📈 IQTISODIYOT📈
Jon Keynes (1883-1946)

Jon Maynard Keynes bugungi makroiqtsodiyotning asoschilaridan hisoblanadi.

Iqtisodiyotga davlat aralashuvi zarar ekanligini ko'pchilik yaxshi biladi, lekin Jon Keynesning fikriga ko'ra to'g'ri iqtidosiyot o'z-o'zini eplaydigan soha lekin inqiroz boshlanadigan bo'lsa bunga tashqaridan qo'l(ya'ni davlat aralashuvi) kelib xammasini reja asosida to'g'irlab ketmasa ahvol battar yomonlashib ketadi.
Masalan; 1929-1939-yillardagi "Buyuk depressiya" paytida Meynes g'oyalari ilgari surilgan.
U shuni isbotlagan ediki, bozorda inqiroz boshlansa tabiiyki yoppasiga ishsizlik oshadi, shuni davlat aralashuvisiz, ishsizlikni kamaytirib bo'lmaydi.

Meynesning 1936-yilda chiqqan "bandlikning asosiy teoriyasi, qiziquvchanlik va pul" asarida asosan ishsizlik muammosini hal qilish choralari aytilgan.

2020-yilgi pandemiyadagi lockdown paytida ko'pgina davlatlar Keynesian yo'lidan bordi, bunda bizneslarni subsidiyalash va foiz stavkalarini pasaytirish asosiy yechimlardan hisoblangan.

📱@PostScriptd 📱

Jeyms Klirning "Atom odatlar" kitobida keltiradiki:

Hech qanaqa tug'ma iste'dod yo'q aslida hammasini o'z ustida ishlash hal qiladi.
Bunga juda ishongan inson Vengriyalik Laslo Polgar edi. Laslo Polgar bu tajriba uchun shaxmat mos kelishini aytadi va uchta qizi Syuzan, Sofia va Yudit larni bolaligidan boshlab shaxmat bilan murabbiysiz individual shug'ullantiradi. Qizlar nafaqat shaxmat bilan shug'ullanishardi balki ular tun-u kun shu bilan yashashgan, boshqa xech narsaga bunchalik e'tibor qaratishmagan, Laslo uchun esa aynan shu kerak edi.
Bu uch opa-singil esa shaxmat olamidagi eng kuchli ayol shaxmatchilarga aylanishadi

🔖Syuzan Polgar - 15 yoshida FIDE ning eng yuqori reytingiga erishgan ayol bo'ldi, grossmeyster bo'lgan 3-ayol, shuningdek ayollar shaxmat olimpiadasida 11ta medal.

⭐️Sofia Polgar - Oiladagi o'rtancha farzand bo'lib, yakkalik baxslarda 3ta oltin va 1ta bronza medaliga ega. Shuningdek eng muximi, Sofia 13 yoshligida o'rtoqlik o'yinida bo'lsa ham, ketma-ket uch marta afsonaviy Robert Fisherni mag'lubiyatga uchratgan.

👑Yudit Polgar - eng kichkinasi Yudit Polgar esa ayollar orasidagi barcha davrlarning eng kuchli shaxmatchisi deya tariflanadi. O'z paytida grossmeyster bo'lgan eng yosh sportchi bo'lgan (xozir: Abhimanyu Mishra) shuningdek Top 100 talikka kirgan eng yosh shaxmatchi bo'lgan.

Rasmda (chapdan o'ngga): Sofia, Syuzan va Yudit. O'tirganlar esa Laslo va Klara.
Вот такое семья.

✅@PostScriptd✅

🔖Jon Fosse (1959) Norvegiyalik yozuvchi.
U "innovatsion pyesalari va so'zsizlarga ovoz bera oluvchi nasriy asarlari" uchun 2023-yilgi adabiyot bo'yicha Nobel mukofoti sovrindori bo'lgan. ⭐️

Jon Fosse faoliyati davomida 70dan ortiq roman, bolalar asarlari, esse va teatr spektakllari yozgan. Fossening asarlari 50dan ortiq tilga tarjima qilingan.

Henrik Ibsendan keyingi buyuk Norveg yozuvchisi deya tariflanadi.

Asarlari:
📌Septologiya (jami 7ta kitobdan iborat)

📌Morning and evening (tong va kechqurun)

📌A Shining (porlash)

📌Someone is going to come (kimdir kelmoqchi)

📌Wakefullnes (trilogiya) (xushyorlik yoki bedorlik)

📌Melanholiya

📌Weariness (holsizlik)
wakefulness trilogiyasi davomi

📌Olav's dreams (Olavning tushlari) weakfullness trilogiyasi 2-qismi

📌I am the wind (men shamolman)

📚📚📚

🔖Luiza Glyuk (1943-2023)
Amerikalik shoira, essenavis.

“Oʻzining qatʼiy jozibasi bilan individual mavjudlikni umumbashariy qila olgan sheʼriy ovozi uchun” 2020-yilda adabiyot bo'yicha Nobel mukofoti sovrindori bo'lgan. ⭐️

Luiza Glyuka ko'pincha avtobiografik shoira sifatida ta'riflanadi, uning ishlari mifologiya va tabiat tasvirlariga murojat qilishi bilan ajralib turadi.

