پرومتئوس
1.46K subscribers
30 photos
5 videos
18 files
15 links
پرومتئوس جایگاه انتشار بحث‌ها، نوشته‌ها و درسگفتارهایی است که
در آن‌ها هدف، دفاع از حقانیت عصر جدید (مدرنیته) است.
این کانال متعلق به رضا صمیم، دانشیار جامعه‌شناسی هنر و ادبیات در دانشکدگان هنرهای زیبای دانشگاه تهران است.
Download Telegram
بخش آخر کارگاه کاربرد روش پدیدارشناسی در جامعه‌شناسی تاریخی 👆
👍11
رویکردهای_بدیل_در_نظریه_انتقادی.MP3
81.3 MB
♦️رویکردهای بدیل در نظریه انتقادی
🔸درس‌گفتار اول: ماکیاولی
🔸رضا صمیم
🔹بخش اول: درباره تمایز‌های نقد مدرن و نقد پست‌مدرن
🗓 تابستان ۱۳۹۸

@CulturalStudiesUSC
👍15
این بحثم درباره تمایزهای نقد مدرن با پست مدرن هنوز مبنای همه کارهای نظری‌ای است که مشغول اونم 👆
👍9
به زودی بازخوانیم از نقد دریدا بر تاریخ جنون فوکو رو ذیل همین بحث در پرومتئوس بازنشر خواهم کرد
👍22
Audio
👍10
این، اولین جلسه از درسگفتار ۴ جلسه‌ای بازخوانی نقد دریدا بر کتاب تاریخ جنون فوکو است. به نظرم هنوز هم این نقد، یکی از بهترین نقدهای موجود بر روش تحلیل تاریخی فوکوست. روشی که اتفاقا در ایران طرفداران زیادی دارد و نیازمند آن است تا به صورت جدی مورد نقد قرار گیرد 👆
👍19
جلسه_دوم_نقد_مطالعات_تاریخی_پست_مدرن.MP3
174.2 MB
♦️سلسله جلسات نقد مطالعات تاریخی پست‌مدرن
🔸دوره نخست: بازخوانی نقد دریدا بر تاریخ جنون فوکو
🔸رضا صمیم
🔹جلسه ۲
🗓 تابستان 1399

@CulturalStudiesUSC
👍13
جلسه دوم بازخوانی نقد دریدا بر تاریخ جنون فوکو 👆
👍4
جلسه_سوم_نقد_مطالعات_تاریخی_پست_مدرن.MP3
195.1 MB
♦️سلسله جلسات نقد مطالعات تاریخی پست‌مدرن
🔸دوره نخست: بازخوانی نقد دریدا بر تاریخ جنون فوکو
🔸رضا صمیم
🔹جلسه ۳
🗓 تابستان 1399

@CulturalStudiesUSC
جلسه_چهارم_نقد_مطالعات_تاریخی_پست_مدرن.MP3
184.8 MB
♦️سلسله جلسات نقد مطالعات تاریخی پست‌مدرن
🔸دوره نخست: بازخوانی نقد دریدا بر تاریخ جنون فوکو
🔸رضا صمیم
🔹جلسه ۴
🗓 تابستان 1399

