🇺🇲🇮🇷 Սենատոր Ռենդ Փոլի բացահայտումը. Իրանի «միջուկային սպառնալիքի» հերքումը և Ջո Քենթի պաշտպանությունը

♦️ «Ճշմարտության ռումբ» և Քենթի պաշտպանությունը

Հանրապետական սենատոր Ռենդ Փոլը հանդես է եկել հզոր բացահայտմամբ։ Նա պաշտպանում է Ջո Քենթին և ամբողջությամբ հերքում ու ոչնչացնում է ԱՄՆ քաղաքական վերնախավի այն սուտը, թե Իրանը «մոտալուտ միջուկային սպառնալիք» էր ներկայացնում։

♦️ Կեղծ հետախուզություն և աղետալի պատերազմներ

Սենատորը մերկացնում է այն մեխանիզմը, թե ինչպես է ԱՄՆ կառավարությունն օգտագործում կեղծ հետախուզական տվյալներ՝ Ամերիկային աղետալի պատերազմների մեջ ներքաշելու նպատակով:

🗣️ Սենատորի խոսքերը

«...Նրա կինը զոհվել է մարտում [խմբ.՝ ի նկատի ունի Ջո Քենթի կնոջը]: Այնպես որ, ես կարծում եմ՝ նա վաստակել է իր կարծիքն ունենալու և այն արտահայտելու իրավունքը։
Ինչ վերաբերում է նրան, թե արդյոք Իրանը մոտալուտ սպառնալիք էր. մոտ քսան տարի մարդիկ ասում էին, որ նրանք [իրանցիները] մեկ շաբաթի հեռավորության վրա են միջուկային զենք ունենալուց: Այնպես որ, կարծում եմ՝ կա փաստարկ, որ այս վտանգի մոտալուտ լինելը հնարավոր է՝ չափազանցված էր: Այո, իհարկե, ոչ ոք չի ցանկանում, որ նրանք ունենան միջուկային զենք: Բայց որքանո՞վ էր դա մոտալուտ:
Չգիտեմ, վեց ամիս առաջ Թրամփի վարչակազմը մեզ ասաց, որ իրենք ի չիք են դարձրել նրանց միջուկային ներուժը։ Ուրեմն, արդյո՞ք նրանք ոչնչացրել էին այն, թե՞ [Իրանը] մեկ շաբաթի հեռավորության վրա էր [զենք ունենալուց]:
Այնպես որ, ես կարծում եմ, որ մարդիկ արգումենտներ են օգտագործում՝ իրենց գործողություններն արդարացնելու համար, բայց ես իսկապես չէի տեսնում, որ Իրանը մեկ շաբաթվա հեռավորության վրա է միջուկային զենքից, և չէի էլ տեսնում սպառնալիք Իրանի կողմից մեր բուն երկրի (ԱՄՆ-ի) նկատմամբ»:

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🇺🇲🇮🇷🇺🇦 Ուկրաինային զենքի մատակարարման հնարավոր հապաղումները

♦️ Գլխավոր խնդիրը և ԱՄՆ նախազգուշացումը

Թրամփի վարչակազմի պաշտոնյաները սկսել են նախազգուշացնել դաշնակից երկրներին, որ առաջիկա ամիսներին Ուկրաինային ամերիկյան զենքի մատակարարումները կարող են ընդհատվել։ Պատճառն այն է, որ Պենտագոնն առաջնահերթություն է տալիս այդ զինամթերքի օգտագործմանը Իրանի դեմ պատերազմում: Այս մասին հաղորդում է POLITICO պարբերականը¹։

Պետքարտուղարությունը տեղեկացրել է դաշնակիցներին, որ հատկապես կարող են խափանվել «Patriot» հակաօդային պաշտպանության համակարգերի որսիչների մատակարարումները։ Նախատեսվում էր, որ Պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն այս հարցը կքննարկի Փարիզի մերձակայքում կայանալիք G7-ի արտգործնախարարների հանդիպման ժամանակ։

♦️ PURL ծրագրի վտանգումը և գլոբալ մտահոգությունները

Եվրոպական և ասիական երկրներում աճում են մտավախությունները, որ ԱՄՆ-ը կարող է վերաուղղորդել արդեն իսկ գնված զենքերը՝ իր սպառվող պաշարները համալրելու նպատակով։ Սա սպառնում է տապալել Ուկրաինայի համար կենսական նշանակություն ունեցող PURL ծրագիրը (Prioritized Ukraine Requirements List՝ Ուկրաինայի պահանջների առաջնահերթ ցուցակ), որի շրջանակներում դաշնակիցներն ԱՄՆ-ից զենք են գնում Կիևի համար:

Եվրոպական մայրաքաղաքներում անհանգստությունը հատկապես սրվել է Washington Post-ի այն հրապարակումից հետո, ըստ որի՝ Պենտագոնը դիտարկում է զենքի վերաուղղորդման հնարավորությունը²:

♦️ Ներկայիս վիճակը և դիվանագիտական արձագանքները

▪️Ժամանակավոր հավաստիացումներ. Որոշ դաշնակիցներ ԱՄՆ-ից հավաստիացումներ են ստացել, որ PURL-ի շրջանակներում ներկայիս մատակարարումները դեռևս չեն վերաուղղորդվել, սակայն ապագայի վերաբերյալ որևէ հստակություն չկա:
▪️Ուկրաինայի դիրքորոշումը. Ուկրաինայի արտգործնախարարի խոսնակ Տիխիի խոսքով՝ Մարկո Ռուբիոն G7-ի շրջանակներում կայացած երկկողմ հանդիպման ժամանակ չի տեղեկացրել PURL-ի ապագա խափանումների մասին:
▪️ԱՄՆ պաշտոնական արձագանքները. Սպիտակ տան խոսնակ Կարոլին Լևիթը նշել է, որ ամերիկյան զինուժը «շատ մոտ է» Իրանում իր նպատակներին հասնելուն, ինչը փոքր-ինչ հանգստացրել է եվրոպացի պաշտոնյաներին (հույս տալով, որ ուշացումներն անմիջապես չեն սկսվի)։

Պենտագոնը հրաժարվել է մանրամասներ հայտնել՝ միայն նշելով, որ կապահովի և՛ ԱՄՆ զինված ուժերի, և՛ դաշնակիցների անհրաժեշտ կարիքները։
Պետքարտուղարությունը և տարբեր դեսպանատներ հրաժարվել են մեկնաբանություններից:

♦️ ՆԱՏՕ-ի դիրքորոշումը և հնարավոր հետևանքները

ՆԱՏՕ-ի ղեկավարությունը փորձում է մեղմել լարվածությունը: Դաշինքի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն և խոսնակ Էլիսոն Հարթը պնդել են, որ դաշնակիցների կողմից PURL-ի միջոցով վճարված կրիտիկական աջակցությունը շարունակում է հոսել դեպի Ուկրաինա, և ոչինչ չի փոխվել։
Այնուամենայնիվ, նշվում է, որ նախորդ ամռանը Թրամփի և Ռյուտեի կողմից մշակված այս նախաձեռնության ցանկացած փոփոխություն կբախվի լուրջ հակազդեցության: ՆԱՏՕ-ի դիվանագետներից մեկի խոսքով՝ PURL-ի բեռների վերաուղղորդումը դեպի Պարսից ծոց «անընդունելի կլինի», և թեև ազդեցությունը կախված կլինի սարքավորումների ուշացման ժամկետներից, հետևանքները կարող են լինել «աղետալի»:

