۱. «خطوط راست را دنبال می‌کنید، سوراخ‌ها را پُر و زمین را صاف می‌کنید، حاصل کار نیهیلسم است!» (بخشی از سخنرانی خشم‌آلودِ یکی از صاحب‌نظران برجسته که ریاست کمیسیون بررسی طرح‌های گسترش شهر را بر عهده داشت).
من در پاسخ گفتم: «خیلی ببخشید، ولی این عمل، به معنای درست عبارت، دقیقاً همان کاری است که ما باید انجام دهیم».

- لوکوربوزیه، شهر فردا
@poeticsofspace

۲. تا جائی که می‌شود، نباید ساخت.

@poeticsofspace

The Therme Vals / Peter Zumthor
Location: Graubunden Canton, Switzerland
Year: 1996

@poeticsofspace

«دانشنامه فلسفه استنفورد»
این مجموعۀ ارزشمند، از بهترین و ساده‌ترین راه‌ها برای ورود به جهان تفکر فلسفی است.

@poeticsofspace

📚 «دانشنامه فلسفه استنفورد»

بسیاری از کسانی که در ایران به‌نحوی از انحنا کار فلسفی می‌‌کنند و با فضای مجازی اینترنت نیز بیگانه نیستند، نام «دانشنامه فلسفه استنفورد» را شنیده‌اند و چه بسا از این مجموعۀ کم‌‌نظیر بهره نیز برده باشند. دانشنامه فلسفه استنفورد (Stanford Encyclopedia of Philosophy) که به اختصار SEP نامیده می‌شود، دانشنامه‌ای رایگان و برخط است که توسط دانشگاه استنفورد اداره می‌شود. مدخل‌های این دانشنامه توسط کارشناسان هر زمینۀ کاری از بیش از ۶۵۵ نهاد جهانی نوشته می‌شوند.

با توجه به تمایزات این مجموعه با آثاری از این دست و دقت‌های خوبی که در نگارش و ترجمه آن شده است، و نیز حجم کم مطالب و جامعیت آن‌ها، شاید بیراه نباشد که بگوییم برای کسی که می‌خواهد اولین‌بار با مسئله یا مبحثی در فلسفه آشنا شود یا شناخت بهتری از آن حاصل کند‌، یکی از گزینه‌های مناسب این است که کار را با خواندن مدخل یا مدخل‌های مربوط به آن در این دانشنامه آغاز کند.

ترجمۀ این دانشنامه در ایران به سرپرستی دکتر مسعود علیا انجام شده و توسط «نشر ققنوس» به چاپ رسیده است. هر مدخل از این دانشنامه در قالب یک جلد و با نام همان مدخل، ترجمه و تدوین شده، و تاکنون ۷۱ مجلد از آن به زبان فارسی انتشار یافته است.

@poeticsofspace

تعدادی از مجلدهای «دانشنامۀ فلسفۀ استنفورد» که تاکنون منتشر شده‌اند.

@poeticsofspace

به سبب ارتباط دو مجلد «پدیدارشناسی» و «بدن‌آگاهی» از این مجموعه با مباحث معماری، در آیندۀ نزدیک به معرفی و مروری کوتاه بر آن‌ها در این کانال خواهیم پرداخت.

«شهرنشینِ تنها»، اثر هِربرت بایر، ۱۹۳۲.

در تجارب واقعی زندگی، حواس بینایی و لامسه به هم پیوسته‌اند.

@poeticsofspace

پرسش: معماری چه وقت آغاز می‌شود؟
پاسخی کوتاه: هنگامی‌که کاربر فضا، گلدانی را در آن قرار می‌دهد.

@poeticsofspace

در اینجاست که بین فضای معماری و فردِ تجربه‌کنندۀ آن، تعاملی شکل گرفته است؛ کیفیت فضای معماری سبب شده است تا فرد، فضا را متعلق به خود بداند، در برابرش احساس مسئولیت کرده، و تلاش کند تا در ارتقای کیفیت آن سهیم باشد. فضای معماری، بدون حضور فعال کاربر فضا، صرفاً به ساختمانی بدون روح بدل می‌شود. اما آن هنگام که فرد نسبت به این فضا، احساس تعلق می‌کند، حیات در آن جاری می‌شود.

همان‌طور که گاستون باشلار در کتاب «بوطیقای فضا»، به‌درستی گفته است:
«خانۀ تجربه‌شده و زیسته، جعبه‌ای بی‌تأثیر نیست. فضای به‌سکونت‌درآمده، از فضای هندسیِ محض فراتر می‌رود.»