@CulturalStudiesUSC
👍9
دو جلسه آخر 👆
👍6
سلام دوستان. قصد دارم درسگفتاری آنلاین درباره تراژدی‌های یونانی برگزار کنم. اگر موضوع برایتان جذاب است و مایل به شرکت در این درسگفتار هستید با شرکت در این رای‌گیری به من کمک کنید تا بهترین زمان ممکن برلی برگزاری درسگفتار را انتخاب کنم
Final Results
43%
چهارشنبه ۹ شب
12%
چهارشنبه ۹ صبح
39%
شنبه ۹ شب
6%
شنبه ۹ صبح
👍9
👍13
من برای دروه نخست از مجموعه درسگفتارهای "کار بر روی اسطوره"*، که چهارشنبه چهاردهم شهریور آغاز خواهد شد، پرومتئوس را برگزیده‌ام. دلیلش کاملا روشن است. پرومتئوس نه فقط فیگور اسطوره‌ای مورد علاقه من، بلکه اسطوره همیشه زنده در اندیشه اندیشمندان جهان مدرن است. به زبان دیگر، او روح مدرن جهان اسطوره‌ای یونانی است. کاراکتری است که شهرتش را مدیون شورش بی‌پروایش علیه انقیاد انسان است. شورشی که نهایتا به رهایی و سروری انسان انجامید.
فیگور انقلابی پرومته، فیگوری همیشه معاصر است. کار من در این دوره نیز تحلیل همین معاصریت اوست. تحلیلی که تلاش خواهم کرد هم راه را برای ارائه تفسیرهایی متفاوت از او و ادبیات و فلسفه متاثر از او باز کند و هم زمینه‌ای برای کنش‌گری رهایی‌بخش فراهم آورد.
متن میانجی در این دوره، تراژدی پرومته در زنجیر اثر آیسخولوس است. تراژدی را بند بند خواهم خواند و در میان سطرهای آن دلیل دلبستگی اندیشمندان مدرن از ماکیاولی تا بلومنبرگ به این اسطوره را خواهم کاوید. در انتها نیز به این پرسش‌ها پاسخ خواهم داد که پرومته چه نقش جدیدی می‌تواند در زندگی انسان مدرن ایفا کند. و او چگونه می‌تواند دوباره علیه شکل‌های پیچیده و جدیدی از انقیاد انسان بشورد. و این‌بار اگر بشورد این کدام خدایان‌اند که او را در زنجیر خواهند کرد. احتمالا دوره برای همه علاقه‌مندان به بازخوانی متن‌های ادبی، تئاتر رهایی‌بخش و جامعه‌شناسی انتقادی جذاب خواهد بود.

اگر خواستید به این دوره بپیوندید برای هماهنگی به این شماره در تلگرام پیام دهید:
۰۹۳۵۱۵۰۲۱۹۸

- این دوره به صورت آنلاین و در چهار جلسه صد و بیست دقیقه‌ای برگزار خواهد شد.
- تاریخ شروع هم چهارشنبه چهاردهم شهریور ساعت نه شب است.
* کار بر روی اسطوره نام کتاب مشهوری از هانس بلومنبرگ است.
👍17
تصمیم دارم تا پیش از آغار درسگفتار "پرومته معاصر ما" چند یادداشت کوتاه درباره درسگفتار و دوره منتشر کنم. این یادداشت‌ها کمک می‌کند وجوه متفاوت این بازخوانی بیشتر درک شود.
👍5
یادداشت‌های کوتاه درباره درسگفتار "پرومته معاصر ما"