➖➖➖➖➖
¹ https://www.politico.com/news/2026/03/27/us-allies-urkaine-weapons-delay-00848080

² https://www.washingtonpost.com/national-security/2026/03/26/us-iran-war-ukraine-missile-defense/
➖➖➖➖➖

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🇮🇷✊🏻 ​Յուրաքանչյուր կայսրություն, որը հարձակվել է Իրանի վրա, մահացել է այնտեղ
👇🏻👇🏻👇🏻

🇮🇷✊🏻 ​Յուրաքանչյուր կայսրություն, որը հարձակվել է Իրանի վրա, մահացել է այնտեղ

♦️ ​Պատմական օրինաչափություն և Իրանի քաղաքակրթական դիմադրությունը

Այս վերլուծության հիմքում ընկած է մարդկության պատմության ամենակարևոր օրինաչափություններից մեկը. յուրաքանչյուր մեծ կայսրություն, որը փորձել է գրավել Իրանը (Պարսկաստանը), կա՛մ փլուզվել է, կա՛մ նահանջել, կա՛մ մշտապես թուլացել է:

▪️​Ալեքսանդր Մակեդոնացի. Գրավեց Պարսկաստանը, բայց նրա վաղաժամ մահից հետո կայսրությունը փլուզվեց, իսկ իշխանության եկան պարթևները (իրանցիները), որոնք կառավարեցին Մերձավոր Արևելքը հաջորդ 500 տարիներին:
▪️​Հռոմեական կայսրություն. Ավելի քան 300 տարի պատերազմեց Պարսկաստանի դեմ, կրեց աղետալի պարտություններ (օրինակ՝ Կառեի ճակատամարտում) և ի վերջո կործանվեց, իսկ իրանական պետությունը մնաց կանգուն:
▪️​Արաբական խալիֆայություն և Մոնղոլներ. Երկուսն էլ ռազմական ճանապարհով գրավեցին Իրանը, սակայն Իրանը կլանեց նրանց։ Նվաճողներն ընդունեցին իսլամ, դարձան պարսկալեզու, որդեգրեցին պարսկական մշակույթը և ի վերջո ձուլվեցին իրանական քաղաքակրթությանը:
▪️​Խորհրդային Միություն. Երկու անգամ օկուպացրեց հյուսիսային Իրանը (Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակ) և երկու անգամ էլ ստիպված եղավ հեռանալ:

♦️ ​Ինչո՞ւ է ԱՄՆ-ը պարտվելու այս պատերազմում. 4 կառուցվածքային պատճառ

Խաղերի տեսության և կառուցվածքային վերլուծության համաձայն՝ կան հստակ պատճառներ, թե ինչու են կայսրությունները պարտվում Իրանում.
▪️​Ռազմավարական խորություն. Իրանը հսկայական երկիր է (Իրաքից 4 անգամ մեծ)՝ 90 միլիոն բնակչությամբ և բարդ լեռնային տեղանքով: Իրանը գրավելու համար կպահանջվեր 3-4 միլիոն զինվոր, մինչդեռ ԱՄՆ ամբողջ ակտիվ բանակը կազմում է ընդամենը 1.3 միլիոն: Մաթեմատիկորեն դա անհնար է:
▪️​Շրջված ռազմական բուրգ. Ստանդարտ պատերազմներում հաջողության հիմքը էժան և ճկուն հետևակն է։ Սակայն ԱՄՆ ռազմական բուրգը շրջված է՝ հիմնված չափազանց թանկարժեք օդային ուժերի վրա (օրինակ՝ 100 միլիոն դոլարանոց F-35 կործանիչներ և 13 միլիարդանոց ավիակիրներ, որոնք փախչում են Պարսից ծոցից): ԱՄՆ բանակը նախագծված է ոչ թե պատերազմներ հաղթելու, այլ ռազմարդյունաբերական համալիրի (Boeing, Lockheed Martin) համար գերշահույթներ ստեղծելու նպատակով:
▪️​Ասիմետրիկ ծախսերի փոխանակում. Մեկ իրանական անօդաչու թռչող սարքն արժե 50,000 դոլար, իսկ այն խոցող ամերիկյան մեկ հրթիռը՝ 3-10 միլիոն դոլար: ԱՄՆ-ը նվազագույնը 60 անգամ ավելի շատ գումար է ծախսում: Իրանի ռազմավարությունն է արյունաքամ անել կայսրությանը և սպառել նրա ռեսուրսները մաթեմատիկական հյուծման միջոցով (ինչպես պարթևներն արեցին Հռոմի հետ)։
▪️​Պայքարելու կամք. Իրանի համար սա գոյաբանական, սրբազան պատերազմ է իրենց 3000-ամյա քաղաքակրթության գոյատևման համար: Հակառակ դրան, ամերիկացիների միայն 40%-ն է աջակցում պատերազմին, Կոնգրեսը պառակտված է, իսկ կառավարությունը թաքցնում է զոհերի իրական թվերը՝ վախենալով քաղաքական հարվածներից:

♦️​Պատերազմի չորս չափումները և Նավթադոլարի փլուզումը

​Պատերազմն ընթանում է 4 հարթությունում՝ ռազմական, տնտեսական, քաղաքական և տեղեկատվական: ԱՄՆ-ը փորձում է մնացած չափումները հարմարեցնել իր ռազմական մարտավարությանը՝ պարզապես ռմբակոծելով Իրանին: Իրանը հակառակն է անում. օգտագործում է ռազմական քայլերը տնտեսական և քաղաքական առավելություն ստանալու համար (օրինակ՝ Հորմուզի նեղուցի վերահսկմամբ անվնաս թողնելով Չինաստանի և Օմանի նավերը, բայց վախեցնելով Պարսից Ծոցի մյուս երկրներին:

▪️​Ամերիկյան գլոբալ իշխանության վերջը. 1973թ.-ից ի վեր ԱՄՆ հզորության հիմքում «նավթադոլարային» համակարգն է: Իրանը ցույց է տալիս, որ հենց ինքն է վերահսկում Մերձավոր Արևելքի նավթի հոսքը, այլ ոչ թե ԱՄՆ-ը: Եթե Պարսից ծոցի երկրները, վախենալով իրենց քաղցրահամ ջրի կայանների խոցումից (որոնք կենսական են և խոցելի 50 հազար դոլարանոց դրոնների առաջ), դադարեն նավթադոլարները վերադարձնել ամերիկյան շուկաներ, ԱՄՆ ֆինանսական Փոնզի բուրգը կփլուզվի ներսից:

