«فانوس جادویی زمان» کتاب جدید داریوش شایگان، متفکر برجستۀ معاصر، به تشریح و تفسیرِ پدیدارشناسانۀ تأملات پیچیدۀ مارسل پروست در شاهکارش، رمان «در جستوجوی زمان ازدسترفته»، میپردازد.
@PoeticsofSpace
@PoeticsofSpace
* «فانوس جادویی زمان»
داریوش شایگان
شمار کتابهایی که دربارۀ رمان «در جستوجوی زمان ازدسترفته» و نویسندهاش در زبانهای مختلف منتشر شدهاند، و تعداد اندیشمندان صاحبنامی که پروست و اثر درخشان وی را از زوایای متفاوت زیر ذرهبین نقد و تحلیل گرفتهاند، راستی حیرتانگیز است. در بالاترین سطح، آلن دوباتن در کتاب معروفش، «پروست چگونه میتواند زندگی شما را دگرگون کند؟»، نشان میدهد که رمان پروست حتی این توانایی را دارد که زندگی خوانندهاش را بهکلی دگرگون سازد.
شایگان نیز، به گفتۀ خودش، در این کتاب کوشیده است تا «مقصود و جوهرۀ رمانِ بیهمتای پروست را برای خوانندۀ ایرانی روشن سازد». او بیش از همه بر یکی از مهمترین مضامین رمان، خاطرۀ ناآگاه و غیرارادی تکیه دارد و معتقد است «آنچه خاطرۀ ناآگاه را جان میبخشد، نه کوشش عقل بلکه دریافت حسی است». بهزعم او، «پروست در احیای تماموکمالِ تجربۀ گذشته، به اهمیت ادراکات حسی بهویژه بوها، مزهها و عطرها، و نقش مؤثر آنها در اکتشاف اعماق تاریک قلمروی ناآگاه تأکید میکند».
پروست خود دراینباره بیان کرده است: «این کتاب، ولی متکی است بر خاطرۀ غیرارادی، که بهنظر من، تنها واقعیت موجود است؛ زیرا خاطرۀ عقل و چشم از گذشته فقط رونوشتهایی نادقیق ارائه میدهد».
شایگان همچنین در فصلی با عنوان «روانشناسی در فضا: حلقۀ من-زمان-مکان» از درهمتنیدگی و درهمآمیختگیِ این سه مقوله با یکدیگر سخن میگوید که در نزد پروست، «واحدهایی تفکیکناپذیرند و گاه در حلقۀ یکپارچهای که از توالی آنها شکل میگیرد، به جای یکدیگر مینشینند و در پیوندی گسستناپذیر، رنگ و قالب یکدیگر را به خود میگیرد».
@PoeticsofSpace
داریوش شایگان
شمار کتابهایی که دربارۀ رمان «در جستوجوی زمان ازدسترفته» و نویسندهاش در زبانهای مختلف منتشر شدهاند، و تعداد اندیشمندان صاحبنامی که پروست و اثر درخشان وی را از زوایای متفاوت زیر ذرهبین نقد و تحلیل گرفتهاند، راستی حیرتانگیز است. در بالاترین سطح، آلن دوباتن در کتاب معروفش، «پروست چگونه میتواند زندگی شما را دگرگون کند؟»، نشان میدهد که رمان پروست حتی این توانایی را دارد که زندگی خوانندهاش را بهکلی دگرگون سازد.
شایگان نیز، به گفتۀ خودش، در این کتاب کوشیده است تا «مقصود و جوهرۀ رمانِ بیهمتای پروست را برای خوانندۀ ایرانی روشن سازد». او بیش از همه بر یکی از مهمترین مضامین رمان، خاطرۀ ناآگاه و غیرارادی تکیه دارد و معتقد است «آنچه خاطرۀ ناآگاه را جان میبخشد، نه کوشش عقل بلکه دریافت حسی است». بهزعم او، «پروست در احیای تماموکمالِ تجربۀ گذشته، به اهمیت ادراکات حسی بهویژه بوها، مزهها و عطرها، و نقش مؤثر آنها در اکتشاف اعماق تاریک قلمروی ناآگاه تأکید میکند».
پروست خود دراینباره بیان کرده است: «این کتاب، ولی متکی است بر خاطرۀ غیرارادی، که بهنظر من، تنها واقعیت موجود است؛ زیرا خاطرۀ عقل و چشم از گذشته فقط رونوشتهایی نادقیق ارائه میدهد».
