Forwarded from r/Linux memes
Forwarded from Wolna Fantazja (Jerzy T. Szwed)
#Poznań śledzi uczestników #Pyrkon-u? Zbiera dane o tym, co robili w weekend dzięki ich telefonom!!!
https://epoznan.pl/news-news-177030-poznan_sledzi_uczestnikow_pyrkonu_zbiera_dane_o_tym_co_robili_w_weekend_dzieki_ich_telefonom
Ponad 62 tysiące uczestników pojawiło się w tym roku na festiwalu fantastyki Pyrkon. O tym, jak są inwigilowani przez miasto, poinformował niezależny portal Strona Czynna. - Jak Miasto Poznań śledzi poczynania uczestników Pyrkonu? Ma dane z Mastercard i telefonii komórkowej. "Jeżeli jakiś telefon przebywał w obszarze imprezy minimum godzinę, to uznajemy, że był uczestnikiem Pyrkonu i sprawdzamy, co jeszcze robił w ten weekend" - poinformował portal, wrzucając ujęcia z Komisji Promocji Miasta, Turystyki i Rekreacji. Informację podał też #Niebezpiecznik.
https://epoznan.pl/news-news-177030-poznan_sledzi_uczestnikow_pyrkonu_zbiera_dane_o_tym_co_robili_w_weekend_dzieki_ich_telefonom
Ponad 62 tysiące uczestników pojawiło się w tym roku na festiwalu fantastyki Pyrkon. O tym, jak są inwigilowani przez miasto, poinformował niezależny portal Strona Czynna. - Jak Miasto Poznań śledzi poczynania uczestników Pyrkonu? Ma dane z Mastercard i telefonii komórkowej. "Jeżeli jakiś telefon przebywał w obszarze imprezy minimum godzinę, to uznajemy, że był uczestnikiem Pyrkonu i sprawdzamy, co jeszcze robił w ten weekend" - poinformował portal, wrzucając ujęcia z Komisji Promocji Miasta, Turystyki i Rekreacji. Informację podał też #Niebezpiecznik.
Koniec farm trolli? Miłosz Lodowski: „Wojnę o #Wołyń w sieci wygraliśmy dzięki nowej funkcji”. Nowe algorytmy na #X filtrują sztuczny ruch.
#WNET
https://wnet.fm/2026/06/23/koniec-farm-trolli-milosz-lodowski-wojne-o-wolyn-w-sieci-wygralismy-dzieki-nowej-funkcji
#WNET
https://wnet.fm/2026/06/23/koniec-farm-trolli-milosz-lodowski-wojne-o-wolyn-w-sieci-wygralismy-dzieki-nowej-funkcji
wnet.fm
Koniec farm trolli? Miłosz Lodowski: „Wojnę o Wołyń w sieci wygraliśmy dzięki nowej funkcji” - WNET.fm
„Lokalne wojenki informacyjne zyskały zupełnie nowe reguły gry, gdy Big Techy zlikwidowały barierę językową” – tłumaczy Miłosz Lodowski. Rewolucja na platformie X nie ogranicza się wyłącznie do eliminacji spamu. Nowe, automatyczne narzędzia tłumaczeniowe…
Forwarded from 👌🏼Ciekawostki & pomysły & fantazje🚀 (Jerzy T. Szwed)
"Sztuczna inteligencja nie odbierze ci pracy. Ktoś, kto korzysta z AI, to zrobi".
Ten cytat przyciągnął moją uwagę i sprawił, że obejrzałem Przewodnik dla liderów po zaawansowanych strukturach zespołu w świecie agentów z ostatniego szczytu AWS w Sydney.
To bardzo przygnębiający wykład na temat aktualnego stanu branży, wdrażania sztucznej inteligencji i przyszłości ról inżynierskich.
Głównym pytaniem wykładu jest: "Jak powinniśmy budować zespoły do pracy w tym nowym świecie AI?"