♦️ ​Կառավարման որակի անկում և կանխատեսում

Ինչո՞ւ ԱՄՆ-ը չի կարողանում հարմարվել: Պատճառն ամերիկյան կառավարման որակի կոլապսն է: Մինչ Իրանը 20 տարի շարունակ ուսումնասիրում էր ամերիկյան մարտավարությունը, քարտեզագրում բազաներն ու ստեղծում դրոնների գործարաններ, ԱՄՆ-ում պատերազմ սկսելու որոշումը կայացվեց առանց ռմբակոծություններից այն կողմ որևէ պլան ունենալու՝ պատրանքային և մեծամիտ հույսով, թե Իրանն ուղղակի կհանձնվի և հետ չի հարվածի:

🟨 ​Վերջնական կանխատեսում. ԱՄՆ-ը կպարտվի այս պատերազմում: Խոսքը ոչ թե ավանդական ռազմի դաշտում ջախջախվելու մասին է, այլ նրա, որ պատերազմը շարունակելու գինը (ֆինանսներ, զոհեր, հեղինակության և տնտեսության կորուստ) կդառնա անտանելի։ ԱՄՆ-ը ստիպված կլինի նահանջել Մերձավոր Արևելքից, որից հետո տարածաշրջանում կմնան միայն երկու գլխավոր ուժ՝ Իսրայելը և Իրանը:
​Կայսրությունների գերեզմանոցն իրականում ոչ թե Աֆղանստանն է, այլ ամենահինն ու ամենահամբերատարը՝ Իրանը:
​
©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🇮🇷🇺🇲 Իրանի կառավարության օրգան «Tehran Times» անգլալեզու օրաթերթ (թողարկված 2026թ. մարտի 28-ին)

▪️Գլխավոր վերնագիր. «Բարի գալուստ դժոխք» (Welcome to Hell)։
▪️​Ենթավերնագիր. «ԱՄՆ զորքերը, որոնք ոտք կդնեն իրանական հողի վրա, կհեռանան միայն դագաղով»։

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🇹🇷🇮🇷 Ծովակալ Ջիհաթ Յայջիի նախազգուշացումը. Թուրքական բանակին կմտցնեն Իրան

Ստորև ներկայացնում ենք Թուրքիայի պաշտոնաթող ծովակալ, Թուրքիայի «Երկնագույն հայրենիք» (Mavi Vatan) ռազմավարության հեղինակ և Թոփքափը համալսարանի պրոֆեսոր Ջիհաթ Յայջընի (Cihat Yaycı) թուրքական GZT լրատվական ալիքին տված հարցազրույցի ուշագրավ հատվածները։
👇🏻👇🏻👇🏻

🇹🇷🇮🇷 Ծովակալ Ջիհաթ Յայջիի նախազգուշացումը. Թուրքական բանակին կմտցնեն Իրան

Ստորև ներկայացնում ենք Թուրքիայի պաշտոնաթող ծովակալ, Թուրքիայի «Երկնագույն հայրենիք» (Mavi Vatan) ռազմավարության հեղինակ և Թոփքափը համալսարանի պրոֆեսոր Ջիհաթ Յայջընի (Cihat Yaycı) թուրքական GZT լրատվական ալիքին տված հարցազրույցի ուշագրավ հատվածները։

♦️ Իրանից Թուրքիա ընկած հրթիռները և հարվածի տրամաբանությունը

▪️ Իրանի շարժառիթների բացակայությունը. Ըստ ծովակալի՝ Իրանի ամենամոտ բարեկամը և միակ հարևանը, որն իր դեմ զենք չի կիրառել, Թուրքիան է: Թե՛ Իրանի ԱԳ նախարար Արաղչին, թե՛ նախագահ Փեզեշքիանը հայտարարել են, որ Թուրքիայի վրա (Հաթայ և Գազիանթեփ) ընկած հրթիռներն իրենք չեն արձակել:
▪️ Ռազմական տրամաբանություն. Ռազմական արվեստում կանոն կա՝ չընդլայնել ճակատը: Հարվածները պետք է ուղղվեն հակառակորդի ծանրության կենտրոնին (օրինակ՝ ԱՄՆ-ը և Իսրայելը հարվածում են Իրանի ղեկավար կազմին՝ Ալի Խամենեիին, Ռաիսիին, Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հրամանատարներին): Ի պատասխան՝ Իրանը պետք է հարվածի այն երկրներին, որոնք ԱՄՆ-ին և Իսրայելին ռազմաբազաներ են տրամադրում իր դեմ հարձակվելու համար (Իրաք, Քուվեյթ, Սաուդյան Արաբիա, Քաթար, ԱՄԷ): Թուրքիան նման բազաներ չի տրամադրում, ուստի Իրանը Թուրքիային հարվածելու որևէ ռազմական կամ քաղաքական շարժառիթ չունի:

♦️ Ո՞վ է արձակել հրթիռները դեպի Թուրքիա (Վարկածներ)

Թուրքիայի ՊՆ-ն հաստատել է, որ հրթիռներն արձակվել են Իրանից: Ծովակալն առաջ է քաշում հետևյալ վարկածները.
▪️ Դրանք կարող են լինել վերահսկողությունից դուրս եկած և շեղված հրթիռներ:
▪️ «Մոսադի» և CIA-ի գործակալներ Իրանում. Իրանի պետական և ռազմական համակարգում (այդ թվում՝ հրթիռային ստորաբաժանումներում) վխտում են Իսրայելի և ԱՄՆ-ի գործակալներ: Քանի որ Իրանի հրամանատարական շղթան խաթարված է (շատ հրամանատարներ սպանվել են), հնարավոր է, որ գործակալները ինքնակամ հրթիռներ են արձակել դեպի Թուրքիա՝ առանց բարձրագույն ղեկավարության հրամանի:

♦️ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի ծուղակը Թուրքիայի համար

▪️ ՆԱՏՕ-ի 5-րդ հոդված. Թուրքիա ընկած հրթիռները խոցվել են ՆԱՏՕ-ի հակաօդային պաշտպանության համակարգերի (Միջերկրական ծովում գտնվող ամերիկյան նավերի) կողմից: Քանի որ Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի անդամ է, Թուրքիայի վրա հարձակումը համարվում է հարձակում ՆԱՏՕ-ի վրա: Արդեն իսկ գործարկվել է ՆԱՏՕ-ի 4-րդ հոդվածը (խորհրդակցություններ), և «Patriot» համակարգեր են բերվել Քյուրեջիք (Մալաթիա):
▪️ Ցամաքային օպերացիայի վտանգը. Եթե ևս մի քանի հրթիռ ընկնի, կգործարկվի ՆԱՏՕ-ի 5-րդ հոդվածը (հավաքական պաշտպանություն): ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է Իրանում «ցամաքային օպերացիա» սկսելու մտադրության մասին, ինչպես նաև նշել է, որ Թուրքիան ունի «հզոր և չհյուծված բանակ»: Ծովակալը զգուշացնում է, որ ԱՄՆ-ը մտադիր չէ հարյուր հազարավոր ամերիկացի զինվորներ բերել Իրան: Փոխարենը, ՆԱՏՕ-ի 5-րդ հոդվածի քողի տակ (իբր Թուրքիային պաշտպանելու նպատակով), նրանք ցանկանում են Թուրքիայի բանակը որպես ցամաքային ուժ մտցնել Իրան:
▪️ Սադրանքի սպառնալիք. Եթե հրթիռն ընկնի Թուրքիայի որևէ խաղաղ բնակավայրի վրա, դա կդառնա այն կայծը, որով Թուրքիային վերջնականապես կներքաշեն Իրանի դեմ պատերազմի մեջ:

