#بیوشیمی
#انکولوژی
#تومور_مارکرها
موضوع:تومور مارکرها_مقدمه
تعریف:بیومولکول هایی که در مایعات بدن مثل:خون،ادرار،سرم و بافتها وجود دارن :
(۱)هم توسط سلول توموری ساخته میشه
(۲)هم توسط سلول های عادی که تحت پیام تومور،تولید میشن
(۳)هم توسط سلول های عادی تولید میشه
‼️از همین تعریف میشه نکته ای متوجه شد افزایش تومورمارکر همیشه معنای سرطان نیس پس👇🏻
افزایش تومور مارکر میتونه به دو دلیل باشه:
الف)فیزیولوژیک:مثلاbHCGدر خانوم باردار هم زیاد میشه
ب)پاتولوژیک:مثلاbHCGنشانه سرطان رحم باشه
خب پس اینجا لازمه که چن ویژگی مهم تومور مارکر خوب رو بلد باشیم
1⃣تومور مارکری خوبه که فقط موقع سرطان زیاد بشه(به زبان دیگر در حالت نرمال نباشه)
یعنی تومورمارکری که فقط در شرایط پاتولوژیک زیاد بشه اصطلاحا اختصاصیت بالا داشته باشه
‼️تومورمارکری شما پیدا نمیکنین که اختصاصیت صد در صد داشته باشه به دو دلیل
۱)مسئله فیزیولوژیک و پاتولوژیک
۲)افتراق خوش خیم و بدخیمی تومور
تو تومور خوش خیم افزایش تومور مارکر موقتی ولی بدخیم معمولا یبار ثابت یبار افزایش داره
پس لازمه شخص چن بار به شکل سریالی بیاد آزمایشگاه و تومور مارکر رو اندازه بگیرین و داده ها رو کنار هم بذارین و بگین تومور داره یا نه اگر داره چه نوعی
2⃣تومور مارکری خوبه که پایش درمان رو خوب نشون بده:مثلا ینفر سرطان معده داشته و درمان شده و آزمایشگاه اومده و با بررسی دیدم کهCEAکم شده و خبر خوبیه(یعنی بیان تومور مارکر رابطه مستقیم با فعالیت تومور داره)
3⃣تومور مارکری خوبه که مراحل اولیه سرطان رو تشخیص بده:مثلاPSAبرا شخصی که تازه سرطان پروستات گرفته ارزش نداره چون این مارکر وقتی شخص درGrade3,4زیاد میشه که خیلی دیر هس
4⃣تومور مارکری خوبه که نیمه عمر پایین داشته باشه چون اگر نیمه عمر بالا داشته باشه نمیشه تشخیص داد که این پاتولوژیک یا فیزیولوژیک
5⃣تومور مارکری خوبه که نوع خوش خیم و بدخیم و نوع گرید بدخیمی الخصوص متاستاز رو تشخیص بده
هیچ تومورمارکری همه این ویژگی ها رو باهم نداره بنابراین تومورمارکر فقط ارزش غربالگری+پایش درمانی داره و باید بقیه علوم پزشکی درگیر بشه مثه
‼️برای بررسی سرطان چندین تومور مارکر اندازه گیری میشه،بارها گفتم بازم میگم👇🏻
تفسیر یک بیماری و اختلال با چن آزمایش+علائم بالینی+سابقه مشخص میشه
رادیولوژی،پاتولوژی،آزمایشگاه و...
✅یک جمله فوق‌العاده مهم!!!!
تومور مارکر👈🏻قطعا در سلول سرطانی هس و بیانش زیاد
تومور مارکر👈🏻ممکنه در سلول عادی نباشه اگر هم باشه بیانش به اندازه سلول سرطانی نیسن
طبقه بندی تومور مارکرها:
1⃣آنزیم ها:LDH,ALP,PAP
2⃣هورمون:
خودشون دو گروه میشن
دسته اول)توسط خوده غده تولید میشن مثلا فوق کلیه کارش ترشح کورتیزول به مقدار نرمال ولی اگر توموری بشه خیلی زیاد میسازه
دسته دوم)ectopic syndromeهستن یعنی یک بافت توموری میشه و هورمونی میسازه که اصن جزو وظایف اون بافت نیس مثلا ریه میتونهACTHبسازه اگر توموری بشه
:انسولین,کلسیتونین,استروژن,پرولاکتین و...