شایگان همچنین در فصلی با عنوان «روانشناسی در فضا: حلقۀ من-زمان-مکان» از درهمتنیدگی و درهمآمیختگیِ این سه مقوله با یکدیگر سخن میگوید که در نزد پروست، «واحدهایی تفکیکناپذیرند و گاه در حلقۀ یکپارچهای که از توالی آنها شکل میگیرد، به جای یکدیگر مینشینند و در پیوندی گسستناپذیر، رنگ و قالب یکدیگر را به خود میگیرد».
@PoeticsofSpace
فصل سوم از کتاب «فانوس جادویی زمان» داریوش شایگان، به پیوندِ گسستناپذیرِ میان «من، زمان و مکان» و یکپارچگی آنها اختصاص دارد.
@PoeticsofSpace
@PoeticsofSpace
«فانوس جادویی زمان»، داریوش شایگان
زمان تجسمیافته: آثار و بقایای زمان در مکان تهنشین میشود.
@PoeticsofSpace
زمان تجسمیافته: آثار و بقایای زمان در مکان تهنشین میشود.
@PoeticsofSpace
«فانوس جادویی زمان»، داریوش شایگان
جستجوی زمان ازدسترفته، جستجوی مکان ازدسترفته نیز هست. آن مکانهایی حقیقیاند که با حضوری انسانی گره خورده باشند.
@PoeticsofSpace
جستجوی زمان ازدسترفته، جستجوی مکان ازدسترفته نیز هست. آن مکانهایی حقیقیاند که با حضوری انسانی گره خورده باشند.
@PoeticsofSpace
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ست گادین(Seth Godin) نابغۀ کارآفرینی، دربارۀ معماری فرانک گری از استعارۀ «گاو بنفش» استفاده میکند. نوعی معماری که میخواهد برجسته، قابلتوجه و شاخص باشد تا نگاهها را به خود جلب کند.
@PoeticsofSpace | بوطیقای فضا
@PoeticsofSpace | بوطیقای فضا
* ست گادین (Seth Godin)
معماری فرانک گری بهمثابه یک گاو بنفش
کتاب گاو بنفش (Purple Cow)، در سال ۲۰۰۳ منتشر شد و ست گادین در همان سال سمیناری در تد(TED) دراینباره ارائه داد که بیش از پنج میلیون بار در این وبسایت دیده شده است که خلاصهای از آن در اینجا آورده شده است.
ست گادین برای توصیف معماری فرانک گری، از مثال معروفش در کتاب «گاو بنفش» استفاده میکند. او در مورد «گاو بنفش» اینگونه توضیح میدهد: «چند سال قبل، وقتی بههمراه خانوادهام در فرانسه مشغول رانندگی بودم، مجذوب صدها گاو شدم که در مرتع زیبایی در کنار جاده میچریدند. از شیشۀ اتومبیل، به این منظره چشم دوخته و از اینکه چهقدر همهچیز میتواند زیبا باشد، شگفتزده بودیم.
پس از بیست دقیقه، توجهمان را کم کم از آنها برگرداندیم. گاوهای جدید، کاملاً شبیه گاوهای قبلی بودند و چیزی که پیش از این سرگرمکننده بود، حال دیگر عادی شده بود. حتی بدتر از عادی، کسالتآور شده بود. ممکن است گاوهای بسیار خوب و جذابی باشند بهویژه زیرِ تابش نور، اما باز کسالتآورند. ولی یک گاو بنفش میتواند جذاب باشد.»
گادین معتقد است همواره باید یک «گاو بنفش» داشته باشیم تا بتوانیم توجه مشتریان را به خودمان و محصولمان جلب کنیم. به بیان دیگر، چیزِ چشمگیر همان چیزی است که ارزش دارد در مورد آن حرف زده شود، شایستۀ توجه است، چیزی است استثنایی، جدید و جالب. یک گاو بنفش.»
کل داستان این کتاب حول محور قابلتوجه بودن و متفاوت بودن (Remarkable) میچرخد. کاری که دیگران میکنند و یا کردهاند را نباید انجام داد، باید کاری تازه کرد.
