🔬Laboratory sciences🔬
1.85K subscribers
1.79K photos
137 videos
42 files
51 links
به نام خدا
عامر هستم
کارشناس علوم آزمایشگاه
در مورد مطالب کلینیکال و پرکتیکال
مربوط به حرفه آزمایشگاه بالینی بحث میکنم
مطالب به شکل هشتگ گذاری شده است
سوالات،انتقادات،پیشنهادات و...(بجز تبلیغ و تبادل)رو به آیدی زیر بفرستین
@Amer_7798
Download Telegram
▶️🆔@Probe_Lab
👍3
#ایمونولوژی
بخش:تئوری
موضوع:ایمنی زایی_پروفیلاکسی(واکسن)
واکسن حداقل از دو جز تشکیل شده
(۱)کل عامل عفونی(کشته شده یا ضعیف شده)یا قسمتی از عامل عفونی(آنتی ژن،ماده ژنتیکش،توکسین خنثی شده)
(۲)ادجوانت👈🏻در مورد کاربردش گفتم
‼️اگر قراره جز عفونی واکسن کل عامل عفونی باشه نیازی به ادجوانت نیس
☑️انواع واکسن:
🔺گروهی که کامل عفونی و بدون ادجوانت هستن:
1⃣ضعیف شده:
عامل عفونی رو به روش کشت متوالی یا (همون پاساژ خودمون)ضعیف میکنن چون با پاساژ با هر بار تکثیر احتمال جهش و عدم ویرایشش هس پس هر چی شما عامل عفونی رو پاساژ بدین و خالص سازی کنین بیماری زاییش نسبت به اون عامل عفونی اولیه کمتر میشه)
برای اثبات این قضیه شما الان کرونا۲۰۱۹رو با الان مقایسه کنین شدت مرگ و میرش کمتر شده و بیماری زایی ضعیفی داره ولی ابتلا زیاده که با این کاری نداریم... در این سال ها اینقدر جهش بدون ویرایش داشته که باعث ضعیف شدنش شده
‼️تو این مدل واکسن
پاتوژن ضعیف شده ولی تکثیر میشه
مهم ترین واکسن های این نوع:
ویروس ها:سرخک،اوریون،سابین خوراکی(برا فلج اطفال)
باکتری ها:واکسنBCG
مزایا:
_ایمنی زایی مادام العمر چون پاتوژن ضعیف ولی تکثیر میشه
_فعال سازی ایمنی ذاتی(همونPAMP,DAMP)
_فعال سازی ایمنی اکتسابی:
همCTL
همBcellها برا تولید آنتی بادی
هم سلول های خاطره
معایب:
افراد نقص ایمنی ممنوع براشون چون این واکسن قراره این سیستم های بالا رو فعال کنه اگر مشکل باشه پاتوژن با تکثیر غلظتش در بدن زیاد میشه و مهار نمیشه(دقت کنین بیماری زاییش کمه ولی چون تعداد پاتوژن زیاد افزایش بیماری زایی داریم یعنی کمیت میاد کیفیت بیماری زایی که کم هس رو جبران میکنه)
2⃣کشته شده(غیرفعال شده):
عامل عفونی رو به روش حرارتی یا شیمیایی مثل فرمالدهید میکشن
‼️برخلاف نوع یک عامل عفونی کشته شده و تکثیر نمیشه اما هنوز برای بدن ایمونوژنیسیته هس
مهم ترین واکسن های این نوع:
ویروس:هاری،سالک(برای پولیو)
باکتری:عامل سیاه زخم(باسیلوس آنتراسیس)
مزایا:
_فعال سازی ایمنی ذاتی
_فعال سازی ایمنی اکتسابی فقطBcell
_مناسب برای افراد نقص سیستم ایمنی چون پاتوژن کشته شده و تکثیرم نمیشه
معایب:
_ایمنی زایی مادام العمر نمیده چون پاتوژن کشته شده است و تکثیر نمیشه پس دوزهای بعدی هم میخواد(دوز یادآور)
_عدم فعال سازیCTLچون پاتوژن کشته شده
🔺گروهی که قسمتی از عامل عفونی+ادجوانت هستن
مزایا:زیاد نداره
معایب:
_ایمنی زایی مادم العمر نمیده چون بخشی از عامل عفونی در بدن پس دوزهای بعدی میخواد