3⃣آنتی ژن ها جنینی_سرطانی:
CEA,AFP,PAP
4⃣کربوهیدرات:
اینا خیلی نسبت به بقیه تومور مارکرها حساسیت و اختصاصیت بیشتری دارن و به دو گروه تقسیم میشن
دسته اول)فقط در سلول سرطانی بیان میشن
دسته دوم)هم سلول عادی هم سلول سرطانی که در سرطانی بیشتر بیان میشه مثل:
CA_125,CA15_3,CA19_9
5⃣پروتئین ها:
بتا۲_میکروگلوبین،ایمونوگلوبولین،فریتین،تیروگلوبین،اینترلوکین_۶
6⃣شاخص های ژنتیکی:
الف)رسپتور
ب)تومور ساپرسور
ج)انکوژنها
قرار هر کدوم از اینا رو سریالی با #تومور_مارکرها بررسی کنیم این شروعش بود
▶️🆔@Probe_Lab

#باکتریولوژی
Nocardia.spp
نوکاردیا یکی از اعضای اکیتینومیسز ها هستش که در محیط زیست دیده میشه مثل:خاک،آب، هوا پس عفونتهای تنفسی،پوستی،جلدی،زیرجلدی و... ایجاد میکنه
1⃣مورفولوژی و ساختار:
۱_ باسیل گرم مثبت و اسیدفست نسبی(ضعیف)و جزوهCMNو هوازی مطلق
۲_ظاهر قارچی داره قبلا بحث شد
۳_پاتوژن درون سلولی در فاگوسیتها
2⃣تست:
۱_کاتالاز و سوپراکسیداز دسموتاز مثبت
۲_قندها رو به شکل اکسیداتیو مصرف میکنه
۳_محیط انتخابی مناسبBCYE البته در محیط اختصاصی مایکوباکتریوم هم رشد میکنه ولی جزو گروه مایوباکتریوم آتیپیک میگیرنش یا محیطMTM(Modified Thayer- Martin)
‼️دو تا وجه افتراق از مایکوباکتریوم توبرکلوزیس داره
۱)از نظر طول باسیل از توبرکلوزیس کوتاه تره برا همین اسیدفست ضعیفه
۲)این زیرمیکروسکوپ نمای هایف و میسلیومی داره و شاخه شاخه میشه
3⃣فاکتوهای ویرولانس:
۱_ساپروفیت یعنی مواد غذایی آلی رو از موجودات غیرزنده تامین میکنه و پروتئولیتیک
۲_بخاطره سوپراکسیداز و کاتالاز به مکانیسمROSمقاومه
4⃣بیماری:
۱_عفونت ریوی و پنومونی
۲_عفونت مننژیت
۳_عفونت جلدی مثل:
مایستوما،لنف آدنوپاتی،سلولیت،آبسه،کراتیت
۴_عفونت ماهیچه و عضلات و مفاصل
‼️بیشتر افرادی در معرض هستن که خاص هستن مثل:ایدزی،پیوندی،نقص ایمنی و...
