#fact
Taxo (ispancha: Tajo, portugalcha: Tejo) daryosi, Portugaliya va Ispaniyaning eng uzun daryosi bo‘lib, Ispaniyada boshlanadi va Portugaliyada tugaydi. Bu daryo umumiy uzunligi 1,007 km bo'lib, 716 km Ispaniyada, 47 km Ispaniya va Portugaliya chegarasida, va 275 km Portugaliyada joylashgan.

Manbasi: Tajo daryosi Ispaniyaning Gvadalaxara provinsiyasidagi Albarrasin tog‘laridan boshlanadi.

Yo‘nalishi: Daryo Ispaniyaning markaziy qismini kesib o‘tadi va Portugaliyaga kirib, Lissabon shahridan o'tib, Atlantika okeaniga quyiladi.

Ko‘priklar: Lissabon shahrida Tajo daryosi bo‘ylab ikkita mashhur ko‘prik o‘tadi — 25-aprel ko‘prigi va Vasco da Gama ko‘prigi. Vasco da Gama ko‘prigi Yevropadagi eng uzun ko‘priklardan biri hisoblanadi.

Karl Fridrix May (nemischa: Karl Friedrich May, 1842—1912-yil) — mashhur nemis yozuvchisi bo‘lib, asosan sarguzasht romanlari bilan tanilgan. U o‘z asarlarida Vestern janri va Sharqiy mamlakatlardagi ekzotik joylarni tasvirlagan. Karl Mayning qahramonlari, ayniqsa, Vesterni tasvirlaydigan obrazlari nemis adabiyotida muhim o‘rin tutadi.

Ijodi:
Karl Mayning eng mashhur asarlaridan biri bu "Vinnetu" trilogiyasidir. Bu asar Shimoliy Amerikaning Yovvoyi G‘arbida o‘taydi va unda hindular qahramoni Vinnetu hamda uning o‘rtoqlari, jumladan, nemis sayohatchisi Old Shatterhandning sarguzashtlari tasvirlanadi.

Karl Mayning Sharq sarguzashtlari ham juda mashhur bo‘lib, ularning ichida "Kara Ben Nemsi" qahramoni orqali tasvirlangan hikoyalar alohida o‘rin tutadi. Bu asarlar Yaqin Sharq, Shimoliy Afrika va Osiyo hududlarida kechadi.

Enemy (2013) — rejissyor Deni Vilnyov tomonidan suratga olingan psixologik triller. Film Hose Saramagoning (1998-yil Nobel sovrindori) (eng mashxur asari "ko'rlik") "Ikkiyoqlama odam" romaniga asoslanib, oddiy o‘qituvchi Adam (Jeyk Jillenhol) o‘zining aynan o‘xshash dublikatini topgandan so‘ng, uning hayoti izdan chiqa boshlaydi. O‘zinining qiyofadoshini ko‘rish orqali Adam o‘z ichki qo‘rquvlari va identifikatsiya muammolari bilan to‘qnashadi.

Film g‘aroyib tasviriy uslubi, siqilgan atmosferasi va murakkab ramzlari bilan tomoshabinni psixologik safarga olib kiradi. Enemy inson o‘zligini izlash va haqiqatni qabul qilishning metaforik tahlilini beradi.

Donnie Darko (2001) — Richard Kelly tomonidan suratga olingan psixologik triller va ilmiy-fantastik film. Filmning markazida g'alati va bezovta qiluvchi tushlar ko'rgan o'smir Donni (Jake Gyllenhaal) joy oladi. U o'zining atrofidagi voqealar va o'limga olib keladigan kutilmagan hodisalar orasida yashirin aloqalarni ochib boradi. Donni sirli ravishda kelajakdan kelgan gigant quyon maskaradidagi Frank tomonidan boshqariladi.

Film murakkab syujet va vaqt bilan o'ynashish kabi elementlari bilan mashhur bo'lib, unda hayot, taqdir va psixologik noaniqlik mavzulari chuqur o'rganiladi. Donnie Darko kult klassikaga aylangan bo‘lib, tomoshabinlarni o‘zining sirli va o‘ylantiruvchi tasvirlari bilan o‘ziga tortadi.

Leprikon — bu Irlandiya xalq og‘zaki ijodida keng tarqalgan afsonaviy mavjudot bo‘lib, u kichik, gnom yoki mitti odam shaklida tasvirlanadi. Leprikonlar odatda yashil kiyim kiyib, qo‘llarida pul solingan qumg‘on (oltin to‘ldirilgan idish) bilan bog‘lanadi. Ular ko‘pincha hiyla-nayranglari va o‘zlarining oltin xazinasi ustida sergak bo‘lishlari bilan tanilgan.
Afsonalarga ko‘ra, leprikonlar o‘zlarining oltin xazinalarini kamalakning oxirida yoki boshida yashirishadi.
Leprikonlar Irlandiya madaniyati va Sent-Patrik kuni (17-mart) bayrami bilan bog‘langan. Bu bayramda ko‘pincha leprikon obrazlari ishlatiladi.

Leprikonlar pop-madaniyatda ham keng tarqalgan va ular ko‘pincha multfilmlar, filmlar va reklamalarda hazilomuz, omadlilar timsolida tasvirlanadi.

Horst Vessel - bu Germaniyada 1907-yilda tug‘ilgan va 1930-yilda o‘lgan shaxs. U Germaniyada Natsistlar partiyasi (NSDAP) a'zosi bo‘lib, partiya ichida taniqli shaxs sifatida tanilgan. U 1930-yilda siyosiy motivlarga asoslangan qotillik natijasida halok bo‘lgan. Horst Vessel o‘limidan keyin Natsistlar partiyasi tomonidan “qahramon” sifatida targ‘ib qilingan.

