Яқин Шарқда бир ой давом этган урушдан сўнг энг муҳим стратегик ғалабани Эрон қўлга киритди — у Хўрмуз бўғози устидан назоратини сезиларли даражада кучайтирди, деб ёзади Bloomberg.

Март ойида бўғоз орқали ҳаракатланиш кунига ўртача 6 та кемагача тушиб кетди, урушдан олдин эса бу кўрсаткич 135 тага тенг эди. Шу билан бирга, нефть ташувчи танкерларнинг 80 фоизи ё Эронники, ёки унга дўст давлатларга тегишли бўлган.

Ҳозирда бўғоздан ўтаётган деярли барча кемалар Эрон томонидан маъқулланган маршрутлар бўйича — Омон соҳилларига яқин эмас, балки Эрон қирғоқларига яқин йўналишда ҳаракатланмоқда ва кўп ҳолларда хавфсиз ўтиш бўйича олдиндан музокаралардан сўнг ҳаракатни бошлаябди.

Сўнгги кунларда Малайзия ва Таиланд кўрфазда қолиб кетган танкерларни олиб чиқиш бўйича икки томонлама келишувларга эришилганини маълум қилди.

Ҳозирда Эрон бўғоз орқали ўтиш учун тўлов жорий этиш тўғрисида қонун тайёрламоқда. Унга кўра, бўғоздан ўтмоқчи бўлган ҳар қандай кема батафсил маълумот тақдим этиши ва йиғим тўлаши талаб қилинади. Бу амалда аллақачон мавжуд бўлган тизимни расман мустаҳкамлайди: кўплаб кема эгалари билдиришича, воситачилар орқали Эрон танкерлардан юк ва экипаж рўйхатларини тақдим этишни, айрим ҳолларда эса тўлов қилишни талаб қилябди.

Халқаро денгиз ҳуқуқи (БМТнинг Денгиз ҳуқуқи бўйича конвенцияси) Хўрмуз бўғози каби муҳим сув йўллари орқали транзит ўтиш ҳуқуқини назарда тутади. Ушбу бўғоз Эрон ва Омоннинг ҳудудий сувлари кесишмасидан иборат. Бироқ на Эрон, на АҚШ ушбу конвенцияни расман ратификация қилмаган.

https://t.me/Political_Insight

🇺🇲🇮🇷 АҚШ президенти Трамп: “Менинг ягона вазифам Эронда ядро қуроли бўлмаслигига ишонч ҳосил қилиш эди ва бу бажарилди. Режимни ўзгартиришни ҳам ният қилганимиз йўқ эди ва биз кетганимиздан сўнг Ҳормуз бўғози ўз-ўзидан очилади. Ҳўрмуз бўғозини очиш бизнинг ишимиз эмас, кимга нефть-газ керак бўлса келиб очаверсин.

Биз Эронда узоқ қолмаймиз. Менинг ёндашувим шундан иборатки, мен Эрон масаласини ҳал қилдим”.

https://t.me/Political_Insight

Бугун Эронда миллий байрам — инқилоб куни нишонланмоқда. 1979 йилнинг худди шу куни Эрон Ислом Республикаси деб эълон қилинган.

https://t.me/Political_Insight

️Эрон ҳужумлари туфайли кўплаб давлатлар интернетсиз қолиши мумкин

Эрон аллақачон телекоммуникация компанияларига ҳужум қилишни бошлаган. Агар бундай ҳужумлар кўпайса, дунё улкан оқибатларга дуч келади:

▪️Дунё бўйлаб минтақаларда интернетнинг пасайиши. Пинг ўсади, беқарор алоқа, маҳаллий хизматлар тезлиги пасаяди;
▪️"Булутлар"га зарбалар: почта, булутли хизматлар ва Google, Microsoft ёки Apple иловалари ишламай қолиши мумкин;
▪️Йўл ҳаракати йўналишларини бузиш. Интернет шикастланган тугунларни "айланиб ўта бошлайди,"яъни бутун дунё бўйлаб секинлашади;
▪️Сув ости кабелларига ҳужум хавфи. Бир нечта шундай линияларнинг шикастланиши ҳақиқий глобал муаммоларни келтириб чиқаради.