♦️ PKK-ի, YPG-ի և PJAK-ի ռազմավարական տեղաշարժերը (1999-2026)

Ծովակալը ներկայացնում է քրդական զինված խմբավորումների տեղաշարժի պատմական շղթան, որն ըստ նրա կառավարվում է ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից.
▪️ 2002թ. (Իրաք). Օջալանի ձերբակալությունից հետո PKK-ն հայտարարեց «կեղծ զինադադար» և դուրս եկավ Թուրքիայից՝ հաստատվելով Հյուսիսային Իրաքում, որտեղ ստեղծվեց իշխանական վակուում:
▪️ 2009-2011թթ. (Սիրիա). «Լուծման գործընթացի» (Çözüm süreci) անվան տակ խմբավորումները կրկին հեռացան Թուրքիայից և Իրաքից՝ այս անգամ տեղափոխվելով Սիրիա, որտեղ սկսվել էր քաղաքացիական պատերազմ, և այնտեղ տարածքներ գրավեցին:
▪️ 2024-2026թթ. (Իրան). 2026թ. «լուծման նոր գործընթացի» և Սիրիայում կնքված համաձայնագրի արդյունքում Սիրիայից և Թուրքիայից դուրս եկած խմբավորումներն այժմ տեղափոխվել են Իրան (վերածվելով իրանական PJAK-ի):

♦️ «Սիոնիստական» ծրագիրը Իրանի հյուսիս-արևմուտքում

▪️ Ժողովրդագրական մանիպուլյացիա. PJAK-ը (որը կառավարվում է ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից) կենտրոնացել է Իրանի Արևմտյան Ատրպատական նահանգում (Ուրմիա, Թավրիզ, Սուլդուզ, Թեքափ): Ըստ ծովակալի՝ սրանք պատմական թյուրքաբնակ տարածքներ են (Իրանում ապրում է մոտ 45 մլն թյուրք (հիմնականում թյուրքալեզու բնակչություն. Փ.), և ընդամենը՝ 7 մլն քուրդ):

▪️ Ռմբակոծությունների տրամաբանությունը. ԱՄՆ-ը և Իսրայելը թյուրքական շրջաններում հարվածում են քաղաքացիական ենթակառուցվածքներին (շուկաներ, հանրակացարաններ)՝ ստիպելով թյուրք բնակչությանը լքել տարածքը: Իսկ այն շրջաններում, որտեղ կենտրոնացած է PJAK-ը, հարվածում են իրանական ռազմական և պետական կառույցներին՝ ճանապարհ բացելով PJAK-ի համար:
▪️ Սահմանների վտանգումը և «Մեծ Սիոնիստանի» նախագիծը. Երբ իրանական բանակն սկսի օպերացիա PJAK-ի դեմ, PKK-ի քաղաքական թևը Թուրքիայում կպահանջի բացել սահմանները Վանում և Աղրըում (ինչպես արեցին Սիրիայի դեպքում): Դա թույլ կտա ահաբեկիչներին ազատ ելումուտ անել Թուրքիա՝ նպատակ ունենալով ստեղծել «Մեծ Սիոնիստան» և տիրանալ այդ տարածաշրջանի (ներառյալ Իրանի) ոսկու հարուստ հանքերին:

🔗 https://youtu.be/Ms3oCZv179s?si=a7RZzk_GG6d_pKKo

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🇺🇲🇮🇷 ԱՄՆ–Իրան շփումների նոր ազդակներ, էներգետիկ պատերազմի էսկալացիա և հնարավոր բանակցային պատուհան
👇🏻👇🏻👇🏻

🇺🇲🇮🇷 ԱՄՆ–Իրան շփումների նոր ազդակներ, էներգետիկ պատերազմի էսկալացիա և հնարավոր բանակցային պատուհան

♦️ Ղալիբաֆի գործոնը և պատերազմի քաղաքական ավարտի առաջին նշանները

Վերջին օրերի զարգացումները ցույց են տալիս, որ Մերձավոր Արևելքում ընթացող ռազմական էսկալացիան մտնում է նոր փուլ․ միաժամանակ ուժեղանում է թե՛ ռազմական ճնշումը, թե՛ դիվանագիտական ելքի որոնումը։ Այդ գործընթացի կարևոր ազդակներից մեկը դարձավ տեղեկությունը, որ ԱՄՆ-ը կապի մեջ է Իրանի խորհրդարանի նախագահ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆի հետ՝ հասկանալու համար, հնարավո՞ր է նրա միջոցով բանակցային ալիք ձևավորել։

Այս տեղեկությունը հրապարակվել է Wall Street Journal live coverage հոսքում և արդեն դիտարկվում է որպես կարևոր քաղաքական ազդանշան պատերազմի հնարավոր հաջորդ փուլերի մասին։

🔗 Աղբյուր՝
https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-news-updates/card/trump-confirms-u-s-is-speaking-to-iran-s-ghalibaf-BXO2vpN1pGwWyU2ZS6Up

♦️ Ղալիբաֆի հետ կապը՝ ինչո՞ւ է դա կարևոր

Սովորաբար ԱՄՆ–Իրան շփումները իրականացվում են երեք հիմնական ուղիներով․

1️⃣ Արտաքին գործերի նախարարությունների մակարդակով
2️⃣ նախագահական ուղիղ շփումների միջոցով
3️⃣ միջնորդ պետությունների միջոցով (Օման, Քաթար, Շվեյցարիա)

Այն լուրը, որ այժմ քննարկվում է Իրանի խորհրդարանի նախագահի մակարդակով կապ հաստատելը, նշանակում է, որ Վաշինգտոնը փորձում է աշխատել այլընտրանքային քաղաքական կենտրոնների հետ Իրանի ներսում։

Սա հաճախ կիրառվում է այն փուլերում, երբ կողմերը դեռ պատրաստ չեն պաշտոնական բանակցությունների, բայց արդեն փորձում են հասկանալ՝ կա՞ արդյոք քաղաքական համաձայնության հնարավորություն։

♦️ Ի՞նչ է ասել Թրամփը Իրանի հարվածների մասին

Միաժամանակ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ շուտով կհայտարարվի ԱՄՆ արձագանքը Իրանի կողմից Իսրայելի Հայֆայի նավթավերամշակման ենթակառուցվածքների վրա հարվածին։

🔗 Աղբյուր՝
https://nypost.com/2026/03/30/us-news/trump-tells-the-post-his-response-to-iranian-regime-coming-shortly-after-tehran-attacks-israels-biggest-oil-refinery/