_عدم فعال سازی ایمنی اکتسابیBcellوCTL
_عدم فعال سازی ایمنی
1⃣واکسن های زیرواحد(Subunit):
یعنی میان اون فاکتورهایی ویرولانسی که پاتوژنیسیته هس رو از کل پیکر پاتوژن جدا میکنن به شکل زیرواحد و به عنوان واکسن مصرف میشه که انواع داره
(الف)واکسن توکسیکی خنثی:
در واقع توکسین پاتوژن رو به روش شیمیایی خنثی میکنن(نان پاتوژنیسیته است)ولی باعث فعال شدن سیستم ایمنی میشه(ایمونوژنیسیته)
مهم ترین واکسن های این نوع:
واکسن کزاز و دیفتری
(ب)واکسن پلی ساکارید کونژوگه:
وقتی باکتری کپسول دار وارد بدن میشه(پنوموکوک،هموفیلوس و...)سلول فاگوسیت نمیتونه به تنهایی بخورتش نیاز داره که خوش مزه بشه پس آنتی بادی اول میاد به کپسول وصل میشه و باعث اپسونیزاسیون پاتوژن میشه و فاگوسیتوز سهل میشه این آنتی بادی توسط طحال ساخته میشن ولی مانع بیانT_helperها میشن.حالا اگر شخصی اسپلنکتومی بشه نیاز داره که حتما این واکسن رو بزنه که بهش واکسن پلی ساکاریدی کونژوگه میگن که شامل دو جز
_جز پروتئینی👈🏻بیانT_helperو سلول خاطره میشه
_جز پلی ساکاریدی👈🏻کپسول بی خطر باکتری
(ج)واکسن سنتتیک یا نوترکیب(recombinant):
مثلا واکسنHBsAg چه کار میکنن
۱_جداسازی ژن پاتوژنیسیته از ویروس هرپس که باعث ایمونوژنیسیته بدن میشه
۲_انتقال ژن به وکتور
۳_انتقال وکتور حامل ژن به تک سلولی مثل باکتری یا مخمر(جهت افزایش و کلونینگ ژن مد نظر)
‼️حالا اگر ژنو جدا کردین میتونین حتی به یک ویروس بی خطر تزریق کنین و اونو راست تزریق بدن کنین این مدل واکسن بهشVVVs(Viral_Vector Vaccines)میگن
۴_جداسازی ژن از تک سلولی و تزریق به بدن
‼️یک روش جالب دیگه اینکه ما بیایم ژن ویروسی که باعث پاتوژنیسته هس رو،روش جهش ایجاد کنیم به روشPCR تکثیر و به عنوان واکسن از ژنوم موتانت شده استفاده کنیم بهش روشsite_direct mutagenesis میگن
(د)واکسن تخلیص(Purified)پروتئین
(و)واکسن سنتتیک پپتیدی
(ه)واکسنVLPs(Virus_like particle vaccine):
در این مدل واکسن به زبان ساده یک توپ طلا(پارتیکل)نانوگرمی دارین روش آنتی ژن وصل کردین شبیه ویروس شده)و این تزریق بدن میشه و باعث پاسخ ایمنی
مثال این واکسن:آبله مرغی،پاپیلوما
4⃣واکسن هایDNA
5⃣واکسن هایRNA
6⃣واکسنChimeric:ترکیب واکسنای تضعیف شده
7⃣واکسن آنتی آیدوتایپ👈🏻فیلمش بهتره
▶️🆔@Probe_Lab
👍1
35785_orig.pdf
139.3 KB
موضوع:
انواع واکسن هایی که در ایران زده میشن
▶️🆔@Probe_Lab
👍1
4_5773803821109087233.pdf
4.4 MB
موضوع:واکسن و سرم
▶️🆔@Probe_Lab
👍1
4_5904652224574785971.pdf
268.3 KB
موضوع:واکسن و سرم
▶️🆔@Probe_Lab
👍1
واکسن های کرونا
▶️🆔@Probe_Lab
👍2
#باکتریولوژی
موضوع:باسیل های گرم مثبت_قسمت ششم(بدون اسپور)
Mobiluncus.spp:
1⃣باسیل یا خمیده دیده میشه و بی هوازی و فلور نرمال واژن
2⃣بیماری باکتریال واژینیت(BV)میده(بعدا در یک پست مفصل راجع به این میگم)
3⃣سخت رشد و حتی در محیط سرم اسب و خرگوش هم کند رشد میکنه
