ساخت گلوبین و انواعHb

انواع گلوبینوپاتی

الکتروفورزHb

کومبس مستقیم و غیر مستقیم
افتراقIVH&EVH

خب الان مرتب هست میتونین گوش بدید🌱

یه بررسی کنیم...
آنزیمG6PD ژنش روی کروموزومX
اگه من از آقا استفاده کنم از کجا معلوم ژنXسالم داشته باشه چون اگه بیمار باشه کیت جواب منفی رد میکنه بعد فکر میکنم انگار کیت خرابه و کلی خسارت به آزمایشگاه میزنم!
ولی خانوم باشه عالیه چرا؟!فرض کنین یه ژنXش خرابه طوری نیس اونیکی ژنش سالم هست که جبران کنه برا همین بازم کیت جوابش مثبت میشه و کنترل کیفی کیت راحت انجام میشه

#سوال_میکروب
نظرتون راجع به این پلیت چیه؟

این پلیت چند تا نکته مهم و با ارزش داره:
۱_همانطور که قبلا گفتم تشخیص از روی پلیت تا یه حدی جواب میده و باید به چارت های تشخیص که بزرگان میکروب پیشنهاد میدن احترام گذاشت و از اونا پیروی کرد
۲_این پلیت ها چندین نوع کلنی دارن:
🔴پلیت بلاد:
کلنی های بزرگ و کلنی های کوچیک که تو هم رفتن و میکس شده خیلی نمیشه روشون حساب کرد...اگه مک/EMB کلنی تک داشت به شرط ارزش بالینی و اصل مثلث ارزش کار کردن داره
🟤پلیتEMB:
کلنی های سیاه به تعداد بالا داره
که میتونه اکلای،انتروباکتر،سیتروباکتر،کلب
و خب نیازه تست تکمیلی بذاریم
کلنی های ریز ریز تعداد بالا
چند تا کلنی صورتی
همشون رشد کرده گرم منفی که شکی نیس!
یه لام مرطوب از هر کلنی بگیریم خالی از لطف نیس!
۳_ولی رو کدوم کار کنیم؟!؟
وضعیت رو بسنج!
اگه اورژانسی نیس و اینا تکرار کن!که این خیلی بهتره چون میکس به معنای واقعی کلمه
اگه بحرانیه وضعیت روی سیاه و صورتی کار کن ولی اولویتت کانت بالا باشه
و احتمال زیاد کلنی کانت کم ارزش نداره
به همین سادگی
۳_حالا میخوام یکم سناریو رو سخت کنم
فرض کن اون کلنی های سیاه نبود و فقط یک عدد همون صورتی بود و از قضا تو یه باکتری شناس با مدرکPHD هستی خب؟! و از علم بالات میدونی که این کلنی قطعا ارزش کار کردن داره ولی یدونه است!
یعنی نهایتش بتونی یه رنگ آمیزی کنی و یه چن تا تست بذاری و برای آنتی بیوگرام نرسه و ته بکشه! چکار کنیم در این مواقع؟اینکار👇🏻
پاساژ دادن(Passage):
گاهی پیش میاد که نمونه شما گرفتی و کشت دادی بعدش انکوبه کردی تا فردا...
اما فردا که اومدی دیدی کلنی تک کم داری
باید پاساژ بدی!
یعنی چی؟از کلنی بردار و کشت تو یه محیط دیگه بده اینجوری فردا یه عالمه کلنی از اون خواهی داشت!
➖مزیت این تکنیک:
✅خالص سازی باکتری ها میشه مثلا شما اومدی کلنی استاف رو جدا کردی از بقیه و فقط رو اون کار میکنی
✅افزایش تعداد کلنی مدنظر میشه،بالاخره شما ی عالمه از کلنی برمیداری و در تست های افتراقی استفاده میکنی بنابراین باید به اندازه کافی کلنی داشته باشی که استفاده کنی برا تستای افتراقی
✅رشد باکتری مدنظر میشه،خب در پلیت اول مثلا کشت گلو بوده یه عالمه کلنی متفاوت هست که همه دارن از منابع غذایی استفاده میکنن و ممکنه به بعضی کلنی ها براثر رقابت نرسه اما وقتی باکتری مدنظر رو جدا میکنی و در پلیتی دیگه پاساژ میدی فقط اون گونه باکتری داره رشد میکنه و خبری از رقابت نیس
➖عیب این تکنیک:
✅وقتی باکتری یا هر میکروارگانیسمی پاساژ داده میشه از شدت بیماری زاییش کم میشه و این خیلی بده چون اگر تست آنتی بیوگرام بخواد و از این پلیتی که باکتری پاساژ دادی برداری احتمال زیاد حساس و به اشتباه+کاذب گزارش میشه اما اگر از پلیتی برداری که کلنی رو جدا کردی(همون پلیت اول که یه عالمه کلنی متفاوت بود و ما استاف رو جدا کردیم)تست آنتی بیوگرام بزنی شاید مقاوم به فلان دیسک آنتی بیوتیکی باشه
‼️پس برای آنتی بیوگرام بهتره از نمونه اول نه نمونه پاساژ داده شده برداری
✅خلل تو رنگ آمیزی گرم
وقتی به ینفر میگی رنگ آمیزی گرم کن از پلیت کلنی برمیداره!
وقتی کتاب پروفسور ماهون رو باز میکنی نوشته مراحل رنگ آمیزی گرم اینطوریه:
مرحله اول لوپ رو به نمونه آغشته کنین!
ولی ما همیشه میذاریم پلیت کلنی بزنه فرداش بعد از اون برداریم این نمیگم اشتباه ولی خیلیم درست نیس!
مثلا نمونه تراشه اومده دستت همونو بردار رنگ آمیزی کن!حداقل بفهمی با خودت چند چندی عزیز! حالا یذرشم بردار برای کشت خطی این میشه اصولی رنگ آمیزی گرم انجام دادن
‼️این تکنیک برا سلول ها هم بکار میاد مثلا شماPBMCانجام دادین و میخواید پاساژ بدین از این روش استفاده میکنین
(مطلبش چنلم هست و فیلمم داره)

