* سنت یا مدرنیته؟
در جوامع گوناگون، دو وضع موجود را همواره باید به خاطر سپرد:
یکی آنکه اگر نسلهای جدید، در مقابل سنتی که از پدرانشان به ارث بردهاند، پیدرپی شورش نمیکردند و سر به عصیان برنمیداشتند، ما امروز هنوز در غارها زندگی میکردیم.
دوم آنکه اگر روزی شورش و عصیان علیه سنتِ موروثی، همگانی و عام شود، جای ما دوباره در غارها خواهد بود.
پیروی از سنت و ایستادگی در برابر سنت، بهاندازۀ هم برای زندگی اجتماعی لازم و ضروری است. جامعهای که سنت در آن پُررنگ شود و بر تمام شئون زندگی مسلط گردد، محکوم به رکود و سکون است. از سوی دیگر، جامعهای که شورش علیه سنت در آن همگانی شود، محکوم به نابودی است.
جوامع همواره هم ایجادکنندۀ ذهنیت سنتگرایانه و هم پدیدآورندۀ روح عصیانگر علیه سنت بودهاند؛ هر دو ضروری است. اما فراموش نکنیم که این دو همیشه فقط در تضاد و ناسازگاری، و نه در ترکیب و آمیزش، قادر به همزیستی با یکدیگرند.
- برگرفته از کتابِ زندگی بهرغم تاریخ، لِشِک کولاکوفسکی، ترجمۀ خسرو ناقد.
@PoeticsofSpace
در جوامع گوناگون، دو وضع موجود را همواره باید به خاطر سپرد:
یکی آنکه اگر نسلهای جدید، در مقابل سنتی که از پدرانشان به ارث بردهاند، پیدرپی شورش نمیکردند و سر به عصیان برنمیداشتند، ما امروز هنوز در غارها زندگی میکردیم.
دوم آنکه اگر روزی شورش و عصیان علیه سنتِ موروثی، همگانی و عام شود، جای ما دوباره در غارها خواهد بود.
پیروی از سنت و ایستادگی در برابر سنت، بهاندازۀ هم برای زندگی اجتماعی لازم و ضروری است. جامعهای که سنت در آن پُررنگ شود و بر تمام شئون زندگی مسلط گردد، محکوم به رکود و سکون است. از سوی دیگر، جامعهای که شورش علیه سنت در آن همگانی شود، محکوم به نابودی است.
جوامع همواره هم ایجادکنندۀ ذهنیت سنتگرایانه و هم پدیدآورندۀ روح عصیانگر علیه سنت بودهاند؛ هر دو ضروری است. اما فراموش نکنیم که این دو همیشه فقط در تضاد و ناسازگاری، و نه در ترکیب و آمیزش، قادر به همزیستی با یکدیگرند.
- برگرفته از کتابِ زندگی بهرغم تاریخ، لِشِک کولاکوفسکی، ترجمۀ خسرو ناقد.
@PoeticsofSpace
«ایمان دارم که معماری میتواند بر شیوۀ زندگی مردم مقداری تأثیر بگذارد.»
- برگرفته از مصاحبه با تادائو آندو:
https://www.designboom.com/interviews/tadao-ando/
@PoeticsofSpace
- برگرفته از مصاحبه با تادائو آندو:
https://www.designboom.com/interviews/tadao-ando/
@PoeticsofSpace
«ما ساختمانهایمان را شکل میدهیم، و سپس آنها زندگی ما را شکل میدهند.»
- نقلقول مشهورِ وینستون چرچیل.
@PoeticsofSpace
- نقلقول مشهورِ وینستون چرچیل.
@PoeticsofSpace
* برای #روز_معمار
مکانهای زندگی، عمیقاً بر شکلگیری شخصیت انسانها تأثیر میگذارند؛ اما تأثیراتی ناملموس، نامحسوس و البته تدریجی، که بهطور ناآگاهانهای زندگی انسان را دگرگون میکنند.