Aby na nie odpowiedzieć, autor proponuje ramy oparte na czterech elementach:
Ekonomika
Rynek się zmienił. Ramy czasowe się skracają. Mały zespół starszych inżynierów może zastąpić cały istniejący produkt. To stwarza realne zagrożenie dla firm, które nie dostosują się na czas. Dlatego decyzje dotyczące AI powinny być oparte na ekonomice i wartości biznesowej, a nie na hype'ie.
Talent
Wcześniej rozwój kariery w technologii polegał głównie na pisaniu kodu i tworzeniu funkcji. Dziś najcenniejszą umiejętnością jest zrozumienie biznesu, klientów i produktu. Innymi słowy, AI nagradza ekspertów wielozadaniowych. Jedna osoba może teraz zajmować się analizą, backendem i frontendem, zmniejszając koszty współpracy i potrzebę głębokiej specjalizacji dużych zespołów.
Kolejny interesujący punkt to przyszłość młodszych inżynierów. Prelegent twierdzi, że musimy utrzymać żywy przepływ młodych talentów. W przeciwnym razie w 2034 roku nie będziemy mieć wystarczającej liczby ekspertów.
Struktura
Obecne operacje IT są zoptymalizowane pod kątem determinizmu. Jednak agenci są niedeterministyczni. Dlatego model operacyjny musi się zmienić: odchylenia w wykonaniu, skupienie się na wyniku i zabezpieczenia wokół tego, co naprawdę się liczy. Najlepszym modelem operacyjnym jest inżynieria platformy.
Zarządzanie
Autor podkreśla kilka obszarów, którymi organizacje muszą się zająć:
- Zarządzanie tożsamością agenta. Każdy agent powinien mieć możliwość zweryfikowania swojej tożsamości, która jest powiązana z konkretną osobą.
- Ocena ryzyka. Wyraźnie określ, co agent może robić, i upewnij się, że działa w tych granicach.
- Koordynacja wielu agentów. Kontroluj, co się stanie, gdy agenci się nie zgadzają, eskalują lub wykazują nieoczekiwane zachowanie.
- Zapobieganie utracie umiejętności. Pracownicy powinni utrzymać kluczowe umiejętności, nawet jeśli agenci automatyzują rutynowe prace. Ktoś nadal musi walidować wyniki, audytować działania i brać odpowiedzialność za decyzje.
Ogólnie wykład jest dobrym sprawdzianem rzeczywistości dotyczącym tego, co faktycznie się dzieje, oraz tego, jak firmy i zespoły muszą się zmienić, aby odnieść sukces. Wiele z tych spostrzeżeń znajduje potwierdzenie w moich własnych obserwacjach, więc zdecydowanie polecam obejrzenie całego filmu.
https://youtu.be/O7u6myBRsns?is=xR_eRwAWyL2vU0tf
#ai #leadership #engineering
Ten cytat przyciągnął moją uwagę i sprawił, że obejrzałem Przewodnik dla liderów po zaawansowanych strukturach zespołu w świecie agentów z ostatniego szczytu AWS w Sydney.
To bardzo przygnębiający wykład na temat aktualnego stanu branży, wdrażania sztucznej inteligencji i przyszłości ról inżynierskich.
Głównym pytaniem wykładu jest: "Jak powinniśmy budować zespoły do pracy w tym nowym świecie AI?"
Aby na nie odpowiedzieć, autor proponuje ramy oparte na czterech elementach:
Ekonomika
Rynek się zmienił. Ramy czasowe się skracają. Mały zespół starszych inżynierów może zastąpić cały istniejący produkt. To stwarza realne zagrożenie dla firm, które nie dostosują się na czas. Dlatego decyzje dotyczące AI powinny być oparte na ekonomice i wartości biznesowej, a nie na hype'ie.
Talent
Wcześniej rozwój kariery w technologii polegał głównie na pisaniu kodu i tworzeniu funkcji. Dziś najcenniejszą umiejętnością jest zrozumienie biznesu, klientów i produktu. Innymi słowy, AI nagradza ekspertów wielozadaniowych. Jedna osoba może teraz zajmować się analizą, backendem i frontendem, zmniejszając koszty współpracy i potrzebę głębokiej specjalizacji dużych zespołów.