@PoeticsofSpace
معماری فرانک گری بهمثابه یک گاو بنفش
کتاب گاو بنفش (Purple Cow)، در سال ۲۰۰۳ منتشر شد و ست گادین در همان سال سمیناری در تد(TED) دراینباره ارائه داد که بیش از پنج میلیون بار در این وبسایت دیده شده است که خلاصهای از آن در اینجا آورده شده است.
ست گادین برای توصیف معماری فرانک گری، از مثال معروفش در کتاب «گاو بنفش» استفاده میکند. او در مورد «گاو بنفش» اینگونه توضیح میدهد: «چند سال قبل، وقتی بههمراه خانوادهام در فرانسه مشغول رانندگی بودم، مجذوب صدها گاو شدم که در مرتع زیبایی در کنار جاده میچریدند. از شیشۀ اتومبیل، به این منظره چشم دوخته و از اینکه چهقدر همهچیز میتواند زیبا باشد، شگفتزده بودیم.
پس از بیست دقیقه، توجهمان را کم کم از آنها برگرداندیم. گاوهای جدید، کاملاً شبیه گاوهای قبلی بودند و چیزی که پیش از این سرگرمکننده بود، حال دیگر عادی شده بود. حتی بدتر از عادی، کسالتآور شده بود. ممکن است گاوهای بسیار خوب و جذابی باشند بهویژه زیرِ تابش نور، اما باز کسالتآورند. ولی یک گاو بنفش میتواند جذاب باشد.»
گادین معتقد است همواره باید یک «گاو بنفش» داشته باشیم تا بتوانیم توجه مشتریان را به خودمان و محصولمان جلب کنیم. به بیان دیگر، چیزِ چشمگیر همان چیزی است که ارزش دارد در مورد آن حرف زده شود، شایستۀ توجه است، چیزی است استثنایی، جدید و جالب. یک گاو بنفش.»
کل داستان این کتاب حول محور قابلتوجه بودن و متفاوت بودن (Remarkable) میچرخد. کاری که دیگران میکنند و یا کردهاند را نباید انجام داد، باید کاری تازه کرد.
@PoeticsofSpace
لینک ویدئوی کامل سخنرانی ست گادین(گودین) در TED دربارۀ توسعۀ ایدهها و معماری فرانک گری.
https://goo.gl/UZKbrY
@PoeticsofSpace
https://goo.gl/UZKbrY
@PoeticsofSpace
و خانههای قدیمی...
گرمای آنها را احساس میکنم؛
گرمایی که از حس به ذهن راه مییابد.
-گاستون باشلار، از کتاب «بوطیقای فضا»
(عکس از مهدیه جوادی)
@PoeticsofSpace
گرمای آنها را احساس میکنم؛
گرمایی که از حس به ذهن راه مییابد.
-گاستون باشلار، از کتاب «بوطیقای فضا»
(عکس از مهدیه جوادی)
@PoeticsofSpace
نابترین و عمیقترین احساسِ صمیمیت و گرمای خانه را تنها در برف و سرمای شدید زمستان میتوان تجربه کرد.
@PoeticsofSpace
@PoeticsofSpace
* کیفیت معماری
کیفیت در معماری به معنای دربرداشتنِ خطوط معماری یا تاریخ معماری و یا انتخاب کارم توسط این یا آن انتشارات نیست. کیفیت معماری برای من هنگامی شکل میگیرد که ساختمان مرا تکان دهد. «اتمسفر» یکی از واژگانی است که برای توصیف این کیفیت بهکار میرود.
وقتی وارد ساختمانی میشوم یا اتاقی را میبینم، در کسری از ثانیه احساسی را دربارۀ حالوهوا و اتمسفر آن پیدا میکنم. «اتمسفر» را از طریق ادراکات حسیمان دریافت میکنیم؛ شکلی از دریافت که بهطور شگفتانگیزی سریع عمل میکند. چیزی که ما انسانها برای زندهماندنمان آشکارا به آن نیاز داریم.
- پیتر زومتور، از کتاب «اتمسفر».
@PoeticsofSpace
کیفیت در معماری به معنای دربرداشتنِ خطوط معماری یا تاریخ معماری و یا انتخاب کارم توسط این یا آن انتشارات نیست. کیفیت معماری برای من هنگامی شکل میگیرد که ساختمان مرا تکان دهد. «اتمسفر» یکی از واژگانی است که برای توصیف این کیفیت بهکار میرود.
