احتمالاً بعضی‌هاتون خبر دارید که باز این اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها دعواشون بالا گرفته و دارند سر همدیگه موشک می‌ریزند. من گفتم بزار یه اندک جستجویی کنم ببینم اوضاع بازار سهام‌شون توی این چند روز چطور شده. کاشف به عمل اومد که قسمت فلسطینی یه بورس کوچک و درب و داغون دارند ولی قسمت اسرائیلی بورس نسبتاً بزرگی به نام بورس تل آویو (TASE) دارند که شرکت‌های بزرگی هم درش لیست شدند و حتی آپشن و آتی هم داره.

خلاصه گفتم ببینم توی این اوضاع جنگی اوضاع سهم‌هاشون چطور شده. دیدم یه تعدادیش منفی شده، یه تعدادیش هم حتی مثبت. ریزش خاصی هم ندیدم. نکته جالب برای خودم این بود که دامنه نوسان نداشتند. بعد پیش خودم گفتم ای بابا اینا چرا از ما ایرانی‌ها یاد نگرفتند که میشه با دامنه نوسان از سهامداران تازه وارد حمایت کرد و «ریسک‌ها» و «عدم قطعیت‌های» بازار را کنترل کرد؟ این چه وضعیه آخه. بنظرم این جهودهای از خدا بی‌خبر واقعاً نیاز به مشاوره از مسئولین بورس ما دارند. این مسئولین عزیز، این سپرهای بلا برای تازه واردین، این نگران‌های روندهای بازار، این کنترل کنندگان ریسک‌ها و ابهامات و عدم قطعیت‌های بازار می‌تونند حرف‌های زیادی برای دنیا داشته باشند.

این لیست سهم‌هاشون هست، خواستید با فیلترشکن نگاهی بکنید. بعضی از این سهم‌ها Dual List هستند یعنی در دو بورس لیست شدند، مثلاً علاوه بر بورس تل آویو در بورس نزدک یا نیویورک هم لیست شدند. یکی از دلائلی که نمی‌تونند برای سهم دامنه و محدودیت قیمت بگذارند همین مسئله است.

دامنه نوسان یا با اسم درست‌ترش محدودیت قیمت (Price limit) مثل هر کنترل قیمت دیگه‌ای در اقتصاد، بشدت فساد آوره. من بارها اینجا گفتم که این ام الفساد این بازاره و آدم‌های خیلی کله گنده‌ای هم پشتش هستند و به این راحتی نمی‌گذارند آزاد بشه چون تمام سودشون در همین دامنه است. البته هر بار بهانه‌ای هم براش دارند. مثلاً میگن هدف حفاظت از سهامدار تازه وارده در صورتی که دقیقاً این دامنه برای بازی دادن همون تازه واردین هست. یا میگن بابا باید اول مقدماتش را فراهم کنیم و ... خلاصه که با این دامنه بدجور خوش‌اند.

@OptionBaaz

برای سهم اپال دوره معاملاتی آپشن تعریف کردند.

بنظرم باید برای شستا هم دوره اختیار معامله معرفی کنند. کلا هر چقدر که تعداد دارایی‌های پایه بیشتر بشه بهتره.

@OptionBaaz

بعضی چیزها به حدی ساده هستند که من خدایی پیش خودم فکر می‌کنم واقعا باید دربارشون بنویسم یا نه؟ بعد که می‌بینم به چه وسعتی بد و اشتباه درک شدند، مجبور میشم راجع بهشون بنویسم. امروز در کانال‌های زیادی درباره لیکویید رمزارزها مطالبی دیدم. در گروه‌ها هم خیلی‌ها دارند مثل طوطی تکرار می‌کنند لیکویید لیکویید بدون اینکه واقعا بدونند چی هست؟

ما دوتا مفهوم در این مورد داریم، یکی نقدشوندگی (یا به انگلیسی Liquidity) هست که برای هر دارایی کاربرد داره. معنیش هم اینه که اون دارایی چقدر راحت می‌تونه تبدیل به پول نقد بشه و پول نقد چقدر راحت می‌تونه تبدیل به اون دارایی بشه.
یه مفهوم دیگه داریم به نام نقد کردن (به انگلیسی Liquidation) که در اصل در حسابداری شرکتی استفاده میشه. وقتی شرکتی ورشکسته میشه دارایی‌هاش را اجباری نقد می‌کنند تا بین طلب کاران و سهامداران تقسیم کنند. حالا همین مفهوم نقد کردن یا به زبان کانال‌های فارسی لیکویید از اونجا وارد ابزارهای مشتقه و گرفتن اعتبار هم شده.

