Forwarded from Xushnudbek.uz
Келгуси йили информатика фанидан тест саволлари бўладими?
Айрим Телеграм каналларида келгуси йили информатикага алоқаси бор йўналишларда информатика фанидан алоҳида блок қўшилиши ҳақида хабарлар тарқалди. Мазкур хабар қанчалик тўғри?
ДТМ вакиллари билан боғланиб, ушбу масалага ойдинлик киритдим. Маълум қилинишича, келгуси йили информатика фани алоҳида блок бўлиши ҳақидаги хабарлар нотўғри. Келгуси йилда информатика фанидан саволлар бўлмайди.
Унда нима учун ДТМ сайтида тасдиқланган дарсликлар рўйхатида информатика фанидан ҳам дарсликлар кўрсатилган?
Бунинг сабаби шундаки, ҳарбий ОТМларда эски тартиб ҳалигача сақланиб қолган. Яъни ҳарбий йўналишдаги ОТМларда тестда 36 та савол тушади, математика блокидан 6 та савол информатика фанидан бўлади. Шу сабабли ДТМ сайтида информатика фанидан ҳам дарсликлар рўйхати эълон қилинган.
Агар Сиз ҳарбий ОТМга топширмасангиз, унда иккиланиб ўтирманг, тестда информатика фанидан саволлар бўлмайди, дейишмоқда расмийлар.
👉 @xushnudbek 👈
Айрим Телеграм каналларида келгуси йили информатикага алоқаси бор йўналишларда информатика фанидан алоҳида блок қўшилиши ҳақида хабарлар тарқалди. Мазкур хабар қанчалик тўғри?
ДТМ вакиллари билан боғланиб, ушбу масалага ойдинлик киритдим. Маълум қилинишича, келгуси йили информатика фани алоҳида блок бўлиши ҳақидаги хабарлар нотўғри. Келгуси йилда информатика фанидан саволлар бўлмайди.
Унда нима учун ДТМ сайтида тасдиқланган дарсликлар рўйхатида информатика фанидан ҳам дарсликлар кўрсатилган?
Бунинг сабаби шундаки, ҳарбий ОТМларда эски тартиб ҳалигача сақланиб қолган. Яъни ҳарбий йўналишдаги ОТМларда тестда 36 та савол тушади, математика блокидан 6 та савол информатика фанидан бўлади. Шу сабабли ДТМ сайтида информатика фанидан ҳам дарсликлар рўйхати эълон қилинган.
Агар Сиз ҳарбий ОТМга топширмасангиз, унда иккиланиб ўтирманг, тестда информатика фанидан саволлар бўлмайди, дейишмоқда расмийлар.
👉 @xushnudbek 👈
Forwarded from Shokirjonov news
#Расман!
Олий ўқув юртлари талабаларнинг қишки таътил кунлари 20 декабрдан 2020 йилнинг 5 январига қадар давом этади.
16 декабрдан поездларга имтиёзли чипталар сотилади.
Каналга обуна бўлинг:
@shokirjonov
Олий ўқув юртлари талабаларнинг қишки таътил кунлари 20 декабрдан 2020 йилнинг 5 январига қадар давом этади.
16 декабрдан поездларга имтиёзли чипталар сотилади.
Каналга обуна бўлинг:
@shokirjonov
Forwarded from davletovuz
Умумий ўрта таълим мактабларида қишки таътил 2019 йилнинг 28 декабридан бошланиб, 2020 йилнинг 10 январь куни якунланади.
2020 йилнинг 11 январидан учинчи чоракнинг биринчи куни бошланади.
2020 йилнинг 11 январидан учинчи чоракнинг биринчи куни бошланади.
Forwarded from Xushnudbek.uz
5 та фандан тест синовларига оид ҳозиргача маълум бўлган барча маълумотлар
👉 келгуси йилда 5 та фандан тест бўлиши аниқ, бу Президент қарорида белгиланган. Яъни бу масала аллақачон ҳал этилган, фақат тартиби ҳозирча расман тасдиқланмади холос;
👉 Mажбурий фанлар блоки (барча учун тушади):
Она тили (ўзбек, рус ёки қорақалпоқ тили) - 15 та савол, ҳар бири учун 2.1 баллдан;
Mатематика - 15 та савол, ҳар бири учун 2.1 баллдан;
Ўзбекистон тарихи - 15 та савол, ҳар бири учун 2.1 баллдан.
Жами тўплаш мумкин бўлган балл – 94.5 балл.
Она тили ва Ўзбекистон тарихи фанидан 1 дақиқагача, математикадан - 1,5 дақиқагача вақт ажратилади.