"Horst Wessel Lied" esa Natsistlar partiyasining rasmiy madhiyasi hisoblangan. Ushbu qo‘shiq Horst Vesselning tomonidan yozilgan va Adolf Gitler boshchiligidagi Natsistlar Germaniyasining ramziga aylangan. Bu madhiyani fashizm va natsizm bilan bog‘lashadi, shuning uchun u urushdan keyin ko‘plab mamlakatlarda taqiqlangan.

Konserjeri — bu Parijda joylashgan tarixiy binoning nomi bo‘lib, u dastlab qirol saroyi bo‘lgan, keyinchalik qamoqxona sifatida foydalanilgan. Hozirgi kunda u Fransiyaning muhim tarixiy obidalaridan biri hisoblanadi.

Qirol saroyi davri (X-XIV asrlar):
Konserjeri dastlab Kapetinglar sulolasi davrida qurilgan va Frantsiya qirollarining bosh qarorgohi bo‘lgan. Bu bino Sena daryosi bo‘yida, Ile-de-la-Cité orolida joylashgan.

Qamoqxona davri (XIV-XVIII asrlar):
1358-yilda qirollar Louvr saroyiga ko‘chganidan so‘ng, Konserjeri qamoqxona sifatida ishlatila boshlandi. Ayniqsa, Fransuz inqilobi davrida bu yer mashhur qamoqxonalardan biriga aylangan. Inqilob paytida ko‘plab shaxslar, jumladan, Mari-Antuanetta (Fransiya qirolichasi) shu yerda qatl qilinishidan oldin saqlangan.

Hozirgi holati:
Bugungi kunda Konserjeri muzey sifatida foydalaniladi. Binoning ba'zi qismida tarixiy sud va qamoq joylari saqlangan.

Svoyakka savol tuzayotganimda shu qo'shiq Wikipediada oldimdan chiqib qoldi. Doim hard rockda kuylaydigan Linkin park uchun ajoyib qo'shiq.
Chester Benningtonning oxirgi qo'shig'i ekan

Bu esa Asaf Avidanning "DARK" serialida foydalanilgan shedevri.

Qo'shiqda adashib qolgan qahramon Ariadnadan yo'l ko'rsatishni so'rab murojat qiladi.

The Elephant Man (1980) — rejissyor David Lynchning haqiqiy voqealarga asoslangan biografik dramasi. Filmda Viktoriya davri Londonda yashagan Jon Merrik (Jon Xert) ismli erkakning hayoti tasvirlanadi. U tug‘ma kasallik tufayli yuz va tanasining og‘ir deformatsiyasidan aziyat chekadi. Boshlang‘ich sahnalarda u sirkda “fil odami” sifatida ko‘rgazma uchun ishlatilsa-da, doktor Frederik Treves (Entoni Xopkins) tomonidan qutqariladi va insoniy qadr-qimmat bilan yashash imkoniyatiga ega bo‘ladi.

Film insonning haqiqiy go‘zalligi tashqi ko‘rinishda emas, balki ichki qalbda ekanligini kuchli dramatik tilda ko‘rsatadi. Jon Merrikning og‘riqli, ammo kuchli hayoti orqali film hamdardlik, kechirim va insoniylikning tub mohiyatini o‘rganadi. Lynchning rejissurasi va Jon Xertning hayratomuz ijrosi filmni kuchli hissiy ta’sirga ega asarga aylantiradi. The Elephant Man — insoniyatning eng chuqur zaifliklarini va buyukligini bir vaqtning o‘zida ochib beruvchi klassik asardir.

Ambigram – bu o‘qish yoki tasvirni bir necha xil tarzda tushunish yoki ko‘rish mumkin bo‘lgan so‘z yoki tasvirni ifodalovchi san’at shaklidir. Oddiy qilib aytganda, ambigramni turli yo‘llar bilan o‘qish mumkin: masalan, uni 180 daraja burganda, so‘zning yangi ma’nosi yoki shakli paydo bo‘ladi yoki o'sha so'z o:zgarmasdan qoladi (huddi GIF dagidek). Bunday san’at asarlari ko‘pincha dizayn, logotiplar yoki san’atda ishlatiladi.

Ambigramlar ikki xil turga bo‘linishi mumkin:
1. Rotatsiya ambigramlari – so‘z yoki tasvirni 180 daraja burganda yangi ma’no yoki tasvir yuzaga keladi.
2. Refleksiya ambigramlari – so‘z yoki tasvirni aks ettirganda (masalan, ko‘zgu orqali qaraganda) boshqa ma’no yoki shakl hosil bo‘ladi.

Ambigramlar ko‘pincha kreativlik va o‘ylashni talab qiladigan qiziqarli san’at shakli sifatida yaratiladi.
Tatuirovkalarda ham keng qo'llaniladi

Kvasir – Skandinaviya mitologiyasida bilim va donolik xudosi bo‘lib, u Aslar va Vanlar o‘rtasidagi tinchlik ramzi sifatida yaratilgan. Rivoyatga ko‘ra, Kvasir Aslar va Vanlar o‘z donoliklarini birlashtirish uchun tupuriklarini aralashtirib, undan Kvasirni yaratadilar. U nihoyatda dono bo‘lib, barcha savollarga javob bera olgan va odamlarga bilim ulashgan.

Keyinchalik Kvasirni yovuz mitti aka-uka Fjalar va Galar o‘ldirib, uning qonidan donolik mevasi – shoirlik asalini yaratganlar. Ushbu asalni ichgan odam she’r yozish va hikmatli gapirish qobiliyatiga ega bo‘lgan. Bu hikoya Skandinaviya mifologiyasida donolik va ijod manbai sifatida ramziy ma’noga ega.