وقتی وارد ساختمانی میشوم یا اتاقی را میبینم، در کسری از ثانیه احساسی را دربارۀ حالوهوا و اتمسفر آن پیدا میکنم. «اتمسفر» را از طریق ادراکات حسیمان دریافت میکنیم؛ شکلی از دریافت که بهطور شگفتانگیزی سریع عمل میکند. چیزی که ما انسانها برای زندهماندنمان آشکارا به آن نیاز داریم.
- پیتر زومتور، از کتاب «اتمسفر».
@PoeticsofSpace
از ارسطو بیاموزیم:
اگر میخواهید مورد انتقاد قرار نگیرید، هیچ ساختمانی نسازید. هیچ پروژهای طراحی نکنید. هیچ سخنی نگویید و هیچ کاری انجام ندهید.
@PoeticsofSpace
اگر میخواهید مورد انتقاد قرار نگیرید، هیچ ساختمانی نسازید. هیچ پروژهای طراحی نکنید. هیچ سخنی نگویید و هیچ کاری انجام ندهید.
@PoeticsofSpace
St Edward’s University, Austin, USA by Alejandro Aravena
ادراک کامل معماری درست به همان اندازه به مصالح و جزئیاتِ لمسی وابسته است که طعم غذا به مزۀ اجزای اصیلِ آن.
- استیون هال
@PoeticsofSpace
ادراک کامل معماری درست به همان اندازه به مصالح و جزئیاتِ لمسی وابسته است که طعم غذا به مزۀ اجزای اصیلِ آن.
- استیون هال
@PoeticsofSpace
نمازخانۀ مجلس ملی بنگلادش، داکا - لویی کان
Interior of mosque at National Assembly in Dhaka by Louis Kahn. Light entering the sanctuary from one of the four cylindrical light wells.
@PoeticsofSpace
Interior of mosque at National Assembly in Dhaka by Louis Kahn. Light entering the sanctuary from one of the four cylindrical light wells.
@PoeticsofSpace
برگرفته از گفتگوی پیتر زومتور و یوهانی پالاسما در دانشگاه آلوار آلتو، فنلاند - ژانویۀ ۲۰۱۸.
لینک مشاهده در یوتیوب:
https://goo.gl/PLtZqy
@PoeticsofSpace
لینک مشاهده در یوتیوب:
https://goo.gl/PLtZqy
@PoeticsofSpace
برگرفته از گفتگوی پیتر زومتور و یوهانی پالاسما در دانشگاه آلوار آلتو، فنلاند - ژانویۀ ۲۰۱۸.
لینک مشاهده در یوتیوب:
https://goo.gl/PLtZqy
@PoeticsofSpace
لینک مشاهده در یوتیوب:
https://goo.gl/PLtZqy
@PoeticsofSpace
* توصیههای پیتر زومتور و یوهانی پالاسما
یوهانی پالاسما و پیتر زومتور، دو معمار برجستۀ حال حاضر جهان پس از ۲۳سال (از ۱۹۹۵) بار دیگر در ژانویۀ ۲۰۱۸ در فنلاند، دانشگاه آلتو به گفتگویی جذاب دربارۀ معماری نشستند. آخرین پرسش چنین بود:
🔺- برای معماران جوان چه توصیهای دارید؟
💬🔹یوهانی پالاسما:
امروزه معماری بیش از حد حرفهمند شده است. معماران بهطور فزایندهای مانند حقوقدانان و مهندسان مینگرند و کار میکنند. به نظر من معماری جهتگیری دیگری دارد: انسانمحور، بهمثابه کوششی انسانی. وظیفۀ ما اینست که سنت را ادامه دهیم تا در پیوستارِ حکمت و دانش انسان خللی وارد نشود. بنابراین بیایید به آن زمانی بازگردیم که هنر و معماری هنوز مستقل بودند، نه تحت سلطۀ بنگاههای تجاری، و یا بخشی از رقابت مخرب برای بیشتر دیدهشدن در جامعه.
من همیشه به دانشجویانم در همهجا میگویم که هیچگاه بدون داشتن دستکم چهار کتابِ خوب در کنار سرتان، بر روی میزِ اتاقخواب، به خواب نروید. دانش و حکمت در کتابهاست، نه در این دستگاهها.
💬🔸پیتر زومتور: چهار کتاب! توصیۀ خوبی بود!