#سوال_هماتولوژی
#PBS
نظرتون رو راجع به اینPBS اشتراک بذارید

قدم اول:آرامش خونسردی
قدم دوم:منطقه مناسبه؟بله هست
قدم سوم:خطکشمون رو برداریم
گلبول های قرمز میکروسیتیک هایپوکروم داریم
آنیزوکرومیا داریم ولی آنیزوسیتوز نه پس دای مورفیک کنسله
بررسی وضعیت کمی سلولهای خونی:
فضای خالی به چشم میاد که نشان از کاهشRBC count
قدم چهارم:پوئی کیلوسیت و انکولوژن بادی:
لپتوسیت
آنولوسیت
از همه مهم تر بازوفیلیک استپلینگ داریم
قدم پنجم:تشخیص با احتمال۹۵%
من قانونی به شما گفتم هر موقع آنمی میکروسیتیک هایپوکروم داشتید غالبا مشکل سنتز هم داریم و گفتم بعدا مثال نقض این قانون رو میگم اینجاست!
شما مشکل سنتز هموگلوبین ندارین و این مثال نقض مسمومیت با فلزات سنگین مثلا سرب
Lead poisoning or plumbism
از کجا بفهمیم اینه بیایم از همون میکروسیتیک هایپوکروم اپروچ و رد کنیم موارد رو
بعدش در کنارB.S قرار بدیم!
فقرآهن؟!عمرا هنری گفته اگه شماB.S دیدید فقرآهن از ذهنت پاک کن
جمله فوق العاده گنگیه ولی من یه ویس براتون حاضر میکنم درکش کنیم این موضوع رو
تالاسمی؟بعیده!تالاسمی تا داره تو لام تارگت باید ببینی کو پس؟!! تازهRBC count بالا دارن کوش؟؟!
سیدروبلاستیک آنمیا؟چند دلیل برای ردش!
اول👈🏻دای مورفیک رو بالا نداشت پس ممکن نیس
دوم👈🏻من در کیس قبلی یه نکته گفتم
سیدروبلاستیک اکتسابی آنمی ماکروسیت داره پس چرا اینجا میکرو؟!
پس این بازوفیلیک ها چی هستن؟
ما یه آنزیمی داریم5PNاین آنزیم توسط سرب مهار میشه یا کلا مشکل ارثیه این آنزیم و همچین نمایی ایجاد میکنه
البته یه نکته در کتاب هنری اشاره شده گفته نگا کن این نقاط بازوفیلیک چقدره و چه شکلیه؟
اگه درشت بود(rough)👈🏻تالاسمی و مسمومیت سرب و... شک کن
اگه ریز(fine)👈🏻خونریزی حاد و رتیکولوسیتوز
با بقیه داده ها میشه حدس زد دیگه مثلث هست این نکات اضافه چرا!مثلا تالاسمی خب تارگت کنارش داره خونریزی حاد شیفت به چپ وNRBC و...آپشن زیاده تازهCBC و گراف با آدم حرف میزنه!
این کیس خانومی که در یه دهکده ای زندگی میکرده و بخاطره آب آشامیدنی اونجا دچار
مسمومیت با آرسنیک شده!
انتظار سرب داشتین نه؟!
داستان داره فردا توضیح میدم و بازم از شرطی شدن آزاد بشیم
شب همگی بخیر🌱

#هماتولوژی
#صفر

نحوه جذب آهن و کلا فلزات دو ظرفیتی
TFR_1(CD71)

مسمومیت با سرب از نگاه کلینیکال و پرکتیکال
یه چند تا نکته جاموند بگم بد نیس بدونیم:
‼️تریاک مزه تلخ داره و سرب باعث میشه شیرین بشه
‼️مسمومیت با سرب در افرادی که باتری سازی کار میکنن هم دیده میشه
کلا کیس هایی که تو کارهای هنری هستن یا کارخانه کار میکنن هم در خطر مسمومیت
‼️بچه کوچیکا مخصوصا اگه باتری زمین باشه برمیدارنش این کیسا هم حواستون باشه
در رفرنس تیتز به کودکانی که دچار مسمومیت میشن لقب مسمومیت تصادفی داده
Accidental poisoning
پس حواستون به کیس های مسمومیت تصادفی باشه

فرض کن تو طرحت شیفت این ماه بخش بیوشیمی افتاده
امروز۱۰۰تا نمونه داری
دستگاهBT_3500 رو ران میکنی
و بعدش میری سراغ ثبت نتایج در سیستم
متوجه شدی یکی از نمونه هاALP&CPK رو دستگاه پایین خونده!
راهکارت برای اینکار چیه؟

#صفر
#کنترل_کیفی
همانطور که بارها اشاره کردم
گزینه پاتولوژیک برای ما خط آخر تفسیر
ما اول باید خطاها رو پیدا کنیم مخصوصا پره آنالیتیکال۷۰% بود شوخی نیس که راحت میتونی پزشک رو گمراه کنی و درمان الکی برا بیمار شروع کنه و حتی عوارض! خیلی خب...
مهم ترین تغییرات تو آزمایشگاه اینکه چند تا پارامتر رو دستگاه پایین بخونه!
با همین الگوریتم برو جلو
1⃣نمونه لیز رو چک کن گفتم قضیه دل روده رو... پتاسیم،AST،LDH اینا رو چک کن ببین بالا رفته یا نه حواست باشه!
2⃣لخته و فیبرین:
چقدر این موضوع مهمه چرا؟!
چون همین فیبرین میتونه در پروب همون سوزن دستگاه اتوآنالیزر بره و آسپیره که میخواد بکنه نمونه کم میاد! و کاهش کاذب میده
یه نکته دیگه اینکه لخته انگار حکم لیز رو داره شما سلول رو مثه یه هویج در نظر بگیر میخواد از مقابل رنده(لخته)رد بشه قطعا دل و رودهش میپاچه بیرون پس بازم کمک میکنه این قضیه
3⃣آلودگی ضدانعقاد مثهEDTA_K2 آخ که چقدر این مهمه چرا؟!این ضدانعقاد کارش اینکه پتاسیم رو آزاد و هر چی کاتیون دو ظرفیتی هست رو بچسبه که بهش میگن شلاته کردن!
پس چک کردنMg&Ca و...کمک میکنه
یه نکته بشدت مهم!!!
ببینید دوستان آنزیم ها یه سریاشون مفتی کار نمیکنن یعنی نیاز به کوآنزیم یا کوفاکتور دارن
کوآنزیم:مواد آلی مثه مشتقات ویتامین و...
کوفاکتور:مواد معدنی مثهCa&Mg&Na و...
(حالا من سر فرصت در خصوص این دو مورد یه ویس اشتراک میذارم و ببینید چه قدرتی در تفسیر میدن!)
خب بریم اصل مطلب...
الان همین مثلاCPK برای کارکردش نیاز بهMg داره خب اگهEDTA شلاته کنه مهار میشه!
و اینجوری کاهش کاذب داره!که داریم میبینیم
مخففEDTA چیه؟
Ethylenediaminetetraacetic acid
داری میگی اسید! پی اچ محیط رو اسیدی میکنه من یه سوال دارمALP چیه؟
Alkaline phosphatse
کلمه اولش داره میگه آلکالین(قلیا،بازی)در محیط بازی کار میکنه خبEDTA که اسیدیه و اینو مهار میکنه که!
پس ما اینجا در خواست ری تست میکنیم
نمونه گیری مجدد و انجام آزمایش!
این نمونه قطع به یقین دچارContaminationشده
4⃣اگه مورد بالا نبود ری چک کن!
یعنی همون نمونه رو یبار دیگه بده دستگاه اگه اوکی شد که هیچ اگه نشد ادامه بده
5⃣اگه اینا هیچ کدوم نبود مثلث رو چک کن
دو حالت داره:
۱)نمیخوره به بالین بیمار در خواست مجدد
چون احتمال زیاد مداخلات دارو،غذا،رژیم و... اینا مطرحه
۲)میخوره به بالین رد کن بره جواب رو و علت پاتولوژیک داره

آزمایشگاه هنوز فکر میکنی نمونه دادن به دستگاست و یه کار کسل کننده!
رباتم نمیتونه اینکارو کنه فقط و فقط انسانه
چرا چون یه چیزی داره به اسم مغز!عاشق اینکه مجهولات رو حل کنه و این براش یه نوع سرگرمی محسوب میشه!

یکی از چالش ها در بخش خونگیری اینکه هر لوله رو چقدر از خون پر کنیم؟
راهکارتون چیه؟
پ.ن:با سیستم ونوجکت کار ندارم

#صفر
#هماتولوژی
ممکنه این مسئله برای بعضیا پیش پا افتاده باشه ولی بسیار در تست هایی مخصوصا PT&PTT تاثیر میذاره
چرا؟!بذارید با یه مثال ساده عددی بگم
فرض کنین در یه لوله
حالت اول: خونگیری تا خط نشانه پر شده
۱۰کلسیم و ۱۰صدانعقاد
خب اینا چون برابرن خنثی میشه در نتیجه عددی که برایPT&PTTگزارش میشه کاملا درسته!
حالت دوم:خونگیری زیر خط نشانه پر شده
۵کلسیم و ۱۰ضدانعقاد
پنج تا از ضدانعقاد میمونه چی میشه وقتی میخوای تستPTT بذاری اون محلولCaCl2 شما پنج تاش میاد با ضدانعقاد خنثی میشه در نتیجه مابقی میره فاکتورها رو میچسبه و تشکیل فیبرین پس تایمPTTشما بخاطره خونگیری کم افزایش کاذب داره بعد میای شرح حال میگیری میگی ععع نه هپارین گرفته،نه مشکلی داره پس چراPTT بالاست ببر دکترت نشون بده!(خطای پره آنالیتیکال)
حالت سوم:خونگیری بالاتر از خط نشانه
۱۵کلسیم و۱۰ضدانعقاد
۱۰تا که میان خنثی میشن ولی۵تا کلسیم اضافه داری اینا قبل اینکه شماCaCl2 اضافه کنی فاکتورها رو فعال کردن و بعد میبنی به بهPTT نرماله! بعد شرح حال میگیری طرف هپارین تزریق شده بهش و شما کاذب گزارش کردی!(بازم خطا پره آنالیتکال)
خب پس خیلی مهمه چقدر خونگیری کنیم!
همانطور که در شکل میبنید خط نشانه هر لوله داره ولی یه نکته بسیار مهم در رفرنس تیتز اشاره شده که اگه مثلا حجمی که از خون در لوله پر میشه چقدره؟!۱۰cc گفته اگه+-10%بالا پایین باشه طوری نیس یعنی اگه
10×10%=1
کمترین مقدار خونگیری10-1=9
بیشترین مقدار خونگیری10+1=11
پس بازه9_11اوکیه
چجوری این عدد رو دقیق حساب کنیم دو  راهکار هست
الف)شکل رو نگا کنین اون مثلث دوتا راس داره یکی بالا یعنی همون10+% و یکی پایین10-%
ب)خطکش بردار سانت کن ببین چقدر بعد10%تغییرات رو دریاب دیگه من بعد چشمی عادت میکنی زیاده یا کمه