‼️خطرناک ترینN.asteroidesهستش و شایع ترینN.brasiliensis
5⃣تشخیص:
نمونه های خلط،BAL،CSF،مایعات استریل بدن،ندول ها،آبسه ها،چرک ها،ضایعات
▶️🆔@Probe_Lab

#باکتریولوژی
موضوع:نوکاردیا
▶️🆔@Probe_Lab

#بیوشیمی
#تومور_مارکرها
موضوع:AFP
(Alpha_Fetoprotein Parotein)
1⃣تعریف:پروتئینی که در دوران جنینی توسط کیسه زرده و کبد تولید میشه و بعد تولد شروع به کاهش میکنه و ۱۸ماه پس از تولد(بعد یک سالگی)به زیر۱۰ng/mlمیرسه پس در کل مقدارش ناچیز میشه
‼️این پروتئین بهش آلبومین جنینی هم میگن چون کارش نقل و انتقال
‼️به مقدار خیلی کم توسط مجاری گوارشی و کلیه جنین هم میسازه
‼️قبلا گفتم یک پروتئین انکوفتال هستش
2⃣کاربرد:
✅سرطان کبد
✅سرطان بیضه،تخمدان
✅سرطان کیسه زرده
✅سایر کارسینوماها مثل:ریه،رحم،پستان،معده،کولون دیده میشه
✅پایش سلامت جنین در بارداری:
سندروم داون،تریزومی۱۸،NTDs،نقص دیواره شکمی(omphalocele)
☑️مارکر تشخیصی از ناهنجاری جنینی
✅پره کلامپسی که فشار خون خانوم باردار بالا میره که فیزیولوژیک
پ.ن:نقص لوله عصبی(NTDs)
Neglected Tropical Diseases
▶️🆔@Probe_Lab

#باکتریولوژی
موضوع:باسیل ها گرم مثبت اسپور دار_مقدمه اما نوبتی هم باشه نوبت باکتری های اسپور دار هستش که این گروه ویژگی که دارن اینکه اسپور(اندوسپور)دارن یعنی در شرایط محیطی سخت یک پوشش حفاظتی دارن که اونا رو مقاوم میکنه و از نابودی نجات اما به دو گروه تقسیم میشن
1⃣Bacillaceae
2⃣Clostridiaceae
اگر خواستین یادتون بمونه بدونین که زیستگاه این باکتری ها خاکه پس باید به شرایط محیط مقاوم باشن
این پست قرار باسیلوس ها رو بررسی کنیم...
باسیلوس ها براساس شکل اسپور،اندازه اسپور و موقعیت اسپور در اسپورانژیوم تقسیم بندی میشن:
➖گروه اول)اسپور بیضی دارن و سلول باکتری رو متورم نمیکنه و محل قرارگیریش هم از مرکز یا نزدیک انتهاست
مثال:
✅باسیلوس آنتراسیس:عامل سیاه زخم
✅باسیلوس سرئوس:عامل مسمومیت غذایی
✅باسیلوس سوبتیلیس:عامل پنومونی،مننژیت،سپسیس
➖گروه دوم)اسپور بیضی و سلول باکتری رو متورم میکنه و محل قرارگیریش هم مرکز یا نزدیک انتهاست
مثال:
✅باسیلوس پلی میکسا
➖گروه سوم)اسپور گرد داره و باکتری رو متورم میکنه و موقعیت اسپور نزدیک انتهاست
مثال:
✅باسیلوس اسفاریکوس
▶️🆔@Probe_Lab

#بیوشیمی
#تومور_مارکرها
موضوع:b_HCG
beta_Human Chorionic Gonadotropin
▶️🆔@Probe_Lab

1⃣تعریف:یک هورمون گلیکوپروتئینی که از دو زیرواحد به نام آلفا و بتا ساخته شده و دلیل اینکه میگن بتاHCGاینکه هورمون هایLH,FSH,TSH,b_HCGساختار زیرواحد آلفاشون کپیه همه و تفاوتشون در زیرواخد بتا پس عملا فرض کنین کیتی موجود باشه که زیر واحد آلفا رو اندازه بگیره بگیره خب بدرد نمیخوره چون خاص یک هومورن نیس چن تا دیگه هم هس ولی زیرواحد بتا هر هورمون گلیکوپروتئینی متفاوته
تاریخچه کشف این هورمون:در دوران بارداری توسط سلول هایSyncytiotrophoblast که واقع در جفت(Placenta)جنین هس ساخته میشن پس اگر خانومی باردار باشه اینb_HCGمثبت میشه
2⃣توضیح بیشتر:
وقتی بلاستوسیست تشکیل شد این سلولهای سنسیشی تروفوبلاستیک شروع میکنن به تولیدb_HCGو این هورمون با کمک پروژسترون به جسم زرد اثر میذاره و باعث میشه رحم ریزش نکنه و عمل لانه گزینی انجام بشه