معماریِ خوب، هیچیک از مزایای واضح و ملموسِ یک واکسن یا یک وعده غذا را ندارد و در مقابل، صرف زمان و هزینۀ زیادی را میطلبد. شاید به همین خاطر است که کیفیتبخشی به #معماری در نزد مردم (و حتی در نزدِ برخی معمارانِ ناآگاه)، به نیازی فرعی و دستهچندم تبدیل شده است: همین که صرفاً چندمتر سرپناه برای سکونت، کار و دیگر فعالیتها فراهم آید، کفایت میکند.
آنهنگام هم که معماری ارج نهاده میشود، اغلب بهدلیلِ بهرهگیری از آن بهعنوان ابزاری تجارتزده و سوداگرایانه، و یا وسیلهای برای بهرخکشیدنِ ثروت و قدرت خود به دیگران است.
#معمار باید واقعاً به معماری عشق بورزد تا بتواند خودش را وقف چنین کاری کند.
@PoeticsofSpace
مکانهای زندگی، عمیقاً بر شکلگیری شخصیت انسانها تأثیر میگذارند؛ اما تأثیراتی ناملموس، نامحسوس و البته تدریجی، که بهطور ناآگاهانهای زندگی انسان را دگرگون میکنند.
معماریِ خوب، هیچیک از مزایای واضح و ملموسِ یک واکسن یا یک وعده غذا را ندارد و در مقابل، صرف زمان و هزینۀ زیادی را میطلبد. شاید به همین خاطر است که کیفیتبخشی به #معماری در نزد مردم (و حتی در نزدِ برخی معمارانِ ناآگاه)، به نیازی فرعی و دستهچندم تبدیل شده است: همین که صرفاً چندمتر سرپناه برای سکونت، کار و دیگر فعالیتها فراهم آید، کفایت میکند.
آنهنگام هم که معماری ارج نهاده میشود، اغلب بهدلیلِ بهرهگیری از آن بهعنوان ابزاری تجارتزده و سوداگرایانه، و یا وسیلهای برای بهرخکشیدنِ ثروت و قدرت خود به دیگران است.
#معمار باید واقعاً به معماری عشق بورزد تا بتواند خودش را وقف چنین کاری کند.
@PoeticsofSpace
«مجبورم که پروژهها را با دقت و وسواس زیادی انتخاب کنم؛ چرا که عمر انسان محدود است و من بر روی هر پروژۀ معماری، بسته به مقیاس آن، بین سه تا ده سال کار میکنم.»
- پیتر زومتور
@PoeticsofSpace
- پیتر زومتور
@PoeticsofSpace
در جامعهای که چیزهای غیراساسی را میستاید، معماری میتواند با ایستادگی در جایگاه خود، با زوالِ فرمها و معناها مقابله کند و به زبان خود سخن بگوید.
@PoeticsofSpace
@PoeticsofSpace
* جایگاه معماری
به باورِ من، امروز معماران نیاز دارند که دربارۀ وظایف ذاتی و امکانات بنیادینِ معماری بیشتر تأمل کنند. معماری نماد یا محملِ چیزهایی نیست که به ذات آن تعلق ندارند.
در جوامعی که برای چیزهای غیراساسی ارزش قائل میشوند، معماری میتواند با ایستادگی در جایگاه خود، با زوالِ فرمها و معناها مقابله کند و به زبان خود سخن بگوید.
زبان معماری، از دید من، مسألۀ یک سبک معین نیست. هر بنا برای هدفی معین، در محلی معین و برای جامعهای معین ساخته میشود. من تلاش میکنم از طریق آثار معماریام به پرسشهایی که از چنین واقعیتهای سادهای زاده میشوند به دقیقترین و انتقادیترین شکل ممکن پاسخ دهم.
-پیتر زومتور، معماریاندیشی
@PoeticsofSpace
به باورِ من، امروز معماران نیاز دارند که دربارۀ وظایف ذاتی و امکانات بنیادینِ معماری بیشتر تأمل کنند. معماری نماد یا محملِ چیزهایی نیست که به ذات آن تعلق ندارند.