Իսրայելական աղբյուրների համաձայն՝ հարվածը հասցվել է Bazan նավթավերամշակման համալիրին, որտեղ վնասվել են պահեստարաններ և առաջացել է հրդեհ։

🔗 Աղբյուր՝
https://www.ynetnews.com/article/bkvtvfoowl

Սա ցույց է տալիս, որ պատերազմը արդեն տեղափոխվել է էներգետիկ ենթակառուցվածքների թիրախավորման փուլ։

♦️ Էներգետիկ պատերազմը՝ որպես շրջադարձային պահ

Մերձավոր Արևելքի վերջին ռազմական գործողությունների հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ կողմերը սկսել են հարվածել ոչ միայն ռազմական օբյեկտներին, այլ նաև

🔸 նավթավերամշակման գործարաններին
🔸 գազային ենթակառուցվածքներին
🔸 LNG հանգույցներին
🔸 նավթային պահեստարաններին

Սա նշանակում է, որ հակամարտությունը տեղափոխվել է գլոբալ տնտեսական ազդեցության մակարդակ։

Երբ պատերազմը հասնում է էներգետիկ ենթակառուցվածքների թիրախավորման փուլին, միջազգային շուկաների ճնշումը սովորաբար արագացնում է դիվանագիտական գործընթացները։

♦️ ԱՄՆ-ի «ճնշում + բանակցություն» երկուղի ռազմավարությունը

Վերջին օրերին Վաշինգտոնի քաղաքականությունը ցույց է տալիս երկուղի մոտեցում․

📌 ռազմական ճնշում
📌 դիվանագիտական կապերի որոնում

Այս ռազմավարությունը հաճախ կիրառվում է այն ժամանակ, երբ կողմերը փորձում են ստեղծել բանակցային պատուհան առանց ռազմական դիրքերը կորցնելու։

Այս նույն տրամաբանության շրջանակում ԱՄՆ-ը քննարկում է նաև իրանական նավթի նկատմամբ պատժամիջոցների հնարավոր ժամանակավոր թուլացումը։

🔗 Աղբյուր՝
https://www.reuters.com/business/energy/us-may-remove-sanctions-iranian-oil-stranded-tankers-bessent-says-2026-03-19/

♦️ Ինչո՞ւ հենց Ղալիբաֆը

Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը Իրանի քաղաքական համակարգում պատահական ընտրություն չէ։

Նա ունի երեք կարևոր առավելություն որպես բանակցային միջանկյալ դերակատար․

1️⃣ նախկին ռազմական ղեկավար է
2️⃣ ներկայում խորհրդարանի նախագահ է
3️⃣ գտնվում է պահպանողական քաղաքական համակարգի ներսում ազդեցիկ դիրքում

Այսինքն՝ նա կարող է հանդես գալ որպես կապող օղակ

🔸 քաղաքական էլիտայի
🔸 ռազմական համակարգի
🔸 պետական ինստիտուտների միջև

♦️ Սա արդյո՞ք նշանակում է բանակցությունների սկիզբ

Ոչ պարտադիր։

Սակայն նման կապի հաստատումը սովորաբար նշանակում է հետևյալներից մեկը․

🔹 կուլիսային դիվանագիտություն
🔹 ներքին քաղաքական հավասարակշռության գնահատում Իրանում
🔹 բանակցային միջավայրի նախապատրաստում

Սա հատկապես բնորոշ է այն փուլերին, երբ կողմերը դեռ շարունակում են ռազմական գործողությունները, բայց արդեն պատրաստվում են հնարավոր քաղաքական ելքին։

♦️ Ինչո՞ւ այս ազդակը հայտնվեց հենց հիմա

Այս զարգացումը համընկնում է մի քանի կարևոր գործոնների հետ․

📌 էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա հարվածներ
📌 Հորմոզի նեղուցի շուրջ լարվածություն
📌 նավթի գների աճ
📌 տարածաշրջանային պատերազմի տարածման ռիսկ

Այս բոլոր գործոնները միասին սովորաբար ստեղծում են բանակցությունների անհրաժեշտություն։

🟨 ՓԱԿԱԳԾՈՒՄ. { Ղալիբաֆի մակարդակով ԱՄՆ–Իրան շփումների մասին տեղեկությունը ցույց է տալիս, որ պատերազմը մտնում է նոր փուլ։

Սա այն փուլն է, երբ

▪️ ռազմական ճնշումը շարունակվում է
▪️ էներգետիկ ռիսկերը աճում են
▪️ և միաժամանակ սկսվում է քաղաքական ելքի որոնումը

Պատմականորեն նման իրավիճակներում հենց «երկրորդ մակարդակի» շփումներն են դառնում ապագա բանակցությունների հիմքը։

Եթե գործընթացը զարգանա նույն տրամաբանությամբ, ապա առաջիկա շաբաթները կարող են դառնալ այն ժամանակահատվածը, երբ կհստակեցվի՝ արդյոք հակամարտությունը շարժվում է դեպի երկարատև տարածաշրջանային պատերազմ, թե դեպի պայմանավորված դեէսկալացիա։ }

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🇮🇷 Իրան | Թեհրանը քննարկում է NPT-ից դուրս գալու տարբերակը

Իրանի ԱԳՆ խոսնակ Էսմայիլ Բաղային հայտարարել է, որ Թեհրանը ուսումնասիրում է Միջուկային զենքի չտարածման պայմանագրից (NPT) դուրս գալու հնարավորությունը, սակայն ընդգծել է՝ Իրանը չի ձգտում ստեղծել միջուկային զենք։

Տեղեկությունը հրապարակվել է 2026 թ. մարտի 30-ին իրանական պետական Fars News գործակալության փոխանցմամբ։

⚔️ Ինչու է կարևոր
NPT-ից հնարավոր դուրս գալը կարող է նշանակել, որ Իրանը հրաժարվում է միջազգային միջուկային վերահսկողության կարևոր մեխանիզմներից, ինչը կբարձրացնի ԱՄՆ–Իսրայել ռազմական սցենարների հավանականությունը և տարածաշրջանային լարվածությունը։

🧭 Ինչ կարող է փոխվել
Եթե Իրանը սկսի դուրս գալու գործընթացը՝
• կարող են ուժեղանալ միջազգային պատժամիջոցները 🚫
• կարող է աճել Իսրայելի կողմից կանխարգելիչ հարվածի ռիսկը
• հնարավոր է արագանա Մերձավոր Արևելքում սպառազինությունների մրցավազքը
• կարող է սրվել Իրանի և Արևմուտքի բանակցային ճգնաժամը

🇦🇲 Հայաստանի համար սա ինչ կարող է նշանակել
Իրանի շուրջ ռազմական կամ պատժամիջոցային ճնշման աճը անմիջապես ազդում է Հարավային Կովկասի անվտանգային միջավայրի վրա․
• կարող է մեծանալ տարածաշրջանային ռազմական ակտիվությունը
• կարող են առաջանալ էներգետիկ և տրանսպորտային ռիսկեր 🚧
• Իրանի դիրքերի փոփոխությունը կարող է ազդել Հայաստան–Իրան ռազմավարական համագործակցության վրա