👉 Tаълим йўналишига мос мутахассислик блокидаги фанлар (йўналишига қараб ўзгаради):
1-фан - 30 та савол, ҳар бири учун 3.1 баллдан;
2-фан - 30 та савол, ҳар бири учун 3.1 баллдан.
Жами тўплаш мумкин бўлган балл – 186 балл.
Асосий блокдаги 2 та фан учун жами 2 соат вақт берилади.
👉 балларни ҳисоблаш тизимида ўзгариш бўлмайди, аввал қандай бўлса, шундайлигича қолади. Яъни ҳар бир блокдан тўпланган баллар қўшилиб, умумий баллни ташкил этади ва абитуриентлар мана шу 5 та блокдан тўплаган бали бўйича ўзаро курашади (илгари учта блокнинг умумий бали олинарди). Энг максимал балл 280,5 балл бўлади;
👉 айрим йўналишларда мажбурий блокдаги фан билан махсус блокдаги фан бир хил бўлиб қолиши мумкин. Масалан, математика йўналишига ҳужжат топширган абитуриент мажбурий блокда ҳам, мутахассислик блокида ҳам математика фанидан тест ишлайди. Бу иккаласининг асосий фарқи —мажбурий блокдаги саволларнинг барчаси соддалаштирилган, энг осон даражада бўлади, мутахассислик блокидаги саволлар эса турли мураккабликда (осон, ўртача, қийин) бўлади;
👉 5 та фандан тест бўлишга оид тартиб, фақат давлат ОТМларига тааллуқли. Шу пайтгача бўлгани каби, бу янги тартиб ҳарбий, диний, хусусий, нодавлат ва хорижий ОТМларга алоқадор эмас;
👉 3 та мажбурий фан касбий (ижодий) имтиҳон топшириладиган йўналишлар учун, шунингдек магистратура учун тааллуқли эмас;
👉 3+2 кўринишдаги ушбу тартиб бакалавриатнинг барча таълим шакллари (кундузги, сиртқи, кечки) учун бирдек қўлланади;
👉 мажбурий блокда она тили (ўзбек, рус ёки қорақалпоқ тили) фанидан тушадиган 15 та савол ичида Адабиёт фанидан тест саволлари бўлмайди;
👉 мажбурий блокда Ўзбекистон тарихи фанидан тушадиган 15 та савол ичида Жаҳон тарихидан тест саволлари бўлмайди;
👉 мажбурий блокда Математика фанидан тушадиган 15 та савол ичида геометрия ёки информатикадан тест саволлари бўлмайди;
👉 мутахассислик блокида Математика фанидан тушадиган 30 та савол ичида информатикадан саволлар бўлмайди;
👉 мутахассислик блокдаги 2 та фан учун жорий йилги тест синовларида қўлланган фанлар мажмуасининг 3,1 ҳамда 2,1 балл берилган дастлабки 2 та фан олинмоқда. Масалан, тиббиёт йўналишлари учун биология ва кимё. Молия-иқтисод йўналишлари учун математика ва чет тили. Ва ҳ.к;
👉 тест саволлари тушадиган дарсликлар рўйхати билан мана бу ерда танишишингиз мумкин.
Юқоридаги маълумотлар Давлат тест маркази хабарлари асосида тайёрланди.
👉 @xushnudbek 👈
👉 келгуси йилда 5 та фандан тест бўлиши аниқ, бу Президент қарорида белгиланган. Яъни бу масала аллақачон ҳал этилган, фақат тартиби ҳозирча расман тасдиқланмади холос;
👉 Mажбурий фанлар блоки (барча учун тушади):
Она тили (ўзбек, рус ёки қорақалпоқ тили) - 15 та савол, ҳар бири учун 2.1 баллдан;
Mатематика - 15 та савол, ҳар бири учун 2.1 баллдан;
Ўзбекистон тарихи - 15 та савол, ҳар бири учун 2.1 баллдан.
Жами тўплаш мумкин бўлган балл – 94.5 балл.
Она тили ва Ўзбекистон тарихи фанидан 1 дақиқагача, математикадан - 1,5 дақиқагача вақт ажратилади.
👉 Tаълим йўналишига мос мутахассислик блокидаги фанлар (йўналишига қараб ўзгаради):
1-фан - 30 та савол, ҳар бири учун 3.1 баллдан;
2-фан - 30 та савол, ҳар бири учун 3.1 баллдан.
Жами тўплаш мумкин бўлган балл – 186 балл.
Асосий блокдаги 2 та фан учун жами 2 соат вақт берилади.