4⃣مقاوم به کولیستین و حساس به کلیندامایسین،اریترومایسین،آمپی سیلین،وانکومایسین
این مبحث بیشتر در پاتولوژی مطرح که اونجا کامل تر در موردBVمیگم
▶️🆔@Probe_Lab
👍1
#ایمونولوژی
بخش:تئوری
موضوع:تستANCA
(Anti_Neutrophil Cytoplasmic Antibodies)
1⃣گروهی از اتوآنتی بادی ها هستن که به پروتئین های نوتروفیل(مونوسیتم هس)حمله میکنن که از مهم پروتئین های مورد حمله توسط این اتوآنتی بادی ها
۱)میلوپراکسیداز(MPO)👈🏻تستpANCA
پ.ن:pیعنیperinuclear
۲)پروتئیناز۳(PR3)👈🏻تستcANCA
پ.ن:cیعنیcytopelasmic
2⃣کاربرد:
در التهاب های اتوایمیون واسکولیت عروقی دیده میشه👈🏻اگه شخص دردعضلانی،خستگی،تب،عرق،کاهش وزن، مشکل کلیوی(چون عروقش حساسه)داشته باشه پزشک این تست رو میده
گرانولوماتوز وگنر
Microscopic polyangitis
مشکل کلیوی
افراد دیالیزی و پیوندی کلیه
التهاب سیستمیک
سیستیک فیبروز
تشخیص افتراقیIBD:افتراق کولیت اولسراتیو از کرون👈🏻اگر شخص مشکل گوارشی داشته باشه و شک به این اختلال کنه درخواست میده
▶️🆔@Probe_Lab
👍2
#پارازیتولوژی
#هلمینتولوژی
#پلتود_ترماتود
#ترماتود_کبدی
موضوع:فاسیولا ژیگانتیکا
Fasciola.gigantica
‼️در ایران شایع و بیشتر دام رو درگیر میکنه
عین فاسیولا هپاتیکا منتهی یک چن تا تفاوت کوچیک داره
از نظر مورفولوژی:
۱)ژیگانتیکا طولش بیشتر از هپاتیکا
۲)ژیگانتیکا عرضش کمتر از هپاتیکا
پس همین دو نکته میشه فهمید
ژیگانتیکا کشیده و استوانه ای
هپاتیکا برگ و پهنی شکل
۳)در ژیگانتیکا سرش گرد ولی هپاتیکا سرش تیز
۴)در ژیگانتیکا تاج راسی کوتاه یا نداره ولی هپاتیکا بلند و واضحه
۵)در ژیگانتیکا تخمدان شاخه گوزنی کم انشعاب ولی هپاتیکا انشعابش زیاده
از نظر چرخه:
در ژیگانتیکا حلزونش:
L.gedrosiana
امروزی:Radix.gedrosiana
از نظر اپیدمیولوژی:
در ژیگانتیکا مناطق کوهپایه ای و جلگه ای شایع هس ولی هپاتیکا مناطق شمالی
▶️🆔@Probe_Lab
👍2
#باکتریولوژی
موضوع:باسیل های گرم مثبت_قسمت هفتم(بدون اسپور)
Eubacterium.spp:
1⃣باسیل گرم مثبت که میتونه تاژک یا بی تاژک باشه که بیشتر حالت تجمعی زیر میکروسکوپ دارن
2⃣معمولا در اوروفارنکس،روده بزرگ،واژن دیده میشه
ارزش بالینی نداره چون شدت بیماری زاییش خیلی کمه
Bifidobacterium.spp:
1⃣باسیل
گرم مثبت و دارای تخمیرلاکتیکی
یک نکته افتراقی جالبی که دارن اینکه بعضی باکتری های کلنی زیر میکروسکوپ ظاهرش شبیه آنتی بادی دو بازم هستش(Yشکل)
2⃣مثه یوباکتریوم معمولا در اوروفارنکس،روده بزرگ،واژن دیده میشه
ارزش بالینی نداره چون شدت بیماری زاییش خیلی کمه
▶️🆔@Probe_Lab
👍3
#زیست_سلولی_مولکولی
#انکولوژی
بخش:تئوری
موضوع:تنظیم چرخه سلولی(مقدمه تومور)
یعنی اینکه اگر سلولی مثلا در مرحلهG1واجد شرایطه،ورود میکنه به مرحلهSاین وارد شدن و خروج از مرحله قبل توسط آنزیم های پروتئینی به نامCDKیا مخفف کینازهای وابسته به سیکلین
CDK:Cyclin_Dependent Kinases
یخورده دقیق تر بررسی کنیم...