مثلا فرض کنید شما دو میلیون تومن خودت داری و دو میلیون تومن هم از کارگزاریت قرض کردی و یه سهم خریدی (این در واقع اهرم زدنه)، از شانس و تحلیل بدت اون سهم منفی شده و به اندازه دو میلیون ضرر کردی اینجا کارگزاری میاد اقدام به نقد کردن دارایی شما می‌کنه تا پولی که قرض داده بهتون از سمت خودش ضرر نکنه. یعنی از یه حدی ضررت رد بشه داراییت (سهامت) به اجبار نقد میشه.
توی معاملات مشتقه هم اینجوریه که یکی وقتیه که شما پوزیشن معکوس می‌گیری و مثلا قراردادی را که قبلا باز کردی خودت می‌بندی و تبدیل به پول نقدش میکنی به این کار میگن لیکویید کردن پوزیشن یکی هم در بعضی مارکت‌ها و کارگزاری‌ها بسته به سیاست‌شون راجع به مکانیسم تضمین، وقتی که متعهد هستی و وارد ضرر شدی اگر نتونی سقف بیشتری از تضمین را مهیا کنی موقعیت‌هات رو به اجبار می‌بندند و اصلاحاً نقد می‌کنند یه جای دیگه هم که ممکنه رخ بده وقتی هست که مثلاً یه قرارداد اختیار خریدی دارید و به سررسید قرارداد نزدیک هستید، قرارداد هم اتوماتیک قراره اعمال بشه ولی پول کافی در حساب‌تون نگذاشتید، کارگزاری در شرایطش تعیین کرده که مثلا تا قبل از فلان ساعت باید پول توی حساب باشه تا اعمال قرارداد انجام بشه، اگر نباشه اقدام به بستن قرارداد و نقد کردن‌شون می‌کنه (در بازار ما باید خودتون حواستون به قراردادهاتون باشه، اگر اعمال رو نزنید یا پول نداشته باشید که اعمال بشن، سوخت میشن. کارگزاری براتون نقدشون نمی‌کنه).

@OptionBaaz

یک نفر اومده خصوصی میگه تو که طرفدار حذف دامنه نوسانی بیت کوین رو دیدی چطور داره می‎ریزه؟ گفتمش آره دیدم خب؟ میگه اگر براش دامنه بود اینطور نمی‌ریخت! گفتم الان سهم‌های بازار ما که دامنه دارند اون طور نریختند یا چی؟

فرقش فقط اینه که توی بازار ما زجرکش میشی و گیر میکنی توی صف فروش تا هزارتا بامبول سرت دربیارن ولی توی بازار بدون دامنه اگر حد ضررت برسه اردر فروش فعال میشه و بدون گیر کردن در صف فروش به راحتی می‎فروشی و مثلا کلاً با ۱۰ درصد زیان خارج میشی.

فرقش اینه که اگر بلد باشی با معاملات آپشن و آتی و فروش استقراضی می‌تونی از همین نزول قیمت هم سود کنی و نگران کنترل روزانه قیمت نیستی، روی تحلیلت سود می‌کنی.

دامنه نوسان به نفع توی تازه وارد نیست عزیزم برای حفاظت از سرمایه تو هم طراحی نشده، دقیقا طراحی شده تا تو را بازی بدن.

@OptionBaaz

یکی از دوستان در خصوصی گفته من در بازار ایران معامله نمی‌کردم ولی تازگی وارد شدم، چرا اختیار فروش‌ها انقدر کم یا اصلا معامله نمیشن؟
دلائلش رو قبلا در کانال گفتم، راه حلش رو هم البته گفتم که نیاز به اقدام مسئولین بورس داره، برای ایشون هم تکرار کردم ولی نکته‌ی دیگه‌ای که هست اینه که عجالتا در سطح خرد چکار میشه کرد؟
اواخر قرن هجده در آمریکا وقتی کسی می‌خواست آپشن معامله کنه در روزنامه‌ها آگهی می‌زد و میگفت مثلا فلان تعداد قرارداد اختیار فروش روی فلان سهم می‌خوام معامله کنم. از این طریق طرف مقابلش رو پیدا می‎کرد و اصطلاحا قرارداد رو روی پیشخوان (Over the Counter) منعقد می‌کردند. یعنی با هم چک و چونه می‌زدند و موافقت می‌کردند.

حالا به نظرم رسید بد نباشه دوستانی که تمایل به معامله اختیار فروش دارند برای سریع‌تر کردن فرایند، در گروه متصل به کانال (@OptionBaazan) سفارش‌شون رو با هشتگ #خرید_پوت یا #فروش_پوت ثبت کنند و اسم قراردادهایی که مد نظر دارند رو ذکر کنند تا کسانی که تمایل دارند در مقابل‌شون قرار بگیرند.

@OptionBaaz

وقفه‌های معاملاتی سهم‌ها در این روزها و بازگشایی‌شون داستانی شده در بازار ما!

بد نیست بدونید که در ممالک فرنگ وقتی که یک شرکت بورسی خبر مهمی منتشر می‌کنه، معاملات سهمش در بورس برای مدتی دچار سکته یا وقفه معاملاتی (به انگلیسی: Trading halt) میشه. دلیل این کار اینه که برای سهامداران و معامله‌گران فرصتی مهیا بشه تا اطلاعات جدید شرکت را تحلیل کنند و اطلاعات به همه برسه و بدونند چه اتفاقی در شرکت رخ داده و به تبع فرصت داشته باشند که راجع به قیمت سهم ارزش‌گذاری مجددی داشته باشند.

حالا این وقفه‌های معاملاتی که در بورس ما برای سهم‌ها بعد از «افشای اطلاعات گروه الف و ب» پیاده میشه برای همین حکایته که تا اینجاش اوکی کار خوبیه ولی بعدش اومدند خلاقیت به خرج دادند و گفتند در حالت افشای اطلاعات الف بعد از تموم شدن وقفه معاملاتی، موقع بازگشایی معاملات سهم، بیاییم دامنه نوسان قیمت سهم رو که کل سال کنترل می‌کنیم باز بذاریم تا تاثیر اطلاعات جدید به راحتی خودش را در قیمت نشون بده!

عجب!
کل طول سال قیمت را کنترل می‌کنند و هر اتفاقی در کلیت اقتصاد‌ و بازار و اون صنعت و ... رخ بده مهم نیست و نباید خودش را در قیمت نشون بده و حتما باید قیمت کنترل بشه ولی اطلاعیه مهم شرکت باید حتما خودش را در قیمت نشون بده و حتماً حتماً هم باید توی یکی دو ساعت خودش را نشون بده و بعدش هم باز کنترل قیمت! چرا نباید توی یک روز خودش را نشون بده؟ یا توی یک هفته؟ چرا مثلاً بعد از افشای اطلاعات نباید یک هفته دامنه سهم باز باشه تا تاثیر اطلاعات در قیمت رخ بده؟

متوجه هستید که چقدر این مکانیسم خام و پر از باگ و مستعد برای سو استفاده است؟ بسته بودن ۱۰-۱۵ روزه سهم از یک طرف به قراردادهای آپشن که محصولی دارای تاریخ انقضا هستن ضربه میزنه، بازگشایی هم جور دیگه پدر قراردادهای آپشن اون سهم را در میاره.

وقتی که فهمیدند این خلاقیت‌شون باگ داره به جای اینکه کلاً جمعش کنند اومدند گفتند هر چی ناظر معاملات بگه. اگر مشکوک بود می‌تونه اجازه نده و فلان و بهمان که خب به مشکل قبلی رفتارهای سلیقه‌ای ناظر را هم اضافه کردند.