در جوامعی که برای چیزهای غیراساسی ارزش قائل میشوند، معماری میتواند با ایستادگی در جایگاه خود، با زوالِ فرمها و معناها مقابله کند و به زبان خود سخن بگوید.
زبان معماری، از دید من، مسألۀ یک سبک معین نیست. هر بنا برای هدفی معین، در محلی معین و برای جامعهای معین ساخته میشود. من تلاش میکنم از طریق آثار معماریام به پرسشهایی که از چنین واقعیتهای سادهای زاده میشوند به دقیقترین و انتقادیترین شکل ممکن پاسخ دهم.
-پیتر زومتور، معماریاندیشی
@PoeticsofSpace
بهمناسبتِ روز روانشناس.
معرفی برخی از مهمترین کتابهای حوزۀ روانشناسی محیطی که به زبان فارسی منتشر شدهاند.
@PoeticsofSpace
معرفی برخی از مهمترین کتابهای حوزۀ روانشناسی محیطی که به زبان فارسی منتشر شدهاند.
@PoeticsofSpace
* کتابهای روانشناسی محیطی
۱. روانشناسی محیطی، فرانسیس تی مکاندرو، ترجمۀ غلامرضا محمودی، انتشارات وانیا.
۲. محاط در محیط: کاربرد روانشناسی محیطی در معماری و شهرسازی، آزاده شاهچراغی و علیرضا بندرآباد، انتشارات جهاد دانشگاهی تهران.
۳. مفاهیم پایه در روانشناسی محیطی، لیندا اشتگ، اگنسوندنبرگ و جودی دگروت، ترجمۀ سپیده برزگر و آناهیتا شهپری، انتشارات فکر نو.
۴. زبان فضا، برایان لاوسون، ترجمۀ علیرضا عینیفر و فؤاد کریمیان، انتشارات دانشگاه تهران.
۵. فضا و مکان: دیدگاهی تجربی، یوفو توآن، ترجمۀ رسول سلیمانی و محسن سلیمانی، انتشارات پرهامنقش.
۶. آفرینش نظریۀ معماری: نقش علوم رفتاری در طراحی محیط، جان لنگ، ترجمۀ علیرضا عینیفر، انتشارات دانشگاه تهران.
۷. الفبای روانشناسی محیط برای طراحان، جهانشاه پاکزاد و حمیده بزرگ، انتشارات آرمانشهر.
۸. روانشناسی مکان، دیوید کانتر، ترجمۀ مریم امیریخواه، نشر فضا.
@PoeticsofSpace
۱. روانشناسی محیطی، فرانسیس تی مکاندرو، ترجمۀ غلامرضا محمودی، انتشارات وانیا.
۲. محاط در محیط: کاربرد روانشناسی محیطی در معماری و شهرسازی، آزاده شاهچراغی و علیرضا بندرآباد، انتشارات جهاد دانشگاهی تهران.
۳. مفاهیم پایه در روانشناسی محیطی، لیندا اشتگ، اگنسوندنبرگ و جودی دگروت، ترجمۀ سپیده برزگر و آناهیتا شهپری، انتشارات فکر نو.
۴. زبان فضا، برایان لاوسون، ترجمۀ علیرضا عینیفر و فؤاد کریمیان، انتشارات دانشگاه تهران.
۵. فضا و مکان: دیدگاهی تجربی، یوفو توآن، ترجمۀ رسول سلیمانی و محسن سلیمانی، انتشارات پرهامنقش.
۶. آفرینش نظریۀ معماری: نقش علوم رفتاری در طراحی محیط، جان لنگ، ترجمۀ علیرضا عینیفر، انتشارات دانشگاه تهران.
۷. الفبای روانشناسی محیط برای طراحان، جهانشاه پاکزاد و حمیده بزرگ، انتشارات آرمانشهر.
۸. روانشناسی مکان، دیوید کانتر، ترجمۀ مریم امیریخواه، نشر فضا.
