[ Stage 1 - Level Up ]

Topic : Dopameni / serotonin
موضوع : دوپامین / سروتونین


دوپامین : بیشتر مردم دوپامین رو به عنوان هورمون شادی میشناسن ولی اگه عمیق تر به کاربردش نگاه کنیم به دوپامین هورمون پاداش و انگیزه گفته میشه (از دیدگاه علم نوروساینس)

از کجا ترشح و آزاد میشه؟ از بخشی به نام VTA در مغز که دوپامین رو به کمک نورون هاش به بخش های دیگه مغز انتقال میده .

کی ترشح و آزاد میشه؟ با توجه به فعالیت هایی که انجام میدیم ، با دیدگاه خوب یا بد بودن اون فعالیت میشه ترشح دوپامین رو به دو قسمت تقسیم کرد :
دوپامین باارزش و اصیل : زمانی ترشح میشه که به هدفت میرسی ، انتقام میگیری ، نمره خوبی تو آزمونی که براش ماه ها یا سال ها تلاش کردی ، شکار برای رسیدن به غذا و خوراک (در انسان های اولیه)
دوپامین بی ارزش و ارزان : گرفتن دوپامین با اسکرول کردن ، خوردن غذای پرچرب و پرکالری (فست‌فود) ، کوکائین و مخدر


با انجام فعالیت های گفته شده مغز دوپامین آزاد میکنه و میزان دوپامینت میره بالا، همونطور که بالاتر دوپامین هایی که میگیریم رو تقسیم بندی و جدا کردم ، هردوپامینی که میگیرین دوپامین خوب و مورد نیاز نیست.
مغز ما یه حد صفر دوپامین داره که با فعالیت هایی گفته شده کم یا زیاد میشه، ولی حس شرمندگی بعد خوردن فست فود (غذای پرکالری) چطور به وجود میاد؟ چرا یک فرد به عادت های ناسالم مثل مصرف مخدر دچار میشه و سخته براش ترک کردن؟
با توجه به اینکه گفتم مغز یه حد صفر دوپامین داره وقتی یه فردی میاد و کوکائین مصرف میکنه (میزان دوپامینی که از کوکائین گرفته میشه خیلی زیاده) نمودار دوپامین با شیب خیلی زیاد به سمت بالا میره و وقتی به ماکسیمم لذت میرسه و با توجه به اینکه دوپامینی که از این کارگرفته میشه همیشگی نیست با همون شیب که بالارفته پایین میاد، حتی کمتر از حالت عادی (صفر) ، اینطوری حس پشیمونی به فرد دست میده ، بعد مدتی میخواد دوپامین رو به حالت عادی برگردونه و میره سراغ راهی که سریع اون دوپامینه رو بدون زحمت بگیره که قاعدتا سریع ترین راه و البته بدترینش رفتن سراغ فعالیت هایی که دوپامین بی ارزش و ارزان به ما میدن، همونطور که این فرد تجربه مصرف کوکائین داره مغزش بهترین راه رو مصرف کوکائین درنظر میگیره چون دوپامین خیلی سریع و بدون دردسر دریافت میکنه و مقدار دوپامین دریافتی از کوکائین هم خیلی زیاده و فرد میره سراغش و این چرخه ادامه پیدا میکنه و رفته رفته دچار عادت به اینکار یا همون اعتیاد میشه.


چرا دوپامین های اصیل و با ارزش مثل مخدر حس پشیمونی نمیدن؟ چون به صورت تصاعدی بالاتر میره و وقتی به ماکسیمم لذت میرسه به علت شیب ملایم خیلی کمتر میاد پایین و جوری که ما حسش نمیکنیم.


همچنین دوپامین تو تمرکز و توجه و کمک به یادگیری نقش زیادی داره که بعدا مفصل تر درموردش بحث میکنیم.

سروتونین : سروتونین کاربردی تقریبا شبیه به دوپامین داره .

از کجا ترشح میشه؟ بیش از 90 درصد سروتونین موردنیاز انسان از معده ترشح و تأمین میشه .