Гап шундаки, Хўрмуз бўғози ва Қизил денгиз орқали ўнлаб сув ости кабеллари ўтади, улар жаҳон интернет-трафигининг 17-30 фоизини таъминлайди ва Европа, Осиё ҳамда Африкани боғлайди. Кабеллар шикастланган тақдирда жиддий оқибатлар юзага келиши мумкин. Мисол учун, интернет секинлашиши, банклар, булутли хизматлар ва сунъий интеллект платформалари фаолиятида узилишлар кузатилиши мумкин.

Агар Эроннинг тизимли ҳужумлари давом этса, дунё мисли кўрилмаган оқибатларга дуч келади. Мавжудлик учун ассиметрик уруш олиб бораётган Эрондан энди ҳар нарсани кутса бўлади.

https://t.me/Political_Insight

Бир куни жаҳон классик ёзувчиси Эрнест Ҳемингуейдан 4 сўздан иборат трагик (ҳасратли) ҳикоя ёзиб бера оласизми деб сўраб, устидан кулишганида у ушбу ҳикояни ўша заҳоти ёзиб беради:

Болалар поябзали сотилади, кийилмаган!

https://t.me/Political_Insight

Исроилдаги яҳудийлар овқатланиш учун ресторанларга келишиб, ҳаво ҳужумидан мудофаа сигналларини кутишади ва пул тўламасдан бошпаналарга қочиб кетишябди — Исроил ОАВлари. 😁

https://t.me/Political_Insight

Ҳозир Хитой қудратини кўрсатаётган нарса бу технологиялар ва инновациялардан ҳам кўра минерал ресурсларнинг катта заҳирасини тўплаётганлигидир. Ва булардан у яхшигина ричак сифатида фойдаланиши мумкин.

ХХР айни дамда электромобиллар учун аккумуляторлар, шамол электростанциялари учун воситалар, дрон, қуроллар, технологиялар, сунъий интеллект, ноу-хаулар учун керак бўладиган муҳим компонентлар назорати бўйича дунёда биринчи ўринда турибди. Африка, Яқин Шарқ, Жанубий Осиё ва бошқа нуқталарда Хитой капитали асосида фойдали минераллар ишлаб чиқарувчи компаниялар сони ошиб борябди.

Бекорга Трамп ҳам Украинадан ундаги фойдали қазилмалар бўйича келишув имзолашни талаб қилмаганди (Эронда уруш бошланиб ҳозирча бу масала кун тартибидан тушиб қолди). Чунки, АҚШ бу борада Хитойдан сезиларли даражада ортда қолябди.

https://t.me/Political_Insight

Агар А давлатда жон бошига даромадлар ўртача 1 фоизга, Б давлатда эса 2 фоизга ўсса, 50 йилда Б мамлакатда ўртача даромадлар А мамлакатга нисбатан 64 фоизга юқорироқ бўлади.

Агар ўсиш орасидаги фарқ 2  ёки 3 фоиз бўлса унда 50 йилда  тезроқ ўсиш кузатилган мамлакатларда даромадлар А мамлакатга нисбатан мос равишда 2,7  ҳамда 4,3 баробар юқорироқ шаклланади.

Агар даромад ўсиши орасидаги фарқ 4 фоизга етса, 50 йилда мамлакатлар орасидаги фарқ 7 баробарга етади. Яъни 50 йилда секинроқ ўсган мамлакатда даромад 1640 долларга етса, тезроқ (ўртача 5 фоиз) ўсган мамлакатда 11 470 долларга етади.  

Нисбатан юқори ўсиш суръатларини узоқроқ муддат сақлаб қолиш ёки ўсишни бироз (1 фоиз банд бўлса ҳам) тезлаштиришга эришиш бир авлод умрида мамлакат фаровонлигини кескин ўзгартиради.

@Mirkonomika

Эрон уруши бўйича Трамп билан келишмовчилик туфайли АҚШ армияси штаби бошлиғи истеъфога чиқишини эълон қилибди.

Қизиғи, генерал бир соат ўтиб, "қандайдир телба улкан Америка армиясини фалокат сари етаклайди" деб огоҳлантириш берибди. Демак, ички таранглик ростдан ҳам юқори Америка элитасида.

https://t.me/Political_Insight

Эслатма: 4 апрель НАТО ташкилотининг туғилган кун. Бугун НАТО 77 ёшни қарши олди.

Менимча уни қандай тузилма эканлигини ҳамма билса керак бу ерда.

АҚШ ҳарбийлари Эронда уриб туширилган Ф-15 самолётининг учувчисини қутқариш учун Эронга бостириб кирибди

Трампнинг маълум қилишича, учувчи Эрон ҳудудининг тоғларида яқин жойда бўлган, Эрон кучлари эса унга соат саин яқинлашиб келган. Шундан сўнг, АҚШ уни олиб кетиш учун ўнлаб самолётлар юборди.

Самолёт қулаганидан кейин экипажнинг икки аъзосидан бири қутқарилган, иккинчисини олиш учун эса АҚШ ва КСИР ҳаракат бошлаган.

Ҳозиргача АҚШнинг барча кучлари душман ҳудудидан олиб чиқилган, деб хабар бермоқда ОАВлар.

Шунга ўхшаш воқеа совуқ уруш пайтида (1960 йилда) бўлганди. Ўшанда Свердловск осмонида бошқарувида Гарри Пауэрс бўлган АҚШнинг жосус самолёти уриб туширилганди.

https://t.me/Political_Insight

⚡🇺🇸🇮🇷 АҚШ расмийси “Ал-Жазира”га F-15 учувчиси Америка кучлари томонидан қутқарилганини маълум қилибди.

Эрон АҚШ билан вақтинчалик ўт очишни тўхтатиш эвазига Ҳўрмуз бўғозини очмоқчи эмас

Бу хақида Reuters агентлигига Эроннинг юқори мартабали мулозими хабар берибди. Шунингдек, у Теҳрон америкаликлар таклифини кўриб чиқиш учун белгилаган ҳеч қандай муддатни қабул қилмайди деган. Трамп эса Хўрмузни очиш учун Эронга 2 кун вақт бериб, агар у очилмаса Эронни кунини қўрсатаман деганди.

Бироқ, шунга қарамай, музокаралар давом этмоқда.

Покистон армияси раҳбари фельдмаршал Асим Мунир "кечаси билан" Венс, Уиткофф ва Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Арақчи билан телефонда гаплашиб чиққан.

https://t.me/Political_Insight

Меҳнат ва матонат ҳамма нарсани енгади

Эронликлар уддалашди ҳозирча! Улар чидамлилик кўрсатишди ва тик туришди. Кеча Эронга «дўзах» билан тахдид қилган Трамп бугун заиф ва аҳмоқ кўринябди. Қандай қилиб одам ўз қўли билан ўз сиёсий образини шундай бузгани ҳайратланарли.

Аммо тин олишга ҳали эрта деб ўйлайман. Ҳозирча қайта хужумлар рўй бермаслигига ҳеч қандай кафолат йўқ.

Икки ҳафталик танаффус назарий жиҳатдан Теҳрон шартларини қабул қилган барқарор тинчликка айланиши мумкин. Аммо бу фақат бирпаслик дам олиш бўлиб, тарафларга куч тўплаб, бир-бирини яна уришда давом этиш имконини ҳам беради. Менимча, Теҳрон иккинчи вариантни танлайди.

Шу муносабат билан эронликлар иккинчи раундга тайёргарлик кўришади ва ўз дронлари ҳамда ракеталарини мамлакатнинг анча узоқ ҳудудларига кўчиришади, бу ерда уларни топиш қийин ва уларни узлуксиз узоқ вақт давомида ишга тушириш мумкин бўлади.

Эроннинг музокара позицияси эса ҳозирги кунда ҳар қачонгидан кучлироқ, чунки уруш таҳдиди, эронликлар шунчаки қўрққан ва ўйинга қўйилган ўлжа эмаслигини кўрсатди. АҚШнинг эронликларни ҳайратга солиш ёки қўрқитиш учун ҳеч нарсаси йўқ энди (ядро қуролидан бошқа). Вашингтоннинг манипуляция имкониятлари урушдан олдингидан анча кам.

Шу билан бирга, Трамп уруш қайта бошланишидан қўрқувчилар ёки ундан манфаатдор бўлмаганлар томонидан максимал босимга учрайди. Бундайлар АҚШ ичида ҳам, унинг ташқарисида ҳам жуда кўп.