در خصوص کلا بارداری و جنین و نوزاد هم قصد دارم پستای سریالی تهیه کنم که در مورد همه چی توضیح خواهم داد از تئوریش تا تشخیص اختلالاتش
3⃣کاربرد:
✅شرایط فیزیولوژیک:تشخیص بارداری
✅شرایط پاتولوژیک:
🔴تشخیص حاملگی خارج رحمی(Ectopic pregnancy)
🟠تشخیص سقط،مرده زایی
☑️به عبارتی یعنی مارکری برا سالم بودن و زنده بودن جنین
🟡تشخیص کارسینومای سلول های زایا(Germ cells):
الف)در خانوما:تشخیص سرطان رحم و تخمدان
ب)در آقایون:تشخیص سرطان بیضه ها(Testis)
☑️به عبارتی نقش تومور مارکرGCTهس
پ.ن:تومور مارکر سلول زایا(GCT)
Germ cell Tumor
🟢تشخیص بیماری های تروفوبلاستیک حاملگی(GTD):
بیماری های توموری هستن که در واقع لایه تروفوبلاست جنین حالت توموری پیدا میکنه و فضای رحم رو اشغال میکنه که به پنج فرم دیده میشه:
الف)فرمHidatidiform Mole
ب)فرم کارسینومای جفتی Choricocarcinoma)
ج)فرم تومور تروفوبلاستیک جفتی یاPSTTs
(Placenta Site Trophoblastic Tumor)
د)فرم تومور تروفوبلاستیک یاETT
(Epitheliod Trophoblastic Tumor)
که اینا رو در یک پست جدا مفصل تر میگم
پ.ن:GTD or GTN
Gestational Trophoblastic Disease
Or
Gestational Trophoblastic Neoplastic
🔵تشخیص برخی سرطان ها مثلا سرطان ریه،پستان،کبد،پوست،معده هم مقدارش زیاد میشه
🟣مارکری که در شرایط غیرسرطانی مثل:سیروز کبدی،زخم اثنی عشر و التهاب روده(IBD)زیاد میشه
▶️🆔@Probe_Lab

#باکتریولوژی
موضوع:باسیل ها گرم مثبت اسپور دار_باسیلاسه ها_قسمت اول
مقدمه:باسیلاسه ها،باسیل های گرم مثبت هوازی،بی هوازی اختیاری هستن که بخاطره اسپور میتونن در طبیعت زندگی کنن پس این باکتری ها در محیط زیست یعنی:آب،خاک،هوا،گیاه،فاضلاب و... پیدا میشن.این باکتری ها هتروژنیک هستن یعنی تنوع متابولیکی و فیزیولوژیکی زیادی دارن
‼️در این گروه هم باکتری مفید هس هم مضر مثلا:
۱)باکتری هایB.sphearicusوB.thuringiensisبرای حشرات مضر هستن و از همین خاصیت میشه برا ازبین بردن ناقل مالاریا که پشه آنوفل استفاده کرد
۲)برای تولید آنتی بیوتیکPolymixinوBacitracinاستفاده میشه
‼️این باکتری ها به بسیاری از آنتی بیوتیک ها مقاوم هستن
۳)برا کنترل کیفی اتوکلاو از باسیلاسه ها استفاده میشه که از باسیل B.stearothermophilus(این گونه مقاوم ترین باسیل ها ولی با اتوکلاو نابود میشه)
Bacillus.anthracic
عامل سیاه زخم
پ.ن:کلمهanthracicبه معنای زغال
1⃣مورفولوژی و ویژگی:
۱_مونو باسیلوس یا استرپتوباسیلوسی باشه
همچنین میتونه در هم پیچیده یاclumpباسیلی دیده شه
۲_هوازی و بدون حرکت
۳_اسپور بیضی در مرکز قرار داره
۴_زئونوز و از حیوان به انسان منتقل میشه مثل:دام،اسب
‼️در علف خواران شایع تر تا حیوانات وحشی
۵_راه های انتقال از طریق3I:
۱)استنشاق(inhalation)پس آئروسل
✅سیاه زخم ریوی(Inhalation anthrax)
‼️به این فرم پشم جور کن(wool sorter disease)
‼️از همین فرم برا ترور کردن(بیوتروریسم)شخصیتهای سیاسی و جنگ بیولوژیک یا پتو و لحاف سربازای دشمن رو به اسپور این باکتری آلوده میکردن،استفاده میکردن
۲)بلعیدن(ingestion)از طریق فرآورده های آلوده مثل:گوشت دام،آب،گیاه خوراکی و...