* یادداشت نخست: چرا تراژدی هنوز مهم است؟

اسپینوزا در مقدمه رساله کوتاه سیاسی‌اش نوشته است: " این عادت فیلسوفان است که شورها و عواطف را به سخره گیرند، خوارشان بشمارند، یا اگر بخواهند غیورتر از بقیه به نظر برسند از آن‌ها ابراز انزجار کنند... آنها بر این باورند حالا که آموخته‌اند چگونه یک طبیعت انسانی به راستی ناموجود را غرق ستایش کنند و این طبیعت انسانی واقعا موجود را به ناسزا گیرند به قله‌های خرد هم دست می‌یابند! واقعیت این است که آن‌ها انسان‌ها را نه آنطور که واقعا هستند بل آنطور که خودشان دوست دارند می‌فهمند". تراژدی در این معنا ضد فلسفه و متنی است که انسان‌ها را نه آنطور که دوست داریم باشند بل آنطور که واقعا هستند به تصویر می‌کشد: انسان تراژدی، انسانی سرشار از دوپارگی‌ها و تناقضات، حسادت‌ها، کینه‌ها، میل‌های ممنوع و انتقام‌جویی‌های ویران‌کننده است. اینها همگی آن بخشی از وجود انسانی‌اند که تراژدی نه تنها انکارشان‌نمی‌کند بلکه فریادشان می‌زند و نشانه‌های وجودشان را در همه به جستجو می‌نشیند.
تراژدی همیشه قیام علیه توهم‌ورزی‌های الهیات سامی و فلسفه‌های غیر رئالیستی از انسان بوده است. در این معنا حتی تراژدی‌های یونان باستان هم توهم‌ستیز و واقع‌گرایند و می‌توانند تا ابد نقش نوعی پادزهر را برای ایده‌ها و اندیشه‌های ایده‌ئالیستی بازی کنند. رئالیسم تراژدی می‌تواند ما را، از طریق مواجهه با وجه هولناک واقعیت، یعنی مرگ، برای زندگی آماده کند. مرگ در تراژدی برای خواننده‌اش هیچ‌وقت نا امیدکننده نیست و هرگز سبب نمی‌شود او متاثر از آن زودتر به نیستی تن بسپارد. مخاطب تراژدی برای بودن ارزشی هستی‌شناختی قائل است و به نبودن تنها در مقام آنتی‌تزی می‌اندیشد که به بودن و به زندگی پویایی می‌بخشد.
تراژدی جدی است و جدیت آن دقیقا از همین واقعیت ناشی می‌شود که ما را به زندگی پیوند می‌زند. و در این معنا در برابر جدیت الهیات و فلسفه قرار می‌گیرد که تلاش‌شان کندن ما از جهان زندگی و فراتر بردن‌مان از آن است. نزاع میان جدیت تراژدی و فلسفه، نزاع میان جدیت امر واقعی و جدیت امر غیر واقعی است. اما برای آنکه می‌خواهد انسان را آنگونه که هست نه آنگونه که باید باشد بشناسد جدیتی از جنس جدیت تراژدی نیاز است. این‌ جدیت، همان جدیتی است که اندیشمندان مدرن به آن تمسک جسته‌اند و به میانجی آن‌ توانسته‌اند پیچیدگی‌های جهان واقعی را درک کنند و به مفهوم درآورند.

اگر خواستید در درسگفتار "پرومته معاصر ما" شرکت کنید برای هماهنگی به این شماره در تلگرام پیام دهید:
۰۹۳۵۱۵۰۲۱۹۸

- این دوره به صورت آنلاین و در چهار جلسه صد و بیست دقیقه‌ای برگزار خواهد شد.
- تاریخ شروع هم چهارشنبه چهاردهم شهریور ساعت نه شب است.
👍19
یادداشت‌های کوتاه درباره درسگفتار "پرومته معاصر ما"

یادداشت دوم: چرا آنها که می‌خواهند با رویکردی مدرن تراژدی‌های یونانی را بخوانند بهتر است با "پرومته در زنجیر" آغاز کنند؟

آیسخولوس یا اشیل، خالق "پرومته در زنجیر"، پایه‌گذار تراژدی یونانی است. در حقیقت سوفوکل و اوریپید، دو تراژدی‌نویس یونانی دیگر، ادامه‌دهندگان راه اویند. پس تراژدی‌های آیسخولوس بر همه تراژدی‌ها مقدم است و از نوعی اولویت کرونولوژیک برخوردار است. برای من اما این اولویت کرونولوژیک آیسخولوس نبود که سبب شد تراژدی‌ای از او را برای آغاز دوره‌ای که در آن قرار است بر روی تراژدی‌های یونانی کار کنم برگزینم. چه اگر اینگونه بود باید اورستیای او را برمی‌گزیدم که از پرومته متقدم‌تر است و برای بسیاری نیز مهم‌تر. اولویت "پرومته در زنجیر" از قابلیت‌های منحصر به فردی برمیاید که در متن آن وجود دارد. قابلیت‌هایی که سعی خواهم کرد آنها را در طول دوره برشمارم و بکاوم. ولی در اینجا باید به این نکته اشاره کنم که شناخت تراژدی به میانجی "پرومته در زنجیر"، یک حسن منحصر به فرد دارد و آن اینکه خواننده را آماده می‌کند تا تراژدی‌های دیگر را با رویکردی کاملا انتقادی بخواند. آیسخولوس در "پرومته در زنجیر"، خنجری علیه فضای تقدیرگرایانه و متکی بر بخت حاکم بر همه تراژدی‌های یونانی مخفی کرده است. خنجری علیه خود تراژدی. علیه سلطه خدایان و به نفع ویرتئوزیته انسانی. این خنجر همان ابزاری است که باید برای خوانش مدرن تراژدی‌های باستان به آن مجهز بود. ما به عنوان خوانندگان مدرن تراژدی‌های باستان نمی‌توانیم و نباید تحت تاثیر فضای تقدیرگرایانه و بخت‌محور تراژدی‌ها قرار بگیریم و آن را بستاییم. آنچه باید امروز ما را در تراژدی‌ها برانگیزد ردپای هرچند کم‌جان ویرتئوزیته انسانی در آنهاست. چیزی که در "پرومته در زنجیر" بیش از هر تراژدی دیگری نمود دارد.