🔗 Աղբյուր՝
https://x.com/FarsNews_Agency/status/2038566161630298145

Մենք շարունակում ենք հետևել զարգացումներին։

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🇺🇸 ԱՄՆ | Սպիտակ տունը հայտարարում է՝ վնասվել կամ ոչնչացվել է Իրանի ռազմական արտադրության օբյեկտների ավելի քան 70%-ը

Սպիտակ տունը հայտարարել է, որ «Էպիկական կատաղություն» գործողության շրջանակում վնասվել կամ ոչնչացվել է Իրանի հրթիռային, անօդաչու և ռազմածովային արտադրական ենթակառուցվածքների ավելի քան 70%-ը։

🔗 Աղբյուր՝
https://www.whitehouse.gov/releases/2026/03/americas-unstoppable-momentum-in-operation-epic-fury/

⚔️ Ինչու է կարևոր
Եթե գնահատականը համապատասխանում է իրականությանը, ապա սա նշանակում է Իրանի հարվածային կարողությունների երկարաժամկետ թուլացում և տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության զգալի փոփոխություն։ Սակայն փորձագիտական գնահատականները ցույց են տալիս, որ Իրանը դեռ պահպանում է հրթիռային ներուժի մի մասը և շարունակում է հարվածներ իրականացնել։

🧭 Ինչ կարող է փոխվել
• կարող է նվազել Իրանի հեռահար հարվածային պոտենցիալը
• կարող է ուժեղանալ ԱՄՆ-Իսրայել ռազմական ճնշումը
• հնարավոր է խորանա ռազմական հակամարտության երկարատև փուլը
• կարող է փոխվել Մերձավոր Արևելքում ուժային բալանսը

🌐 Հարավային Կովկասի վրա ազդեցությունը
Իրանի ռազմական արդյունաբերական ներուժի թուլացումը կարող է փոխել տարածաշրջանային անվտանգության հաշվարկները, հատկապես Թուրքիա–Ադրբեջան–Իրան հավասարակշռության մեջ։

🇦🇲 Հայաստանի համար սա ինչ կարող է նշանակել
• Իրանի ռազմական թուլացումը կարող է նվազեցնել նրա տարածաշրջանային զսպող դերը
• կարող է փոխվել Հայաստան–Իրան ռազմավարական համագործակցության միջավայրը
• Հարավային Կովկասում ուժային վերադասավորումների ռիսկը կարող է աճել

✅ Մենք շարունակում ենք հետևել զարգացումներին։

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🇺🇸 ԱՄՆ | Սպիտակ տունը խոսում է Իրանում «ավելի ողջամիտ ուժերի» հետ գաղտնի բանակցությունների մասին 🤝

POLITICO-ի լրագրող Դաշա Բըրնսը Սպիտակ տան ճեպազրույցում հարցրել է՝ որքանով է Վաշինգտոնը վստահ, որ Իրանի ներսում այն ուժերը, որոնց հետ բանակցում է, իրականում վերահսկում են իրավիճակը։ Սպիտակ տան խոսնակ Քերոլայն Լևիթը պատասխանել է, որ այդ ներկայացուցիչները «մասնավոր շփումներում ավելի ողջամիտ են թվում, քան նախկին առաջնորդները»։

🔗 Աղբյուր՝
https://www.mediaite.com/media/news/dasha-burns-grills-leavitt-on-how-trump-knows-hes-talking-to-the-right-people-in-iran/

🤝 Ինչու է կարևոր
Սա առաջին ուղիղ ազդակներից է, որ Վաշինգտոնը փորձում է կապ հաստատել Իրանի ներսում հնարավոր այլ ազդեցիկ քաղաքական խմբերի հետ՝ գործող իշխանության շրջանակներից կամ ներսում ձևավորվող նոր ուժերից։ Դա կարող է մատնանշել բանակցային կամ նույնիսկ իշխանափոխության սցենարների քննարկում։

🧭 Ինչ կարող է փոխվել
• կարող են ակտիվանալ կուլիսային բանակցությունները ԱՄՆ–Իրան միջև
• հնարավոր է ձևավորվի Իրանի ներսում նոր բանակցային գործընկեր Վաշինգտոնի համար
• կարող է արագանալ «նոր իշխանության» թեմայով քաղաքական գործընթացը
• ռազմական ճնշումն ու դիվանագիտական գործընթացը կարող են զուգահեռ շարունակվել ⚔️

🌐 Հարավային Կովկասի վրա ազդեցությունը
Եթե Իրանում իրականում ձևավորվի նոր քաղաքական կենտրոն կամ իշխանական վերադասավորում, դա կարող է փոխել տարածաշրջանային ուժերի բալանսը՝ հատկապես Թուրքիա–Ադրբեջան–Իրան հարաբերությունների շրջանակում։

🇦🇲 Հայաստանի համար սա ինչ կարող է նշանակել
• Իրանում իշխանական վերադասավորումը կարող է փոխել Հայաստան–Իրան համագործակցության բնույթը
• հնարավոր է փոխվեն տարածաշրջանային տրանսպորտային և անվտանգային հաշվարկները 🚧
• Հայաստանի համար կարևոր է Իրանի կայունությունը որպես հարավային ռազմավարական գործընկեր

✅ Մենք շարունակում ենք հետևել զարգացումներին։

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🇹🇷 Թուրքիա | Կենտրոնական բանկը կրճատել է ոսկու պահուստները՝ լիրայի պաշտպանության և պատերազմի ռիսկերի ֆոնին

Reuters-ի տվյալներով՝ Թուրքիայի կենտրոնական բանկի ոսկու պահուստները նախորդ շաբաթ նվազել են գրեթե 50 տոննայով՝ հասնելով 772 տոննայի․ սա ամենախոշոր շաբաթական անկումն է 2018 թվականի օգոստոսից ի վեր։ Reuters-ը նաև նշում է, որ բանկերի գնահատմամբ միայն այդ շաբաթ վաճառվել է մոտ 22 տոննա ոսկի, իսկ զգալի մաս էլ օգտագործվել է swap գործառնություններում։

Սա տեղի է ունենում Իրանի պատերազմի տնտեսական հետևանքների, լիրայի նկատմամբ ճնշման և շուկաների անկայունության պայմաններում։ Reuters-ի տվյալներով՝ ընդհանուր պահուստները մեկ շաբաթում նվազել են 12.2 միլիարդ դոլարով՝ հասնելով 177.5 միլիարդ դոլարի, թեև համախառն արտարժութային պահուստները նույն ընթացքում աճել են 5.8 միլիարդ դոլարով։