شاید تجربش کرده باشید وقتی قبل ناهار یا غذا خوردن چندساعتی درگیر اپ های اینستا , تیک تاک , توییتر میشید یا منتظر هستید بستتون برسه خونتون یه کار دوپامینی میکنید دیگه حس غذا خوردن ندارید ، انگار یچیزی معده تونو پرکرده و احساس سیری میکنید ، دلیلش ترشح هورمون سروتونین تو معدست .



پایان مرحله یک و موضوع امشب ، نظر ، ایده یا انتقادی دارید خوشحال میشم تو کامنت مطرح کنید🙏🏼

Give Up

[ Stage 2 - Level Up ]

Topic : Social media
موضوع : سوشال مدیا


نمیخوام بگم سوشال مدیا خوبه یا بد ،فقط بدون داره از توجهت تغذیه میکنه و سوالی که به وجود میاد اینه که تو ازش داری استفاده میکنی یا اون از تو؟

شاید چیزهایی که میگم رو تجربه کرده باشید ، اعتیاد به اسکرول بی پایان / مقایسه خودت با دیگران / افت شدید تمرکز / هدر دادن وقت و زمان / دوپامین آنی و لحظه ای / بی حوصلگی شدید برای کارهایی که قراره تو طول روز انجام بدی
اینها تنها بخشی از آسیب هایی هست که سوشال مدیا بهت میزنه .

ما وقتی داریم از یک محصولی استفاده میکنیم ولی هزینه ای در قبالش پرداخت نمیکنیم به این معناست که تو این بازی خود ما اون محصول هستیم .

سوالی که پیش میاد اینه که وقتی ما داریم از سوشال مدیا استفاده میکنیم چرا هیچ هزینه ای پرداخت نمیکنیم؟ واقعا شرکت های بزرگ فناوری عاشق ما هستن که ماهانه میلیون ها دلار (حتی شاید میلیارددلار) هزینه میکنن تا پایداری ما در اپلیکیشنشون حفظ بشه؟ (یعنی سودشون از این کار چیه؟)
برای پرداختن به این سوال اول باید الگوریتم کارشون رو بشناسیم ، و اینم بدون که الگوریتم دشمن تو نیست الگوریتم فقط دنبال نگه داشتن توجه توئه!

الگوریتم سوشال مدیا چطور کارمیکنه؟ فرض کن اگه مهم ترین و بزرگترین هدف اینستاگرام رو از بین چندین هدف انتخاب کنیم خروجی ای که میگیریم اینه : هرچی بیشتر داخل برنامه بمونی پول بیشتری از تبلیغات درمیارن یعنی توجه و تمرکز تو از پول پراهمیت تره!
پس الگوریتم وارد میشه تا این کار رو انجام بده ، و میاد ازت دیتا جمع میکنه دیتایی که لو دادی از خودت چه تو اسکرول کردنات چه تو توصیف علایقت.
الگوریتم میاد چک میکنه روی چه پستی بیشتر تمرکز کردی و سریع ردش نکردی / چه ویدئو هایی رو تا پایانشون نگاه کردی / چه پست هایی رو لایک کردی / برای پستی که کامنت گذاشتی موضوع بحثش چی بود / چه چیز هایی رو فورووارد کردی / رو چه ویدئو هایی مکث نکردی و سریع رد کردی .
با این دیتا ها میاد ازت یه پروفایل میسازه ، خب پروفایلی که برای هرفرد میسازه به چه درد میخوره؟ مطمئنم اگه یک بارم تو اینستا پست دیده باشید متوجه میشید که اگه یه چندتا ویدئو درمورد ماشین ببینی بعدش یهو اکسپلورت پر میشه از ویدئو ماشین ، چون الگوریتم باتوجه به پروفایلی که ازت ساخته میدونه چی رو بهت نشون بده یعنی الگوریتم چیزی رو بهت نشون نمیده که نیاز داری ، چیزی رو نشون میده که احتمال داره بیشتر و بیشتر نگهت داره .