اگر خواستید در درسگفتار "پرومته معاصر ما" شرکت کنید برای هماهنگی به این شماره در تلگرام پیام دهید:
۰۹۳۵۱۵۰۲۱۹۸

- این دوره به صورت آنلاین و در چهار جلسه صد و بیست دقیقه‌ای برگزار خواهد شد.
- تاریخ شروع هم چهارشنبه چهاردهم شهریور ساعت نه شب است.
👍12
یادداشت‌های کوتاه درباره درسگفتار "پرومته معاصر ما"

یادداشت سوم: با کدام نظریه‌ها تراژدی "پرومته در زنجیر" را خواهم خواند؟

در خوانش هر تراژدی، ما با سه عنصر روبروییم: یکی خود تراژدی، دیگری اسطوره که در تراژدی به بازی گرفته می‌شود و آخری استلزامات فرازمانی تراژدی که سبب می‌گردد بتوان تراژدی‌ای کهن را در زمانه حاضر خواند و از آن برای درک زمان حال بهره برد. پس ما با یک مثلث روبروییم: خود تراژدی، اسطوره و معاصریت تراژدی. من برای هر کدام از این اضلاع به تئوری‌ای استناد خواهم کرد. منتها تئوری‌ها باید به نحوی انتخاب شوند که همدیگر را نقض نکنند و با یکدیگر کلی منسجم را تشکیل دهند. من برای ضلع تراژدی به تئوری فروید متوسل می‌شوم. فروید تراژدی را اساسا امری غیر متافیزیکی می‌دانست و مسئله تقدیر و سرنوشت را صرفا رویه ظاهری واقعیتی زیرین قلمداد می‌کرد. آن واقعیت زیرین چیزی نیست جز آرزوهای سرکوب‌شده دوران کودکی ما. در این معنا تراژدی، محمل تحقق دیرینه‌ترین و دیرپاترین آرزوهای محقق‌نشده انسان است. و دقیقا به همین علت می‌تواند در هر زمان و هر مکان بر مخاطب خود تاثیر بگذارد و او را برانگیزاند. من در خوانش تراژدی "پرومته در زنجیر" متاثر از فروید بر آرزوی رهایی از انقیاد پدر تاکید خواهم کرد و نشان خواهم داد اسطوره پرومته چگونه برای تحقق این آرزو به بازی گرفته شده است. کارکرد اسطوره پرومته را نیز متاثر از نظریه هانس بلومنبرگ در باب اسطوره‌ها، کارکردی تجزیه‌کننده نشان خواهم داد. تجزیه‌کننده قدرت امر مطلق برای آنکه بتوان زندگی کرد، نفس کشید و اراده ورزید. کار اسطوره‌ها آن هنگام که با یکدیگر می‌جنگیدند همیشه آن بوده است که به ما انسان‌ها کمک کنند بتوانیم در میانه‌ی این نزاع، فرصتی برای زندگی بیابیم. اراده‌ای بورزیم و قدرتی اعمال کنیم. دقیقا از همینجا با استناد به نظریه یان کات منتقد ادبی- نمایشی نشان خواهم داد شناخت وجوه پیشین تجربه بشری در تجزیه امر مطلق می‌تواند تا زمان حال استمرار یابد چرا که ما هیچگاه نمی‌توانیم از مقابله و مبارزه با مطلقیت‌های فروبسته‌ساز زندگی دست بکشیم. امروز هم مطلق‌هایی هستند که اگر به بازی‌شان نگیریم و آنها را به جان هم نیندازیم، اجازه تنفس و اعمال هرگونه اراده را از ما سلب خواهند کرد و ما را به زنجیر خواهند کشید.