⚠️Asarlari (to'plam kitoblar)

📌The wild iris (yovvoyi iris)(1992)

📌 Averno (2006)

📌 Winter Recipes from the Collective (Jamoaning qishki retseptlari) (2021)

📌 Faithful and Virtuous Night (sodiq va pokiza tun) (2014)

📌 Vita nova (yangi hayot) (1999)

🏆@PostScriptd🏆

📚📚

🔖Peter Handke (1942) Avstriyalik yozuvchi, dramaturg, tarjimon.
Piter Handke inson tajribasining qirralari va o‘ziga xosligini til zukkoligi bilan o‘rgangan salmoqli ishi uchun 2019-yilda adabiyot bo'yicha Nobel mukofoti bilan taqdirlangan. ⭐️

Piter Handke XX asr nemis tili adabiyotining eng yirik namoyondalaridan biri hisoblanadi.

Piter Handke ning Nobel mukofotini olishi ko'plab bahs-munozaralarga sabab bo'lgan, sababi Piter Handke 1990-yillarda Yugoslavia urushlari paytida qirg'in va genotsidlarni uyushtirgan Sloboden Miloshevichni ochiqcha qo'llab quvvatlagan

Piter Handke 1973-yilda nemis tili adabiyotidagi eng muxim mukofot bo'lgan Georg Buxner mukofotini olgan


Asarlari:

📌 Sorrow beyond dreams (orzular ortidagi qayg'u) (1972)

📌 The Goalie's Anxiety at the Penalty Kick (darvozabonning penaltidan qo'rquvi) (1970)

📌 Short letter, long farewell (qisqa maktub, uzun vidolashuv) (1972)

📌 Left-handed woman (chapaqay xonim) (1978)

📌 Slow homecoming (uyga qaytish) (1979)

Uning asarlarining ko'pi ekranizatsiya qilingan, va Piter Handkening o'zi ham bu filmlarda bevosita ishtirok etgan

📱@PostScriptd📱

Jorj Vashington (1732-1799) — AQShning birinchi prezidenti bo‘lib, 1789-yildan 1797-yilgacha ikki muddat prezidentlik qilgan. U Amerika tarixida nihoyatda muhim shaxs bo‘lib, ko‘plab sabablarga ko‘ra “Millat otasi” (Father of the Nation) deb ataladi.
U dastlab harbiy xizmatda faoliyat yuritgan, 1750-yillarda Frantsiya va Hind urushida qatnashgan.

1775–1783-yillarda bo‘lib o‘tgan Amerika mustaqillik urushida u Kontinental armiyaning bosh qo‘mondoni etib tayinlangan.

U Angliyaga qarshi olib borilgan kurashda muhim rol o‘ynadi va 1781-yilda inglizlarning Yorktowndagi taslim bo‘lishi bilan urush g‘alaba bilan yakunlangan.

Prezidentlik davri (1789–1797):
Vashington bir ovozdan prezident etib saylangan yagona AQSh prezidenti hisoblanadi.

⚠️Uning davrida quyidagi muhim voqealar ro‘y bergan:

📌AQSh Konstitutsiyasi kuchga kirdi va yangi hukumat tuzildi.

📌Birinchi federal bank (Bank of the United States) tashkil etildi.

📌Ichki islohotlar, jumladan soliq siyosati va davlat moliyasining mustahkamlanishi boshlandi.

📌1791-yilda Bill of Rights (Huquqlar to‘g‘risidagi qonunlar to‘plami) qabul qilindi.

📌U tashqi siyosatda betaraflikni saqlashga harakat qildi va hech bir yevropa davlatining ittifoqiga qo‘shilmadi.

Qirollikdan voz kechgan yetakchi⚠️ Uning eng katta fazilatlaridan biri — hokimiyatni suiiste’mol qilmaganidir. Ko‘pchilik uni umrbod prezident bo‘lishga chaqirgan bo‘lsa-da, u atigi ikki muddat xizmat qilib, hokimiyatni tinch yo‘l bilan topshirgan.

U prezident sifatida siyosiy partiyalardan uzoqda bo‘lishga harakat qilgan.

Prezident sifatida “Janob Prezident” (Mr. President) deb murojaat qilinishi an’anasi aynan u orqali boshlangan.

AQSh tarixidagi o‘rni:
U demokratiya asoslarini yaratgan va Konstitutsiyaga amal qilgan rahbar sifatida namuna bo‘ldi.
Mustaqil davlatning ilk rahbari sifatida, u mamlakatning siyosiy tizimini shakllantirishda asosiy rol o‘ynadi.
Uning jasorati, harbiy salohiyati va mas’uliyatli yondashuvi tufayli AQSH mustahkam davlatga aylandi.

Jorj Vashington — nafaqat birinchi prezident, balki AQSh mustaqilligi, siyosiy tizimi va demokratik qadriyatlarining asoschisi sifatida tarixda muhim o‘rin egallaydi. Uning harakati boshqa prezidentlar va siyosatchilar uchun siyosiy etikada namunaga aylangan.

📎@PostScriptd📎

Olga Tokarchuk (1962 Sulexov)

Polshalik yozuvchi, 2018-yilgi xalqaro Buker va Nobel mukofoti (Nobel mukofoti 2018-yilda Shvetsiya akademiyasidagi janjal tufayli berilmagan va 2019-yilda 2018-yil uchun qo'shib berilgan) sohibasi.

Tokarchuk - so'l,vegetarian, ateist va feminist, shu sababli u Polshada ba'zi guruhlar tomonidan tanqid qilinadi.

Asarlari:

📌 Drive Your Plow Over the Bones of the Dead (O'liklar ustidan plug haydash) (2009)

📌 The books of Jacob (Yakovning kitoblari) (2014)

📌 Flights ( O'zbek tiliga yuguruvchilar deb tarjima qilingan) (2007)

📌 Empusium (2022)

📌 Primeval and other times (ibtidoiy qishloq va boshqa davrlar) (1996)