👉 балларни ҳисоблаш тизимида ўзгариш бўлмайди, аввал қандай бўлса, шундайлигича қолади. Яъни ҳар бир блокдан тўпланган баллар қўшилиб, умумий баллни ташкил этади ва абитуриентлар мана шу 5 та блокдан тўплаган бали бўйича ўзаро курашади (илгари учта блокнинг умумий бали олинарди). Энг максимал балл 280,5 балл бўлади;
👉 айрим йўналишларда мажбурий блокдаги фан билан махсус блокдаги фан бир хил бўлиб қолиши мумкин. Масалан, математика йўналишига ҳужжат топширган абитуриент мажбурий блокда ҳам, мутахассислик блокида ҳам математика фанидан тест ишлайди. Бу иккаласининг асосий фарқи —мажбурий блокдаги саволларнинг барчаси соддалаштирилган, энг осон даражада бўлади, мутахассислик блокидаги саволлар эса турли мураккабликда (осон, ўртача, қийин) бўлади;
👉 5 та фандан тест бўлишга оид тартиб, фақат давлат ОТМларига тааллуқли. Шу пайтгача бўлгани каби, бу янги тартиб ҳарбий, диний, хусусий, нодавлат ва хорижий ОТМларга алоқадор эмас;
👉 3 та мажбурий фан касбий (ижодий) имтиҳон топшириладиган йўналишлар учун, шунингдек магистратура учун тааллуқли эмас;
👉 3+2 кўринишдаги ушбу тартиб бакалавриатнинг барча таълим шакллари (кундузги, сиртқи, кечки) учун бирдек қўлланади;
👉 мажбурий блокда она тили (ўзбек, рус ёки қорақалпоқ тили) фанидан тушадиган 15 та савол ичида Адабиёт фанидан тест саволлари бўлмайди;
👉 мажбурий блокда Ўзбекистон тарихи фанидан тушадиган 15 та савол ичида Жаҳон тарихидан тест саволлари бўлмайди;
👉 мажбурий блокда Математика фанидан тушадиган 15 та савол ичида геометрия ёки информатикадан тест саволлари бўлмайди;
👉 мутахассислик блокида Математика фанидан тушадиган 30 та савол ичида информатикадан саволлар бўлмайди;
👉 мутахассислик блокдаги 2 та фан учун жорий йилги тест синовларида қўлланган фанлар мажмуасининг 3,1 ҳамда 2,1 балл берилган дастлабки 2 та фан олинмоқда. Масалан, тиббиёт йўналишлари учун биология ва кимё. Молия-иқтисод йўналишлари учун математика ва чет тили. Ва ҳ.к;
👉 тест саволлари тушадиган дарсликлар рўйхати билан мана бу ерда танишишингиз мумкин.
Юқоридаги маълумотлар Давлат тест маркази хабарлари асосида тайёрланди.
👉 @xushnudbek 👈
Telegram
Xushnudbek.uz
2020 йилги тест саволлари тузиладиган дарсликларнинг
УМУМИЙ РЎЙХАТИ
Кўпчилик ДТМ сайтидан дарсликлар рўйхатини олишда муаммога дуч келаётгани учун, умумий рўйхатни битта файлда каналга жойлаяпман.
💾 PDF, 739 кб.
Абитуриентларга оид бошқа хабарлар:
👉 @xushnudbek…
УМУМИЙ РЎЙХАТИ
Кўпчилик ДТМ сайтидан дарсликлар рўйхатини олишда муаммога дуч келаётгани учун, умумий рўйхатни битта файлда каналга жойлаяпман.
💾 PDF, 739 кб.
Абитуриентларга оид бошқа хабарлар:
👉 @xushnudbek…
Forwarded from Xushnudbek.uz
ДТМ Давлат қабул комиссияси томонидан тасдиқланган фанлар мажмуасининг тўлиқ рўйхатини эълон қилди.
Демак, юриспруденция йўналиши бўйича мутахассислик блокида тарих ва чет тили фанларидан савол тушиши расман аниқ бўлди.
👉 @xushnudbek 👈
Демак, юриспруденция йўналиши бўйича мутахассислик блокида тарих ва чет тили фанларидан савол тушиши расман аниқ бўлди.
👉 @xushnudbek 👈
Forwarded from Xushnudbek.uz
Айтганча, тарих йўналишида ҳам ўзгариш бўлибди.
Келгуси йилда тарих йўналиши бўйича қуйидаги фанлардан тест саволлари тушади:
Мутахассислик блоки (30 тадан савол, 3,1 балл):
1. Тарих;
2. География.
Мажбурий блок (15 тадан савол, 2,1 балл):
1. Ўзбекистон тарихи;
2. Она тили;
3. Математика.
👉 @xushnudbek 👈
Келгуси йилда тарих йўналиши бўйича қуйидаги фанлардан тест саволлари тушади:
Мутахассислик блоки (30 тадан савол, 3,1 балл):
1. Тарих;
2. География.
Мажбурий блок (15 тадан савол, 2,1 балл):
1. Ўзбекистон тарихи;
2. Она тили;
3. Математика.
👉 @xushnudbek 👈
Ertadan oylik DTM lar boshlanadi barcha abituriyentlar qatnashishi shart hammaga omad tilaymiz .
Pro Studyda yangi Mental matematika fani yo'lga qo'yilmoqda. 05.01.2020 qabul jarayoni boshlanadi. Barcha qiziquvchilarni o'qish o'rganishga taklif etamiz !!
Daholar qanday voyaga yetadi?
Zamonaviy ota-onalar maxsus kanal.
Ko‘pchilik odamlar daholar aynan daho bo‘lib tug‘iladi, deb hisoblaydi. Amaliyot esa aksini ko‘rsatadi. Yangilik dasturlarida aqliy salohiyati yuqori bo‘lgan bolalar haqidagi xabarlar tez-tez paydo bo‘lmoqda. Buning hech qanday hayratlanarli joyi yo‘q. Agar miyasining har ikkala yarimsharini rivojlantirsa, har qanday bola o‘qish yo ijodiyotda aqlbovar qilmas yutuqlarga erishishi mumkin. Bunda unga qiyosi yo‘q fan — mental arifmetika yordam beradi.
PRO STUDY-mental arifmetika maktabi
Zamonaviy ota-onalar maxsus kanal.
Ko‘pchilik odamlar daholar aynan daho bo‘lib tug‘iladi, deb hisoblaydi. Amaliyot esa aksini ko‘rsatadi. Yangilik dasturlarida aqliy salohiyati yuqori bo‘lgan bolalar haqidagi xabarlar tez-tez paydo bo‘lmoqda. Buning hech qanday hayratlanarli joyi yo‘q. Agar miyasining har ikkala yarimsharini rivojlantirsa, har qanday bola o‘qish yo ijodiyotda aqlbovar qilmas yutuqlarga erishishi mumkin. Bunda unga qiyosi yo‘q fan — mental arifmetika yordam beradi.
PRO STUDY-mental arifmetika maktabi
#ibrat
Yaponiyada yosh bolalarga nisbatan hech qachon "yomon" so'zini ishlatishmaydi.
Misol uchun, maktab velosiped qo'yish tartibi taxtachasida "Yaxshi bolalar velosipedni bunday qo'yadilar" va "Yaxshi bolalar velosipedni bunday qo'ymaydilar" deb yozib qo'yiladi.
PRO STUDY - mental arifmetika maktabi
Yaponiyada yosh bolalarga nisbatan hech qachon "yomon" so'zini ishlatishmaydi.
Misol uchun, maktab velosiped qo'yish tartibi taxtachasida "Yaxshi bolalar velosipedni bunday qo'yadilar" va "Yaxshi bolalar velosipedni bunday qo'ymaydilar" deb yozib qo'yiladi.
PRO STUDY - mental arifmetika maktabi
MENTAL MATEMATIKANI O'RGANISH JARAYONIDA FARZANDINGIZDA QUYIDAGI OʻZGARISHLARNI KO‘RASIZ:
1. Diqqatni jamlash qobiliyatini
mustahkamlaydi.
2. Tasviriy xotirasi yaxshilanadi.
3. Ijodiy fikrlashi ortadi.
4. Tinglash va kuzatuvchanlik mahoratlariga ega boladi.
5. Tasavvur qilish orqali dunyoqarashi kengayadi.
6. Mantiq bilan o'ylashni boshlaydi.
7. Analitik fikrlash texnikalarini o'rganadi.
PRO STUDY - mental arifmetika maktabi
1. Diqqatni jamlash qobiliyatini
mustahkamlaydi.
2. Tasviriy xotirasi yaxshilanadi.
3. Ijodiy fikrlashi ortadi.
4. Tinglash va kuzatuvchanlik mahoratlariga ega boladi.
5. Tasavvur qilish orqali dunyoqarashi kengayadi.
6. Mantiq bilan o'ylashni boshlaydi.
7. Analitik fikrlash texnikalarini o'rganadi.
PRO STUDY - mental arifmetika maktabi
2020-yilda ta'lim sohasida eng talabgir mutaxassis kimligini bilasizmi?!
Musiqachi?! yoki Logoped deb o'ylashga shoshilmang!