✅سیاه زخم گوارشی
۳)تلقیح(inoculation)متدوال ترین راه انتقالش یعنی ازطریق تماس با خاک،پوست چرم، موی بز،پشم و حتی آسیب فیزیکی یا تروما
✅سیاه زخم جلدی(Cutaneous anthrax)
یا فرمmalignant pusthule
‼️شایع ترین فرم و به این فرم میگن باسیل شاربن
‼️پرندگان و جوندگان مقاوم به باکتری هستن
2⃣تست:
۱_باسیل گرم مثبت
۲_کلنی های سفید تا خاکستری غیر همولیتیک میده و ظاهر خشن که به اصطلاح میگن شیشه خورده و زیرمیکروسکوپ ضحاک ماردوش میگن اینجوری میشه تفسیرش که نقطه🔴 مرکزی:سر ضحاک دو طرفش➖:مارها👇🏻
➖🔴➖
۳_ذوب ژلاتین مثبت
۴_هیدولیز نشاسته مثبت
۵_حساس به فاژ گرما
۶_حساس به پنی سیلین و تست مروایدش مثبت
3⃣فاکتورهای ویرولانس:
۱_اسپور
‼️اگر نمونه از زخم بگیرین ممکنه اسپور دیده نشه برعکس کپسول
۲_کپسول
‼️اگر باکتری در پلیت رشد کنه اسپورش دیده میشه و کپسول دیده نمیشه
۳_توکسین
۴_یک سری هاشون آنتی ژن سوماتیک خاصی دارن که شبیه آنتی ژن گروه خونAپس افرادی که گروه خونیAدارن سیستم ایمنی قادر نیس این نوع آنتراسیس رو شناسایی کنه
4⃣مشکلات:
✅فرم جلدی:
اولش یکی سری ماکول و پاپول که بیشتر در دست،پا،گردن دیده میشه ظاهر میشه و بعدش حالت چرکی درمیاد که بهش پوستول یا وزیکول میگن و حالت بافت اسکار نکروتیک پیدا میکنه
☑️علائم بالینی:
۱_ضایعات که معمولا درد ندارن
۲_ادم
۳_ممکنه لنف آدنوپاتی دیده بشه
۴_در صورت پیش رفت:زخم های سیاه وstage3,4سپسیس
‼️این فرم۲۰%مرگ داره(عامل مرگ سپسیس)و دوره کمونش۱_۱۰روز
✅فرم ریوی:
فاز حاد:اولش علائم سرماخوردگی
☑️علائم بالینی:
۱_دیس پنی
۲_تنگی نفس
۳_هایپرتنشن
۴_هایپوکسی
۵_سایر علائم ریوی
فاز مزمن یا مرگ:
بعد که خودشو به وارد ماکروفاژها آلوئولا میشه و اسپوراشو وارد فاز رویشی میکنه و سلول رو پاره و پخش میشه و باعث هموراژی ریوی در ناحیهmedistinaریه میشه
‼️این فرم۸۰درصد مرگ داره(بخاطره هموراژی)و دوره کمونش حداقل۲ماهه)
✅فرم گوارشی:
علائم گوارشی و التهاب گوارشی که مشخصه و این فرم خیلی نادر و مرگ و میر۱۰۰%داره چون میتونه سیستمیک بشه،بیشتر آفریقاست چون سوتغذیه زیاده مجبورن گوشت حیوونایی که مرده هستن رو بخورن(دارای آنتراسیس باشه دردسر)
‼️دوره کمونش۱_۱۰روز
5⃣تشخیص:
نمونه از خلط،خون،مدفوع،چرک و ضایعه
6⃣درمان:
۱_حساس به پنی سیلین،اریترومایسین،کلرامفینکل و سایر آنتی بیوتیک ها
۲_واکسن داره ولی بیشتر افرادی که شغلشون احتمال داره در تماس با این باکتری باشه استفاده میشه
۳_شیمیوپروفیلاکسی:
اگر شخص احتمال دادیم فرم ریوی گرفت حداقل دوماه آنتی بیوتیک تراپی میکنیم تا خیالمون راحت شه ولی عوارضم داره مثل:عفونت ثانویه،گاستروانتریت،ضع ایمنی
▶️🆔@Probe_Lab

#بیوشیمی
#تومور_مارکرها
موضوع:B2MG
Beta_2Microglobulin
▶️🆔@Probe_Lab