@PoeticsofSpace
هارولد پروشانسکی (Harold Proshansky) چهل سال پیش در کتاب روانشناسی محیطی، تعریفی جامع از این دانش را ارائه کرد: «رشتهای که تعاملات و روابط میان انسانها و محیطشان را بررسی میکند».
@PoeticsofSpace
@PoeticsofSpace
📚 #معرفی_کتاب
«دیگری در اندرونی»
واکاوی فضای جنسیتی
نوشتۀ مرضیه بهرامیبرومند
انتشارات تیسا
۱۳۰صفحه - چاپ اول ۱۳۹۶
@PoeticsofSpace
«دیگری در اندرونی»
واکاوی فضای جنسیتی
نوشتۀ مرضیه بهرامیبرومند
انتشارات تیسا
۱۳۰صفحه - چاپ اول ۱۳۹۶
@PoeticsofSpace
📚📖 بخشی از کتاب «دیگری در اندرونی»
خوانشی میشل فوکویی از فضای جنسیتی خانه
در خانههای سنتیِ درونگرا، زنان و اصل تحریککنندگی جنسی آنها، امری رؤیتناپذیر بود که میبایست در پس دیوارهای اندرونی محصور و محدود میشد. قاعدۀ تفکیک فضای جنسیتی و تعیین اندرونی بهعنوانِ محدودهای زنانه و تعریف بیرونی بهعنوانِ محیطی مردانه، زنان را در این مکانبخشی و توزیع بدنها، آماده میکرد تا برای «مادرانگی و همسربودگی» تربیت شوند. آنها ناگزیر قدرت خشن را بر بدنهای معذب خود، تحمیلشده میدیدند.
اما قدرت در معماری مدرن، بیصداست و دیده نمیشود. زنان هیچگاه درنمییابند قدرت از کجا، چگونه و توسط چه کسی اعمال میشود. معماری خانههای مدرن، قرار است چه چیزی را به نمایش بگذارد و چه چیزی را پنهان سازد؟ در این فضای باز و معماری برونگرا، چه سوژهها و ابژههایی نشان داده شده و چه مواردی به غیاب رانده میشوند؟
معماری مدرن به عصر بیرمقِ اندرونی و پردهنشینی پایان داد؛ بدنهای معذب را به بدنهای مولد و بارور بدل ساخت، دیوارها را برداشت و زن به میان و مرکز خانه منتقل گشت و در شبکهای از چشمها و نورپردازیها محاصره شد. فضاهای جنسیتی خانه مانند فضای آشپزخانه، دیگر مکانی ایزوله نبود که در آن، زن از بقیه اعضای خانه جدا شود و فقط به کارهایی نظیر پختوپز بپردازد.
معماری خانهها در نظامِ انضباطی فضای مدرنیته بهگونهای طراحی میشود که با تأثیر بر بدن، مقاومت زنان را در عدالتخواهی جنس-جنسیتی به کمترین حد خود برساند. یکی از پیامدهای این نوع معماری و فضای باز، جایگزینسازی بدنهای رام به جای بدنهای معذب است. قدرت پنهان و بدون فاعل، ولی هدفمندِ فوکویی در گفتمان حاکم از طریق معماری برونگرا، سوژههایی با ذهنیتِ قابلپیشبینی و در دسترس و بدنی رام در فضای خصوصی و عمومی تولید میکند.
در این شکل از قدرت، نیروهای بدن به گونهای هدایت میشوند که از لحاظ هزینۀ سیاسی کاهش یافته و از لحاظ اقتصادی افزایش یابند. بنابراین زن از موجودی ناشناخته، گُنگ، دور از دسترس و شاید طغیانگر، به اُبژهای رام، در دسترس و شناختپذیر تبدیل میگردد.
@PoeticsofSpace
خوانشی میشل فوکویی از فضای جنسیتی خانه
در خانههای سنتیِ درونگرا، زنان و اصل تحریککنندگی جنسی آنها، امری رؤیتناپذیر بود که میبایست در پس دیوارهای اندرونی محصور و محدود میشد. قاعدۀ تفکیک فضای جنسیتی و تعیین اندرونی بهعنوانِ محدودهای زنانه و تعریف بیرونی بهعنوانِ محیطی مردانه، زنان را در این مکانبخشی و توزیع بدنها، آماده میکرد تا برای «مادرانگی و همسربودگی» تربیت شوند. آنها ناگزیر قدرت خشن را بر بدنهای معذب خود، تحمیلشده میدیدند.
اما قدرت در معماری مدرن، بیصداست و دیده نمیشود. زنان هیچگاه درنمییابند قدرت از کجا، چگونه و توسط چه کسی اعمال میشود. معماری خانههای مدرن، قرار است چه چیزی را به نمایش بگذارد و چه چیزی را پنهان سازد؟ در این فضای باز و معماری برونگرا، چه سوژهها و ابژههایی نشان داده شده و چه مواردی به غیاب رانده میشوند؟
معماری مدرن به عصر بیرمقِ اندرونی و پردهنشینی پایان داد؛ بدنهای معذب را به بدنهای مولد و بارور بدل ساخت، دیوارها را برداشت و زن به میان و مرکز خانه منتقل گشت و در شبکهای از چشمها و نورپردازیها محاصره شد. فضاهای جنسیتی خانه مانند فضای آشپزخانه، دیگر مکانی ایزوله نبود که در آن، زن از بقیه اعضای خانه جدا شود و فقط به کارهایی نظیر پختوپز بپردازد.
معماری خانهها در نظامِ انضباطی فضای مدرنیته بهگونهای طراحی میشود که با تأثیر بر بدن، مقاومت زنان را در عدالتخواهی جنس-جنسیتی به کمترین حد خود برساند. یکی از پیامدهای این نوع معماری و فضای باز، جایگزینسازی بدنهای رام به جای بدنهای معذب است. قدرت پنهان و بدون فاعل، ولی هدفمندِ فوکویی در گفتمان حاکم از طریق معماری برونگرا، سوژههایی با ذهنیتِ قابلپیشبینی و در دسترس و بدنی رام در فضای خصوصی و عمومی تولید میکند.
در این شکل از قدرت، نیروهای بدن به گونهای هدایت میشوند که از لحاظ هزینۀ سیاسی کاهش یافته و از لحاظ اقتصادی افزایش یابند. بنابراین زن از موجودی ناشناخته، گُنگ، دور از دسترس و شاید طغیانگر، به اُبژهای رام، در دسترس و شناختپذیر تبدیل میگردد.
@PoeticsofSpace
یورن اوتزن، معمار بزرگ دانمارکی، علاقۀ زیادی به مسجد جامع اصفهان داشته و در طراحی سقف کاذب یکی از سالنهای تئاترِ «اپرای سیدنی» از آن الهام گرفته است.
@PoeticsofSpace
@PoeticsofSpace
🔺متن و تصویرِ فوق، برگرفته است از صفحۀ رسمی «مرکز اوتزن» در اینستاگرام:
https://www.instagram.com/UtzonCenter
https://www.instagram.com/UtzonCenter
Instagram
Utzon Center (@utzoncenter) • Instagram photos and videos
2,993 Followers, 792 Following, 648 Posts - See Instagram photos and videos from Utzon Center (@utzoncenter)
بهمناسبتِ برگزاری نمایشگاه کتاب.
کتابهای پیشنهادی برای آشنایی با اندیشههای نظریهپردازان و فیلسوفان در باب معماری.
(بخش ۱)
@PoeticsofSpace
کتابهای پیشنهادی برای آشنایی با اندیشههای نظریهپردازان و فیلسوفان در باب معماری.
(بخش ۱)
@PoeticsofSpace
بهمناسبتِ برگزاری نمایشگاه کتاب.
کتابهای پیشنهادی برای آشنایی با اندیشههای نظریهپردازان و فیلسوفان در باب معماری.
(بخش ۲)
@PoeticsofSpace
کتابهای پیشنهادی برای آشنایی با اندیشههای نظریهپردازان و فیلسوفان در باب معماری.
(بخش ۲)
@PoeticsofSpace