📊 Ինչու է կարևոր
Պետական ոսկու պահուստների այսպիսի արագ կրճատումը սովորաբար նշանակում է, որ Անկարան փորձում է կայունացնել շուկան, մեղմել լիրայի վրա ճնշումը և կառավարել պատերազմի տնտեսական հարվածը։ Reuters-ը նաև գրում է, որ Իրանի պատերազմի սկզբից ի վեր Թուրքիայի պահուստները ընդհանուր առմամբ նվազել են մոտ 55 միլիարդ դոլարով, և երկիրը գնացել է ավելի կոշտ դրամավարկային քայլերի՝ ներառյալ տոկոսադրույքի բարձրացումը մինչև 40%։

🧭 Ինչ կարող է փոխվել
Եթե տարածաշրջանային պատերազմը շարունակվի, Թուրքիան կարող է շարունակել պահուստների օգտագործումը, էլ ավելի խստացնել դրամավարկային քաղաքականությունը և նորից բարձրացնել տոկոսադրույքները։ Reuters-ի զրուցակիցների գնահատմամբ՝ էներգակիրների թանկացման դեպքում նման ճնշումը կարող է խորանալ։

🚧 Հարավային Կովկասի վրա ազդեցությունը
Թուրքիայի ֆինանսական դիրքերի թուլացումը կարող է ազդել նրա տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության, ներդրումային ախորժակի և միջանցքային նախագծերի առաջմղման տեմպի վրա, հատկապես եթե պատերազմական ռիսկերը երկարաձգվեն։ Սա ուղիղ ֆոնային գործոն է նաև Հարավային Կովկասի ուժային և տնտեսական հաշվարկների համար։ Այս գնահատականը բխում է Reuters-ի նկարագրած պահուստային ու շուկայական ճնշումներից։

🇦🇲 Հայաստանի համար սա ինչ կարող է նշանակել
Թուրքիայի ֆինանսական ճնշումը կարող է ազդել տարածաշրջանային առևտրի, լոգիստիկ նախագծերի և ընդհանուր տնտեսական միջավայրի վրա։ Հայաստանի համար սա նշանակում է, որ պետք է ուշադիր հետևել ոչ միայն ռազմական զարգացումներին, այլ նաև Թուրքիայի ֆինանսական դիմադրողականությանը, որովհետև դա կարող է փոխել Հարավային Կովկասում տնտեսական ու քաղաքական ակտիվության հավասարակշռությունը։ Reuters-ի հրապարակումները հենց այդ լայն ճնշման մասին են խոսում։

🔗 Աղբյուր՝
https://www.reuters.com/world/middle-east/turkish-gold-reserves-largest-drop-7-years-data-shows-2026-03-26/

https://www.reuters.com/world/middle-east/turkeys-simsek-central-bank-chief-meet-investors-london-amid-iran-war-2026-03-30/

✅ Մենք շարունակում ենք հետևել զարգացումներին։

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🇹🇷 Թուրքիա | ՆԱՏՕ-ն խոցել է Իրանից արձակված բալիստիկ հրթիռ Թուրքիայի օդային տարածքում ⚔️🛡️

Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է, որ Իրանից արձակված բալիստիկ հրթիռը մտել է Թուրքիայի օդային տարածք և խոցվել է ՆԱՏՕ-ի հակաօդային և հակահրթիռային պաշտպանության համակարգերով։

Դեպքը տեղի է ունեցել 2026 թ. մարտի 30-ին։ Սա արդեն նմանատիպ չորրորդ դեպքն է վերջին շաբաթների ընթացքում, երբ ՆԱՏՕ-ն խոցում է Իրանից արձակված հրթիռ Թուրքիայի ուղղությամբ։

⚔️ Ինչու է կարևոր
Հրթիռի խոցումը ՆԱՏՕ անդամ երկրի օդային տարածքում նշանակում է, որ Իրանի շուրջ ընթացող պատերազմը արդեն ուղիղ մոտեցել է դաշինքի սահմաններին։ Սա մեծացնում է տարածաշրջանային էսկալացիայի և ՆԱՏՕ-ի ներգրավման ռիսկը։

🧭 Ինչ կարող է փոխվել
• կարող է ուժեղացվել ՆԱՏՕ-ի հակահրթիռային պաշտպանությունը Թուրքիայում
• հնարավոր է աճի ռազմական պատրաստականությունը դաշինքի հարավային թևում
• կարող է մեծանալ Թուրքիա–Իրան լարվածությունը
• էսկալացիայի դեպքում տեսականորեն կարող է քննարկվել ՆԱՏՕ-ի հավաքական անվտանգության մեխանիզմների ակտիվացումը

🌐 Հարավային Կովկասի վրա ազդեցությունը
Թուրքիայի օդային տարածքում հրթիռների խոցումը նշանակում է, որ Իրանի պատերազմը արդեն անմիջապես մոտեցել է Հարավային Կովկասի սահմաններին։ Սա բարձրացնում է տարածաշրջանի ընդհանուր անվտանգային ռիսկերը։

🇦🇲 Հայաստանի համար սա ինչ կարող է նշանակել
• աճում է ռազմական ռիսկերի ֆոնը Հայաստանի հարավային սահմանների մոտ
• Իրանի շուրջ էսկալացիան կարող է ազդել Հայաստան–Իրան հաղորդակցության վրա 🚧
• ՆԱՏՕ-ի ակտիվության աճը Թուրքիայի տարածքում փոխում է տարածաշրջանային ուժային հաշվեկշիռը

🔗 Աղբյուր՝
https://www.reuters.com/world/middle-east/turkey-says-nato-defences-downed-fourth-inbound-iranian-missile-2026-03-30/

✅ Մենք շարունակում ենք հետևել զարգացումներին։

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🌐 Կովկաս | Ադրբեջանը աջակցություն է հայտնել Թուրքիային Իրանից արձակված հրթիռի միջադեպից հետո ⚔️🤝

Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը խստորեն դատապարտել է Իրանի տարածքից դեպի Թուրքիա արձակված բալիստիկ հրթիռը և հայտարարել, որ լիակատար աջակցություն է հայտնում «եղբայրական Թուրքիային»՝ նրա անվտանգության և տարածքային ամբողջականության հարցում։

Հայտարարությունը հրապարակվել է 2026 թ. մարտի 30-ին՝ Թուրքիայի օդային տարածքում Իրանից արձակված հրթիռի խոցման մասին պաշտոնական հաղորդագրություններից անմիջապես հետո։

⚔️ Ինչու է կարևոր
Այս հայտարարությունը ցույց է տալիս, որ Բաքուն հրապարակային կերպով դիրքավորվում է Անկարայի կողքին Իրանի հետ աճող լարվածության ֆոնին։ Դա նաև ազդակ է տարածաշրջանում ձևավորվող հնարավոր բևեռացման մասին՝ Թուրքիա–Ադրբեջան համագործակցության ռազմական բաղադրիչի ընդգծմամբ։

🧭 Ինչ կարող է փոխվել
• կարող է խորանալ Թուրքիա–Ադրբեջան ռազմական համակարգվածությունը
• հնարավոր է աճի Բաքվի քաղաքական կոշտ հռետորաբանությունը Իրանի նկատմամբ
• կարող է ակտիվանալ թուրք–ադրբեջանական համատեղ անվտանգային օրակարգը տարածաշրջանում
• Իրանի արձագանքի դեպքում կարող է աճել լարվածությունը Հարավային Կովկասում