Bu - mental arifmetika treneri!
🙋🏻♂️ ProStudy o'quv markazi tomonidan o'quvchilar uchun tashkil etilgan mental arifmetika bo'yicha trening kursi orqali Siz o'z intellektingizni oshiring va oz ishlab ko'p maosh oladigan mutaxassisga aylaning!
🗓 20-yanvar kuni uchun guruhlarga qabul boshlandi!
Qo'shimcha ma'lumot:
📞 +99897 920 9494
🔘 O'rinlar soni: - 6 ta bo'sh o'rin
🔘 Ro'yxatdan o'tish uchun @NorbayevAbror ushbu ma'lumotlarni yuboring:
- F.I.Sh. (Habibullayev Sardor Bahodir o'g'li)
- Kasbingiz (Talaba)
- Tel nomeringiz (+9989_ 000 00 00)
- Pasportingiz(yoki metirka) nusxasi
ProStudy - yetakchichi mental arifmetika maktabi!
@ProStudy
Musiqachi?! yoki Logoped deb o'ylashga shoshilmang!
Bu - mental arifmetika treneri!
🙋🏻♂️ ProStudy o'quv markazi tomonidan o'quvchilar uchun tashkil etilgan mental arifmetika bo'yicha trening kursi orqali Siz o'z intellektingizni oshiring va oz ishlab ko'p maosh oladigan mutaxassisga aylaning!
🗓 20-yanvar kuni uchun guruhlarga qabul boshlandi!
Qo'shimcha ma'lumot:
📞 +99897 920 9494
🔘 O'rinlar soni: - 6 ta bo'sh o'rin
🔘 Ro'yxatdan o'tish uchun @NorbayevAbror ushbu ma'lumotlarni yuboring:
- F.I.Sh. (Habibullayev Sardor Bahodir o'g'li)
- Kasbingiz (Talaba)
- Tel nomeringiz (+9989_ 000 00 00)
- Pasportingiz(yoki metirka) nusxasi
ProStudy - yetakchichi mental arifmetika maktabi!
@ProStudy
Mental arifmetika
mayda motorika va aniq arifmetik harakatlar yordamida chap yarimsharni rivojlantirishga ko‘mak beradi. O‘ng yarimshar o‘ng va chap qo‘llarni ishlatish, “xayol” (tasavvur)dagi ish davomida harakatga keladi. Mashg‘ulotlar samarasi o‘laroq bolada faollik va tashabbuskorlik jihatlari o‘sadi. Bola charchashdan to‘xtaydi, maktabdagi darslarni oson o‘zlashtiradi, ijodiy va texnik to‘garaklarga qiziqish bilan qatnaydi, xorijiy tillarni tez o‘rganadi. Bundan tashqari, bolada mustaqillik, o‘ziga ishonch va yetakchilik sifatlari shakllanadi.
ProStudy - yetakchi mental arifmetika maktabi!
mayda motorika va aniq arifmetik harakatlar yordamida chap yarimsharni rivojlantirishga ko‘mak beradi. O‘ng yarimshar o‘ng va chap qo‘llarni ishlatish, “xayol” (tasavvur)dagi ish davomida harakatga keladi. Mashg‘ulotlar samarasi o‘laroq bolada faollik va tashabbuskorlik jihatlari o‘sadi. Bola charchashdan to‘xtaydi, maktabdagi darslarni oson o‘zlashtiradi, ijodiy va texnik to‘garaklarga qiziqish bilan qatnaydi, xorijiy tillarni tez o‘rganadi. Bundan tashqari, bolada mustaqillik, o‘ziga ishonch va yetakchilik sifatlari shakllanadi.
ProStudy - yetakchi mental arifmetika maktabi!
🎓Mashxur psixolog va pedagogdan aqilli ota-onalar uchun foydali ko‘rsatmalar!
Yuliya Borisovna Gippenreyter — mashhur psixolog, qobiliyatli pedagog, professor, bola tarbiyasi bo‘yicha ko‘plab kitob va qo‘llanmalar muallifidir.
Muallifning so‘zlari biz ota-onalarni, hammasi o‘z-o‘zidan iziga tushib ketishini kutmasdan, o‘zaro munosabatlar ustida ishlashga undaydi. Quyida keltirilgan tavsiya va yo‘l-yo‘riqlar chuqur ma’noga ega bo‘lib, ularni yaxshilab mushohada qilish talab etiladi:
1. «Quloqsiz», «muammoli», «o‘ziga ishonmaydigan» va «baxtsiz» bolalar – doim noto‘g‘ri shakllangan oilaviy munosabatlarning natijasidir.