چرا گشتن تو سوشال مدیا اعتیاد اوره؟ چون از یک اصل روانشناسی استفاده میکنه ، یعنی پاداش غیرقابل پیش‌بینی (بازم پای دوپامین میاد وسط)
پنج تا ویدئو معمولی میبینی ، یهو ویدئوی ششم فوق العاده جذابه .
بعد مغزت میاد میگه شاید ویدئو بعدی مثل ویدئویی که الان دیدم باشه.
و متأسفانه دوباره اسکرول میکنی و این چرخه بارها تکرار میشه و به خودت میای میبینی 6-7 ساعته درگیری! اگه الگوریتم تصمیم بگیره امروز چه چیزی ببینی ، کم کم خودش هم تصمیم میگیره فردا چه کسی باشی ، چون چیزی که هرروز میبینی ، روی چیزی که فکرمیکنی ، احساس میکنی و درنهایت روی شخصیتت اثر میذاره .
مطمئنم الان فهمیدی که هدفشون چیه.

فکرکنم تا اینجا یه ذهنیت خوبی گرفته باشید از این موضوع و بریم بخش بعدی ...

قراره درمورد سوشال مدیا های پابلیک تر و اعتیادآور تر یعنی اینستاگرام و یوتیوب صحبت کنیم .

بحث اول درمورد اینستاگرامِ ،
نمیخوام مثل 97 درصد محتواهای زرد بیام بگم وای اگه همین الان الان پاکش نکنی زندگیت به فاک میره ، نه اصلا نمیخوام این حرفارو بزنم فقط میخوام خودت با ذهنیتی که گرفتی و قراره حتی بهترش کنی تصمیم بگیری پاکش کنی یا نه. اگه شک داری با من همراه باش

اولش درمورد چیزهایی که بعد پاک کردنش به دست میاری یا از دست میدی صحبت میکنیم ولی قبلش اینو بدون اگه بیزنست تو این اپه یا برندی داری که نیاز به اینستاگرام هستش لازم نیست حتما پاکش کنی، فقط کنترلش کن یعنی به عبارتی باید کنترل اینکه چیکارکنی دست تو باشه نه الگوریتم.

قبلا درمورد دوپامین صحبت کردیم و به اندازه ای که نیاز باشه میدونی. قبل اینکه اینستاگرام داشته باشی برای اینکه یه دوپامین اصیل و باارزش به دست بیاری چیکارمیکردی؟ احتمالا میومدی برای یک مهارت ، آموزش میدیدی و بعد یک سال وقتی اون مهارت رو به دست میاوردی یه دوپامین بمب میگرفتی از کارت ولی تو الان اومدی با اسکرول کردنت این دریافت دوپامین رو به کمتر از 30 ثانیه رسوندی ، یعنی میای یه ویدئو کاملا رندوم و بدون حس نیاز میبینی سریع دوپامین ترشح میشه میری بعدی یه دوپامین دیگه میگیری و وقتی این کار رو بارها و بارها تکرار میکنی ذهنت رو به این نوع دوپامین عادت میدی.
وقتی که صبح بیدارمیشی ذهنت دنبال دوپامین میگرده ولی دیگه به دوپامین کم قانع نیست و بسنده نمیکنه پس میره دنبال راهی که سریع ترین و ارزون ترین دوپامین رو بده و چون ذهنت رو عادت دادی مسلما میری سراغ اینستاگرام. و اگه از یه دید دیگه بخوایم به این موضوع نگاه کنیم ، و مخصوصا اگه روزهایی رو که داری سپری میکنی شروع اعتیاد به اینستاگرام باشه به احتمال 99 درصد ماجرای زیر رو تجربه کردی :
فرض کن دیروز اولین روز آشناییت با اینستاگرام بود و الان از خواب پاشدی و خب معمولا بعد بیدارشدنت فکرمیکنی امروز رو چطور طی کنی و برنامت چی باشه؟
اگه قبلا کتاب خونده باشی و از قضا کتابخون هم بوده باشی به ذهنت خطور میکنه که اوکی برم یه کتاب با موضوع روابط اجتماعی بخونم و یه چیزایی یادبگیرم ولی یهو تو ذهنت یه جرقه میخوره که نه بابا کی میخواد 3.4 هفته کتاب بخونه اونم روزی چندساعت، خیلی طول میکشه میتونم بجاش برم اینستاگرام و ۱۰ برابر بیشتر از اون بهم خوش میگذره و میتونم تو سی ثانیه اون دوپامینو بگیرم ، مگه احمقم برم کتابه رو بخونم؟ و اگه این چرخه رو ادامه بدی اتفاقی که واست میوفته اینه که سریع بعد بیدارشدن میری سراغ موبایلت، حتی بدون اینکه فکر کنی و تصمیم بگیری واسه انجام این کار .