Ўз навбатида, Эрон матонат ва жасорат кўрсатди, «География — бу тақдир» деган иборанинг ҳақиқийлигини яна бир бор исботлади. Ҳозирги натижаларга Эрон Хўрмуз бўғозини назоратга олган ҳолда эришди. Боб-ал-Мандебгача иш бормади. Аммо иккинчи раунд бошланса, бу мумкин. Буни инкор этиб бўлмайди. Исроил ва уни бошқарувчи фанатиклар ҳали ҳам йўқолмагани ҳисобга олинганда бунинг эҳтимоли юқори.

https://t.me/Political_Insight

Юрий Гагариннинг инсоният тарихидаги биринчи космонавт этиб тайинланиши

1961 йилнинг худди шу кунида СССР Давлат комиссиясининг тарихий йиғилиши бўлиб ўтади, унда катта лейтенант Юрий Гагарин "Восток-1" космик кемасининг учувчиси, Герман Титов эса унинг дублёри этиб тайинланди.

Ернинг биринчи космонавти номзодининг тасдиқланиши — номзодларнинг мукаммал жисмоний тайёргарлиги, техник билимлари ва энг муҳими, фавқулодда психологик барқарорлигини ҳисобга олган ҳолда мисли кўрилмаган мураккабликдаги кўп ойлик танловнинг якуни бўлди.

Афсонавий стартдан атиги икки кун олдин қабул қилинган қарор танланган офицер зиммасига нафақат миссия муваффақиятини, балки совет илмий-техник ғалабасини халқаро майдонда намойиш этиш учун ҳам улкан масъулият юкларди. Воқеаларнинг тарихий ривожи комиссиянинг мутлақо ҳақлигини исботлади.

Гагариннинг парвоз пайтидаги бенуқсон вазминлиги ва табиий дипломатик назокати оддий ҳарбий учувчини тинчлик элчисига ва XX аср тараққиётининг асосий рамзига айлантирди.

https://t.me/Political_Insight

Қўшма Штатлар Эроннинг музлатилган 6 миллиард долларлик активларини блокдан чиқаришга рухсат берибди.

Ушбу пулларни Эронга қайтариш устида Қатар ва Корея вакиллари ишламоқда экан.

Бу орада Эрон парламенти раҳбари Багир Ғолибоф ва унга ҳамроҳлик қилаётган Эрон делегацияси музокаралар учун Покистонга келибди.

https://t.me/Political_Insight

Космонавтика куни

1961 йил 12 апрель. Бойқўнғир (Байконур) космодроми. Қозоғистон.

Худди шу куни инсоният тарихида оламшумул воқеа юз берди — инсоният илк бор очиқ космосга чиққан биринчи космик парвоз амалга оширилди. Бу шарафга СССР фуқароси Юрий Алексеевич Гагарин мушарраф бўлди.‌‌ Унинг парвоз бошланишида айтган "Поехали" деган сўзи эса кейинчалик жуда машҳур бўлиб кетади ва ўзига хос шиор бўлиб қолади.

Парвоз умумий ҳисобда 108 дақиқа давом этади ва Гагарин бошқарувида бўлган "Восток-1" кемаси Ер юзини бир марта тўлиқ айланиб чиқади.

https://t.me/Political_Insight

Покистонда бўлиб ўтган АҚШ ва Эрон ўртасидаги музокаралар натижасиз тугади. Аниқроғи, энг асосий 2-3 масала бўйича АҚШнинг қарашлари кескин бўлди: уранни бойитишни тўхтатиш, ядро дастуридан тўлиқ воз кечиш, ракеталар масофасини қисқартириш.

Хуллас калом Эрон ултиматум кўринишидаги талабларга йўқ деди. Исроил эса музокаралар натижасиз тугаганидан хурсанд, лекин барибир нима қилишни ҳалиям билмайди. Уруш давом этади.

https://t.me/Political_Insight

Венгрия ЕИнинг Исроилга қарши санкцияларига тўсиқ бўлмайди

Венгриянинг янги бош вазири Петер Мадяр мамлакат энди Европа Иттифоқининг Исроилга қарши қарорларини автоматик равишда блокламаслигини маълум қилди.

Унинг сўзларига кўра, энди ҳар бир қарор "манфаат ва ҳақиқатга мувофиқ" қабул қилинади. Шунингдек, у Венгрия Гаагадаги Халқаро жиноят судига қайтишини қўшимча қилди.

Шу пайтгача айнан Венгрия ветоси Европанинг Исроилга қарши санкцияларини тўхтатиб келганди.

https://t.me/Political_Insight