انصافاً کی واقعاً می‌خوان این چیزا را درست کنند؟ شما که کل طول سال قیمت را کنترل می‌کنی اون یک ساعت آزادیت چیه دیگه؟ اونم ببند عزیز جان. یا رومی روم یا زنگی زنگ.

یکسری‌ها هم نشستند منتظرند سهمی موقع بازگشایی بعد از اطلاعات با اهمیت یه منفی بخوره و بعد اسکرین‌شات بگیرند و بگن بیا اینم دامنه باز! در این جور مواقع من فقط به این فکر می‌کنم که برگردم توی همون حیطه نوروساینس و روشی برای اهدای سلول‌های عصبی (نورون) برای این عزیزان نابغه کشف کنند.

@OptionBaaz

از لینک زیر می‌تونید مصاحبه بنده با برنامه #سرمایه‌گذار_شو را تماشا کنید. تاریخ این مصاحبه شنبه ۱-۳-۱۴۰۰ بوده است.

لینک تماشای برنامه کامل در سایت بورسان

@OptionBaaz

تنها دارایی که بی‌وقفه رو به رشد است، تجربه‌تان است و تنها دارایی که همیشه در حال کاهش است، زمان‌تان است!

#گزین_گویه

@OptionBaaz

احتمالاً براتون جالب باشه که بدونید ما حتی در دنیای سینما و فیلم‌سازی هم قراردادهای آپشن داریم. منظورم فیلم‌هایی با موضوع آپشن نیست. منظورم در قراردادهای موقع ساختن فیلمه، در پشت صحنه.

قرارداد آپشن را تقریباً روی هر چیزی میشه بست‌. دارایی پایه قراردادهای آپشن می‌تونه هر چیزی باشه. از چیزهای عجیب و غریبی مثل وضعیت آب و هوا تا انواع محصولات کشاورزی، املاک و تمام انواع ورقه‌هایی که بها دارند و حتی قراردادهای آتی و عدد شاخص و .... من خودم اینجا حتی روشی برای ایجاد قرارداد آپشن روی نرخ تورم هم پیشنهاد دادم. ولی علاوه بر این‌ها روی رمان و فیلم‌نامه و این قبیل تولیدات هم میشه قرارداد آپشن تعریف کرد، چطور؟

مثلاً فرض کنید شخصی به اسم کریستوفر نولان، یک رمان یا فیلم‌نامه خونده و پیش خودش گفته اوه عجب چیزیه، اگر یه فیلم ازش بسازم خیلی خوب میشه. ولی در حال حاضر سرمایه کافی برای ساخت چنان فیلمی نداره (ساخت فیلم‌های خوب معمولاً سرمایه هنگفتی میخاد). البته کافیه که مقدمات کار را فراهم کنه، با سرمایه‌گذاران صحبت کنه و به سرمایه‌گذاری متقاعدشون کنه. ولی خب این پروسه آماده‌سازی کمی زمان می‌بره. مثلاً ۱ سال و البته تهش هم ممکنه بعد از اون همه زحمت در نهایت بنا به دلائلی ساخت فیلم اوکی نشه. خب در چنین شرایطی که آقای نولان هم پول کافی نداره و هم اینکه درباره ساخت فیلم عدم قطعیت وجود داره، توجیه نداره که همین اول کار بیاد ۱ میلیون دلار بزاره وسط و فیلم‌نامه را بخره. بجاش می‌تونه «اختیار ساختن فیلم» روی اون رمان یا فیلم‌نامه را بخره. یعنی مثلاً میگه اوکی ارزش این فیلم‌نامه ۱ میلیون دلاره و من حاضرم ۱۰۰ هزار دلار بدم که بهم اختیار خریدن این فیلم‌نامه تا یک سال آینده به قیمت ۱ میلیون دلار را بدن.

دقت کنید این یک قرارداد پیش‌خرید نیست. در قرارداد پیش‌خرید شما مقداری از پول را پیش میدی و در نهایت متعهد به خرید اون دارایی هستی و در هر صورت باید باقی پول را بدی، چون متعهدی. ولی در قرارداد آپشن اول یه مقداری پول میدی که بهش میگن پرمیوم تا یک اختیار بدست بیاری که در قیمت توافق شده (۱ میلیون دلار) بتونی اون دارایی را تا مدت ۱ سال از طرف مقابل بخری. شما اختیار داری و مجبور نیستی ولی طرف مقابلت چرا مجبور و متعهده.

خب حالا چه سناریوهایی ممکنه برای آقای نولان رخ بده؟ سناریوی اول: اگر تونست سرمایه جمع کنه و مقدمات کار رو به خوبی جلو ببره، دیگه با خیال راحت می‌تونه قراردادش را اعمال کنه و فیلم‌نامه رو ۱ میلیون دلار بخره. از اونجایی که قبلش ۱۰۰ هزار دلار داده بود پس جمعاً پاش در میاد ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار دلار. اختیار یک ساله ساخت فیلم خیلی ایده خوبی بوده، با پول به مراتب کمتری انحصار بدست آورده بود و تونست با فراغ خاطر مقدمات کار را فراهم کنه.
در سناریوی دیگه اگر نتونست مراحل را جلو ببره چی میشه؟ فقط همون ۱۰۰ هزار دلار پرمیوم که داده بود را از دست میده. اگر خود فیلم‌نامه رو نقدی همون اول کار ۱ میلیون دلار خریده بود و نمی‌تونست سرمایه کافی برای ساخت فیلم جمع کنه عملاً ۱ میلیون دلاری که بابت فیلم‌نامه داده بود سوخت می‌شد و یه فیلمنامه ناموفق می‌موند روی دستش ولی حالا کلاً ۱۰۰ هزار دلار از دست داده که خب بهتره.
اگر خواستید بیشتر راجع به قراردادهای آپشن در سینما بخونید این مدخل ویکی‌پدیاش


نکته مهم: قرارداد آپشن روی سهم قدری مکانیسمش پر جزییات‌تر و البته مزایاش بیشتره که اگر تازه وارد کانال شدید می‌تونید راجع بهش در پست پین شده‌ کانال بخونید.

نکته اضافی ۱: یادمه چند سال پیش در فرابورس، یک بازاری برای دارایی‌های فکری به نام «بورس ایده» ایجاد کرده بودند. فرایند اینطوری بود که مثلاً فرضاً شما یه موتور کولر آبی بهینه‌تر طراحی کردی، می‌اومدی مستندات اختراعت را ارائه می‌کردی، متقاضیان پیشنهادات‌شون را برای کسب حق ساخت می‌فرستادند و با یک حالت مزایده‌ای یک نفر در نهایت برنده میشد. البته بعد از مدتی بازارش تعطیل شد، جالب می‌شد اگر ادامه پیدا می‌کرد و اینکه مثلاً قراردادهای آپشن هم براشون تعریف میشد (البته اینجا ما توی آپشن سهام هم موندن و نمی‌تونند یا نمی‌خوان برای توسعه‌اش وقت بگذارند چه برسه به اون).

نکته اضافی ۲: یک زمانی در آمریکا تلاش‌هایی برای تاسیس بازار مشتقه برای فیلم‌ها هم شده بود. ولی لابی صنعت سینما از طریق مجلس سنا قبل از شروع به کار ممنوعش کرد. اینجا مدخل ویکی‌پدیای قضیه است، خواستید بخونید.

@OptionBaaz

دوره جدید قراردادهای اختیار معامله برای نماد #وبملت (سررسید ۱۹ - ۰۸ -۱۴۰۰)

قراردادهای اختیار خرید در سمت راست تصویر و قراردادهای اختیار فروش در سمت چپ لیست شده‌اند.

@OptionBaaz

امروز بیشترین ارزش معاملات برای قرارداد طصاد۳۰۰۸ بود که یک قرارداد اختیار فروش هست.
فردا سررسیدشه. قیمت اعمالش ۶۰۰ تومنه، قرارداد ۴۱۸ تومن معامله شده. از منظر خریدار این قرارداد اگر فقط قرارداد رو خریده باشه باید قیمت وبصادر که الان ۱۸۵ تومنه تا فردا کمتر از ۱۸۲ تومن بشه که این قرارداد سودساز بشه.
البته حالت‌های دیگه‌ای هم متصوره

@OptionBaaz

این معامله بود که دیروز ۱۴۰۰ قرارداد اختیار فروش وبصادر توی قیمت ۴۱۸ تومن انجام شده بود. دارنده قراردادها امروز اختیار داره که تعداد ۱ میلیون و ۴۰۰ هزار سهم وبصادر را به قیمت هر کدام ۶۰۰ تومن به طرف مقابلش بفروشه.
با فرض اینکه سهم را از قبل نداشته و با فرض اینکه این تعداد سهم را در قیمت پایانی امروز وبصادر خریده، هر کدوم تقریباً ۱۹۰ پاش دراومده.

خب چقدر از قبل پول داده بود که این اختیار فروختن را به دست بیاره؟ بابت هر سهم ۴۱۸ تومن.
چقدر الان هر سهم را خرید؟ ۱۹۰ تومن.

یعنی با اجرای این قرارداد هر سهم جمعاً چند پاش در میاد؟ ۶۰۸ تومن (۱۹۰ تومن بابت سهم + ۴۱۸ تومن قیمت پرمیوم که قبلا داده)

طبق قرارداد اختیار فروختن هر سهم به چه قیمتی را داره؟ هر سهم ۶۰۰ تومن. با توجه به اینکه مطابق فرضیات ما هر سهم پای خودش ۶۰۸ تومن در میاد روی هر کدام ۸ تومن ضرر می‌کنه. ولی قطعاً قرارداد را اجرا خواهد کرد چون قراردادی شدیداً در سوده (این یک اصطلاحه، این را ببینید)

البته ما واقعاً نمی‌دونیم چی پس پرده رخ داده و کلاً خیلی هم بعیده که بتونیم بفهمیم. یعنی اردر را می‌بینیم ولی اینکه پوزیشن و استراتژی کلی چی بوده قابل کشف نیست از روی اردر!
اگر دو فرضی را که گفتم عوض کنیم قطعاً نتیجه متفاوته و اگر بدونیم که همزمان چه پوزیشن‌های دیگه‌ای (در سهم و قراردادهای دیگه) گرفته باز هم نتیجه متفاوت میشه و حتی ممکنه کاملاً معامله سودسازی بوده باشه!
علاوه بر من تاریخچه معاملات قرارداد را نگاه می‌کردم ظاهراً روز قبل هم تعدادی از همین قرارداد در قیمت کمتری خریده بوده که باز کمی نتیجه را متفاوت می‌کنه.

حالا البته ما اینجا از دید خریدار قرارداد نگاه کردیم، از دید فروشنده هم میشه نگاه کرد. ولی در کل فهمیدن پشت صحنه اگر نشدنی ولی بشدت سخته و من قصدم از مطرح کردن این موارد نه رمزگشایی از معامله بلکه بعنوان مثالی برای توضیح مکانیسم قرارداد اختیار فروشه. قبلاً هم چند مورد دیگه گفتم.

@OptionBaaz

این دوره معاملاتی قراردادهای #کگل فردا تموم میشه. اون پایین سمت چپ رو نگاه کنید. یه قرارداد اختیار فروش معامله شده. چند وقته این اتفاق رو در دوره‌های معاملاتی دیگه‌ای هم که رو به اتمام‌اند می‌بینم انجام میشه.
قصد انجام دهندگان این کار در هاله‌ای از ابهامه و قبلا گفتم خیلی سخته رمزگشایی کرد که چی رخ داده، چون از باقی پوزیشن‌هایی که گرفته بی‌اطلاعیم و محتمله که این فقط یه جز از استراتژی بوده، در نتیجه نمی‌دونیم کل قصد و منظورش چیه. حالت‌های زیادی میشه فرض کرد.
علی ای حال توضیح ساده اینه که خواسته بجای اینکه در بازار نقد بفروشه از این طریق بفروشه. شما نظری دارید؟

@OptionBaaz