2. Bolani hech bir shartsiz qabul qilish – bu uni chiroyli, aqlli, qobiliyatli, a’lochi, yordamchi bo‘lganligi uchun emas, shunchaki borligi uchun yaxshi ko‘rishni anglatadi!
3. Bolani qancha ko‘p urushsak, u shuncha yomonlashib boraveradi. Ota-onaning vazifasi bolada shartli reflekslarni ishlab chiqarishdan iborat emas.
4. Ota-ona qanchalik tez-tez bolaga zarda qilib, uni tanqid qilib, jerkib tursa, u shuncha tez «Meni yaxshi ko‘rishmaydi» degan xulosaga keladi.
5. Tartib-intizom yaxshi aloqalar o‘rnatilishidan avval emas, faqat ulardan so‘ng va ular asosida shakllanadi.
6. Bola yordam so‘ramagan paytda uning ishlariga aralashmang. Uning ishlariga aralashmaslik orqali unga «Hammasi joyida! Sen albatta uddalaysan!» degan undov berasiz. Farzandingiz murakkab vaziyatlarga duch kelgan hollar bundan istisno, albatta.
7. Bolaning shaxsiyati va qobiliyati faqat uning o‘zi qiziqqan va istagan mashg‘ulot bilan shug‘ullanganda rivojlanadi.
8. O‘smirlikdagi moda ketidan ergashish xuddi suvchechak kabidir – aksariyat bolalar uni o‘ziga yuqtirib, yengil yoki og‘irroq boshdan kechiradi, bir necha yildan so‘ng esa ortiga o‘girilib, o‘zining kulgusi qistaydi.
9. Farzandingizga o‘z harakatlari yoki harakatsizligining salbiy oqibatlari bilan yuzma-yuz kelishiga imkon bering. Shundagina u ulg‘aya boshlaydi va o‘z harakatlarini idrok eta boshlaydi.
10. Bolaning nomaqbul xatti-harakati hayotning normal bo‘lmagan shart-sharoitiga javoban normal reaksiyasidir.
11. Qattiqqo‘l ona boladan hissiy uzoqlashgan hisoblanadi, har holda bola shunday his qiladi.
12. Bolaning o‘zligini saqlab qolishiga imkon bering. Unga doim nimalarnidir qilishga majburlab, nasihat qilib, siz aytgan vazifalarni nima bo‘lishidan qati’-nazar bajarishga undamang.
13. O‘z-o‘zini anglash va o‘z-o‘zini tarbiya qilish bu – bola tarbiyasi uchun da’vogar ota-ona va o‘qituvchining birinchi burchidir.
🚸Farzandingiz xafa bo‘lgan, ranjigan, omadsizlikka uchragan yoki nimadandir uyalgan yoki qo‘rqqan holatlarda, yo unga nisbatan qo‘pol yoki nohaq munosabatda bo‘lishganda va hattoki u juda charchaganda ham birinchi qilishingiz lozim bo‘lgan ish bu — uning holati yoki kechinmalaridan xabardor ekanligingizni unga bildirishdir!
Yuliya Borisovna Gippenreyter — mashhur psixolog, qobiliyatli pedagog, professor, bola tarbiyasi bo‘yicha ko‘plab kitob va qo‘llanmalar muallifidir.
Muallifning so‘zlari biz ota-onalarni, hammasi o‘z-o‘zidan iziga tushib ketishini kutmasdan, o‘zaro munosabatlar ustida ishlashga undaydi. Quyida keltirilgan tavsiya va yo‘l-yo‘riqlar chuqur ma’noga ega bo‘lib, ularni yaxshilab mushohada qilish talab etiladi:
1. «Quloqsiz», «muammoli», «o‘ziga ishonmaydigan» va «baxtsiz» bolalar – doim noto‘g‘ri shakllangan oilaviy munosabatlarning natijasidir.
2. Bolani hech bir shartsiz qabul qilish – bu uni chiroyli, aqlli, qobiliyatli, a’lochi, yordamchi bo‘lganligi uchun emas, shunchaki borligi uchun yaxshi ko‘rishni anglatadi!
3. Bolani qancha ko‘p urushsak, u shuncha yomonlashib boraveradi. Ota-onaning vazifasi bolada shartli reflekslarni ishlab chiqarishdan iborat emas.
4. Ota-ona qanchalik tez-tez bolaga zarda qilib, uni tanqid qilib, jerkib tursa, u shuncha tez «Meni yaxshi ko‘rishmaydi» degan xulosaga keladi.