@poeticsofspace

به بهانۀ زادروز آلبرتو پرز-گومز
معمار و نظریه‌پرداز برجستۀ معاصر

@poeticsofspace

استدلال می‌شود که نظریه، بی‌فایده است و این حقیقت دارد. نظریۀ ابزاری، بی‌فایده است. مسئله این است که عدم آگاهی از رابطۀ میان تاریخ و فرهنگ، سبب عدم بازنگری دربارۀ آن چیزی شده است که نظریه می‌تواند ارائه دهد. فلسفه‌ای که از زبان متداول، و نه زبان منطق، سرچشمه بگیرد به ما این امکان را می‌دهد تا مقاصدمان را در مورد فرهنگ پویا و زنده بیان کنیم. این همان چیزی است که ما باید به دانشجویان به‌عنوان «نظریۀ معماری» ارائه دهیم.
― آلبرتو پرز گومز، «آموزش در معماری».

@poeticsofspace

برای میلاد مسیح
Chapel of St. Ignatius
By Steven Holl architects
Seattle, Washington, 1997

@poeticsofspace

ایتالو کالوینو در این رمان، روایت‌هایی پست‌مدرن و سورئال از شهرهایی خیالی ارائه می‌دهد که ارتباطی بینامتنی با سفرهای مارکوپولو نیز دارد؛ منبعی الهام‌بخش برای تخیلات شهری و معمارانه.

@poeticsofspace

تصویرسازی از آرمانشهرهای ارائه‌شده در کتاب «شهرهای ناپیدا»، توسط کارینا پوئنته:

http://www.archdaily.com/781043/italo-calvinos-invisible-cities-illustrated

Garden at the Querini Stampalia by Carlo Scarpa
Location: Venice, Italy
Year: 1963

@poeticsofspace

کارلو اسکارپا (۱۹۰۲-۱۹۷۸)، که به تعبیر سایت آرک‌دیلی «یکی از اسرارآمیزترین و ناشناخته‌ترین معماران قرن بیستم» است، آثار معماری بی‌نظیری را از خود در کشور ایتالیا به یادگار گذاشته است. این معمار وِنیزی، بیشتر به‌خاطر دقت در به‌کارگیری مصالح و طراحی جزئیات شهرت دارد، و بیش از هر معمار دیگری در جهان، شعار «خداوند در جزئیات است» را به منصۀ ظهور درآورده است.

@poeticsofspace

هر چیزی که می‌شنویم یک نظر است، نه واقعیت.
هر چیزی که می‌بینیم یک زاویۀ دید است، نه حقیقت.

@poeticsofspace

تئوری و نظریه

واژۀ انگلیسی تئوری یا Theory، از واژۀ یونانی Theoria گرفته شده که دقیقاً به معنای «نگریستن» است. تئوری در معنای اصیل خود، نظرکردن و نگاه‌کردن به پدیده‌ها معنی می‌دهد و به‌درستی نیز در زبان فارسی به «نظریه» یا «نگره» برگردانده شده است.

@poeticsofspace

* پدیدارشناسی معماری

«پدیدارشناسی»، در سال‌های اخیر به شیوه‌ای متداول برای بررسی معماری بدل گشته است. رویکردی فلسفی که بیش از همه در پیوند با نام‌های ادموند هوسرل و مارتین هایدگر شناخته می‌شود و بر خلاف تمایل دیدگاه اثبات‌گرایی به عینیت و برون‌نهادی، سرشتی درون‌نگر دارد.

پدیدارشناسی، فارغ از نظریات و مقوله‌های برگرفته از علوم طبیعی و روان‌شناسی، برای شناساکردن پدیده‌ای می‌کوشد که مستقیماً برگرفته از آگاهی است. به این ترتیب، پدیدارشناسی به معنای بررسی پدیده‌ای برگرفته از آگاهی، در وجه آگاهانۀ آن است که مطابق با مفهوم هوسرلی، «نگاهی ناب به» پدیده یا «مشاهدۀ ماهیت آن» معنا می‌دهد. بر مبنای معنای اصیل و یونانی واژۀ «تئوری»، که «نگریستن» معنی می‌دهد، پدیدارشناسی، رویکردی کاملاً نظری است.

بنابراین، «پدیدارشناسی معماری» را می‌توان این‌گونه شرح داد: «نگاه ناب به» معماری از طریق احساس و از درون آگاهی‌ای که آن را تجربه می‌کند، و نه از طریق تجزیه و تحلیل‌های پوزیتیویستی تناسبات فیزیکی، ویژگی‌های ساختمانی یا سبک‌شناسی فرمی. پدیدارشناسی معماری، به دنبال زبان درونی معماری است.

برگرفته از:
- پالاسما، یوهانی، «هندسۀ احساس: نگاهی به پدیدارشناسی معماری»، ترجمۀ محمدامین شریفیان، ماهنامۀ کتاب ماه هنر، شمارۀ ۱۸۹، خرداد ۱۳۹۳.

@poeticsofspace

Chapel at Thanksgiving Square in Dallas by Philip Johnson, 1977.

@poeticsofspace