🌐 Հարավային Կովկասի վրա ազդեցությունը
Թուրքիա–Ադրբեջան համատեղ դիրքավորման հրապարակային ուժեղացումը Իրանի դեմ մեծացնում է տարածաշրջանում բևեռացման ռիսկը և կարող է փոխել ուժային հավասարակշռության հաշվարկները Հարավային Կովկասում։

🇦🇲 Հայաստանի համար սա ինչ կարող է նշանակել
• աճում է Թուրքիա–Ադրբեջան ռազմաքաղաքական համադրության մակարդակը
• Իրանի շուրջ լարվածության խորացումը կարող է ազդել Հայաստանի հարավային անվտանգության միջավայրի վրա
• տարածաշրջանում ուժերի նոր բևեռացման դեպքում Հայաստանի ռազմավարական հաշվարկները կարող են բարդանալ։

🔗 Աղբյուր՝
https://mod.gov.az/az/news/azerbaycan-mudafie-nazirliyinin-beyanat-52115.html

✅ Մենք շարունակում ենք հետևել զարգացումներին։

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

🌍 Մերձավոր Արևելք | Թրամփը պատրաստ է ավարտել Իրանի դեմ գործողությունը՝ առանց Հորմուզի նեղուցը բացելու ⚔️🛢️

The Wall Street Journal-ի փոխանցմամբ՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը և նրա թիմը քննարկում են Իրանի դեմ ռազմական գործողության ավարտը՝ նույնիսկ այն պայմաններում, երբ Հորմուզի նեղուցը կարող է մնալ փակ միջազգային նավագնացության համար։

WSJ աղբյուրների համաձայն՝ Սպիտակ տանը եկել են եզրակացության, որ նեղուցի բացման փորձը կարող է երկարաձգել պատերազմը, և Վաշինգտոնը նախընտրում է սահմանափակվել հիմնական նպատակների իրականացմամբ՝ թուլացնել Իրանի նավատորմը և հրթիռային պաշարները, ապա շարունակել ճնշումը դիվանագիտական միջոցներով 🤝

⚔️ Ինչու է կարևոր
Հորմուզի նեղուցը համաշխարհային նավթի մատակարարումների ամենակարևոր ուղիներից է։ Եթե այն փակ մնա նույնիսկ գործողության ավարտից հետո, դա կարող է երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ գլոբալ էներգետիկ շուկաների վրա 🛢️

🧭 Ինչ կարող է փոխվել
• հնարավոր է պահպանվի նավթի բարձր գների ճնշումը
• ԱՄՆ-ը կարող է անցնել ռազմական փուլից դեպի դիվանագիտական ճնշման փուլ
• Իրանը կարող է փորձել օգտագործել նեղուցի փակ լինելու գործոնը որպես բանակցային լծակ
• տարածաշրջանում կարող է ձևավորվել «սահմանափակ ավարտված պատերազմի» իրավիճակ

🌐 Հարավային Կովկասի վրա ազդեցությունը
Հորմուզի նեղուցի փակ մնալը կարող է փոխել էներգետիկ երթուղիների կարևորությունը տարածաշրջանում և մեծացնել Հարավային Կովկասի տարանցիկ նշանակությունը Եվրոպայի համար 🚧🛢️

🇦🇲 Հայաստանի համար սա ինչ կարող է նշանակել
• էներգետիկ շուկաների անկայունությունը կարող է ազդել տարածաշրջանային տնտեսությունների վրա
• կարող է աճել Հարավային Կովկասի տարանցիկ դերակատարության ռազմավարական արժեքը
• Իրանի շուրջ ռազմական ակտիվության նվազումը կարող է հարաբերական կայունություն բերել Հայաստանի հարավային ուղղությամբ

🔗 Աղբյուր՝
https://www.wsj.com/world/middle-east/trump-iran-war-strait-of-hormuz-ee950ad4

✅ Մենք շարունակում ենք հետևել զարգացումներին։

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

⚡ Այս պահին աշխարհում

Երեքշաբթի, 31 մարտի, 2026թ.
Թարմացվել է՝ 09:10

🌍⚔️ Իսրայել–Իրան պատերազմը կարող է երկարաձգվել և խորանալ

Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն հայտարարել է, որ Իրանի դեմ պատերազմի նպատակների կեսից ավելին արդեն իրականացված է, սակայն ավարտի ժամկետ չի նշվում։ Միաժամանակ հաղորդվում է, որ Պարսից ծոցի մի շարք երկրներ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին կոչ են անում ուժեղացնել ռազմական ճնշումը Իրանի նկատմամբ, ինչը վկայում է հակամարտության հնարավոր խորացման մասին տարածաշրջանային մակարդակում։

🇮🇷🧭 Financial Times․ Իրանը կարող է պատերազմից դուրս գալ ուժեղացված դիրքերով

Financial Times-ը գնահատում է, որ Իրանը կարողանում է օգտագործել Հորմուզի նեղուցի ռազմավարական դիրքը՝ տնտեսական ճնշում գործադրելու և միջազգային բանակցություններում իր ազդեցությունը մեծացնելու համար։ Սա ցույց է տալիս, որ հակամարտությունը ունի ոչ միայն ռազմական, այլ նաև լայն աշխարհաքաղաքական հետևանքներ։

🛢️📊 Նավթի թանկացումը արդեն ազդում է ԱՄՆ շուկայի վրա

Իրանի շուրջ ռազմական լարվածության ֆոնին ԱՄՆ-ում բենզինի միջին գինը առաջին անգամ տարիների ընթացքում գերազանցել է $4-ը։ Սա կարևոր ազդակ է, որ հակամարտությունը սկսում է ուղղակիորեն ազդել համաշխարհային էներգետիկ շուկաների և սպառողական տնտեսության վրա։

🇪🇺🚫 ԵՄ-ն կարող է պատժամիջոցներ կիրառել մահապատժի հարցի պատճառով

Իսրայելական պաշտոնյաները զգուշացրել են, որ ահաբեկչության համար մահապատժի կիրառումը կարող է հանգեցնել ԵՄ պատժամիջոցների կամ նույնիսկ հարաբերությունների սառեցման։ Սա կարող է ստեղծել նոր լարվածություն Իսրայել–Եվրամիություն հարաբերություններում։

📊🛢️ Վառելիքի թանկացումը ճնշում է նաև ավիացիոն ոլորտին

Korean Air-ը հայտարարել է արտակարգ իրավիճակ վառելիքի գների աճի պատճառով՝ դառնալով արդեն երրորդ հարավկորեական ավիաընկերությունը, որը նման քայլ է կատարում։ Սա ցույց է տալիս, որ էներգետիկ ճգնաժամը սկսում է ազդել նաև գլոբալ ավիափոխադրումների ոլորտի վրա։

©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ

⚠️ Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ այս էջի նյութերից տարածելուց կամ քաղվածքներ վերարտադրելիս, էջի՝ «Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ» անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է էջի ակտիվ հղումի տեղադրումը: