پرومتئوس

Forwarded from شهریار

همین سؤالِ بالا رو باز درباره‌ی کاری که پرومته با انسان کرد می‌پرسم:

پرومته قدرتش رو از اونجایی می‌گیره که می‌دونه نخواهد مُرد و بنابراین در برابر عذاب‌های زئوس مقاومه. این رو چند بار صریحاً می‌گه؛ که زئوس مختاره هر بلایی سرم بیاره و من نمی‌ترسم چون نخواهم مرد.

همدستِ بزرگ پرومته در شورش، انسانه. امّا انسان به مرگِ خودش آگاهه و بنابراین می‌ترسه و بنابراین نمی‌تونه مثل پرومته مقاومت کنه. بنابراین پرومته برای اونکه این نقیصه رو برطرف کنه انسان رو به چیزی مجهّز می‌کنه که اون چیز قطعیتِ مرگ رو از ذهنّ انسان دور می‌کنه و از این طریق انسان هم مثلِ پرومته بی‌باک و آماده‌ی مقاومت میشه. اون هبه «امیدِ کوره».

پس همون سؤال رو اینجا باز می‌پرسم: آیا صرفِ داشتنِ امیدِ کور به تغییرِ تقدیر، در نهایت منجر به اعمالی می‌شه که تقدیر رو تغییر می‌ده و این کور بودنِ امید صرفاً به معنای بی‌توجّهی به نتیجه‌ی تقدیره تا با ایجادِ تهوّر، بشه جرئت فکر کردن به یافتنِ راه‌هایی برای چیرگی به تقدیر رو یافت و از این طریق واقعاً بهش چیره شد؟ یا این امیدِ کور صرفاً دستکاریِ انسانه برای اینکه بی‌توجّه به قطعیتِ خردکننده‌ی تقدیر، انسان بتونه ابزارِ پرومته برای تحقّقِ تقدیر بشه بی‌اونکه بفهمه در نهایت توسّط تقدیر خرد خواهد شد (و کور بودن به معنای غفلتی احمقانه است تا بتونند بپذیرند که ابزارِ مصرفیِ اعمالِ تقدیر باشند). باز در نگاهِ اوّل تقدیر قابل تغییره و پرومته با دادنِ امید کور قدرتِ تغییر تقدیر رو به انسان می‌بخشه و در نگاهِ دوّم تقدیر ثابته و پرومته صرفاً با دادنِ امید کور از انسان سوء استفاده می‌کنه.

آیو انسانه. یک جایی در لحظه‌ی تصمیم‌گیری از پرومته می‌پرسه: چرا من به جای اینکه این عذاب‌هایی که تو برشمردی رو متحمّل بشم همینجا خودم رو نکشم؟ پرومته خبر می‌ده که بعد از این عذاب‌ها به درمان می‌رسی. و آیو تصمیم می‌گیره از خودکشی اجتناب کنه. آیا این مصداقِ اون امیدِ کوره؟ یا آیو اراده‌ای به خرج داده؟

من نمی‌فهمم که چطور در این تراژدی تقدیر ثابت نیست و امکان چیرگی بر او وجود داره و سازوکاری که پرومته از طریقش بر تقدیر چیره می‌شه چیه؟ اون سوراخی که پرومته پیدا کرده تا به کلّ نظامِ غیر قابل نفوذِ تقدیر نفوذ کنه و نقب بزنه کجای متنه؟

👍1

1.24K views17:10