Kolejny interesujący punkt to przyszłość młodszych inżynierów. Prelegent twierdzi, że musimy utrzymać żywy przepływ młodych talentów. W przeciwnym razie w 2034 roku nie będziemy mieć wystarczającej liczby ekspertów.
Struktura
Obecne operacje IT są zoptymalizowane pod kątem determinizmu. Jednak agenci są niedeterministyczni. Dlatego model operacyjny musi się zmienić: odchylenia w wykonaniu, skupienie się na wyniku i zabezpieczenia wokół tego, co naprawdę się liczy. Najlepszym modelem operacyjnym jest inżynieria platformy.
Zarządzanie
Autor podkreśla kilka obszarów, którymi organizacje muszą się zająć:
- Zarządzanie tożsamością agenta. Każdy agent powinien mieć możliwość zweryfikowania swojej tożsamości, która jest powiązana z konkretną osobą.
- Ocena ryzyka. Wyraźnie określ, co agent może robić, i upewnij się, że działa w tych granicach.
- Koordynacja wielu agentów. Kontroluj, co się stanie, gdy agenci się nie zgadzają, eskalują lub wykazują nieoczekiwane zachowanie.
- Zapobieganie utracie umiejętności. Pracownicy powinni utrzymać kluczowe umiejętności, nawet jeśli agenci automatyzują rutynowe prace. Ktoś nadal musi walidować wyniki, audytować działania i brać odpowiedzialność za decyzje.
Ogólnie wykład jest dobrym sprawdzianem rzeczywistości dotyczącym tego, co faktycznie się dzieje, oraz tego, jak firmy i zespoły muszą się zmienić, aby odnieść sukces. Wiele z tych spostrzeżeń znajduje potwierdzenie w moich własnych obserwacjach, więc zdecydowanie polecam obejrzenie całego filmu.
https://youtu.be/O7u6myBRsns?is=xR_eRwAWyL2vU0tf
#ai #leadership #engineering
Forwarded from Programmer Humor
Forwarded from Programmer Humor
Słowo "compile" (w języku polskim: kompilować) istniało na długo przed erą komputerów. Pochodzi ono od łacińskiego czasownika compilare, który oznaczał "rabować", "plądrować", a z czasem zaczął być używany w znaczeniu "gromadzić", "zbierać" czy "upakowywać razem". Zanim termin ten został zaadaptowany przez informatyków (proces ten opisano np. w historii budowy kompilatorów na Wikipedia), oznaczał on zbieranie i zestawianie ze sobą różnych informacji lub materiałów w celu stworzenia jednego dzieła, takiego jak książka. Zgodnie z definicjami w Etymology Online oraz Wiktionary, słowo to w języku angielskim (pochodzące ze średniowiecznej francuszczyzny) w powszechnym użyciu oznaczało:
Tworzenie kompilacji: Zbieranie różnych tekstów, dokumentów, wierszy czy faktów i łączenie ich w jedną całość, np. w antologię, zbiór praw lub słownik (słynny leksykograf Samuel Johnson często opisywał swoją pracę w ten sposób).
Gromadzenie danych: Zestawianie informacji (np. statystyk czy wyników) z różnych autentycznych źródeł w jeden raport.
Budowanie (znaczenie obecnie przestarzałe): Konstruowanie lub wznoszenie budowli. W terminologii technicznej słowo to zachowało swój pierwotny sens "składania w jedną całość", odnosząc się do zbierania i tłumaczenia przez program (kompilator) napisanego przez człowieka kodu źródłowego (np. C++ czy Java) na zrozumiały dla maszyny kod wynikowy.
Tworzenie kompilacji: Zbieranie różnych tekstów, dokumentów, wierszy czy faktów i łączenie ich w jedną całość, np. w antologię, zbiór praw lub słownik (słynny leksykograf Samuel Johnson często opisywał swoją pracę w ten sposób).
Gromadzenie danych: Zestawianie informacji (np. statystyk czy wyników) z różnych autentycznych źródeł w jeden raport.
