تاثير تغيير تئوري سياست خارجي امريكا بر خاورميانه
نویسنده : مانی محرابی، عضو هیات علمی اندیشکده روابط بین الملل
منتشر شده در روزنامه اعتماد
http://etemadnewspaper.ir/default.aspx?news_id=77120

حل بحران كنوني خاورميانه در وهله نخست نيازمند مرتفع ساختن پارامترهاي تنش‌زايي است كه به اين بحران نسبتا طولاني‌مدت دامن زده‌اند كه به عنوان نمونه در بعد منطقه‌اي مي‌توان به پارامترهايي چون عدم وجود دموكراسي در كشورهاي عموما عربي منطقه، جبهه‌گيري دولت‌هاي عربي در مواجهه با مطالبات اجتماعي مردم، بروز موج خشونت‌طلبي در جهت محقق شدن مطالبات اجتماعي، بهره‌مندي گروه‌هاي تروريستي از پتانسيل خشونت‌طلبي در ميان مردم و نهايتا ضعف شديد نظامي و اجتماعي دولت‌هاي عربي در برابر قدرت‌گيري گروه‌هاي تروريستي اشاره كرد. در ابعاد فرامنطقه‌اي نيز دخالت قدرت‌هاي جهاني مانند ايالات متحده، روسيه و ناتو و عدم ملحوظ دانستن شرايط اجتماعي خاص حاكم بر منطقه خاورميانه از عوامل تنش در منطقه است. در اين ميان دامن زدن به جنگ‌هاي مذهبي و قومي از سوي بازيگران منطقه‌اي خصوصا عربستان سعودي و تركيه بر آتش بحران منطقه‌اي افزوده است. در كنار تمام عوامل ذكر شده، عوامل ديگري نيز مانند نگاه صرف ژئواكونوميك و ژئواستراتژيك فاقد پارامترهاي فرهنگي قدرت‌هاي جهاني به كشورهاي غرب آسيا و شمال آفريقا در ادامه و تشديد بحران چند ساله منطقه به‌شدت تاثيرگذار است.
نقش و ميزان تاثيرگذاري ايالات متحده در معادلات منطقه به هيچ‌وجه قابل انكار نيست به نوعي كه اين كشور با تصميمات خود توانايي تغيير تئوري سياست بين‌الملل اكثر كشورهاي منطقه را داراست زيرا به دليل روابط متقابل واشنگتن با اكثر قدرت‌هاي منطقه‌اي، اين قدرت‌ها براي تطابق صحيح سياست‌هاي خود با اين قدرت بين‌المللي در جهت حفظ منافع خود، به موازات تغييرات تئوريك سياسي در كاخ سفيد به تغيير سياست‌هاي خود دست خواهند زد. اما با توجه به تغييرات عديده در راس تيم سياستگذاري كاخ سفيد، ايالات متحده تاكنون به سياستي شفاف و عيني در قبال خاورميانه دست نيافته و اين مساله متحدان اين كشور را دچار سردرگمي كرده است به طوري كه بازيگران منطقه‌اي در وهله نخست سعي در مجاب كردن واشنگتن در جهت اعمال سياست صحيح مطابق با منافع خود دارند و در وهله دوم درصدد اتخاذ راهكارهاي مناسب در راستاي انعطاف سياسي همسو با ايالات متحده هستند.
يكي از اين بازيگران تركيه است. آنكارا به طور واضح كردها را به عنوان تهديدي داخلي دسته‌بندي كرده و فارق از تمام جريان‌هاي مبتني بر بحران سوريه، اكراد را با پشتيباني نيروي انساني بالغ بر بيست و پنج ميليون نفر، نيروي بالقوه قدرتمند در جهت مقابله با حكومت و دولت تركيه مي‌داند. در اين شرايط طبيعي است حمايت‌هاي واشنگتن از كردها در جهت مقابله با دولت سوريه و داعش موجب نگراني تركيه شده و آنها را در مقام مقابله با ايالات متحده قرار دهد. پنتاگون هفته گذشته با هدف تسهيل در مبارزه با داعش و بازپس‌گيري شهر رقه، ارسال تجهيزات نظامي به كردهاي سوريه را در قالب نيروهاي دموكراتيك سوريه آغاز كرد و از آن جهت كه قسمت عمده نيروهاي دموكراتيك سوريه را افراد شاخه نظامي حزب اتحاد دموكراتيك يعني يگان‌هاي مدافع خلق تشكيل مي‌دهند، آنكارا به جبهه‌گيري در قبال اين تصميم پرداخته است. نگراني تركيه اتصال دو منطقه تحت كنترل كردهاي سوريه در شمال اين كشور است، منطقه‌اي متشكل از شمال استان‌هاي حسكه، رقه و قسمت شمال شرقي حلب كه در صورت اتصال به منطقه عفرين در شمال غرب استان حلب، نيروهاي كرد سوري كنترل كامل تمام قسمت‌هاي شمال سوريه را در دست خواهند گرفت. اين مساله به تضاد دو كشور ايالات متحده و تركيه به عنوان دو متحد در منافع ناتو ختم خواهد شد. بازيگر بعدي عربستان سعودي است. عربستان كه در رويارويي خود با ايران در جهت ايجاد دوگانه هژموني در خاورميانه از تمام پتانسيل خود بهره برده اكنون و با رسيدن به بن بست در اين تقابل، دو راه پيش روي خود داشت، صلح با ايران و صلح با رژيم اسراييل كه با كمك ايالات متحده و با وعده بهبود در روابط ميان واشنگتن و رياض، طرح دوم به واقعيت پيوست. اما رياض به زودي با يك چالش بسيار بزرگ مبتني بر رابطه با رژيم اسراييل رو به رو خواهد شد. اين كشور كه در نبردهاي اعراب و اسراييل يكي از حاميان اصلي جبهه اعراب بوده و در كنار اين مساله با بهره‌گيري از موضع‌گيري‌هاي ديپلماتيك خود در مقابل اسراييل به كسب مشروعيت در ميان اعراب پرداخته اكنون و با نزديكي علني به اسراييل در موقعيت ترك عامل مشروعيت خود قرار گرفته كه در اين وضعيت قطعا با جبهه‌گيري بازيگران عرب منطقه مواجه خواهد شد و مهم‌ترين اين بازيگران قطر است.