5. Tartib-intizom yaxshi aloqalar o‘rnatilishidan avval emas, faqat ulardan so‘ng va ular asosida shakllanadi.
6. Bola yordam so‘ramagan paytda uning ishlariga aralashmang. Uning ishlariga aralashmaslik orqali unga «Hammasi joyida! Sen albatta uddalaysan!» degan undov berasiz. Farzandingiz murakkab vaziyatlarga duch kelgan hollar bundan istisno, albatta.
7. Bolaning shaxsiyati va qobiliyati faqat uning o‘zi qiziqqan va istagan mashg‘ulot bilan shug‘ullanganda rivojlanadi.
8. O‘smirlikdagi moda ketidan ergashish xuddi suvchechak kabidir – aksariyat bolalar uni o‘ziga yuqtirib, yengil yoki og‘irroq boshdan kechiradi, bir necha yildan so‘ng esa ortiga o‘girilib, o‘zining kulgusi qistaydi.
9. Farzandingizga o‘z harakatlari yoki harakatsizligining salbiy oqibatlari bilan yuzma-yuz kelishiga imkon bering. Shundagina u ulg‘aya boshlaydi va o‘z harakatlarini idrok eta boshlaydi.
10. Bolaning nomaqbul xatti-harakati hayotning normal bo‘lmagan shart-sharoitiga javoban normal reaksiyasidir.
11. Qattiqqo‘l ona boladan hissiy uzoqlashgan hisoblanadi, har holda bola shunday his qiladi.
12. Bolaning o‘zligini saqlab qolishiga imkon bering. Unga doim nimalarnidir qilishga majburlab, nasihat qilib, siz aytgan vazifalarni nima bo‘lishidan qati’-nazar bajarishga undamang.
13. O‘z-o‘zini anglash va o‘z-o‘zini tarbiya qilish bu – bola tarbiyasi uchun da’vogar ota-ona va o‘qituvchining birinchi burchidir.
🚸Farzandingiz xafa bo‘lgan, ranjigan, omadsizlikka uchragan yoki nimadandir uyalgan yoki qo‘rqqan holatlarda, yo unga nisbatan qo‘pol yoki nohaq munosabatda bo‘lishganda va hattoki u juda charchaganda ham birinchi qilishingiz lozim bo‘lgan ish bu — uning holati yoki kechinmalaridan xabardor ekanligingizni unga bildirishdir!
Aniq artiklning atoqli otlar bilan qo'llanishi (I qism)
✳️ Atoqli otlar (joy, tashkilot, davlat nomlari) oldidan artikl qoʻllanishi yoki qoʻllanilmasligi masalasi juda murakkab boʻlib, oʻrganishda sabr va qunt talab qiladi. Albatta, bu yerda geografiya fanini bilish ham muhim ahamiyatga ega, chunki atoqli otlarning qaysi guruhga (daryo, kanal, ko'l va hakozo) mansub ekanlginini bilish lozim.
✳️Quyida aniq artikl bilan qoʻllanadigan atoqli otlarning bir guruhi berilgan.
✳️ Tashkilotlar: The United Nations, The BBC (lekin✖️ NATO)
✳️ Kema nomlari: The Titanic, The Mary Jane, The Endeavor, The Queen Elizabeth
✳️ Davlat organlari va idoralari: the police, the government, the army
✳️ Tarixiy hujjatlar: The Magne Carta, The Constitution
✳️ Tarixiy voqealar : The French Revolution, The American Revolution
✳️ Ba’zi san’at asarlari nomlari: The Odyssey, the Mona Lisa
✳️ Rasmiy unvonlar : The President, the King, the Queen, the Prime Minister
✳️ Siyosiy partiyalar: The Labour Party, The Republican Party
✳️ Gazeta nomlari (agar ularning nomlari ingliz tilida yozilgan boʻlsa): The Economist, The Times, The Moscow Times, The Sun, The Daily Mirror, The Washington Post, The New York Times, The Tashkent Times
⚠️ Gazeta nomlari boshqa tilda berilsa, artikl qoʻllanilmaydi:
✖️ Le Monde (fransuz gazetasi)
✖️Der Spiegel (nemis gazetasi)
✖️Darakchi (oʻzbek gazetasi)
✳️ Oila nomlari: The Browns, the Wilsons, the Usmanovs
✳️ Okean, dengiz, daryo, kanal va ko'llar guruhlari nomlari: The Pacific Ocean, The Indian Ocean, The Black Sea, The Dead Sea, The Mediterranean (Sea), The Thames, The Amudaryo, The Panama Canal, The Suez Canal, The Great Lakes
✳️ Choʻl (sahro) nomlari: The Sahara (Desert), The Gobi
✳️ Bay (qoʻltiq); gulf (koʻrfaz); strait (boʻg'ozlar) nomlari : The Persian Gulf, The Bering Straits, The Bosphorus
✳️ Tog' tizmalari va orollar guruhi nomlari : The Swiss Alps, The Rocky Mountains, The Pamirs, The Himalays, The Azors, The Bahamas, The British Isles
⚠️ Lekin birlikdagi orollar va tog'lar (choʻqqilar) oldidan artikl qoʻllanilmaydi: ✖️Ben Nevis, ✖️(Mount) Everest, ✖️Corsica, ✖️Malta
✳️ kingdom/union/united/republic/federation soʻzlari qatnashgan davlatlar nomlari oldidan : The United Kingdom, The United States, The Republic of China, The Russian Federation, The Republic of Uzbekistan
✳️Ba'zi davlat va shahar nomlari oldidan (istisno sifatida) : The Ukraine, The Crimea, The Congo, The Netherlands, The Caucasus, The Sudan, The Yemen,The Lebanon, The Transvaal, The Hague, The Vatican, The Bronx
⚠️ ✖️Argentina oldidan hech qanday artikl qoʻllanilmaydi.