حالا سودی که بعد پاککردن و دوری از اینستاگرام بهت میرسه چیه؟ لول دوپامینت میاد پایین و بشدت با تمرکز تری و ذهنت پر از دیتا۶ای مختلف و رندوم و بدردنخور نیست و تو ذهنت یه سکوتی حاکمه .

اما یوتیوب چی؟ یوتیوب به جز بخش شورت ویدئوش (که فرقی با اینستاگرام نداره) حتی میتونه بهت کمک کنه و رشدت بده . وقتی میری یوتیوب و میخوای یه ویدئو لانگ ببینی خودت، خوده خودت تصمیم میگیری چی ببینی و چه محتوایی ببینی، یعنی کنترل دست خودته و مثل الگوریتم اینستاگرام همه چیز دست اون نیست که هرچی اون تصمیم بگیره رو بپذیری و به نوعی نوچه اون باشی و یه محتوای رندوم نیست و هدفمند اومدی سراغ یوتیوب ، هدفت از اومدن میتونه استفاده از چنل های آموزشی یا علمی باشه یا هرچیزی، حتی سرگرمی.

اگه میخواید این موضوع واستون کامل شفاف بشه و یقین پیدا کنید، وقتی یکی از اطرافیانتون یا یه فرد رندوم تو مترو که داره تو اینستاگرام اسکرول میکنه و به عبارتی بی هدف داره ول میگرده رو نگاه کنید میبینید طرف خیلی بی حاله با اینکه داره دوپامین خیلی خیلی زیادی دریافت میکنه تو مدت کم ولی اصلا متوجه نیست و نمیدونه چه خبره، از پستی که خوشش نمیاد و دوپامین نمیگیره سریع رد میشه و میره پست بعدی.

ببین اگه یوتیوب رو جدی نگیری ممکنه حتی بدتر از اینستاگرام کشنده باشه.
پس طبق پروتوکلی که میگم عمل کن، الگوریتم یوتیوب رو تربیت کن یعنی وقتی یه ویدئو بی ارزش و چرت و پرت میاد صفحه نخست یوتیوبت سه نقطه رو بزن و رو گزینه not interested (علاقه مند نیستم) کلیک کن، اینطوری به جای وقتتو هدردادن و عقب افتادن از بقیه داری چنل هایی رو دنبال میکنی که رو رشدت تاثیر دارن و تو مسیر بهترشدنت همراهتن.


و درآخر بهت افتخار میکنم که تا اینجا پیش اومدی و یه محتوایی رو انتخاب کردی که روت تاثیر مثبت داره.



پایان مرحله دو و موضوع امشب ، نظر ، ایده یا انتقادی دارید خوشحال میشم تو کامنت مطرح کنید🙏🏼

ویدئو جالبی بود، خواستم با شماهم به اشتراک بزارم.

تاریخ نشان داده بیدارکننده‌ ها همیشه محبوب نبودند؛ چون حقیقت، خوابِ راحت را برهم میزند.

بعد از مدتی وقفه، فردا مرحله جدید منتشر میشه!

موضوع بحثمون دیسیپلین هستش .

بخاطر نبود تجهیزات فعلا تا گرفتن میکروفن چیزی منتشر نمیشه تا پادکستش اماده بشه🙏🏼 معذرت میخوام بخاطر چشم انتظار گذاشتنتون.