@PoliticalGeography 🌍

بسم رب الشهداء
ساعت 10:45 فردا دوشنبه، پیکر شهید والامقام اسماعیل صابریان از سردر دانشگاه بطرف مزار شهدای گمنام تشییع می شود.
از دانشگاهیان ارجمند برای حضور در این مراسم دعوت بعمل می آید.
@prtmu1

بسم رب الشهداء و الصدیقین
یکی دیگر از جانبازان 8 سال دفاع مقدس به دوستان شهیدش پیوست.
جانباز شهید «اسماعیل صابریان»، یکی از رزمندگان دوران دفاع مقدس که در عملیات های کربلای 4 و مهران به درجه جانبازی 70 درصد نائل آمده بود، صبح دیروز و در تهران دار فانی را وداع و به جمع یاران شهیدش پیوست.
برادر این شهید بزرگوار به «تابناک»، گفت: مراسم تشییع پیکر پاک شهید صابریان، امروز دوشنبه رأس ساعت 30: 10 صبح در محل سر در دانشگاه تربیت مدرس برگزار و پس از آن عازم زادگاه مادری اش شهرستان سبزوار خواهد شد تا روز سه شنبه و با حضور مردم شهید پرور این شهرستان به خاک سپرده شود.
جانباز شهید «اسماعیل صابریان» از جانبازان شیمیایی و 70 درصد دوران دفاع مقدس بود که در عملیات های متعدد به ویژه کربلای 4 و مهران از محل پا، دست و گردن نیز مورد اصابت چندین ترکش قرار گرفته بود.
گفتنی است، شهید صابریان، فارغ التحصیل مقطع کارشناسی جغرافیای طبیعی دانشگاه تهران، کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی و کارمند رسمی دانشگاه تربیت مدرس بود.
جامعه جغرافیدانان کشور از همه علاقمندان به شهداء دعوت می کند تا با حضور در مراسم تشییع پیکر پاک این شهید، موجب تسلی خاطر بازماندگان و شادی روح شهداء شوند.
منبع: خبرگزاری تابناک
@PoliticalGeography

اولین سالگرد جانباز شهید مدافع حرم «حسینعلی پور ابراهیمی» فارغ التحصیل جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت
@PoliticalGeography

📸نقشه جديد وکامل خطوط راه آهن شهري تهران وحومه–مترو؛بااحتساب خط ۷ (یادگار امام-ورزشگاه تختی)

ببش از۱۰۰ ایستگاه مترو در تهران به بهره‌برداری رسیده
هزینه هرکیلومتر۲۴۰میلیارد است
@PoliticalGeography 🌍

به طرز شگفت آوری بهره برداری ۲۲کیلومتر از خط ۷متروی تهران با #سانسور گسترده در رسانه های حامی دولت مواجه شده و کمترین خبری ازآن منعکس نشده است!!
#دانستن_حق_مردم_است
#مدیریت_جهادی

@PoliticalGeography

ٍکِی مثل علی
به جان رسیده است کسی
کی همچو علی
رنج کشیده است کسی
تاریخ گواه است که در روی زمین
مظلوم تر از علی ندیده است کسی...