Budowanie (znaczenie obecnie przestarzałe): Konstruowanie lub wznoszenie budowli. W terminologii technicznej słowo to zachowało swój pierwotny sens "składania w jedną całość", odnosząc się do zbierania i tłumaczenia przez program (kompilator) napisanego przez człowieka kodu źródłowego (np. C++ czy Java) na zrozumiały dla maszyny kod wynikowy.
Forwarded from Programmer Humor
Forwarded from r/Linux memes
The #1 newsletter for system design. Join @ByteByteGo for FREE today and get weekly breakdowns to level up your engineering skills and ace your next interview.
Forwarded from Naukowy Telegram
Naukowy Telegram
Photo
Jan Łukasiewicz — człowiek który wymyślił język komputerów zanim komputery istniały 💻
Jest rok 1920. Na biurku filozofa w Warszawie leży kartka papieru. Pisze na niej coś co łamie dwuipółtysiącletnią tradycję logiki zachodniej — tradycję sięgającą Arystotelesa.
Tradycja mówiła: każde zdanie jest albo prawdziwe albo fałszywe. Tak albo nie. Zero albo jeden.
Jan Łukasiewicz powiedział: a co jeśli nie? 🤔
I zmienił matematykę, filozofię i informatykę jednocześnie — nie wiedząc że ta ostatnia w ogóle kiedyś powstanie.
Syn urzędnika z Lwowa 🏙
Jan Łukasiewicz urodził się 21 grudnia 1878 roku we Lwowie. Miasto było wtedy częścią Austro-Węgier — wielokulturowe, tętniące życiem intelektualnym, pełne kawiarni gdzie filozofowie spierali się do białego rana ☕️
Ojciec był kapitanem w austriackiej armii. Dom spokojny, mieszczański, bez wielkich dramatów. Nic nie zapowiadało że syn zostanie jednym z największych logików w historii ludzkości 📚
Łukasiewicz studiował filozofię i matematykę na Uniwersytecie Lwowskim. Doktorat obronił w 1902 roku. Habilitację w 1906 roku. Potem trafił do Warszawy — i tu zaczęła się prawdziwa historia 🎓
Arystoteles miał rację przez 2300 lat. Łukasiewicz powiedział: nie do końca 🏛
Żeby zrozumieć co zrobił Łukasiewicz — trzeba cofnąć się do starożytności.
Arystoteles sformułował prawo wyłączonego środka: każde zdanie jest albo prawdziwe albo fałszywe. Nie ma trzeciej możliwości. Między prawdą a fałszem nie ma miejsca na nic innego.
Przez dwa i pół tysiąca lat nikt poważnie nie kwestionował tej zasady. Logika była dwuwartościowa — zero lub jeden, tak lub nie, prawda lub fałsz ⚖️
A potem Łukasiewicz zadał pytanie które wydawało się absurdalne:
Co z przyszłością? 🔮
Weźmy zdanie: "Jutro o 12:00 będzie padać deszcz w Krakowie."
Czy to zdanie jest teraz — dziś — prawdziwe czy fałszywe? Jutro jeszcze nie nastąpiło. Przyszłość nie jest zdeterminowana. Czy możemy przypisać temu zdaniu wartość logiczną?
Arystoteles widział ten problem — bitwa morska jutro. Łukasiewicz poszedł dalej i w 1920 roku zaproponował rozwiązanie radykalne: trzecia wartość logiczna. Nie prawda. Nie fałsz. Możliwe 🌊
Logika trójwartościowa — trzecia droga 3️⃣
Łukasiewicz przypisał wartościom logicznym liczby: 1 oznacza prawdę, 0 oznacza fałsz, a ½ oznacza "możliwe" — zdania o nieokreślonej wartości logicznej, dotyczące przyszłości lub stanów niepewnych.
Następnie zbudował kompletny system logiczny — tabele prawdziwości, reguły wnioskowania, spójniki logiczne — wszystko przeprojektowane dla trzech wartości zamiast dwóch.
To był filozoficzny trzęsienie ziemi 🌋
Ale Łukasiewicz nie zatrzymał się na trzech wartościach. Jeśli mogą być trzy — dlaczego nie cztery? Nie sto? Nie nieskończenie wiele?