اغلب در دانشکدههای معماری میبینم که معماران جوان میخواهند تبدیل به هنرمندان یا نابغههایی کوچک و نظایر آن شوند. اما هنگامی که به میدان عمل گام میگذارند، با دنیایی تجارتزده و سوداگرایانه روبهرو میشوند که باید در آن تحتتأثیر مسائل اقتصادی کار کنند که تناسبی با رویکردشان ندارد. بنابراین ما باید دربارۀ آنچه که در دنیای امروز اتفاق میافتد حساس باشیم.
امروزه تنها تعداد اندکی از معماران میتوانند همچون معماران توانمند و سختکوشِ قدیمی طراحی کنند و سایرین صرفاً یا طراح نما هستند و یا چیدمان پلانها را انجام میدهند. معمارانی که برای کار به دفتر من میآیند، همه باید دستکم بهمدت یکسال در جایی با دست طراحی کرده باشند. من حکمت و دانش طراحی را برآمده از دست انسان میدانم و به آن اعتقاد دارم. بنابراین توصیۀ من اینست: خواندن، آموختن، اندیشیدن و هوشمندیِ دست.
@PoeticsofSpace
یوهانی پالاسما و پیتر زومتور، دو معمار برجستۀ حال حاضر جهان پس از ۲۳سال (از ۱۹۹۵) بار دیگر در ژانویۀ ۲۰۱۸ در فنلاند، دانشگاه آلتو به گفتگویی جذاب دربارۀ معماری نشستند. آخرین پرسش چنین بود:
🔺- برای معماران جوان چه توصیهای دارید؟
💬🔹یوهانی پالاسما:
امروزه معماری بیش از حد حرفهمند شده است. معماران بهطور فزایندهای مانند حقوقدانان و مهندسان مینگرند و کار میکنند. به نظر من معماری جهتگیری دیگری دارد: انسانمحور، بهمثابه کوششی انسانی. وظیفۀ ما اینست که سنت را ادامه دهیم تا در پیوستارِ حکمت و دانش انسان خللی وارد نشود. بنابراین بیایید به آن زمانی بازگردیم که هنر و معماری هنوز مستقل بودند، نه تحت سلطۀ بنگاههای تجاری، و یا بخشی از رقابت مخرب برای بیشتر دیدهشدن در جامعه.
من همیشه به دانشجویانم در همهجا میگویم که هیچگاه بدون داشتن دستکم چهار کتابِ خوب در کنار سرتان، بر روی میزِ اتاقخواب، به خواب نروید. دانش و حکمت در کتابهاست، نه در این دستگاهها.
💬🔸پیتر زومتور: چهار کتاب! توصیۀ خوبی بود!
اغلب در دانشکدههای معماری میبینم که معماران جوان میخواهند تبدیل به هنرمندان یا نابغههایی کوچک و نظایر آن شوند. اما هنگامی که به میدان عمل گام میگذارند، با دنیایی تجارتزده و سوداگرایانه روبهرو میشوند که باید در آن تحتتأثیر مسائل اقتصادی کار کنند که تناسبی با رویکردشان ندارد. بنابراین ما باید دربارۀ آنچه که در دنیای امروز اتفاق میافتد حساس باشیم.
امروزه تنها تعداد اندکی از معماران میتوانند همچون معماران توانمند و سختکوشِ قدیمی طراحی کنند و سایرین صرفاً یا طراح نما هستند و یا چیدمان پلانها را انجام میدهند. معمارانی که برای کار به دفتر من میآیند، همه باید دستکم بهمدت یکسال در جایی با دست طراحی کرده باشند. من حکمت و دانش طراحی را برآمده از دست انسان میدانم و به آن اعتقاد دارم. بنابراین توصیۀ من اینست: خواندن، آموختن، اندیشیدن و هوشمندیِ دست.
@PoeticsofSpace
زیباییشناسیِ برف.
مجموعۀ آبدرمانی والز در سوئیس - پیتر زومتور.
معمار گاه میتواند بهترین منظره را شکار کند و بهجای آنکه صرفاً برای مخاطب به نمایش بگذارد، آن را «قاب» نماید.
@PoeticsofSpace
مجموعۀ آبدرمانی والز در سوئیس - پیتر زومتور.
معمار گاه میتواند بهترین منظره را شکار کند و بهجای آنکه صرفاً برای مخاطب به نمایش بگذارد، آن را «قاب» نماید.
@PoeticsofSpace