◾️شهادت مولود کعبه در محراب عبادت تعزیت باد.
@PoliticalGeography 🌍

عناوین #روزنامه های صبح ایران و جهان را در «پیشخوان دکه مجازی روزنامه های ایران و جهان» ببینید👇
yon.ir/D55C

☝️☝️روی لینک بزن👆👆🌍🌎

#دکه_مجازی🌐
@PoliticalGeography

جنگ جهانی اول
خلاصه ای از وقایع جنگ جهانی اول
https://t.me/PoliticalGeography

بحران ژئوپلیتیکی
بحران ژئوپلیتیکی عبارت است از منازعه و کشمکش کشورها و گروههای متشکل سیاسی-فضایی و بازیگران سیاسی بر سر کنترل و تصرف یک یا چند ارزش و عامل جغرافیایی. بحرانها سرچشمه ها و انواع مختلف داشته و از لحاظ کارکردی منجر به خروج سیستم از حالت تعادل، و بروز اخلال در وضعیت عادی و فرآیندهای فضای جغرافیایی و زیستگاه انسانها می گردد. بحرانهای ژئوپلیتیکی دارای ویژگیهای زیر می باشند:
الف. موضوع و عامل بحران، کنترل، مداخله و تصرف یک یا چند ارزش جغرافیایی اعم از طبیعی و انسانی است. نظیر مکان، فضا، موقعیت، آب، ابر، منبع معدنی، مردم همکیش، اقلیتها، زیارتگاه، بازرا صادراتی، مسیر انتقال کالا، انرژی، توریسم، جزیره، تنگه، خط مرز، مکان مذهبی، قدرت منطقه ای، مداخله گران برون منطقه ای و نظایر آن(هاگت،372:1375).
https://t.me/PoliticalGeography
ب. بحرانهای ژئوپلیتیکی از پایداری و تداوم نسبی برخوردار است و به سادگی قابل حل و برطرف شدن نیست. زیرا موضوع بحران و کشمکشارزشهای جغرافیایی هستند که در زمره منافع ملی و جمعی محسوب می گردند. به عبارتی آحاد ملت یا گروه متشکل انسانی از آنها درک منفعت جمعی و ملی دارد بنابراین قابل چشم پوشی نیستند و مصالحه درباره آن به سختی انجام می پذیرد(حافظ نیا،128:1385).
ج. بحرانهای ژئوپلیتیک هر چند شکل سیاسی به خود می گیرد ولی با نوع خاص بحرانهای سیاسی تفاوت می کند. بحرانهای سیاسی عامل بروز تنش در روابط دولتها با یکدیگر می باشند و ممکن است به سردی روابط، قطع روابط و حتی جنگ و درگیری منجر شوند.نوع این بحرانها بیشتر از عوامل رفتاری، اندیشه ای، آئین دیپلماسی و تشریفات، تعرض و بی احترامی نسبت به پرستیژ ملی و ارزشهای سیاسی و فرهنگی و نظایر آن ناشی می شوند. برخلاف بحرانهای ژئوپلیتیکی که دیرپایی از ویژگیهای آنهاست، بحرانهای سیاسی زود گذر بوده و به سادگی قابل حلند. مثلاً با یک تغییر رفتار، یا توضیح، یا عذر خواهی، یا عمل متقابل و یا نادیده انگاری و تحمل خطای طرف متقابل و نظایر این، بحرانهای سیاسی قابل بر طرف شدن هستند(حافظ نیا،129:1385).
https://t.me/PoliticalGeography