Logika wielowartościowa — nieskończone spektrum prawdy 🌈
Łukasiewicz opracował uogólnienie swojego systemu na dowolną liczbę wartości logicznych — a nawet na nieskończenie wiele wartości tworzących kontinuum między 0 a 1.
Wartości logiczne jako liczby rzeczywiste z przedziału 0,1. Prawda nie jako stan binarny — ale jako stopień. Zdanie może być prawdziwe w 0.3, w 0.7, w 0.95 💯
Brzmi znajomo? 🤔
To jest fundament logiki rozmytej (fuzzy logic) którą Lotfi Zadeh sformalizował w 1965 roku — i która dziś steruje klimatyzacją w Twoim samochodzie, aparatem fotograficznym, pralką, systemami antypoślizgowymi ABS 🚗
Wszystko to wyrasta bezpośrednio z pomysłu Łukasiewicza sprzed ponad stu lat.
Notacja polska — rewolucja bez nawiasów 🔢
Ale jest jeszcze drugi wynalazek Łukasiewicza — może mniej filozoficzny, za to bardziej dosłownie wbudowany w każdy komputer na świecie.
Notacja polska. Zwana też prefiksową.
Najpierw zobaczmy problem który rozwiązuje. Weź wyrażenie matematyczne:
(3 + 4) × (2 + 5)
Nawiasy są konieczne. Bez nich nie wiadomo co z czym łączyć. Komputer musi przeanalizować całe wyrażenie zanim wykona pierwszą operację — bo nawiasy mogą być wszędzie 😵
Łukasiewicz zaproponował w 1924 roku notację w której operator stoi przed argumentami, nie między nimi. Zamiast "3 + 4" piszemy "+ 3 4". Zamiast "3 + 4 × 5" piszemy "+ 3 × 4 5" 📝
Jest rok 1920. Na biurku filozofa w Warszawie leży kartka papieru. Pisze na niej coś co łamie dwuipółtysiącletnią tradycję logiki zachodniej — tradycję sięgającą Arystotelesa.
Tradycja mówiła: każde zdanie jest albo prawdziwe albo fałszywe. Tak albo nie. Zero albo jeden.
Jan Łukasiewicz powiedział: a co jeśli nie? 🤔
I zmienił matematykę, filozofię i informatykę jednocześnie — nie wiedząc że ta ostatnia w ogóle kiedyś powstanie.
Syn urzędnika z Lwowa 🏙
Jan Łukasiewicz urodził się 21 grudnia 1878 roku we Lwowie. Miasto było wtedy częścią Austro-Węgier — wielokulturowe, tętniące życiem intelektualnym, pełne kawiarni gdzie filozofowie spierali się do białego rana ☕️
Ojciec był kapitanem w austriackiej armii. Dom spokojny, mieszczański, bez wielkich dramatów. Nic nie zapowiadało że syn zostanie jednym z największych logików w historii ludzkości 📚
Łukasiewicz studiował filozofię i matematykę na Uniwersytecie Lwowskim. Doktorat obronił w 1902 roku. Habilitację w 1906 roku. Potem trafił do Warszawy — i tu zaczęła się prawdziwa historia 🎓
Arystoteles miał rację przez 2300 lat. Łukasiewicz powiedział: nie do końca 🏛
Żeby zrozumieć co zrobił Łukasiewicz — trzeba cofnąć się do starożytności.
Arystoteles sformułował prawo wyłączonego środka: każde zdanie jest albo prawdziwe albo fałszywe. Nie ma trzeciej możliwości. Między prawdą a fałszem nie ma miejsca na nic innego.
Przez dwa i pół tysiąca lat nikt poważnie nie kwestionował tej zasady. Logika była dwuwartościowa — zero lub jeden, tak lub nie, prawda lub fałsz ⚖️
A potem Łukasiewicz zadał pytanie które wydawało się absurdalne:
Co z przyszłością? 🔮
Weźmy zdanie: "Jutro o 12:00 będzie padać deszcz w Krakowie."
Czy to zdanie jest teraz — dziś — prawdziwe czy fałszywe? Jutro jeszcze nie nastąpiło. Przyszłość nie jest zdeterminowana. Czy możemy przypisać temu zdaniu wartość logiczną?
Arystoteles widział ten problem — bitwa morska jutro. Łukasiewicz poszedł dalej i w 1920 roku zaproponował rozwiązanie radykalne: trzecia wartość logiczna. Nie prawda. Nie fałsz. Możliwe 🌊
Logika trójwartościowa — trzecia droga 3️⃣
Łukasiewicz przypisał wartościom logicznym liczby: 1 oznacza prawdę, 0 oznacza fałsz, a ½ oznacza "możliwe" — zdania o nieokreślonej wartości logicznej, dotyczące przyszłości lub stanów niepewnych.
Następnie zbudował kompletny system logiczny — tabele prawdziwości, reguły wnioskowania, spójniki logiczne — wszystko przeprojektowane dla trzech wartości zamiast dwóch.
To był filozoficzny trzęsienie ziemi 🌋
Ale Łukasiewicz nie zatrzymał się na trzech wartościach. Jeśli mogą być trzy — dlaczego nie cztery? Nie sto? Nie nieskończenie wiele?
Logika wielowartościowa — nieskończone spektrum prawdy 🌈
Łukasiewicz opracował uogólnienie swojego systemu na dowolną liczbę wartości logicznych — a nawet na nieskończenie wiele wartości tworzących kontinuum między 0 a 1.
Wartości logiczne jako liczby rzeczywiste z przedziału 0,1. Prawda nie jako stan binarny — ale jako stopień. Zdanie może być prawdziwe w 0.3, w 0.7, w 0.95 💯
Brzmi znajomo? 🤔
To jest fundament logiki rozmytej (fuzzy logic) którą Lotfi Zadeh sformalizował w 1965 roku — i która dziś steruje klimatyzacją w Twoim samochodzie, aparatem fotograficznym, pralką, systemami antypoślizgowymi ABS 🚗
Wszystko to wyrasta bezpośrednio z pomysłu Łukasiewicza sprzed ponad stu lat.
Notacja polska — rewolucja bez nawiasów 🔢
Ale jest jeszcze drugi wynalazek Łukasiewicza — może mniej filozoficzny, za to bardziej dosłownie wbudowany w każdy komputer na świecie.
Notacja polska. Zwana też prefiksową.
Najpierw zobaczmy problem który rozwiązuje. Weź wyrażenie matematyczne:
(3 + 4) × (2 + 5)
Nawiasy są konieczne. Bez nich nie wiadomo co z czym łączyć. Komputer musi przeanalizować całe wyrażenie zanim wykona pierwszą operację — bo nawiasy mogą być wszędzie 😵
Łukasiewicz zaproponował w 1924 roku notację w której operator stoi przed argumentami, nie między nimi. Zamiast "3 + 4" piszemy "+ 3 4". Zamiast "3 + 4 × 5" piszemy "+ 3 × 4 5" 📝
Forwarded from Naukowy Telegram
Naukowy Telegram
Photo
Efekt jest rewolucyjny: nawiasy stają się zupełnie zbędne. Kolejność operacji wynika jednoznacznie z kolejności zapisu — bez żadnych dodatkowych symboli grupowania.
Odwrotna notacja polska — serce każdego kalkulatora 🧮
Jeszcze ważniejsza okazała się odwrotna notacja polska (ONP, ang. Reverse Polish Notation — RPN) w której operator stoi po argumentach: "3 4 +" zamiast "3 + 4".
ONP jest idealna dla komputerów i kalkulatorów z jednego prostego powodu: można ją obliczać za pomocą stosu, czytając wyrażenie od lewej do prawej, bez cofania się, bez analizowania przyszłych tokenów 🖥
Algorytm jest trywialny: czytasz liczbę — odkładasz na stos. Czytasz operator — zdejmujesz dwie liczby ze stosu, wykonujesz operację, wynik odkładasz na stos. Koniec wyrażenia — na stosie zostaje wynik 📚
To co zajmowałoby skomplikowany parser z obsługą nawiasów i priorytetów operatorów — sprowadza się do kilku linii kodu.
Kalkulatory HP przez dekady używały wyłącznie ONP — i miały zagorzałych fanów którzy twierdzili że to jedyny sensowny sposób obliczania 😄
Kompilatory języków programowania — C, Java, Python, każdy inny — wewnętrznie konwertują kod do postaci bliskiej ONP przed wykonaniem. Algorytm stacji rozrządowej (shunting-yard algorithm) Edsgera Dijkstry, który to robi, jest bezpośrednią konsekwencją notacji Łukasiewicza 🚉
Lwowska Szkoła Matematyczna i kawiarnia Szkocka ☕️
Łukasiewicz nie działał w próżni. Był częścią jednego z najwspanialszych intelektualnych środowisk w historii nauki — Lwowskiej Szkoły Filozoficznej i Warszawskiej Szkoły Logicznej.
W kawiarni Szkockiej we Lwowie matematycy i logicy spotykali się regularnie. Zamawiali kawę, zostawali do świtu, zapisywali zadania w specjalnym zeszycie — Księdze Szkockiej — który przetrwał wojnę i dziś jest bezcennym dokumentem historycznym 📖
Łukasiewicz w Warszawie tworzył razem ze Stanisławem Leśniewskim i Alfredem Tarskim — logicznym trio, które między wojnami uczyniło z Polski centrum światowej logiki matematycznej 🌍
Warszawa lat 20. i 30. była dla logiki tym czym Kopenhaga dla fizyki kwantowej czy Cambridge dla matematyki. Centrum świata 🏆
Wojna i emigracja 😔
Druga wojna światowa rozbiła to środowisko bezpowrotnie.
Łukasiewicz przeżył wojnę w Warszawie — co samo w sobie było cudem. Jego żona Anna była Niemką, co dawało pewną ochronę. Ukrywał się, nie współpracował z Niemcami, przetrwał 🙏
Po wojnie jednak komunistyczna Polska nie była miejscem dla niego. W 1944 roku wyjechał do Münster, potem do Dublina gdzie objął katedrę logiki w Royal Irish Academy.
Tam spędził ostatnie lata życia. Pisał, wykładał, korespondował z logikam na całym świecie. Daleko od Lwowa. Daleko od Warszawy. Daleko od kawiarni gdzie zrodziły się jego największe pomysły ☘️
Zmarł 13 lutego 1956 roku w Dublinie. Miał 77 lat.
Dziedzictwo które jest wszędzie 💻
Dziś nazwisko Łukasiewicza pojawia się w podręcznikach:
Informatyki — notacja polska, algorytmy parsowania, teoria języków formalnych 💾
Matematyki — logiki wielowartościowe, algebry Łukasiewicza, teoria krat 📐
Filozofii — modalności, problem przyszłych zdarzeń, determinizm i wolna wola 🤔
Inżynierii — logika rozmyta w systemach sterowania, sztuczna inteligencja, sieci neuronowe 🤖
Twierdzenie Łukasiewicza: sama ONP jest wbudowana w procesory RISC jako architektura stosu. Java Virtual Machine — środowisko w którym działa połowa oprogramowania na świecie — jest maszyną stosową działającą dokładnie według zasad które Łukasiewicz opisał w 1924 roku ☕️
Człowiek który siedział w warszawskiej kawiarni i pytał "co jeśli prawda i fałsz to nie jedyne możliwości?" — nie wiedział że zadaje pytanie na które odpowiedzą komputery pół wieku później.
Ale miał rację. I komputery to wiedzą ❤️🔬
Odwrotna notacja polska — serce każdego kalkulatora 🧮
Jeszcze ważniejsza okazała się odwrotna notacja polska (ONP, ang. Reverse Polish Notation — RPN) w której operator stoi po argumentach: "3 4 +" zamiast "3 + 4".
