بوطیقای فضا

* کِن رابینسون: زمان انقلاب در یادگیری فرا رسیده است. [چکیدۀ سخنرانی]

من عمیقاً باور دارم که ما خیلی کم از استعدادهامون استفاده می‌کنیم. بسیاری از انسان‌ها در تمام طول زندگی‌شون هیچ درکی ندارند که استعدادشون چی می‌تونه باشه، یا اين‌که اصلاً آیا استعدادی به اون صورت دارند يا نه. حتی انسان‌های زیادی را دیده‌ام که فکر می‌کنند در هیچ کاری مهارت ندارند.

من آدم‌ها رو به دو دسته تقسیم می‌کنم: ۱- آدم‌هایی که از کاری که می‌کنند، لذت نمی‌برند. اونا کارشون رو فقط تحمل می‌کنن و زندگی رو ادامه می‌دن. به جای این‌که لذت ببرند، مدام منتظر تعطیلات آخر هفته‌اند. ۲- آدم‌هایی که عاشق کاری که انجام میدن هستن و اصلاً نمی‌تونن انجام کار دیگه‌ای رو تصور کنن. اگه بهشون بگی: «دیگه این کار رو ادامه نده»، اونا نمی‌فهمن راجع به چی حرف می‌زنی. به این خاطر که این صحبت شما، راجع به کاری که انجام می‌دهند نیست، بلکه راجع به هویت اون‌هاست. اونا می‌گن: «آخه من اين [کار] هستم. مسخره است که بخوام ترکش کنم، چون این کار با ماهيت اصلی شخصیت من همخوانی داره».

چنین حالتی را افرادِ زیادی ندارند و این افراد حتماً در اقلیت‌اند. اصلی‌ترین دلیلش، آموزش هست. چون نظام آموزشی، به نوعی آدم‌های زیادی رو از استعدادهای ذاتی‌شون جدا می‌کنه.

چندی پیش، داشتم برای یک مردِ ۳۰ساله کتابم را امضا می‌کردم. آتش‌نشان بود؛ ازش پرسیدم «کِی تصمیم گرفتی آتش‌نشان بشی؟» گفت «راستش در مدرسه، من واقعاً می‌خواستم که آتش‌نشان بشم! معلم‌ها، جدی نمی‌گرفتند. یکی‌شون می‌گفت که دارم زندگی‌ام رو هدر میدم. و این‌که باید دانشگاه برم و متخصص بشم، چرا که با آتش‌نشان شدن، استعدادم رو دور می‌ريزم. تحقیرآمیز بود، چون این‌ها رو جلوی همه در کلاس می‌گفت. ولی آتش‌نشانی چیزی بود که من می‌خواستم و به محض این‌که مدرسه‌ام تمام شد، آتش‌نشان شدم. شش ماه قبل، جانِ اون معلم رو نجات دادم. در لاشۀ یک ماشین گیر کرده بود، و من اون رو از ماشین بیرون آوردم و بهش تنفس مصنوعی دادم؛ جان همسرش رو هم نجات دادم. فکر کنم حالا احترام بيشتری برام قائل باشه!»

آدم‌ها، ذوق، هوش و استعدادهای مختلفی دارند و به نظر من، جوامع انسانی به همین گوناگونی استعدادها وابسته هستند. زمانی که بچه بودم، به من یک گیتار دادند؛ تقریباً در همون سنی که اریک کلپتون اولین گیتارش رو گرفت. خب، برای اریک نتیجه داد. به نوعی برای من نتیجه نداد. نمی‌تونستم به کار بياندازمش؛ هر چقدر توش فوت می‌کردم، با هر شدتی که فوت می‌کردم، باز هم کار نمی‌کرد. مگر گیتار این‌طوری کار نمی‌کنه؟!!

مسئله اصلی، «شوق» است: «چیزی که روح و انرژی ما را بر می‌انگیزد». اگر شما کاری رو که دوست دارید انجام بدهید و در اون ماهر باشید، گذر زمان شکل کاملاً متفاوتی براتون پیدا می‌کنه. همسر من تازگی رمانش را به پایان رسونده. موقع نوشتنش، خیلی وقت‌ها می‌شد که ساعت‌ها پشت سر هم غيبش می‌زد. اگر کاری که دوست دارید رو انجام بدهید، یک ساعت، برای شما مثل ۵دقیقه می‌گذرد. اما اگر کاری که با روح شما هم‌طنین نیست رو انجام بدهید، ۵دقیقه مثل یک ساعت می‌مونه! علتِ اینکه انسان‌های زیادی از تحصیل کنار می‌کشند، به خاطرِ اینه که آموزش روح اون‌ها رو تغذیه نمی‌کنه؛ انرژی و شوقِ اون‌ها رو تغذیه نمی‌کنه.

بنابراین باید الگوهای ذهنی‌مان را عوض کنیم. ما باید از مدلی که اساساً «مدل صنعتی» آموزش هست، از «مدل خط تولیدی» فاصله بگیریم. باید درک کنیم که بالیدن انسان‌ها، فرایندی مکانیکی نیست، بلکه یک فرایند «ارگانیک» و زنده است. شما نمی‌توانید نتيجۀ رشد انسان‌ها رو پیش‌بینی کنید؛ تنها کاری که می‌توانید بکنید، این است که مثل یک کشاورز، بستر و شرایطی را خلق کنید که انسان در آن شکوفا شود.

«سفارشی‌کردن» براساس شرایط شما، و «شخصی‌سازیِ» آموزش برای کسانی که به آن‌ها درس می‌دهید. انجام چنین کاری به نظر من همون پاسخ به آینده است چون مسئله، اندازه و بزرگی راه‌حلِ جدید نیست؛ مسئله، ایجاد جنب‌وجوشی در آموزش است که افراد، خودشان راه‌حل مناسب را ایجاد کنند، اما با پشتیبانی بیرونی بر مبنای يک برنامۀ درسی منطبق با سوابق شخصی هر فرد.

@PoeticsofSpace

2.04K views08:14