✳️ Atoqli otlar (joy, tashkilot, davlat nomlari) oldidan artikl qoʻllanishi yoki qoʻllanilmasligi masalasi juda murakkab boʻlib, oʻrganishda sabr va qunt talab qiladi. Albatta, bu yerda geografiya fanini bilish ham muhim ahamiyatga ega, chunki atoqli otlarning qaysi guruhga (daryo, kanal, ko'l va hakozo) mansub ekanlginini bilish lozim.
✳️Quyida aniq artikl bilan qoʻllanadigan atoqli otlarning bir guruhi berilgan.
✳️ Tashkilotlar: The United Nations, The BBC (lekin✖️ NATO)
✳️ Kema nomlari: The Titanic, The Mary Jane, The Endeavor, The Queen Elizabeth
✳️ Davlat organlari va idoralari: the police, the government, the army
✳️ Tarixiy hujjatlar: The Magne Carta, The Constitution
✳️ Tarixiy voqealar : The French Revolution, The American Revolution
✳️ Ba’zi san’at asarlari nomlari: The Odyssey, the Mona Lisa
✳️ Rasmiy unvonlar : The President, the King, the Queen, the Prime Minister
✳️ Siyosiy partiyalar: The Labour Party, The Republican Party
✳️ Gazeta nomlari (agar ularning nomlari ingliz tilida yozilgan boʻlsa): The Economist, The Times, The Moscow Times, The Sun, The Daily Mirror, The Washington Post, The New York Times, The Tashkent Times
⚠️ Gazeta nomlari boshqa tilda berilsa, artikl qoʻllanilmaydi:
✖️ Le Monde (fransuz gazetasi)
✖️Der Spiegel (nemis gazetasi)
✖️Darakchi (oʻzbek gazetasi)
✳️ Oila nomlari: The Browns, the Wilsons, the Usmanovs
✳️ Okean, dengiz, daryo, kanal va ko'llar guruhlari nomlari: The Pacific Ocean, The Indian Ocean, The Black Sea, The Dead Sea, The Mediterranean (Sea), The Thames, The Amudaryo, The Panama Canal, The Suez Canal, The Great Lakes
✳️ Choʻl (sahro) nomlari: The Sahara (Desert), The Gobi
✳️ Bay (qoʻltiq); gulf (koʻrfaz); strait (boʻg'ozlar) nomlari : The Persian Gulf, The Bering Straits, The Bosphorus
✳️ Tog' tizmalari va orollar guruhi nomlari : The Swiss Alps, The Rocky Mountains, The Pamirs, The Himalays, The Azors, The Bahamas, The British Isles
⚠️ Lekin birlikdagi orollar va tog'lar (choʻqqilar) oldidan artikl qoʻllanilmaydi: ✖️Ben Nevis, ✖️(Mount) Everest, ✖️Corsica, ✖️Malta
✳️ kingdom/union/united/republic/federation soʻzlari qatnashgan davlatlar nomlari oldidan : The United Kingdom, The United States, The Republic of China, The Russian Federation, The Republic of Uzbekistan
✳️Ba'zi davlat va shahar nomlari oldidan (istisno sifatida) : The Ukraine, The Crimea, The Congo, The Netherlands, The Caucasus, The Sudan, The Yemen,The Lebanon, The Transvaal, The Hague, The Vatican, The Bronx
⚠️ ✖️Argentina oldidan hech qanday artikl qoʻllanilmaydi.