1⃣تعریفCDK:این آنزیم کیناز یعنی مولکولی رو فسفریله میکنه ولی باید فعال بشه که این فعال شدن توسط سیکلین انجام میشه
یک فرمول👇🏻
CDK(x)+Cyclin(x)👉🏻فسفریله کردن مولکول میشن
2⃣کاربردCDK:
۱)ورود سلول به مرحله بعد
۲)طی کردن سلول در همان مرحله(یعنی کامل مرحله مثلاG2به پایان برسه)
۳)نابود کردن سیکلین مرحله قبل👈🏻تخریب پروتئین توسط پروتئازوم که بهش میگنubiquitination
۴)تولید کردن سیکلین مرحله بعد
3⃣نحوه ورود سلول از یک فاز به فاز دیگر:
۰)CDK3+CyclinC👉🏻
نگهداری سلول در مرحلهG0تا شرایط پیش بیاد یعنی مرحله پایینی👇🏻
۱)وقتی سلول میخواد ازG0بهG1بره یک سری فاکتورهای میتوژنی بیان میشه مثلا فاکتور رشدmycکه این فاکتور میاد پیامشو به هسته میده و در نهایت...سیکلینDتولید میشه
۲)CDK4+CyclinC👉🏻غیرفعالی رتینوبلاسیتوما(Rb)
‼️در حالت عادیRbوصل بهE2Fچرا؟چون اگرE2Fجدا بشه پیامشو به هسته میده و باعث:
_تولیدDNAپلی مراز
_تولید تیمیدین کیناز
_تولید سیکلینE,A
و همه اینا باعث افزایش همانندسازیDNAو تکثیر افسار گسیخته سلول👈🏻تومور میشن
‼️پس اینRbنقش تنظیمی در عملکردE2Fداره تا زیاده روی نکنه
رتینوبلاستوما یعنی توموری شدن چشم واسه همینه تو این افراد جهش درRbرخ داده اسمشم از اینجا گرفته
۳)جدا شدنE2F👈🏻تولید سیکلینE,Aمیشه
۴)CDK2+CyclinE👉🏻
گذر ازG1بهS
۵)CDK2+CyclinA👉🏻
پیشروی و گذر ازSبهG2
۶)CDK1+CyclinB👉🏻
گذر ازG2بهM(میتوز)
4⃣مهار کردنCDK:دو گروه هستن
خانوادهcip/kipکه شامل:
_P21:
اگرDNAدچار آسیب بشهP53میادP21فعال میکنه
‼️حدود به۵۰%سرطان های یک بافت مربوط به جهش در همینP53،چون این نباشهP21فعال نمیشه در نتیجه مهارS,G1اتفاق نمیافته و سلول افسارگسیخته تقسیم میشه
_P27:فعال میشهTGFbتوسط
_P57
این خانوادهCDKهای مرحلهG1/Sمهار میکنن
خانوادهINK4a/ARFکه شامل:
_P14:میشهP53مانع تجزیه
_P16:CDK4مهار
این خانوادهCDKهای مرحلهG1مهار میکنن
‼️در مرحلهG1,Sکمپلکسی به نامSCF(یک نوعUbلیگاز)داریم که میان مهارکننده هایCDKبه روشubiqutinationتجزیه میکنن و عملا سلول میتونه واردSیاG2بشه
5⃣داستانubiquitination:
پروتئین ها داخل سلول توسط پروتئازوم،پزوتئولیز میشن منتهی این پروتئازوم کور هستش برا اینکه بینا بشه و بدون کدوم پروتئین رو تجزیه کنه نیاز به یک سری پروتئینهای ریز به نام یوبی کویتین(Ub)داره اما مسئله اینجاستUbاولش باید تغییر شکل بده بعدش بره به پروتئین مد نظر بچسبه و بعدش پروتئازوم شناسایش میکنه و تجزیه اتفاق میافته...
نحوه اتصالUbبه پروتئین مد نظر پروتئازوم:
۱)آنزیمE1با مصرفATPمیاد باUbپیوند کتونی(E1_CO_Ub)میزنه
E1:Ubفعال کننده
۲)جابه جاییUbازE1بهE2یعنی:
(Ub+E1)+E2=>E1+(Ub+E2)
E2:Ubمتصل کننده
۳)ملحق شدنE3به کمپلکس(Ub+E2)
E3: لیگازUb
لیگاز آنزیمی که پیوند بین دو ترکیب برقرار میکنه حالاUbلیگاز یعنی اتصالUbبا اون پروتئین مد نظر
۴)حرکت کمپلکس سه تایی به سمت پروتئین
و فعالیتUbلیگاز که میاد پیوند بین عامل کتونUbبا آمینواسید دارای آمین جانبی(معروف ترنیشLys)پروتئین مدنظر که بهش میگن پیوند پپتیدی
۵)تکرار مرحله یک تا۴ اینقدر اتفاق میافته تا پروتئین بهش کلیUbوصل بشه که میگن پلی یوبیکویتینه شده پروتئین
۶)شناسایی پروتئین یوبیکویتینه توسط پروتئازوم و تجزیه پروتئین و آزاد شدنUbها
▶️🆔@Probe_Lab
👍3