اگر خواستید در درسگفتار "پرومته معاصر ما" شرکت کنید برای هماهنگی به این شماره در تلگرام پیام دهید:
۰۹۳۵۱۵۰۲۱۹۸

- این دوره به صورت آنلاین و در چهار جلسه صد و بیست دقیقه‌ای برگزار خواهد شد.
- تاریخ شروع هم چهارشنبه چهاردهم شهریور ساعت نه شب است.
👍8
یادداشت‌های کوتاه درباره درسگفتار "پرومته معاصر ما"

یادداشت چهارم (آخر): مراد من از "بازخوانی پدیدارشناسانه" تراژدی

فردا چهارشنبه (۱۴ شهریور) ساعت ۹ شب نخستین جلسه از دوره‌ای که در ابتدا عنوانش را "کار بر روی اسطوره" گذاشته بودم و الان "کار بر روی تراژدی"، آغاز خواهد شد. در نخستین دوره قصد دارم "پرومته در زنجیر" آیسخولوس را با روشی پدیدارشناختی بازخوانی کنم. اگر بخواهم مرادم از بازخوانی پدیدارشناسانه را توضیح دهم باید از این جمله فوق‌العاده روژه ورنو مدد بگیرم که می‌گفت: "ما در پدیدارشناسی بدنبال آنیم نشان دهیم چه چیز در ذهن داریم وقتی کنش می‌کنیم". در این معنا هر بازخوانی پدیدارشناسانه‌ای، بازخوانی یک متن، به قصد کشف چیزی است که در ذهن مولف آن متن است در آن هنگام که متن را خلق می‌کند. در این دوره هم هدف من از بازخوانی، هدفی پدیدارشناختی است: کشف قصد آیسخولوس، خالق پرومته در زنجیر در مقام شهروندی آتنی (با تمام ویژگی‌های سیاسی و اجتماعی آن). قصد خالق یک متن، در اینجا یک تراژدی، در نگاهی پدیدارشناختی، برملاکننده چیستی رابطه‌ها و شخصیت‌های خلق‌شده در آن متن (تراژدی) است و البته به این سبب که این قصد، جمعی است، برملاکننده چیستی رابطه‌ها و شخصیت‌های واقعی در جهانی هم هست که خالق در آن می‌زیسته است. آیسخولوس زینده در جهان دولت‌شهرهای یونانی بود. جهان دولت‌شهرهای یونانی به ویژه در عصر طلایی آن، همیشه جهان جذابی برای انسان معاصر بوده است. چرا که موطن اصلی ارزش‌های سیاسی و اجتماعی‌ای است که از رنسانس تا امروز چونان آرمان همه ما را در پی خود کشانده است و تا تحقق نیابد معاصریت‌اش را از دست نخواهد داد.

اگر خواستید در درسگفتار "پرومته معاصر ما" شرکت کنید برای هماهنگی به این شماره در تلگرام پیام دهید:
۰۹۳۵۱۵۰۲۱۹۸

- این دوره به صورت آنلاین و در چهار جلسه صد و بیست دقیقه‌ای برگزار خواهد شد.
- تاریخ شروع هم چهارشنبه چهاردهم شهریور ساعت نه شب است.
👍6
در دوره "پرومته معاصر ما" دوستان درجه یکی همراه شدند و گفتگوی بی‌نظیری حول مباحث درسگفتار در حال شکل‌گیری است. من یکی از این گفتگوها که با شهریار شجاعی‌نسب شکل گرفته را اینجا می‌گذارم. این گفتگو که حول پرسش شهریار انجام شد تا حدود زیادی موضع من در پروژه "کار بر روی تراژدی" را نشان می‌دهد
👍4