عدالت فضایی
اصطلاح خاص«عدالت فضایی» تا چند دهه پیش کاربرد عمومی نداشته و حتی امروزه در میان جغرافی دانان و برنامه ریزان سعی در جلوگیري از کاربرد صفت فضایی براي جستجوي عدالت و دموکراسی در جوامع معاصر وجود دارد. اصولاً فضائیت عدالت یا نادیده گرفته می شود و یا در مفاهیم مرتبط دیگر مانند عدالت سرزمینی، عدالت زیست محیطی، بی عدالتی شهرنشینی و یا حتی در شهر عادل و جامعه عادل جذب می شود. این فرم از عدالت بعنوان یک جانشین یا جایگزینی براي عدالت اقتصادي یا اجتماعی یا دیگر فرم هاي عدالت نیست بلکه در جست و جوي عدالت از یک چشم انداز فضایی انتقادي می باشد. عدالت فضایی نقطه تلاقی فضا و عدالت اجتماعی است. که به جنبه هاي فضایی یا جغرافیایی عدالت اشاره دارد و توزیع عادلانه و منصفانه منابع و فرصت هاي با ارزش در فضاي جامعه را شامل می شود که می تواند هم بعنوان یک خروجی و هم بعنوان فرایند در نظر گرفته شود، بعنوان الگوهاي جغرافیایی یا توزیعی که عادلانه یا نا عادلانه هستند، بعنوان فرایند هایی که این خروجی ها را تولید می کند. عدالت فضایی به دلیل ویژگی ترکیبی آن در برگیرنده تمام عرصه هاي زیست بشر است، و مطالعه آن در جغرافیا ابتدا تحت عنوان عدالت اجتماعی مطرح و سپس در قالب عدالت فضایی پیگیري شده است. در عرصه جهانی از اواخر 1960، مفهوم و کارکرد عدالت اجتماعی وارد ادبیات جغرافیایی شد. دیوید هاروي در کتاب عدالت اجتماعی و شهر"، مفهوم عدالت اجتماعی را در کمک به خیر و صلاح همگانی ملاك توزیع درآمد در مکانها، تخصیص عادلانهي منابع و رفع نیاز هاي اساسی مردم به کار گرفت از دهه 1980 با روي کار آمدن ریگان و به دنبال آن بوش در آمریکا و تاچر در انگلیس که به دوره نئولیبرالیسم معروف است، نابرابري هاي ژرفی میان گروههاي درآمدي ظاهر شد، از این تاریخ جغرافیدانان آمریکا و اروپا به
جاي نگرش خنثی و بی تفاوت به شرایط زندگی انسان، فضاي جغرافیایی را با نگرشهاي اخلاقی، عدالت خواهانه و انسانی مطرح می کنندهمچنین در سال 1994دیوید اسمیت در کتاب جغرافیا و عدالت اجتماعی بر این نکته تأکید میکند که جغرافیا در نظریه و عمل باید به عدالت اجتماعی پیوند بخورد. پس توجه جغرافیدانان به عدالت فضایی ناشی از تعهد اخلاقی آنان به دانش و رشته خود در وهله اول و جامعه در وهله دوم است. چرا که شناخت فضاي جغرافیاي، ساختار و سازمان یابی آن و چگونگی استفاده از ساز و کار هاي فضایی درجهت زیست انسانهاي ساکن فضایی جغرافیایی از فلسفه جغرافیا سرچشمه می گیردعدالت فضایی با رویکردي تبعیض زدا به دنبال حل یا کاهش اثرات منفی عوامل انسانی یا جغرافیایی بر زندگی ساکنین فضاي جغرافیایی است. تبعیض، به معناي نابرابري در شرایط است؛ نابرابري در تصدي موقعیت هاي ساختاري و اجتماعی و دسترسی به منابع کمیاب مانند ثروت، قدرت و منزلت می باشد که به صورت یکسانی در بین انسانها و گروهها تقسیم نشده و نمادي از تبعیض در جوامع انسانی و گستره هاي جغرافیایی است. در شرایطی که توسعه نیافتگی و عقب افتادگی در نظامهایی به چشم می خورد که در آن محرومیت هاي سیاسی، اقتصادي و اجتماعی نسبت شهروندان روا داشته می شودواقعیت آن است که عدالت فضایی گونه اي از عدالت نیست، بلکه بر چشمانداز خاص جغرافیایی تاکید دارد. که در آن شاخصه هاي توسعه به تناسب نیازها اقتضائات مکانی توزیع متناسب و تقریباً همسانی را دارند. دیدگاه عدالت فضایی در زمینۀ جغرافیا راههاي جدید تفکر در مورد مسائل و پرورش عقاید و عملکردهاي موجود را گشوده است. در سه دهه گذشته، فعالین در زمینه عدالت فضایی نخستین بار با باز کردن موضوع، درك بیشتري از عدالت تنها از بعد اقتصادي داشتند و مفهوم برابري و عدالت بیشتر در سیاست باز توزیع ثروت و قدرت خودنمایی می کرد و ابعاد غیر مادي عدالت شامل:آزادي، شادي، فرصت، امنیت، و غیره.. توجه چندانی نمی شد در تعریف اولیه، موارد یاد شده فقط در اصول عدالت جان رالز ( 1971) و تحت عنوان حق برابر براي همه در آزادي اساسی و تضمین سیستم براي بهره گیري از حداقل آزادي اجتماعی و اقتصادي داراي مزایایی مورد توجه واقع شده است(قادری حاجت، 34:1393).
https://t.me/PoliticalGeography

تا خدا هست می توان شهید شد!
@prtmu1

یادداشت دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی در خبرگزاری فارس👇👇
http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13960330001585

@PoliticalGeography