ONP jest idealna dla komputerów i kalkulatorów z jednego prostego powodu: można ją obliczać za pomocą stosu, czytając wyrażenie od lewej do prawej, bez cofania się, bez analizowania przyszłych tokenów 🖥
Algorytm jest trywialny: czytasz liczbę — odkładasz na stos. Czytasz operator — zdejmujesz dwie liczby ze stosu, wykonujesz operację, wynik odkładasz na stos. Koniec wyrażenia — na stosie zostaje wynik 📚
To co zajmowałoby skomplikowany parser z obsługą nawiasów i priorytetów operatorów — sprowadza się do kilku linii kodu.
Kalkulatory HP przez dekady używały wyłącznie ONP — i miały zagorzałych fanów którzy twierdzili że to jedyny sensowny sposób obliczania 😄
Kompilatory języków programowania — C, Java, Python, każdy inny — wewnętrznie konwertują kod do postaci bliskiej ONP przed wykonaniem. Algorytm stacji rozrządowej (shunting-yard algorithm) Edsgera Dijkstry, który to robi, jest bezpośrednią konsekwencją notacji Łukasiewicza 🚉
Lwowska Szkoła Matematyczna i kawiarnia Szkocka ☕️
Łukasiewicz nie działał w próżni. Był częścią jednego z najwspanialszych intelektualnych środowisk w historii nauki — Lwowskiej Szkoły Filozoficznej i Warszawskiej Szkoły Logicznej.
W kawiarni Szkockiej we Lwowie matematycy i logicy spotykali się regularnie. Zamawiali kawę, zostawali do świtu, zapisywali zadania w specjalnym zeszycie — Księdze Szkockiej — który przetrwał wojnę i dziś jest bezcennym dokumentem historycznym 📖
Łukasiewicz w Warszawie tworzył razem ze Stanisławem Leśniewskim i Alfredem Tarskim — logicznym trio, które między wojnami uczyniło z Polski centrum światowej logiki matematycznej 🌍
Warszawa lat 20. i 30. była dla logiki tym czym Kopenhaga dla fizyki kwantowej czy Cambridge dla matematyki. Centrum świata 🏆
Wojna i emigracja 😔
Druga wojna światowa rozbiła to środowisko bezpowrotnie.
Łukasiewicz przeżył wojnę w Warszawie — co samo w sobie było cudem. Jego żona Anna była Niemką, co dawało pewną ochronę. Ukrywał się, nie współpracował z Niemcami, przetrwał 🙏
Po wojnie jednak komunistyczna Polska nie była miejscem dla niego. W 1944 roku wyjechał do Münster, potem do Dublina gdzie objął katedrę logiki w Royal Irish Academy.
Tam spędził ostatnie lata życia. Pisał, wykładał, korespondował z logikam na całym świecie. Daleko od Lwowa. Daleko od Warszawy. Daleko od kawiarni gdzie zrodziły się jego największe pomysły ☘️
Zmarł 13 lutego 1956 roku w Dublinie. Miał 77 lat.
Dziedzictwo które jest wszędzie 💻
Dziś nazwisko Łukasiewicza pojawia się w podręcznikach:
Informatyki — notacja polska, algorytmy parsowania, teoria języków formalnych 💾
Matematyki — logiki wielowartościowe, algebry Łukasiewicza, teoria krat 📐
Filozofii — modalności, problem przyszłych zdarzeń, determinizm i wolna wola 🤔
Inżynierii — logika rozmyta w systemach sterowania, sztuczna inteligencja, sieci neuronowe 🤖
Twierdzenie Łukasiewicza: sama ONP jest wbudowana w procesory RISC jako architektura stosu. Java Virtual Machine — środowisko w którym działa połowa oprogramowania na świecie — jest maszyną stosową działającą dokładnie według zasad które Łukasiewicz opisał w 1924 roku ☕️
Człowiek który siedział w warszawskiej kawiarni i pytał "co jeśli prawda i fałsz to nie jedyne możliwości?" — nie wiedział że zadaje pytanie na które odpowiedzą komputery pół wieku później.
Ale miał rację. I komputery to wiedzą ❤️🔬