ish suhbatdir.
Institutimizda bir behayo qiz bor edi. O‘qimasdi. Mensimasdi. Hashamga berilgan. Vaqtini bekor ketkazardi. Birinchi ko‘rgan odam ko‘rinishiga aldanardi. Esli qiz deb o‘ylardi. Bir yigit uylanmoqchi bo‘lib, mendan surishtirdi. (Tovba boshqa odam qurib qolganmidi?) Borini aytib berdim. Fikrini o‘zgartirdi.
Menimcha, uni rosa ko‘p vaqtini tejab berdim. Janjallar. Norozilik. Ko‘ngil qolishi. Balki ajrashishni oldini oldim. (Shunday o‘ylasam balki xursand yuraman. Aslida u boshqalardan ham surishtirgandir balki). Foydali suhbatlar ham xuddi shunday – bizni balolardan saqlab qoladi.
Buyuk kitoblar vaqt beradi. Buyuk kitoblar, buyuk odamlar bilan suhbat degani. Bu suhbat harflar orqali bo‘ladi. Jonli suhbatda savollar bera olasiz. Gapiruvchi sizga moslashadi. Balki takror ham qiladi. Harfli suhbatda bular yo‘q-ku? To‘g‘ri. Yana bir joyi ham bor. Shunday buyuklar bilan yana qayerda gaplasha olasiz? Sizga nasihat qilishga vaqtlari bormi? Kerakli mavzuni ochib, "shu joyi menga ekan" deb ketaversak bo‘lmaydi-mi?
O‘rganishga sarflagan vaqtimiz umrimizni tejab beradi. Ishimizni yaxshiroq qilamiz. Biznes boshlay olamiz. O‘z ishxonamizda o‘samiz. Ko‘proq pul topamiz.
Sport vaqt beradi. Nafaqat kun ichida quvvat ko‘proq bo‘ladi. Sportga sarflangan bir soat, umr sifatini ikki soatga yaxshilaydi. Ertalab sportga chiqmasam ikki soat yutgandek bo‘laman. Asli to‘rt soat yutqazaman. Ishlarim sekinroq bitadi. Kun yarmida uyqum keladi.
To‘g‘ri sarflangan pul vaqt beradi. O‘zi aqlli odam puli bilan vaqtini tejab qoladi. Yuz so‘m tejash uchun kilometrlar yurib bormaydi. Onlayn buyurtma berib qo'yaveradi.
Ongli bo‘lishlik vaqt beradi. “Dil ba yoru, dast ba kor” derdilar Naqshbandiy bobomiz. Dil ba yor – ogoh bo‘lishlik. Nima qilayotganini bilish. Nega qilayotganini bilish. Qilayotgan ishlarimiz haqida o‘ylab tursak, balki ba’zilarini to‘xtatib qo‘yarmidik?
Vaqt cho‘zuvchilar haqida.
Vaqt hamma uchun har xil o‘tadi. Bir odamning yillari ham turlicha. Ba’zi yillar tezroq. Ba’zilari sekinroq. O‘tmishimizga qarasak, buni yaqqol ko‘ramiz. Vaqtni his qilish miyaning o‘zida. Tafakkur va tushunishga harakat qilish miyani qiynaydi. Shu qiynoq vaqtni uzunroqdek qiladi.
Tana ham qiynalganda vaqt sekin o‘tayotgandek tuyuladi. Yugurganlar buni yaxshi his qilishgan. Plankada turganlar ham.
Yengillik vaqtimiz o‘tganini sezdirmaydi. Shorts va Reelslar soatlarni olishi shundan. Fizika ma’ruzasini tomosha qiling. Daqiqalaringizni sezib turasiz. Bekorchi narsalarni ko‘ring. Soatlaringizni topa olmaysiz.
Miyani qiynaydigan suhbatlar. Kitob va ma’ruzalar. Til va ko‘nikma o‘rganish. Yangi tanishuvlar. Oldin yechmagan muammolarimiz. Matn yozish. Mana shu yozayotgan inshomiz. Vaqtni cho‘zgandek bo‘ladi. Qilayotganda ham. Eslagan paytingizda ham.
Yangi joyga sayohat paytida – til boshqa, ko‘chalar boshqa, odamlar boshqa, kundalik ishlarimiz boshqa. O‘z yurtimizdagidan sekinroqdek tuyuladi. Yillar o‘tadi. Har bir kunini eslay olamiz. O‘n kun sohil bo‘yida yotganlardan so‘rang. Ularda bunday xotiralar bo‘lmaydi. Sayohat miyani qiynagani uchun vaqtni cho‘zadi.
❤1